Muna'sesetbi:Oanh Lâu
Cảnh mùa xuân:
Tam dương chuyển vận, vạn vật sinh huy. Tam dương chuyển vận, mãn thiên minh mị khai đồ họa; vạn vật sinh huy, biến địa phương phi thiết tú nhân. Mai tàn số điểm tuyết, mạch trướng nhất xuyên vân. Tiệm khai băng giải sơn tuyền lưu, tận phóng manh nha một thiêu ngân. Chính thị na: Thái hạo thừa chấn, câu mang ngự thần; hoa hương phong khí noãn, vân đạm nhật quang tân; đạo bàng dương liễu thư thanh nhãn, cao vũ tư sinh vạn tượng xuân.
三陽轉運，萬物生輝。三陽轉運，滿天明媚開圖畫；萬物生輝，遍地芳菲設繡茵。梅殘數點雪，麥漲一川雲。漸開冰解山泉溜，盡放萌芽沒燒痕。正是那：太昊乘震，勾芒御辰；花香風氣暖，雲淡日光新；道傍楊柳舒青眼，膏雨滋生萬象春。
Khí tam dương chuyển vận
Muôn vật vẻ đáng yêu
Trời trong – tranh đồ họa
Đất thơm – bức gấm thêu
Lơ thơ mai điểm tuyết
Lác đác mạch yêu kiều
Mầm nhú ngọn vui reo
Thái thiện ngự phương chấn
Cầu mang đóng phương thìn
Hoa thơm trời trở ấm
Mây nhẹ, cảnh thanh tân
Dương liễu xanh đầu bến
Mưa nhuần vạn vật xuân
Cảnh mùa xuân:
Thảo sấn ngọc thông đề tích nhuyễn, liễu dao kim tuyến lộ hoa tân.
Đào hạnh mãn lâm tranh diễm lệ, bệ la nhiễu kính phóng tinh thần.
Sa đê nhật noãn uyên ương thụy, sơn giản hoa hương kiệp điệp tuần.
Giá bàn thu khứ đông tàn xuân quá bán, bất tri hà niên hành mãn đắc chân văn.
草襯玉驄蹄跡軟，柳搖金線露華新。
桃杏滿林爭豔麗，薜蘿遶徑放精神。
沙堤日暖鴛鴦睡，山澗花香蛺蝶馴。
這般秋去冬殘春過半，不知何年行滿得真文。
Cỏ mềm in dấu ngựa câu,
Tơ vàng liễu rủ khoe màu thanh tân.
Hạnh đào hoa nở đỏ rừng,
Dây leo quấn quýt sức xuân dồi dào.
Uyên ương sưởi ấm đê cao,
Bướm bay bờ suối liệng chào hoa thơm.
Đông tàn, đến tiết xuân sang.
Năm nào kính Phật lên đàng về đây?
Cảnh mùa xuân:
Tử yến ni nam, hoàng ly hiển hoản. Tử yến ni nam hương chủy khốn, hoàng ly hiển hoản xảo âm tần. Mãn địa lạc hồng như bố cẩm, biến sơn phát thúy tự đôi nhân. Lĩnh thượng thanh mai kết đậu, nhai tiền cổ bách lưu vân. Dã nhuận yên quang đạm, sa huyên nhật sắc huân. Kỷ xử viên lâm hoa phóng nhị, dương hồi đại địa liễu nha tân.
紫燕呢喃，黃鸝睍睆。紫燕呢喃香嘴困，黃鸝睍睆巧音頻。滿地落紅如佈錦，遍山發翠似堆茵。嶺上青梅結豆，崖前古柏留雲。野潤煙光淡，沙暄日色曛。幾處園林花放蕊，陽回大地柳芽新。
Yến tía líu lo,
Oanh vàng thánh thót.
Yến tía líu lo hương đượm ngọt,
Oanh vàng thánh thót giọng ngân vang.
Mặt đất hoa rơi gấm phơi vàng,
Đỉnh non chồi nẩy tầng thẳm biếc,
Sườn núi thanh mai vừa ngậm hạt,
Vách non cổ thụ ẩn mây vương.
Xóm thôn hoa khôi quyện mơ màng,
Bãi cát nắng mai soi óng ánh.
Khắp chốn núi rừng hoa lấp lánh,
Xuân về khóm liễu vẻ thanh tân.
Cảnh giữa mùa xuân:
Khinh phong xuy liễu lục như ti, giai cảnh tối kham đề. Thì thôi điểu ngữ, noãn hồng hoa phát, biến địa phương phi. Hải đường đình viện lai song yến, chính thị thưởng xuân thì. Hồng trần tử mạch, khỉ la huyền quản, đấu thảo truyện chi.
輕風吹柳綠如絲，佳景最堪題。時催鳥語，暖烘花發，遍地芳菲。海棠庭院來雙燕，正是賞春時。紅塵紫陌，綺羅絃管，鬥草傳卮。
Gió nhẹ rung tơ liễu.
Phong cảnh rất xinh tươi.
Khí ấm giục hoa cười,
Vẻ xuân khêu chim hót.
Khắp nơi hương thơm ngát,
Hải đường ríu rít oanh.
Chính là lúc thưởng xuân,
Muôn hồng xen ngàn tía.
Sáo đàn buông the lụa,
Cỏ lạ vui hương xuân…
Cảnh cuối xuân đầu hạ:
Thanh hòa thiên khí sảng,
Trì chiểu kỵ hà sinh.
Mai trục vũ dư thục,
Mạch tùy phong lý thành.
Thảo hương hoa lạc xử,
Oanh lão liễu chi khinh.
Giang yến huề sồ tập,
Sơn kê bộ tử minh.
Đấu nam đương nhật vĩnh,
Vạn vật hiển quang minh.
清和天氣爽，池沼芰荷生。
梅逐雨餘熟，麥隨風裡成。
草香花落處，鶯老柳枝輕。
江燕攜雛習，山雞哺子鳴。
斗南當日永，萬物顯光明。
Gió ấm trời trong vắt,
Sen thắm nở ao đầm.
Mơ – mưa rơi chín vàng,
Mạch – gió vờn tươi tốt.
Cỏ thơm hoa tàn lụi,
Oanh già liễu phất phơ.
Nhạn sông bạn nghêu sò,
Gà rừng vang tiếng gáy.
Cảnh đầu hạ:
Hải lưu thư cẩm đạn, hà diệp trán thanh bàn. Lưỡng lộ lục dương tàng nhũ yến, hành nhân tị thử phiến dao hoàn.
海榴舒錦彈，荷葉綻青盤。兩路綠楊藏乳燕，行人避暑扇搖紈。
Thạch lựu phô quả gấm,
Sen thắm xòe lọng xanh.
Đàn én ríu rít trong bụi dương xuân,
Người đi phe phẩy quạt thần xua nóng.
Cảnh mùa hạ:
Nhiễm nhiễm lục âm mật, phong khinh yến dẫn sồ.
Tân hà phiên chiểu diện, tu trúc tiệm phù tô.
Phương thảo liên thiên bích, sơn hoa biến địa phô.
Khê biên bồ sáp kiếm, lưu hỏa tráng hành đồ.
冉冉綠陰密，風輕燕引雛。
新荷翻沼面，修竹漸扶蘇。
芳草連天碧，山花遍地鋪。
溪邊蒲插劍，榴火壯行圖。
Bóng cây mươn mướt rợp,
Gió nhẹ én lượn chao,
Sen mới xòe mặt ao.
Trúc xanh như măng biếc.
Cỏ thơm xa tít tắp,
Hoa dại khoe bạt ngàn.
Lửa lựu điểm màu son,
Bờ khe lau san sát.
Tiết trời nắng nóng mùa hè:
Hoa tận điệp vô tình tự, thụ cao thiền hữu thanh huyên.
Dã tàm thành kiển hỏa lưu nghiên, chiểu nội tân hà xuất hiện.
花盡蝶無情敘，樹高蟬有聲喧。
野蠶成繭火榴妍，沼內新荷出現。
Hoa tàn bướm hững hờ,
Cây cao rộn tiếng ve.
Lửa lựu hoa lập lòe, tấm cuộn tổ,
Dưới hồ sen nở, ngát hương đưa.
Cảnh mùa hạ:
Huân phong thì tống dã lan hương, trạc vũ tài tình tân trúc lương.
Ngải diệp mãn sơn vô khách thải, bồ hoa doanh giản tự tranh phương.
Hải lưu kiều diễm du phong hỉ, khê liễu âm nùng hoàng tước cuồng.
Trường lộ na năng bao giác thử, long chu ứng điếu Mịch La giang.
熏風時送野蘭香，濯雨才晴新竹涼。
艾葉滿山無客採，蒲花盈澗自爭芳。
海榴嬌艷遊蜂喜，溪柳陰濃黃雀狂。
長路那能包角黍，龍舟應弔汨羅江。
Gió nồm thoang thoảng hương lan,
Mưa rào vừa tạnh, trúc ngàn lại xanh.
Dây non lá ngải hương thanh,
Hoa lau trắng xóa bên ghềnh đưa hương.
Ong bay cành lựu bên đường,
Sẻ vàng ríu rít khóm dương hoa hồng.
Đường xa ai gói bánh sừng,
Thuyền rồng đến viếng nơi dòng Mịch La
Cảnh hết hạ sang thu:
Cấp vũ thu tàn thử, ngô đồng nhất diệp kinh.
Huỳnh phi toa kính vãn, cung ngữ nguyệt hoa minh.
Hoàng quỳ khai ánh lộ, hồng liệu biến sa đinh.
Bồ liễu tiên linh lạc, hàn thiền ứng luật minh.
急雨收殘暑，梧桐一葉驚。
螢飛莎徑晚，蛩語月華明。
黃葵開映露，紅蓼遍沙汀。
蒲柳先零落，寒蟬應律鳴。
Mưa rơi xua nóng nực,
Ngô đồng lá phất phơ.
Trời tối đom đóm lượn,
Trăng sáng dế ngẩn ngơ,
Hoa quỳ sương óng ánh,
Ngô tía đỏ bờ xa.
Ve buồn ngâm rả rích,
Bồ liễu dáng bơ phờ.
Cảnh mùa thu:
Phong diệp mãn sơn hồng, hoàng hoa nại vãn phong.
Lão thiền ngâm tiệm lại, sầu tất tư vô cùng.
Hà phá thanh hoàn phiến, chanh hương kim đạn tùng.
Khả liên số hành nhạn, điểm điểm viễn bài không.
楓葉滿山紅，黃花耐晚風。
老蟬吟漸懶，愁蟋思無窮。
荷破青紈扇，橙香金彈叢。
可憐數行雁，點點遠排空。
Rừng phong đỏ khắp núi,
Hoa cúc vàng gió thu.
Buồn bã rền giọng dế,
Ra rả tiếng ve ru.
Xác xơ sen rủ lá,
Um tùm quất vàng tơ.
Đáng thương vài hàng nhan,
Chấm phá tít cao mờ…
Tiết trời mùa thu:
Bạc vân đoạn tuyệt tây phong khẩn, hạc minh viễn tụ sương lâm cẩm. Quang cảnh chính thương lương, sơn trường thủy canh trường. Chinh hồng lai bắc tắc, huyền điểu quy nam mạch. Khách lộ khiếp cô đan, nạp y dung dịch hàn.
薄雲斷絕西風緊，鶴鳴遠岫霜林錦。光景正蒼涼，山長水更長。征鴻來北塞，玄鳥歸南陌。客路怯孤單，衲衣容易寒。
Gió tây thổi bạt mây trời,
Tầng không hạc rít, núi đồi sương xông.
Cảnh vật nom thật não nùng,
Núi dài, sông rộng như cùng sóng đôi.
Sếu bay ải bắc xa xôi,
Những loài huyền điểu lại dời về nam.
Đường xa lữ khách cô đơn,
Mỏng manh áo vá rét luồn buốt tê.
Cảnh giữa thu:
Thủy ngân thu, sơn cốt sấu. Hồng diệp phân phi, hoàng hoa thì hậu. Sương tình giác dạ trường, nguyệt bạch xuyên song thấu. Gia gia yên hỏa tịch dương đa, xử xử hồ quang hàn thủy lưu. Bạch bình hương, hồng liệu mậu. Quất lục chanh hoàng, liễu suy cốc tú. Hoang thôn nhạn lạc toái lô hoa, dã điếm kê thanh thu thục đậu.
水痕收，山骨瘦。紅葉紛飛，黃花時候。霜晴覺夜長，月白穿窗透。家家煙火夕陽多，處處湖光寒水溜。白蘋香，紅蓼茂。橘綠橙黃，柳衰穀秀。荒村雁落碎蘆花，野店雞聲收菽豆。
Mây mưa vừa thu hết,
Vóc núi xa hao gầy.
Lá đỏ bay lả tả,
Cúc vàng nở hây hây.
Trăng sáng soi song cửa.
Sương lạnh hay đêm dài.
Khói bếp chiều lan tỏa.
Mặt hồ trong vơi đầy.
Ngô tía xanh tươi tốt,
Bèo trắng hương thoảng bay,
Quýt xanh, chanh vàng ửng.
Lúa chín, liễu khô gầy,
Bông lau bay xào xạc,
Xóm hoang én lạc bầy.
Điếm vắng gà đâu gáy.
Mùa gặt đến rồi đây.
Cảnh cuối thu:
Số thôn mộc lạc lô hoa toái, kỷ thụ phong dương hồng diệp trụy. Lộ đồ yên vũ cố nhân hi, hoàng cúc lệ, sơn cốt tế, thủy hàn hà phá nhân tiều tụy. Bạch bình hồng liệu sương thiên tuyết, lạc hà cô vụ trường không trụy. Y hi ảm đạm dã vân phi, huyền điểu khứ, tân hồng chí, liệu liệu lịch lịch thanh tiêu toái.
數村木落蘆花碎，幾樹楓楊紅葉墜。路途煙雨故人稀，黃菊麗，山骨細，水寒荷破人憔悴。白蘋紅蓼霜天雪，落霞孤鶩長空墜。依稀黯淡野雲飛，玄鳥去，賓鴻至，嘹嘹嚦嚦聲宵碎。
Xóm thôn cây trụi, lau xào xạc,
Dương liễu đôi hàng lá úa bay.
Mờ mịt đường xa người vắng vẻ,
Núi gầy lác đác cúc vàng hây.
Nước trong lạnh lẽo sen tàn cả.
Người đi tiều tụy chán chường thay!
Bèo trắng răm hồng trời giá buốt,
Cánh cò mất hút ráng chiều bay.
Áng mây ảm đạm trôi lơ lửng,
Quạ ác bay đi chẳng thấy bầy.
Sếu đã về rồi rong khắp nội,
Tiếng kêu ríu rít vắng đâu đây.
Cảnh cuối thu sang đầu đông:
Lĩnh mai tương phá ngọc, trì thủy tiệm thành băng.
Hồng diệp câu phiêu lạc, thanh tùng sắc canh tân.
Đạm vân phi dục tuyết, khô thảo phục sơn bình.
Mãn mục hàn quang huýnh, âm âm thấu cốt lãnh.
嶺梅將破玉，池水漸成冰。
紅葉俱飄落，青松色更新。
淡雲飛欲雪，枯草伏山平。
滿目寒光迥，陰陰透骨冷。
Mai ngàn đang hé nụ,
Nước suối sắp thành băng.
Lá đỏ bay xào xạc.
Tùng già sắc vẫn xanh.
Mây mờ tuyết lất phất.
Chân non cỏ héo vàng.
Khí lạnh giăng khắp chốn,
Mịt mù thấu ruột gan.
Cảnh cuối thu đầu đông:
Dã cúc tàn anh lạc, tân mai nộn nhị sinh. Thôn thôn nạp hòa giá, xử xử thực hương canh. Bình lâm mộc lạc viễn sơn hiện, khúc giản sương nùng u hác thanh. Ứng chung khí, bế chập doanh. Thuần âm dương, nguyệt đế huyền minh; thịnh thủy đức, thuấn nhật liên tình. Địa khí hạ hàng, thiên khí thượng thăng. Hồng tàng bất kiến ảnh, trì chiểu tiệm sinh băng. Huyền nhai quải tác đằng hoa bại, tùng trúc ngưng hàn sắc canh thanh.
野菊殘英落，新梅嫩蕊生。村村納禾稼，處處食香羹。平林木落遠山現，曲澗霜濃幽壑清。應鍾氣，閉蟄營。純陰陽，月帝玄溟；盛水德，舜日憐晴。地氣下降，天氣上升。虹藏不見影，池沼漸生冰。懸崖掛索藤花敗，松竹凝寒色更青。
Cúc dại hoa vàng rụng
Mai sớm nụ đâm bông
Nơi nơi thu thóc lúa
Chốn chốn canh thơm nồng
Rừng già cây đổ non xa hiện
Khe lượn mù sương nước cuộn vòng
Lạnh lẽo côn trùng chui kén ngủ
Âm dương thuần, tháng Thuấn mát trong
Đức thủy thịnh, ngày Nghiêu bừng sáng
Khí đất giáng xuống, khí trời xông
Cầu vồng bóng chẳng hiện
Ao hồ nước giá đông
Sườn non mây quấn hoa tàn lụi
Tùng trúc càng xanh tiết lạnh lùng.
Cảnh thời tiết hết thu, đầu đông:
Sương điêu hồng diệp lâm lâm sấu, vũ thục hoàng lương xử xử doanh.
Nhật noãn lĩnh mai khai hiểu sắc, phong dao sơn trúc động hàn thanh.
霜凋紅葉林林瘦，雨熟黃粱處處盈。
日暖嶺梅開曉色，風搖山竹動寒聲。
Sương gieo lá đỏ xác xơ,
Hết mưa, kê chín, khắp bờ vàng ươm.
Nắng hoe giục nở mai ngàn.
Xạc xào khóm trúc một làn heo may.
Cảnh mùa đông:
Lâm quang mạc mạc yên trung đạm, sơn cốt lăng lăng thủy ngoại thanh.
林光漠漠煙中淡，山骨稜稜水外清。
Rừng quang man mác tầng mây nhạt núi ôm mơ màng bóng nước trong.
Tiết trời lạnh lẽo:
Trọng khâm vô noãn khí, tụ thủ tự sủy băng. Thử thì bại diệp thùy sương nhị, thương tùng quải đống linh. Địa liệt nhân hàn thậm, trì bình vi thủy ngưng. Ngư chu bất kiến tẩu, sơn tự chẩm phùng tăng. Tiều tử sầu sài thiếu, vương tôn hỉ thán tăng. Chinh nhân tu tự thiết, thi khách bút như lăng. Bì áo do hiềm bạc, điêu cừu thượng hận khinh. Bồ đoàn cương lão nạp, chỉ trướng lữ hồn kinh. Tú bị trọng nhân nhục, hồn thân chiến đẩu linh.
重衾無暖氣，袖手似揣冰。此時敗葉垂霜蕊，蒼松掛凍鈴。地裂因寒甚，池平為水凝。漁舟不見叟，山寺怎逢僧。樵子愁柴少，王孫喜炭增。征人鬚似鐵，詩客筆如菱。皮襖猶嫌薄，貂裘尚恨輕。蒲團僵老衲，紙帳旅魂驚。繡被重裀褥，渾身戰抖鈴。
Chăn bông không hơi ấm,
Tay áo tựa vải băng.
Lá rụng sương đẫm cành.
Tùng xanh đọng nước trắng
Đất nứt do quá lạnh.
Ao băng bởi nước ngưng.
Thuyền câu ông chài vắng,
Chùa núi chẳng sư tăng.
Chú tiều buồn ít củi,
Vương tôn vui nhiều than.
Người đi râu cứng lại.
Thi nhân bút khô cằn.
Áo da hiềm vẫn mỏng,
Áo cừu chê nhẹ thân.
Sư chùa run cầm cập.
Dặm thẳm khách kinh hồn.
Chăn thêu, chăn bông đắp.
Toàn thân vẫn lạnh run.
Cảnh mùa đông:
Sương điêu hồng diệp thiên lâm sấu, lĩnh thượng kỷ chu tùng bách tú. Vị khai mai nhị tán hương u, noãn đoản trú, tiểu xuân hậu, cúc tàn hà tận sơn trà mậu, hàn kiều cổ thụ tranh chi đấu. Khúc giản quyên quyên tuyền thủy lưu, đạm vân dục tuyết mãn thiên phù. Sóc phong sậu, khiên y tụ, hướng vãn hàn uy nhân chẩm thụ?
霜凋紅葉千林瘦，嶺上幾株松柏秀。未開梅蕊散香幽，暖短晝，小春候，菊殘荷盡山茶茂，寒橋古樹爭枝鬥。曲澗涓涓泉水溜，淡雲欲雪滿天浮。朔風驟，牽衣袖，向晚寒威人怎受？
Cây gầy lá úa sương pha,
Tùng bách mấy khóm mượt mà tươi xanh,
Hoa mai hương thoảng trên cành,
Đêm dài ngày ngắn đã rành tiết xuân.
Sen tàn, cúc cũng héo dần,
Cây sơn trà vẫn muôn phần tốt tươi,
Cầu sương, cổ thụ ngất trời,
Suối quanh nước chảy về xuôi rì rào,
Mây xám che lấp trời cao,
Tuyết bay lất phất khác nào mưa rơi,
Gió bấc hun hút khắp trời,
Kéo tay áo phủ mặt người bước mau,
Nỗi niềm ai thấu cho nhau.
Cảnh đông hết, xuân sang:
Vật hoa giao thái, đấu bính hồi dần. thảo nha biến địa lục, liễu nhãn mãn đê thanh. Nhất lĩnh đào hoa hồng cẩm uyển, bán khê yên thủy bích la minh. Kỷ đa phong vũ, vô hạn tâm tình. Nhật sái hoa tâm diễm, yến hàm đài nhị khinh. Sơn sắc vương duy họa nùng đạm, điểu thanh quý tử thiệt tung hoành. Phương phi phô tú vô nhân thưởng, điệp vũ phong ca khước hữu tình.
物華交泰，斗柄回寅。草芽遍地綠，柳眼滿堤青。一嶺桃花紅錦涴，半溪煙水碧羅明。幾多風雨，無限心情。日晒花心豔，燕啣苔蕊輕。山色王維畫濃淡，鳥聲季子舌縱橫。芳菲鋪繡無人賞，蝶舞蜂歌卻有情。
Vật hoa hồi giao thái,
Cán sao quay hướng Dần,
Búp cỏ khắp đồng xanh,
Chồi liễu ven đê thắm
Khắp núi hoa đào như phơi gấm
Nửa khe hoa khói lụa trong xanh.
Mưa gió lất phất buông mành
Mối tâm tình vô hạn
Trời nắng hoa xán lạn
Én ngậm rêu nhẹ bay
Cảnh núi đẹp tựa tranh Vương Duy
Tiếng chim líu lo giọng Quý Tử.
Hoa hương sắc không người thưởng dự
Bướm múa, ong ca thật hữu tình.
_____
Bài thơ tả cảnh mùa xuân:
Chu thiên nhất khí chuyển hồng quân,
Đại địa hi hi vạn tượng tân.
Đào lý tranh nghiên hoa lạn mạn,
Yến lai họa đống điệp hương trần.
周天一氣轉洪鈞，大地熙熙萬象新。
桃李爭妍花爛熳，燕來畫棟疊香塵。
Âm dương chuyển vận khắp lò hồng,
Đất rộng tưng bừng vạn tượng tân.
Đào mận tranh xuân hoa lạn mạn,
Én về đậu nóc ngát hương trần.
Bài họa cảnh mùa xuân:
Nhật noãn băng tiêu đại địa quân,
Ngự viên hoa hủy hựu canh tân.
Hòa phong cao vũ dân triêm trạch,
Hải yến hà thanh tuyệt tục trần.
日暖冰消大地鈞，御園花卉又更新。
和風膏雨民沾澤，海晏河清絕俗塵。
Nắng chiếu băng tan mặt đất hồng,
Cỏ hoa vườn ngự sắc càng tân.
Gió hòa mưa ngọt dân no đủ,
Biển lặng sông trong tuyệt bụi trần.
Bài thơ tả cảnh mùa hạ:
Huân phong phất phất tư trì trì,
Cung viện lưu quỳ ánh nhật huy.
Ngọc địch âm điều kinh ngọ mộng,
Kỵ hà hương tán đáo đình vi.
薰風拂拂思遲遲，宮院榴葵映日輝。
玉笛音調驚午夢，芰荷香散到庭幃。
Gió nóng lao xao dạ phạc phờ,
Lập lòe lửa lựu ánh trời xa.
Sáo đàn dìu dặt mộng trưa tỉnh,
Sen ngát hương đưa khắp trướng là.
Bài họa cảnh mùa hạ:
Đấu chỉ nam phương bạch trú trì,
Hòe vân lưu hỏa đấu quang huy.
Hoàng ly tử yến đề cung liễu,
Xảo chuyển song thanh nhập thao vi.
斗指南方白晝遲，槐雲榴火鬥光輝。
黃鸝紫燕啼宮柳，巧轉雙聲入絳幃。
Đẩu chỉ nam phương nhật phạc phờ,
Mây hòe lửa lựu chiếu trời xa.
Oanh vàng én tía vang cành liễu,
Thánh thót âm thanh lọt trướng là.
Bài thơ tả cảnh mùa thu:
Kim tỉnh ngô đồng nhất diệp hoàng,
Châu liêm bất quyển dạ lai sương.
Yến tri xã nhật từ sào khứ,
Nhạn chiết lô hoa quá biệt hương.
金井梧桐一葉黃，珠簾不捲夜來霜。
燕知社日辭巢去，鴈折蘆花過別鄉。
Giếng ngọc ngô đồng lá úa vàng;
Rèm châu chẳng cuốn, đêm dầm sương.
Én bay miền ấm rời hang đến,
Nhạn bẻ hoa lau biệt cố hương.
Bài họa cảnh mùa thu:
Hương phiêu quất lục dữ chanh hoàng,
Tùng bách thanh thanh hỉ hàng sương.
Ly cúc bán khai toàn cẩm tú,
Sanh ca vận triệt thủy vân hương.
香飄橘綠與橙黃，松柏青青喜降霜。
籬菊半開攢錦繡，笙歌韻徹水雲鄉。
Thoảng hương quất lục với chanh vàng,
Tùng bách vui xanh thấy tuyết sương.
Cúc nở gấm thêu chân giậu trúc,
Sáo đàn rộn rã thủy vân hương.
Bài thơ tả cảnh mùa đông:
Thiên vũ phi vân ám đạm hàn,
Sóc phong xuy tuyết tích thiên sơn.
Thâm cung tự hữu hồng lô noãn,
Báo đạo mai khai ngọc mãn lan.
天雨飛雲暗淡寒，朔風吹雪積千山。
深宮自有紅爐暖，報道梅開玉滿欄。
Mây bay mưa trút cảnh đông hàn,
Gió bấc căm căm tuyết trắng non.
Buồng kín lò hồng hơi ấm áp,
Hoa mai nở sớm rực lan can.
Bài họa cảnh mùa đông:
Thụy tuyết sơ tình khí vị hàn,
Kỳ phong xảo thạch ngọc đoàn sơn.
Lô thiêu thú thán ổi tô lạc,
Tụ thủ cao ca ỷ thúy lan.
瑞雪初晴氣味寒，奇峰巧石玉團山。
爐燒獸炭煨酥酪，袖手高歌倚翠欄。
Tuyết tạnh trời hoe tiết vẫn hàn,
Trắng phau màu ngọc phủ sườn non.
Đốt lò xương thú hâm vò rượu,
Cao giọng ca ngâm tựa thúy can.
_____
Trời ngả về Tây:
Diễm diễm tà huy phản chiếu, thiên nhai hải giác quy vân. Thiên sơn điểu tước táo thanh tần, mịch túc đầu lâm thành trận.
Dã thú song song đối đối, hồi oa tộc tộc quần quần. Nhất câu tân nguyệt phá hoàng hôn. Vạn điểm minh tinh quang vựng.
燄燄斜暉返照，天涯海角歸雲。千山鳥雀噪聲頻，覓宿投林成陣。
野獸雙雙對對，回窩族族群群。一鉤新月破黃昏。萬點明星光暈。
Chiều hôm rực rỡ nắng vàng.
Chân trời góc biển lang thang mây về,
Chim rừng ríu rít suối khe,
Tìm nơi ngủ vội bay về rừng sâu,
Từng đàn dã thú rủ nhau
Con nào con nấy quay đầu về hang,
Vành trăng đuổi bóng hoàng hôn,
Bầu trời trải rộng muôn vàn ánh sao.
Bóng chiều ngả về Tây:
Đạm vân liêu loạn, sơn nguyệt hôn mông. Mãn thiên sương sắc sinh hàn, tứ diện phong thanh thấu thể. Cô điểu khứ thì thương chử khoát, lạc hà minh xử viễn sơn đê. Sơ lâm thiên thụ hống, không lĩnh độc viên đề. Trường đồ bất kiến hành nhân tích, vạn lý quy chu nhập dạ thì.
淡雲撩亂，山月昏蒙。滿天霜色生寒，四面風聲透體。孤鳥去時蒼渚闊，落霞明處遠山低。疏林千樹吼，空嶺獨猿啼。長途不見行人跡，萬里歸舟入夜時。
Mây xám chập chờn,
Trăng ngân mờ mịt,
Đầy trời sương xuống lạnh lùng,
Bốn phía gió ngàn rét buốt.
Chim lẻ loi bay sông bát ngát,
Ráng chiều ánh rọi núi xa xăm.
Núi trọc vượn kêu khắc khoải,
Rừng thưa cây động xạc xào,
Đường xa không bóng người qua lại,
Muôn dặm thuyền về, đêm vắng sao!
Cảnh bóng trời ngả về Tây:
Thập lý trường đình vô khách tẩu, cửu trọng thiên thượng hiện tinh thần.
Bát hà thuyền chích giai thu cảng, thất thiên châu huyền tận quan môn.
Lục cung ngũ phủ hồi quan tể, tứ hải tam giang bãi điếu luân.
Lưỡng tọa lâu đầu chung cổ hưởng, nhất luân minh nguyệt mãn càn khôn.
十里長亭無客走，九重天上現星辰。
八河船隻皆收港，七千州縣盡關門。
六宮五府回官宰，四海三江罷釣綸。
兩座樓頭鐘鼓響，一輪明月滿乾坤。
Mười dặm trường đỉnh không bóng khách.
Chín tầng trời thẳm hiện trăng sao,
Tám dòng sông lớn thuyền về bến,
Bẩy vạn huyện châu cửa đóng vào.
Năm phủ sáu cung quan vắng vẻ,
Ba sông bốn biển lưới lèo tèo.
Hai tòa lầu các chuông ngân dục,
Trời đất trăng soi sáng một mầu.
Cảnh trời dần tối:
Thập Tự Nhai đăng quang xán lạn, Cửu Trùng Điện hương ái chung minh. Thất điểm hiểu tinh chiếu bích hán, bát phương khách lữ tá hành tung. Lục quân doanh, ẩn ẩn đích họa giác tài xuy; ngũ cổ lâu, điểm điểm đích đồng hồ sơ tích. Tứ biên túc vụ hôn hôn, tam thị hàn yên ái ái. Lưỡng lưỡng phu thê quy tú mạc, nhất luân minh nguyệt thượng đông phương.
十字街燈光燦爛，九重殿香藹鐘鳴。七點皎星照碧漢，八方客旅卸行蹤。六軍營，隱隱的畫角才吹；五鼓樓，點點的銅壺初滴。四邊宿霧昏昏，三市寒煙藹藹。兩兩夫妻歸繡幙，一輪明月上東方。
Chỗ ngã tư ánh đèn sáng rực,
Điện cửu trùng hương nức chuông ngân.
Bảy vì tinh tú soi trời thẳm,
Tám phương quán trọ khách dừng chân.
Doanh trại sáu quân còi rúc rộn,
Lầu trong đồng hồ điểm não nùng.
Bốn mặt mây mù che thẳm dặm,
Ba bề chợ vắng khói chiều buông.
Từng cặp vợ chồng vào trướng gấm,
Một vầng trăng tỏ mọc đông phương
Cảnh trời dần tối:
Yên ngưng sơn tử quy nha quyện, viễn lộ hành nhân đầu lữ điếm. Độ đầu tân nhạn túc đinh sa, ngân hà hiện, thôi canh trù, cô thôn đăng hỏa quang vô diễm. Phong niểu lô yên thanh đạo viện, hồ điệp mộng trung nhân bất kiến. Nguyệt di hoa ảnh thượng lan can, tinh quang loạn, lậu thanh hoán, bất giác thâm trầm dạ dĩ bán.
煙凝山紫歸鴉倦，遠路行人投旅店。渡頭新雁宿汀沙，銀河現，催更籌，孤村燈火光無焰。風裊爐煙清道院，蝴蝶夢中人不見。月移花影上欄杆，星光亂，漏聲換，不覺深沉夜已半。
Quạ mỏi, sương rơi, núi tím nhòa,
Người đi tìm quán nghỉ đường xa.
Bến sông nhạn lượn, sao thưa thớt,
Thôn vắng đèn khêu, ánh nhạt nhòa.
Khói bếp lững lờ, sân vắng vẻ,
Giấc mơ mờ ảo, bóng người qua.
Lan can lay động chùm hoa thắm,
Thánh thót đồng hồ đêm vắng xa.
Cảnh trời dần tối:
Nhật lạc yên mê thảo thụ, đế đô chung cổ sơ minh. Đinh đinh tam hưởng đoạn nhân hành. Tiền hậu nhai tiền tịch tĩnh.
Thượng sát huy hoàng đăng hỏa, cô thôn lãnh lạc vô thanh. Thiền tăng nhập định lý tàn kinh. Chính hảo luyện ma dưỡng tính.
日落煙迷草樹，帝都鐘鼓初鳴。叮叮三響斷人行。前後街前寂靜。
上剎輝煌燈火，孤村冷落無聲。禪僧入定理殘經。正好煉魔養性。
Chiều về cây cỏ phủ sương,
Đế đô chuông trống rộn ràng nổi lên.
Bỗng nghe ba tiếng chuông rền,
Đường trên phố dưới tuyệt nhiên không người.
Riêng chùa đèn thắp sáng ngời.
Xóm thôn im ắng đất trời tối tăm.
Lúc này rất hợp các tăng.
Ngồi thiền dưỡng tính, đọc kinh trừ tà.
Cảnh buổi tối:
Ảnh động tinh hà cận, nguyệt minh vô điểm trần.
Nhạn thanh minh viễn hán, châm vận hưởng tây lân.
Quy điểu tê khô thụ, thiền tăng giảng phạm âm.
Bồ đoàn nhất tháp thượng, tọa đáo dạ tương phân.
影動星河近，月明無點塵。
雁聲鳴遠漢，砧韻響西鄰。
歸鳥棲枯樹，禪僧講梵音。
蒲團一榻上，坐到夜將分。
Bóng sao nhấp nháy như gần,
Vầng trăng vằng vặc bụi trần tịnh không.
Nhạn kêu lanh lảnh từng không,
Tiếng chày rộn rã giữa lòng xóm tây.
Chim bay về ngủ ngọn cây,
Chùa xa vẳng tiếng sư thầy tụng kinh.
Nệm êm nhập định tâm thanh,
Tham thiền ngồi suốt năm canh chẳng rời.
Cảnh buổi tối:
Kỷ điểm quy nha quá biệt thôn,
Lâu đầu chung cổ viễn tương văn.
Lục nhai tam thị nhân yên tĩnh,
Vạn hộ thiên môn đăng hỏa hôn.
Nguyệt hiểu phong thanh hoa lộng ảnh,
Ngân hà thảm đạm ánh tinh thần.
Tử quy đề xử canh thâm hĩ,
Thiên lại vô thanh đại địa quân.
幾點歸鴉過別村，樓頭鐘鼓遠相聞。
六街三市人煙靜，萬戶千門燈火昏。
月皎風清花弄影，銀河慘淡映星辰。
子規啼處更深矣，天籟無聲大地鈞。
Quạ bay về tổ rời thôn,
Xa xa vẳng tiếng trống dồn sang canh.
Phố phường chợ búa vắng tanh,
Cửa nhà thôn xóm đèn xanh nhạt nhòa. Trăng thanh gió mát chan hòa,
Muôn sao nhấp nháy, bóng hoa mơ màng.
Cuốc kêu khắc khoải canh trường,
Sáo trời bặt tiếng, xóm làng lặng yên.
Cảnh buổi tối:
Tứ bích hàn phong khởi, vạn gia đăng hỏa minh.
Lục nhai quan hộ dũ, tam thị bế môn đình.
Điếu đĩnh quy thâm thụ, canh lê bãi đoản thằng.
Tiều phu kha phủ hiết, học tử tụng thư thanh.
四壁寒風起，萬家燈火明。
六街關戶牖，三市閉門庭。
釣艇歸深樹，耕犁罷短繩。
樵夫柯斧歇，學子誦書聲。
Bốn vách gió lùa lạnh.
Nhà nhà ánh đèn soi.
Phố phường cửa đóng chặt,
Chợ búa cũng im hơi.
Thuyền câu ghé bến nghỉ.
Thợ cày về thôn rồi.
Tiều phu ngưng rìu búa.
Tiếng trẻ học vang vui.
Cảnh ban đêm, canh hai:
Đồng hồ tích lậu nguyệt hoa minh,
Kim đạc đinh đương phong tống thanh.
Đỗ vũ chính đề xuân khứ bán,
Lạc hoa vô lộ cận tam canh.
Ngự viên tịch mịch thu thiên ảnh,
Bích lạc không phù ngân hán hoành.
Tam thị lục nhai vô khách tẩu,
Nhất thiên tinh đấu dạ quang tình.
銅壺滴漏月華明，金鐸叮噹風送聲。
杜宇正啼春去半，落花無路近三更。
御園寂寞鞦韆影，碧落空浮銀漢橫。
三市六街無客走，一天星斗夜光晴。
Trăng lên thánh thót đồng hồ,
Gió đưa vẳng tiếng chuông chùa ngân nga.
Cuốc kêu như tiễn xuân già,
Hoa rơi đầy lối đêm vừa canh hai.
Ngự viên tịch mịch đêm dài,
Bầu không một giải sao trời lung linh.
Phố phường chợ búa vắng tanh,
Một trời tinh tú, một sân trăng ngà.
Cảnh đêm khuya:
Ngân hà hiện ảnh, ngọc vũ vô trần. mãn thiên tinh xán lạn, nhất thủy lãng thu ngân. vạn lại thanh ninh, thiên sơn điểu tuyệt. khê biên ngư hỏa tức, tháp thượng phật đăng hôn. tạc dạ đồ lê chung cổ hưởng, kim tiêu nhất biến khốc thanh văn.
銀河現影，玉宇無塵。滿天星燦爛，一水浪收痕。萬籟聲寧，千山鳥絕。溪邊漁火息，塔上佛燈昏。昨夜闍黎鐘鼓響，今宵一遍哭聲聞。
Sông ngân vằng vặc,
Trời ngọc sáng trong.
Đầy trời sao lấp lánh,
Như mặt sóng yên lãnh.
Sáo trời thổi vi vút,
Chim về ngàn xa xăm.
Dưới khe lửa chài tắt,
Trên tháp ngọn đèn xanh,
Đêm trước trống chuông khua rộn rã,
Tối nay tiếng khóc rộn rừng xanh.
Cảnh đêm khuya:
Trầm trầm cung lậu,
Ấm ấm hoa hương.
Tú hộ thùy châu bạc,
Nhàn đình tuyệt hỏa quang.
Thu thiên tác lãnh không lưu ảnh,
Khương địch thanh tàn tĩnh tứ phương.
Nhiễu ốc hữu hoa lung nguyệt xán,
Cách không vô thụ hiển tinh mang.
Đỗ quyên đề hiết,
Hồ điệp mộng trường.
Ngân hán hoành thiên vũ,
Bạch vân quy cố hương.
Chính thị ly nhân tình thiết xử,
Phong dao nộn liễu canh thê lương.
沉沉宮漏，廕廕花香。繡戶垂珠箔，閑庭絕火光。鞦韆索冷空留影，羌笛聲殘靜四方。繞屋有花籠月燦，隔空無樹顯星芒。杜鵑啼歇，蝴蝶夢長。銀漢橫天宇，白雲歸故鄉。正是離人情切處，風搖嫩柳更淒涼。
Cảnh vật trầm trầm,
Hương hoa ngan ngát.
Cửa son buông rèm báu,
Sân quạnh bóng đèn mờ.
Vắng vẻ cột cây đu,
Sáo đàn im phăng phắc.
Quanh thềm bóng hoa lồng trăng vằng vặc,
Muôn sao lấp lánh vòm trời xa xa.
Tiếng đỗ quyên thiết tha,
Giấc mộng hoa êm dịu.
Sông ngân bắc ngang trời vời vợi,
Mây trắng bay về nơi cố hương.
Chính là lúc người đi lòng dạ ngổn ngang,
Gió rung cành liễu non,
Cảnh vật càng bi thiết.
Cảnh đêm khuya:
Nhân tĩnh nguyệt trầm hoa mộng tiễu,
Noãn phong vi thấu bích song sa.
Đồng hồ điểm điểm khán tam cấp,
Ngân hán minh minh chiếu cửu hoa.
人靜月沉花夢悄，暖風微透壁窗紗。
銅壺點點看三汲，銀漢明明照九華。
Đêm thanh trăng lạnh mộng hoa êm,
Gió ấm vi vu lọt cửa rèm.
Thánh thót đồng hồ đang điểm giọt,
Sao trời nhấp nháy chiếu cung tiên.
Cảnh đêm khuya:
Chúng điểu cao tê vạn tốc trầm, thi nhân hạ tháp bãi nga ngâm.
Ngân Hà quang hiển thiên di lượng, dã kính hoang lương thảo canh thâm.
Châm xử đinh đông xao biệt viện, quan sơn yểu điếu động hương tâm.
Hàn cung thanh lãng tri nhân ý, lịch lịch sàng đầu phá mộng hồn.
眾鳥高棲萬簌沉，詩人下榻罷哦吟。
銀河光顯天彌亮，野徑荒涼草更深。
砧杵叮咚敲別院，關山杳窵動鄉心。
寒蛩聲朗知人意，嚦嚦床頭破夢魂。
Đêm khuya chim đã yên nằm,
Thi nhân cũng lặng tiếng ngâm thơ rồi.
Sông Ngân vằng vặc sao trời.
Đường đồng hoang vắng cỏ thời mọc xanh.
Chày ai rộn rã xa gần.
Quan san muôn dặm bội phần nhớ quê.
Đế kia đường cũng ê chề,
Đêm dài rên rỉ như mê mộng hồn.
Cảnh nửa đêm:
Ngọc thỏ cao thăng vạn lại ninh, thiên nhai tịch tĩnh đoạn nhân hành.
Ngân Hà cảnh cảnh tinh quang xán, cổ phát tiếu lâu toản hoán canh.
玉兔高升萬籟寧，天街寂靜斷人行。
銀河耿耿星光燦，鼓發譙樓趲換更。
Trời cao vằng vặc trăng thanh.
Phố phường tịch mịch vắng tanh bóng người
Ngân Hà nhấp nháy sao trời,
Thùng thùng trống điểm báo hồi sang canh.
Cảnh vào nửa đêm, canh ba:
Nguyệt minh thanh lộ lãnh, bát cực huýnh vô trần.
Thâm thụ u cầm túc, nguyên đầu thủy lưu phần.
Phi huỳnh quang tán ảnh, quá nhạn tự bài vân.
月明清露冷，八極迥無塵。
深樹幽禽宿，源頭水溜汾。
飛螢光散影，過雁字排雲。
Trăng sáng sương trong vắt,
Tám cõi sạch bụi trần.
Cây cao chim rừng ngủ.
Ngọn suối nước rì rầm.
Đom đóm bay thấp thoáng.
Cánh nhạn về bầu không.
_____
Cảnh thiết triều buổi sáng:
Cung điện khai hiên tử khí cao,
Phong xuy ngự nhạc thấu thanh tiêu.
Vân di báo vĩ tinh kỳ động,
Nhật xạ ly đầu ngọc bội dao.
Hương vụ tế thiêm cung liễu lục,
Lộ châu vi nhuận uyển hoa kiều.
Sơn hô vũ đạo thiên quan liệt,
Hải yến hà thanh nhất thống triêu.
宮殿開軒紫氣高，風吹御樂透青霄。
雲移豹尾旌旗動，日射螭頭玉珮搖。
香霧細添宮柳綠，露珠微潤苑花嬌。
山呼舞蹈千官列，海晏河清一統朝。
Cung điện khí đẹp dâng dâng,
Gió đưa tiếng nhạc vang lừng trời cao.
Cờ bay phấp phới tường hào,
Nắng soi đầu sấu, dập dìu nhạc hoa.
Liễu xanh hương tỏa tràn trề,
Long lanh sương sớm đầm đìa nụ hoa.
Quan chầu theo hạng đứng ra,
Một triều nhất thống âu ca thái bình.
_____
Đường Thái Tông thiết triều:
Yên lung phượng khuyết, hương ái long lâu. Quang dao đan ỷ động, vân phất thúy hoa lưu. Quân thần tương khế đồng nghiêu thuấn, lễ nhạc uy nghiêm cận hán chu. Thị thần đăng, cung nữ phiến, song song ánh thải; khổng tước bình, kỳ lân điện, xử xử quang phù. Sơn hô vạn tuế, hoa chúc thiên thu. tĩnh tiên tam hạ hưởng, y quan bái miện lưu. Cung hoa xán lạn thiên hương tập, đê liễu khinh nhu ngự nhạc âu. Trân châu liêm, phỉ thúy liêm, kim câu cao khống; long phượng phiến, sơn hà phiến, bảo liễn đình lưu. Văn quan anh tú, vũ tương đẩu tẩu. Ngự đạo phân cao hạ, đan trì liệt phẩm lưu. Kim chương tử thụ thừa tam tượng, địa cửu thiên trường vạn vạn thu.
煙籠鳳闕，香藹龍樓。光搖丹扆動，雲拂翠華流。君臣相契同堯舜，禮樂威嚴近漢周。侍臣燈，宮女扇，雙雙映彩；孔雀屏，麒麟殿，處處光浮。山呼萬歲，華祝千秋。靜鞭三下響，衣冠拜冕旒。宮花燦爛天香襲，堤柳輕柔御樂謳。珍珠簾，翡翠簾，金鉤高控；龍鳳扇，山河扇，寶輦停留。文官英秀，武將抖擻。御道分高下，丹墀列品流。金章紫綬乘三象，地久天長萬萬秋。
Hoa khói vờn gác phượng,
Hương thơm ngát lầu rồng.
Mây bay nhẹ như bông,
Ánh dương soi lấp lánh.
Vua tôi sánh Nghiêu, Thuấn,
Lễ nhạc tựa Hân, Chu.
Đèn quan, quạt cung nga,
Sắc màu trông lộng lẫy.
Điện Kỳ Lân, Khổng Tước,
Vẻ rực rỡ huy hoàng.
Tiếng vạn tuế ngân nga,
Đuốc hoa nghìn dặm sáng.
Đức vua khai triều sớm,
Trăm quan tới lạy mừng.
Hoa nở hương thơm lừng,
Liễu bay, đàn réo rắt.
Rèm trân châu đẹp nhất,
Móc vàng cuốn thật cao.
Cửa Long phượng lối vào,
Nơi vua dừng xa giá.
Quan văn mặt tuấn tú,
Quan võ dáng hiên ngang.
Ven đường chia thứ ban,
Trước thềm phân cao thấp.
Muôn nghìn vẻ lộng lẫy,
Trường tồn với đất trời.
_____
Cảnh thiên cung thanh bình:
Phong thanh vân tễ nhạc thăng bình, thần tĩnh tinh minh hiển thụy trinh.
Hà hán an ninh thiên địa thái, ngũ phương bát cực yển qua tinh.
風清雲霽樂昇平，神靜星明顯瑞禎。
河漢安寧天地泰，五方八極偃戈旌。
Mây quang gió mát thăng bình,
Sao ngời thần tĩnh điềm lành hiện ra. Yên vui trời đất giao hòa
Năm phương tám cực vui ca thái bình
_____
Bài từ mở đầu truyện Tây Du Ký:
Hỗn độn vị phân thiên địa loạn, mang mang miểu miểu vô nhân kiến.
Tự tòng Bàn Cổ phá hồng mông, khai tịch tòng tư thanh trọc biện.
Phúc tái quần sinh ngưỡng chí nhân, phát minh vạn vật giai thành thiện.
Dục tri tạo hóa hội nguyên công, tu khán Tây Du Thích Ách Truyện.
混沌未分天地亂，茫茫渺渺無人見。
自從盤古破鴻濛，開闢從茲清濁辨。
覆載群生仰至仁，發明萬物皆成善。
欲知造化會元功，須看西遊釋厄傳。
Thuở hoang sơ đất trời chưa tỏ.
Chốn mênh mông nào có bóng người.
Từ khi Bàn Cổ ra đời.
Đục trong phân biệt, khác thời hỗn mang.
Che chở khắp nhờ ơn trời đất.
Phát minh ra muôn vật tốt thay.
Muốn hay tạo hóa công dày,
“Tây Du” truyện ấy đọc ngay đi nào.
_____
Bài từ mở đầu các hồi:
Nghĩa kết khổng hoài, pháp quy bản tính. Kim thuận mộc tuần thành chính quả, tâm viên mộc mẫu hợp đan nguyên. Cộng đăng cực nhạc thế giới, đồng lai bất nhị pháp môn. Kinh nãi tu hành chi tổng kính, phật phối tự kỷ chi nguyên thần. Huynh hòa đệ hội thành tam khế, yêu dữ ma sắc ứng ngũ hành. Tiễn trừ lục môn thú, tức phó đại Lôi Âm.
義結孔懷，法歸本性。金順木馴成正果，心猿木母合丹元。共登極樂世界，同來不二法門。經乃修行之總徑，佛配自己之元神。兄和弟會成三契，妖與魔色應五行。剪除六門趣，即赴大雷音。
Nghĩa kết tình anh em,
Pháp quy về bản tính.
Kim mộc thuận hòa nên quả chính.
Khỉ heo hội họp hợp đan nguyên.
Cùng bước lên cõi cực lạc thần tiên,
Cùng vào cõi pháp môn vô nhị.
Đường lớn tu hành là kinh kệ,
Nguyên thần tức Phật ở trong ta.
Anh và em kết nghĩa thuận hòa,
Yêu ma theo ngũ hành biến ảo.
Khi đã trừ sáu đường lục tặc,
Là đến ngay chùa Đại Lôi Âm.
Nhược cán chủng tính bản lai đồng, hải nạp vô cùng. Thiên tư vạn lự chung thành vọng, bàn bàn sắc sắc hòa dung. Hữu nhật công hoàn hành mãn, viên minh pháp tính cao long. Hưu giáo soa biệt tẩu tây đông, khẩn tỏa lao lung. Thu lai an phóng đan lô nội, luyện đắc kim ô nhất dạng hồng. Lãng lãng huy huy kiều diễm, nhậm giáo xuất nhập thừa long.
若干種性本來同，海納無窮。千思萬慮終成妄，般般色色和融。有日功完行滿，圓明法性高隆。休教差別走西東，緊鎖牢䪊。收來安放丹爐內，煉得金烏一樣紅。朗朗輝輝嬌艷，任教出入乘龍。
Chúng tinh xưa nay vốn vẫn đồng,
Mênh mông biển rộng chứa vô cùng.
Trăm nghĩ, nghìn suy thành vọng tưởng, Vô vàn sắc tướng thảy hòa dung.
Ngày nào công quả thành viên mãn,
Pháp tính viên thông ắt sáng lòng.
Thôi đừng phân biệt đông tây nữa,
Khóa chặt ngay vào chớ thả rông.
Đặt nơi lò nấu linh đơn ấy,
Quạ vàng luyện khéo đỏ màu lông.
Sáng ngời lóng lánh nên kiều diễm,
Ra vào rồng cưỡi cũng tùy lòng.
Linh đài vô vật vị chi thanh, tịch tịch toàn vô nhất niệm sinh.
Viên mã lao thu hưu phóng đãng, tinh thần cẩn thận mạc tranh vanh.
Trừ lục tặc, ngộ tam thừa, vạn duyên đô bãi tự phân minh.
Sắc tà vĩnh diệt siêu chân giới, tọa hưởng tây phương cực nhạc thành.
靈臺無物謂之清，寂寂全無一念生。
猿馬牢收休放蕩，精神謹慎莫崢嶸。
除六賊，悟三乘，萬緣都罷自分明。
色邪永滅超真界，坐享西方極樂城。
Linh đài chẳng vật gọi là thanh,
Tịch mịch an nhiên niệm chẳng sinh.
Khỉ ngựa giữ gìn đừng thả lỏng,
Tinh thần cẩn thận chớ chênh vênh.
Giặc trừ sáu đứa, Tam thừa ngộ,
Đoạn tuyệt muôn duyên mới hiển linh.
Diệt hết sắc tà lên cõi Phật,
Tây Phương cực lạc chốn thanh bình.
Đức hành yếu tu bát bách, âm công tu tích tam thiên. Quân bình vật ngã dữ thân oan. Thủy hợp tây thiên bản nguyện.
Ma hủy đao binh bất khiếp, không lao thủy hỏa vô khiên. Lão Quân hàng phục khước triêu thiên. Tiếu bả thanh ngưu khiên chuyển.
德行要修八百，陰功須積三千。均平物我與親冤。始合西天本願。
魔兕刀兵不怯，空勞水火無愆。老君降伏卻朝天。笑把青牛牽轉。
Đức hạnh nên tu tám trăm,
Âm công cần chứa ba ngàn.
Quân binh ta – vật, thân – oan,
Mới hợp Tây Thiên bản nguyện.
Ma Tỷ đao binh chẳng chuyên,
Nước phun lửa cháy không sờn.
Lão Quân hàng phục tang thiên,
Cưỡi dắt trâu xanh quay gót.
Tâm địa tần tần tảo, trần tình tế tế trừ. Mạc giáo khanh tiệm hãm bì lư. Bản thể thường thanh tịnh, phương khả luận nguyên sơ.
Tính chúc tu thiêu dịch, Tào Khê nhậm hấp hô. Vật lệnh viên mã khí thanh thô. Trú dạ miên miên tức, phương hiển thị công phu.
心地頻頻掃，塵情細細除。莫教坑塹陷毘盧。本體常清淨，方可論元初。
性燭須挑剔，曹溪任吸呼。勿令猿馬氣聲粗。晝夜綿綿息，方顯是功夫。
Tâm địa dần quét sạch
Bụi trần thảy tẩy trừ,
Đừng để rơi mũ tì lư,
Bản thể thường thanh tĩnh,
Mới bàn nổi nguyên sơ
Tính sáng phải chọn lựa,
Tào Khê mặc thở vô,
Chớ để khỉ ngựa hơi thở thô,
Đêm ngày thở đều đặn.
Mới hiện rõ công phu
Giá hồi nhân quả, khuyến nhân vi thiện, thiết hưu tác ác. Nhất niệm sinh, thần minh chiếu giám, nhậm tha vi tác. Chuyết xuẩn quai năng quân chẩm học, lưỡng bàn hoàn thị vô tâm dược. Sấn sinh tiền hữu đạo chính cai tu, mạc lãng bạc. Nhận căn nguyên, thoát bản xác. Phóng trường sinh, tu bả tróc. Yếu thì thì minh kiến, thể hồ châm chước. Quán triệt tam quan điền hắc hải, quản giáo thiện giả thừa loan hạc. Na kỳ gian mẫn cố canh từ bi, đăng Cực Lạc.
這回因果，勸人為善，切休作惡。一念生，神明照鑒，任他為作。拙蠢乖能君怎學，兩般還是無心藥。趁生前有道正該修，莫浪泊。認根源，脫本殼。訪長生，須把捉。要時時明見，醍醐斟酌。貫徹三關填黑海，管教善者乘鸞鶴。那其間愍故更慈悲，登極樂。
Nhân quả hồi này,
Khuyên người làm thiện,
Nhất thiết đừng làm việc ác,
Một niệm sinh, thần minh chứng giám,
Cứ mặc mà làm thiện.
Ngu xuẩn ngạnh ương sao anh học?
Cả hai đều vẫn thuốc vô tâm
Lúc sống, việc đạo phải tu hành.
Đừng lênh đênh,
Nhận căn nguyên
Thoát bản xác
Muốn trường sinh
Nên nắm chắc
Phải luôn luôn sáng suốt,
Đê hồ rót uống luôn
Quán triệt tam quan lấp biển đen.
Để cho người thiện cưỡi loan hạc,
Nơi ấy đáng thương càng từ bi, lên miền cực lạc.
Thập nhị thì trung vong bất đắc, hành công bách khắc toàn thu. Ngũ niên thập vạn bát thiên chu. Hưu giáo thần thủy hạc, mạc tung hỏa quang sầu.
Thủy hỏa điều đình vô tổn xử, ngũ hành liên lạc như câu. Âm dương hòa hợp thượng vân lâu. Thừa loan đăng tử phủ, khóa hạc phó Doanh Châu.
十二時中忘不得，行功百刻全收。五年十萬八千周。休教神水涸，莫縱火光愁。
水火調停無損處，五行聯絡如鉤。陰陽和合上雲樓。乘鸞登紫府，跨鶴赴瀛洲。
Suốt mười hai giờ quên chẳng đặng
Trăm nghìn trở ngại vượt nên công
Năm năm mười vạn tám nghìn lượt
Chớ để ngưng nước thần
Chớ để buồn lửa đỏ
Thủy hòa điều hòa không tổn phá
Ngũ hành liên lạc tựa móc câu
Âm dương hòa hợp trên lầu cao
Cưỡi hạc đến Doanh Châu
Cưỡi loan lên phủ tía
Thiện chính vạn duyên thu, danh dự truyện dương tứ bộ châu. Trí tuệ quang minh đăng bỉ ngạn, sưu sưu, ái ái vân sinh thiên tế đầu. Chư Phật cộng tương thù, vĩnh trụ dao đài vạn vạn thu. Đả phá nhân gian hồ điệp mộng, hưu hưu, địch tịnh trần phân bất nhạ sầu.
善正萬緣收，名譽傳揚四部洲。智慧光明登彼岸，颼颼，靉靉雲生天際頭。諸佛共相酬，永住瑤臺萬萬秋。打破人間蝴蝶夢，休休，滌淨塵氛不惹愁。
Thiện chính giữ, vạn duyên thâu,
Tiếng thơm truyền khắp bốn châu trong ngoài.
Trí tuệ sáng, lên bờ rồi,
Ùn ùn che kín chân trời mây bay.
Chư Phật thù tiếp đó đây.
Đài dao mãi mãi tháng ngày thênh thang
Phá tan mộng điệp nhân gian,
Lâng lâng trút sạch bụi trần vấn vương.
Sắc tức không hề tự cổ, không ngôn thị sắc như nhiên. Nhân năng ngộ triệt sắc không thiền. Hà dụng đan sa pháo luyện.
Đức hạnh toàn tu hưu giải, công phu khổ dụng ngao tiên. Hữu thì hành mãn thủy triêu thiên. Vĩnh trú tiên nhan bất biến.
色即空兮自古，空言是色如然。人能悟徹色空禪。何用丹砂炮煉。
德行全修休懈，工夫苦用熬煎。有時行滿始朝天。永駐仙顏不變。
Sắc tức không chừ tự cổ
Không tức sắc chừ như nhiên
Người giác ngộ sắc đạo – không thiên
Cần chi đan sa nấu luyện
Đức hạnh toàn tu không lười biếng
Công phu khổ luyện rất miệt mài
Đợi khi viên mãn đến liên đài
Mãi là người tiên chẳng đổi.
Tình dục nguyên nhân tổng nhất bàn, hữu tình hữu dục tự như nhiên.
Sa Môn tu luyện phân phân sĩ, đoạn dục vong tình tức thị thiền.
Tu trứ ý, yếu tâm kiên, nhất trần bất nhiễm nguyệt đương thiên.
Hành công tiến bộ hưu giáo thác, hành mãn công hoàn đại giác tiên.
情慾原因總一般，有情有慾自如然。
沙門修煉紛紛士，斷慾忘情即是禪。
須著意，要心堅，一塵不染月當天。
行功進步休教錯，行滿功完大覺仙。
Nguyên nhân chính vẫn dục tình,
Có tình có dục rành rành tự nhiên.
Sa Môn tu luyện thường xuyên,
Quên tình cắt dục là thiền đó thôi.
Sửa ý tứ, tâm chẳng rời
Bụi trần chẳng nhiễm, trăng ngời lung linh.
Tu trì tiến bộ tăng nhanh,
Công quả viên mãn ấy thành đại tiên.
Tu thiền hà xử dụng công phu,
Mã liệt viên điên tốc tiễn trừ.
Lao tróc lao thuyên sinh ngũ thải,
Tạm đình tạm trụ đọa tam đồ.
Nhược giáo tự tại thần đan lậu,
Tài phóng tòng dung ngọc tính khô.
Hỉ nộ ưu tư tu tảo tịnh,
Đắc huyền đắc diệu kháp như vô.
修禪何處用工夫，馬劣猿顛速剪除。
牢捉牢拴生五彩，暫停暫住墮三途。
若教自在神丹漏，才放從容玉性枯。
喜怒憂思須掃淨，得玄得妙恰如無。
Tu thiền nhất định tốn công phu,
Ý mã tâm viên thảy diệt trừ.
Buộc chặt giữ bền sinh ngũ sắc,
Lỏng lơi dừng lại rớt tam đồ.
Thần đan tiết lậu do buông thả,
Ngọc tinh khô gầy bởi chẳng tu.
Hỉ nộ ưu tư đều quét sạch,
Giúp thành huyền diệu hợp hư vô.
Khởi niệm đoạn nhiên hữu ái,
Lưu tình tất định sinh tai.
Linh minh hà sự biện tam đài.
Hành mãn tự quy nguyên hải.
Bất luận thành Tiên thành Phật,
Tu tòng cá lý an bài.
Thanh thanh tịnh tịnh tuyệt trần ai.
Quả chính phi thăng thượng giới.
起念斷然有愛，
留情必定生災。
靈明何事辨三臺。
行滿自歸元海。
不論成仙成佛，
須從個裡安排。
清清淨淨絕塵埃。
果正飛昇上界。
Khởi niệm là liền có ái,
Dậy tình ắt sẽ sinh tai.
Thông minh cần chi biện tam đài,
Trọn vẹn tự theo về nguyên hải.
Mặc kệ thành tiên hay thành Phật,
Cốt sao sắp xếp ở bên trong.
Thanh tịnh trong veo sạch bụi trần,
Chính quả siêu thăng lên thượng giới.
Sắc sắc nguyên vô sắc,
Không không diệc phi không.
Tĩnh huyên ngữ mặc bản lai đồng,
Mộng lý hà lao thuyết mộng.
Hữu dụng dụng trung vô dụng,
Vô công công lý thi công.
Hoàn như quả thục tự nhiên hồng,
Mạc vấn như hà tu chủng.
色色原無色，
空空亦非空。
靜喧語默本來同，
夢裡何勞說夢。
有用用中無用，
無功功裡施功。
還如果熟自然紅，
莫問如何修種。
Sắc sắc vốn không sắc,
Không không cũng chẳng không.
Lặng thinh cất tiếng vốn vẫn đồng,
Trong mộng mệt nhoài nói mộng.
Hữu dụng: vô dụng trọng dụng,
Vô công: công ấy nên công.
Kìa kìa quả chín tự nhiên hồng,
Chớ hỏi làm sao trồng cấy.
Đại đạo u thâm, như hà tiêu tức, thuyết phá quỷ thần kinh hãi. Hiệp tàng vũ trụ, phẩu phán huyền quang, chân nhạc thế gian vô tái. Linh Thứu phong tiền, bảo châu niêm xuất, minh ánh ngũ bàn quang thải. Chiếu càn khôn thượng hạ quần sinh, tri giả thọ đồng sơn hải.
大道幽深，如何消息，說破鬼神驚駭。挾藏宇宙，剖判玄光，真樂世間無賽。靈鷲峰前，寶珠拈出，明映五般光彩。照乾坤上下群生，知者壽同山海。
Đại đạo sâu xa
Nào hay tin tức
Nói ra quỷ thần cũng hãi
Chứa gồm vũ trụ
Cắt đứt ánh huyền
Thế gian lạc nào bằng?
Trước đỉnh Linh Thứu Bắt lấy ngọc châu,
Lấp lánh ánh sáng năm màu
Chiếu khắp càn khôn thượng hạ
Kẻ nào hay thọ ngang non biển.
Nhất niệm tài sinh động bách ma, tu trì tối khổ nại tha hà.
Đãn bằng tẩy địch vô trần cấu, dã dụng thu thuyên hữu trác ma.
Tảo thối vạn duyên quy tịch diệt, đãng trừ thiên quái mạc tha đà.
Quản giáo khiêu xuất phiền lung sáo, hành mãn phi thăng thượng Đại La.
一念才生動百魔，修持最苦奈他何。
但憑洗滌無塵垢，也用收拴有琢磨。
掃退萬緣歸寂滅，蕩除千怪莫蹉跎。
管教跳出樊籠套，行滿飛昇上大羅。
Một niệm nảy sinh đấy vạn ma,
Tu trì vất vả khó khăn là.
Đã đành tắm gội không vương bụi.
Vẫn phải dầy công khổ luyện mà.
Quét sạch vạn duyên về cõi tịch,
Diệt phăng nghìn quái chẳng buông tha.
Rồi đây thoát khỏi vòng vây hãm,
Viên mãn bay lên cõi Đại La.
Kết các hồi:
Duyên nhân thiện khánh ngộ thần sư,
Tập vũ hà kỳ động quái sư.
Tảo đãng quần tà an xã tắc,
Quy y nhất thể định biên di.
Cửu linh số hợp nguyên dương lý,
Tứ diện tinh thông đạo quả chi.
Thụ thụ tâm minh di vạn cổ,
Ngọc Hoa vĩnh lạc thái bình thì.
緣因善慶遇神師，習武何期動怪獅。
掃蕩群邪安社稷，皈依一體定邊夷。
九靈數合元陽理，四面精通道果之。
授受心明遺萬古，玉華永樂太平時。
Nhân duyên gặp gỡ thần sư
Võ công tập luyện ai ngờ gặp tai.
Yêu ma quét sạch từ đây,
Quy y thiện quả cõi này định yên.
Cửu linh số hợp nguyên dương,
Tinh thông bốn mặt đạo đường sáng soi.
Trao truyền tâm tính sáng ngời,
Ngọc Hoa châu phủ đời đời yên vui.
Đại đan bất lậu yếu tam toàn,
Khổ hành nan thành hận ác duyên.
Đạo tại thánh truyện tu tại kỷ,
Thiện do nhân tích phúc do thiên.
Hưu sính lục căn đa tham dục,
Đốn khai nhất tính bản lai nguyên.
Vô ái vô tư tự thanh tịnh,
Quản giáo giải thoát đắc siêu nhiên.
大丹不漏要三全，苦行難成恨惡緣。
道在聖傳修在己，善由人積福由天。
休逞六根多貪欲，頓開一性本來原。
無愛無思自清淨，管教解脫得超然。
Đại đan chẳng tiết phải lo gìn,
Hoạn nạn khó thành giận ác duyên.
Đạo ở thánh truyền to tại ngã,
Thiện do người tích phú do thiên.
Lục căn buông sổng nhiều tham dục,
Nhất tịnh khai thông thấy bản nguyên.
Vô ái vô tư thanh tịnh đến,
Ấy là giải thoát được siêu nhiên.
Địa tịch năng tồn hung ác sự,
Thiên cao bất phụ thiện tâm nhân.
Tiêu diêu ổn bộ Như Lai kính,
Chích đáo Linh Sơn Cực Lạc môn.
地闢能存凶惡事，天高不負善心人。
逍遙穩步如來徑，只到靈山極樂門。
Đất rộng nào ngờ còn việc ác,
Trời cao đâu nỡ phụ người ngay.
Như Lai đường rộng thung dung bước,
Thẳng tới Linh Sơn cõi phúc dày.
Bài thơ nói về công quả của thầy trò Đường Tăng ở núi Thất Tuyệt:
Đà La trang khách hồi gia khứ, Bát Giới khai sơn quá đồng lai.
Tam Tạng tâm thành thần lực ủng, Ngộ Không pháp hiển quái ma suy.
Thiên niên Hi Thị kim triêu tịnh, Thất Tuyệt hồ đồng thử nhật khai.
Lục dục trần tình giai tiễn tuyệt, bình an vô trở bái liên đài.
駝羅莊客回家去，八戒開山過衕來。
三藏心誠神力擁，悟空法顯怪魔衰。
千年稀柿今朝淨，七絕衚衕此日開。
六慾塵情皆剪絕，平安無阻拜蓮臺。
Xóm Đà La khách đã về vội.
Bát Giới ta mở lối khai sơn.
Tam Tạng tâm tính sáng hơn.
Ngộ Không trổ phép phục hàng yêu ma.
Hẻm Hy Thị lại qua khó nhọc,
Núi Thất Tuyệt một lúc đường thông
Sáu điều trần dục cắt xong.
Tòa sen thẳng hướng thong dong lên đường.
_____
Câu tụng mà thiền sư Ô Sào dạy cho Đường Tăng:
Phật tại Linh Sơn mạc viễn cầu, Linh Sơn chích tại nhữ tâm đầu.
Nhân nhân hữu cá Linh Sơn tháp, hảo hướng Linh Sơn tháp hạ tu.
佛在靈山莫遠求，靈山只在汝心頭。
人人有個靈山塔，好向靈山塔下修。
Phật ở Linh Sơn lọ phải cầu,
Linh Sơn tại tâm có xa nào.
Ai ai cũng có Linh Sơn tháp.
Chân tháp tu hành tốt biết bao!
_____
Bài thơ nói về nỗi khổ của người nông dân:
Sừ hòa nhật đương ngọ, hãn tích hòa hạ thổ. Thùy tri bàn trung xan, lạp lạp giai tân khổ.
鋤禾日當午，汗滴禾下土。誰知盤中餐，粒粒皆辛苦。
Cày đồng đang buổi ban trưa.
Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày.
Ai ơi bưng bát cơm đầy,
Dẻo thơm một hạt, đắng cay muôn phần.
_____
Phật Tổ giáng phàm trừ yêu quái:
Mãn thiên phiếu miểu thụy vân phân, ngã Phật từ bi hàng pháp môn.
Minh kỳ khai thiên sinh vật lý, tế ngôn tịch địa hóa thân văn.
Diện tiền ngũ bách a la hán, não hậu tam thiên yết đế thần.
Ca Diếp A Na tùy tả hữu, Phổ Văn bồ tát điễn yêu phân.
滿天縹緲瑞雲分，我佛慈悲降法門。
明示開天生物理，細言闢地化身文。
面前五百阿羅漢，腦後三千揭諦神。
迦葉阿儺隨左右，普文菩薩殄妖氛。
Trời cao bảng lảng mây lành,
Từ bi đức Phật giáng lâm cõi phàm.
Trời sinh muôn vật rõ ràng,
Cũng là đất rộng mở mang thân người.
Năm trăm La Hán theo vời,
Ba nghìn Yết Đế cũng dời bước chân.
A Nan, Ca Diếp theo cùng,
Cùng hai Bồ Tát Phổ, Văn diệt tà.
_____
Đông Lai Phật Tổ:
Đại nhĩ hoành di phương diện tương, kiên tra phúc mãn thân khu bàn.
Nhất khang xuân ý hỉ doanh doanh, lưỡng nhãn thu ba quang đãng đãng.
Sưởng tụ phiêu nhiên phúc khí đa, mang hài sái lạc tinh thần tráng.
Cực Lạc tràng trung đệ nhất tôn, nam vô Di Lặc tiếu hòa thượng.
大耳橫頤方面相，肩查腹滿身軀胖。
一腔春意喜盈盈，兩眼秋波光蕩蕩。
敞袖飄然福氣多，芒鞋灑落精神壯。
極樂場中第一尊，南無彌勒笑和尚。
Mặt vuông tai lớn trán cao
Vai xuôi bụng phệ thân sao đẫy đà
Hai mắt lấp lánh sao sa
Một vầng hỉ khí như là mùa xuân
Tay đưa phơ phất phúc nhuần
Hài cỏ đủng đỉnh, tinh thần thung dung
Cõi Cực Lạc đệ nhất ông
Nam vô Di Lặc dáng trông hiền hòa.
Quan Âm Bồ Tát:
Lý viên tứ đức, trí mãn kim thân. Anh lạc thùy châu thúy, hương hoàn kết bảo minh. Ô vân xảo điệp bàn long kế, tú đái khinh phiêu thải phượng linh. Bích ngọc nữu, tố la bào, tường quang lung tráo; cẩm nhung quần, kim lạc tác, thụy khí già nghênh. Mi như tiểu nguyệt, nhãn tự song tinh. Ngọc diện thiên sinh hỉ, chu thần nhất điểm hồng. Tịnh bình cam lộ niên niên thịnh, tà sáp thùy dương tuế tuế thanh. Giải bát nan, độ quần sinh, đại từ mẫn: cố trấn thái sơn, cư nam hải, cứu khổ tầm thanh, vạn xưng vạn ứng, thiên thánh thiên linh. Lan tâm hân tử trúc, huệ tính ái hương đằng. Tha thị lạc già sơn thượng từ bi chủ, triều âm động lý hoạt quan âm.
理圓四德，智滿金身。纓絡垂珠翠，香環結寶明。烏雲巧疊盤龍髻，繡帶輕飄彩鳳翎。碧玉紐，素羅袍，祥光籠罩；錦絨裙，金落索，瑞氣遮迎。眉如小月，眼似雙星。玉面天生喜，朱脣一點紅。淨瓶甘露年年盛，斜插垂楊歲歲青。解八難，度群生，大慈憫：故鎮太山，居南海，救苦尋聲，萬稱萬應，千聖千靈。蘭心欣紫竹，蕙性愛香藤。他是落伽山上慈悲主，潮音洞裡活觀音。
Bốn đức tròn viên mãn,
Thân vàng tỏa sáng thông.
Chuỗi ngọc biếc rủ cạnh,
Vòng thơm đeo bên mình.
Tóc mây uốn đen lánh,
Đài thêu thắt ngang lưng.
Bào trắng, khuy ngọc bích,
Mây lành che quẩn quanh.
Quần gấm, dây vàng óng,
Khí đẹp phủ quanh thân.
Lông mày – vầng trăng khuyết,
Mắt – vì sao long lanh.
/////Vậy nên:
Mặt ngọc tươi roi rói,
Môi đỏ thắm tuyệt trần.
Bình cam lồ đầy ắp,
Cắm cành dương liễu xanh
Độ chúng sinh thoát nạn,
Rất từ bi hiền lành.
Giữ núi Thái Sơn
Coi miền Nam hải.
Độ người khổ ải
Nghìn thánh nghìn thiêng,
Muôn kêu muôn ứng
Lòng lan vui trúc khóm,
Tinh huệ quý mây thơm.
Đó là vị chúa từ bi ở Lạc Già sơn,
Chính là đức Quan Âm sống nơi Triều Âm động.
Quán Âm Bồ Tát:
Đầu thượng đái nhất đỉnh kim diệp nữu, thúy hoa phô, phóng kim quang, sinh thụy khí đích thùy châu anh lạc; thân thượng xuyên nhất lĩnh đạm đạm sắc, thiển thiển trang, bàn kim long, phi thải phượng đích kết tố lam bào; hung tiền quải nhất diện đối nguyệt minh, vũ thanh phong, tạp bảo châu, toàn thúy ngọc đích thế hương hoàn bội; yêu gian hệ nhất điều băng tàm ti, chức kim biên, đăng thải vân, xúc dao hải đích cẩm tú nhung quần; diện tiền hựu lĩnh nhất cá phi đông dương, du phổ thế, cảm ân hành hiếu, hoàng mao hồng chủy bạch anh ca. thủ nội thác trứ nhất cá thi ân tế thế đích bảo bình, bình nội sáp trứ nhất chi sái thanh tiêu, tát đại ác, tảo khai tàn vụ thùy dương liễu. ngọc hoàn xuyên tú khấu, kim liên túc hạ thâm. tam thiên hứa xuất nhập. giá tài thị cứu khổ cứu nan quan thế âm.
頭上戴一頂金葉紐、翠花鋪、放金光、生瑞氣的垂珠纓絡；身上穿一領淡淡色、淺淺妝、盤金龍、飛綵鳳的結素藍袍；胸前掛一面對月明、舞清風、雜寶珠、攢翠玉的砌香環珮；腰間繫一條冰蠶絲、織金邊、登彩雲、促瑤海的錦繡絨裙；面前又領一個飛東洋、遊普世、感恩行孝、黃毛紅嘴白鸚哥。手內托著一個施恩濟世的寶瓶，瓶內插著一枝灑青霄、撒大惡、掃開殘霧垂楊柳。玉環穿繡扣，金蓮足下深。三天許出入。這才是救苦救難觀世音。
Đầu đội mũ dát sợi vàng,
Cài bông hoa biếc, hào quang chói nồng.
Mình choàng tấm áo bào hồng.
Sắc phô dìu dịu thêu rồng phượng bay.
Cổ đeo vòng ngọc đẹp thay.
Sáng như trăng bạc gió lay giữa trời.
Ngang lưng thắt dải lụa ngời,
Quần nhung óng ánh vàng tươi huy hoàng.
Chú vẹt mỏ đỏ lông vàng,
Chịu ơn, khắp mọi nẻo đường bay theo.
Bình nước dương liễu quý sao.
Đức Bồ tát vẫn mang theo bên người.
Giơ tay vẩy khắp đất trời,
Xua tan mù tối, quét loài ác hung.
Sen vàng vòng ngọc sáng trưng.
Ba trời bát ngát thung dung đi về.
Quan Thế Âm chính tên đề,
Cứu khổ, cứu nạn sớm khuya ân cần.
Tỳ Lam Bồ Tát:
Đầu đái ngũ hoa nạp cẩm mạo, thân xuyên nhất lĩnh chức kim bào.
Cước đạp vân tiêm phượng đầu lý, yêu hệ toàn ti song tuệ thao.
Diện tự thu dung sương hậu lão, thanh như xuân yến xã tiền kiều.
Phúc trung cửu am tam thừa pháp, tâm thượng thường tu tứ đế nhiêu.
Ngộ xuất không không chân chính quả, luyện thành liễu liễu tự tiêu diêu.
Chính thị Thiên Hoa Động lý Phật, Tỳ Lam Bồ Tát tính danh cao.
頭戴五花納錦帽，身穿一領織金袍。
腳踏雲尖鳳頭履，腰繫攢絲雙穗絛。
面似秋容霜後老，聲如春燕社前嬌。
腹中久諳三乘法，心上常修四諦饒。
悟出空空真正果，煉成了了自逍遙。
正是千花洞裡佛，毘藍菩薩姓名高。
Đầu đội mũ gấm thêu hoa
Áo bào vàng khoác sáng lòa đẹp thay
Hài phượng nhẹ bước đường mây
Dải tơ lưng thắt tung bay lòa xòa
Nét mặt sương tuyết mùa thu
Tiếng thanh ấm áp như là chim ca
Bụng lầu thông phép tam thừa
Cả tứ diệu đế sâu xa cũng tường
Giác ngộ không sắc đạo huyền
Tiêu dao nhàn nhã khắp miền gần xa
Chính là Phật động Thiên Hoa
Tỳ Lam Bồ Tát tiếng đà nổi danh
Bồ Tát vót cật trúc:
Giá cá mỹ hầu vương, tính cấp năng thước bạc.
Chư thiên lưu bất trụ, yếu vãng lý biên tất.
Duệ bộ nhập thâm lâm, tĩnh nhãn thâu thứ trứ.
Viễn quan cứu khổ tôn, bàn tọa sấn tàn nhược.
Lại tán phạ sơ trang, dung nhan đa xước ước.
Tán vãn nhất oa ti, vị tằng đái anh lạc.
Bất quải tố lam bào, thiếp thân tiểu áo phược.
Mạn yêu thúc cẩm quần, xích liễu nhất song cước.
Phi kiên tú đái vô, tinh quang lưỡng tí bạc.
Ngọc thủ chấp cương đao, chính bả trúc bì tước.
這個美猴王，性急能鵲薄。
諸天留不住，要往裡邊蹕。
拽步入深林，睜眼偷覷著。
遠觀救苦尊，盤坐襯殘箬。
懶散怕梳妝，容顏多綽約。
散挽一窩絲，未曾戴纓絡。
不掛素藍袍，貼身小襖縛。
漫腰束錦裙，赤了一雙腳。
披肩繡帶無，精光兩臂膊。
玉手執鋼刀，正把竹皮削。
Con khỉ Mỹ Hầu vương,
Nóng tính và ngỗ ngược
Người trời lưu không được
Muốn gặp Bồ Tát ngay
Rảo bước vào rừng cây
Mắt giương nhìn mọi lộ
Xa trông đấng Cứu Khổ
Ngồi thiền bên trúc xanh
Lược gương chẳng bận mình
Dung nhan trông thanh tú
Chưa từng thắt giải mũ
Buông xòa búi tóc tơ
Lam bào chẳng mặc cho
Che thân manh áo sẫm
Son đỏ đòi gót chân
Trắng muốt cánh tay trần
Giải thêu vai chẳng khoác
Tay ngọc cầm dao sắc
Đan vót cật trúc xanh.
Đãng Ma Thiên Tôn:
Ấu nhi dũng mãnh, trường nhi thần linh.
Bất thống vương vị, duy vụ tu hành.
Phụ mẫu nan cấm, khí xá hoàng cung.
Tham huyền nhập định, tại thử sơn trung.
Công hoàn hành mãn, bạch nhật phi thăng.
Ngọc hoàng sắc hào, chân vũ chi danh.
Huyền hư thượng ứng, quy xà hợp hình.
Chu thiên lục hợp, giai xưng vạn linh.
Vô u bất sát, vô hiển bất thành.
Kiếp chung kiếp thủy, tiễn phạt ma tinh.
幼而勇猛，長而神靈。
不統王位，惟務修行。
父母難禁，棄舍皇宮。
參玄入定，在此山中。
功完行滿，白日飛昇。
玉皇敕號，真武之名。
玄虛上應，龜蛇合形。
周天六合，皆稱萬靈。
無幽不察，無顯不成。
劫終劫始，剪伐魔精。
Nhỏ cực dũng mãnh
Lớn rất thần linh
Chẳng nối vương vị
Chỉ thích tu hành
Cha mẹ không cấm
Rời bỏ hoàng cung
Tham thiền nhập định
Ở chốn rừng xanh
Công thành hạnh đủ
Sáng tỏ uy linh
Ngọc hoàng ban hiệu
Trấn Vũ lừng danh
Được phép Huyền vũ
Rùa rắn hợp hình
Khắp trời sáu cõi
Khâm phục uy linh
U hiển biết hết
Ra tay là thành
Kiếp sau kiếp trước
Trừ diệt yêu tinh.
Bồ Đề Sư Tổ:
Đại giác kim tiên một cấu tư, tây phương diệu tương tổ bồ đề. Bất sinh bất diệt tam tam hành, toàn khí toàn thần vạn vạn từ. Không tịch tự nhiên tùy biến hóa, chân như bản tính nhậm vi chi. Dữ thiên đồng thọ trang nghiêm thể, lịch kiếp minh tâm đại pháp sư.
大覺金仙沒垢姿，西方妙相祖菩提。不生不滅三三行，全氣全神萬萬慈。空寂自然隨變化，真如本性任為之。與天同壽莊嚴體，歷劫明心大法師。
Kim tiên đại giác sạch ghê,
Phương Tây diệu tướng Bồ Đề tổ sư.
Không sinh diệt, đức cao xa,
Thần tròn khí vẹn rất là từ bi.
Chân như bản tính an vi.
Tự nhiên không tịch, tùy nghi biến dời.
Trang nghiêm thọ sánh đất trời,
Pháp sư muôn kiếp sáng ngời là đây.
Kim Đính Đại Tiên:
Thân phi cẩm y, thủ dao ngọc chủ.
Thân phi cẩm y, bảo các dao trì thường phó yến;
Thủ dao ngọc chủ, đan đài tử phủ mỗi huy trần.
Trửu huyền tiên lục, túc đạp lý hài.
Phiêu nhiên chân vũ sĩ, tú lệ thực kỳ tai.
Luyện tựu trường sinh cư thắng cảnh,
Tu thành vĩnh thọ thoát trần ai.
Thánh tăng bất thức Linh Sơn khách,
Đương niên Kim Đỉnh Đại Tiên lai.
身披錦衣，手搖玉麈。
身披錦衣，寶閣瑤池常赴宴；
手搖玉麈，丹臺紫府每揮塵。
肘懸仙籙，
足踏履鞋。
飄然真羽士，
秀麗實奇哉。
煉就長生居勝境，
修成永壽脫塵埃。
聖僧不識靈山客，
當年金頂大仙來。
Mình khoác áo gấm,
Tay phất ngọc trần.
Mình khoác áo gấm, gác ngọc lầu ngà thường đặt tiệc;
Tay phất ngọc trần, đài son phủ tía sạch như lau.
Cổ tay lục lạc đeo,
Chân hài cong bước nhẹ.
Phong thái thần tiên quá,
Diễm lệ lại thanh kỳ.
Luyện thuốc trường sinh giữa chốn thanh u,
Thọ mãi không già khác xa trần thế
Người cõi Linh Sơn, thánh tăng chẳng rõ,
Kim Đính đại tiên tới đón đó mà.
Mão Nhật Tinh Quan:
Quan trâm ngũ nhạc kim quang thải, hốt chấp sơn hà ngọc sắc quỳnh.
Bào quải thất tinh vân ái đãi, yêu vi bát cực bảo hoàn minh.
Đinh đương bội hưởng như xao vận, tấn tốc phong thanh tự bãi linh.
Thúy vũ phiến khai lai mão túc, thiên hương phiêu tập mãn môn đình.
冠簪五岳金光彩，笏執山河玉色瓊。
袍掛七星雲靉靆，腰圍八極寶環明。
叮噹珮響如敲韻，迅速風聲似擺鈴。
翠羽扇開來昴宿，天香飄襲滿門庭。
Mũ trầm ngũ sắc vàng tươi
Cầm hốt sơn hà ngọc sáng ngời.
Áo đính thất tinh mây thấp thoáng
Lưng đeo bát cực ánh hồng soi.
Leng keng ngọc bội như dàn nhạc.
Vi vút gió hòa tựa sáo trời,
Quạt thúy đung đưa sao Mão tới,
Hương bay ngào ngạt khắp nơi nơi.
Xích Cước Đại Tiên:
Nhất thiên thụy ải quang dao duệ, ngũ sắc tường vân phi bất tuyệt. Bạch hạc thanh minh chấn cửu cao, tử chi sắc tú phân thiên diệp. Trung gian hiện xuất nhất tôn tiên, tương mạo thiên nhiên phong thải biệt. Thần vũ hồng nghê hoảng hán tiêu, yêu huyền bảo lục vô sinh diệt. Danh xưng Xích Cước Đại La Tiên, đặc phó bàn đào thiêm thọ tiết.
一天瑞靄光搖曳，五色祥雲飛不絕。白鶴聲鳴振九皋，紫芝色秀分千葉。中間現出一尊仙，相貌天然丰采別。神舞虹霓幌漢霄，腰懸寶籙無生滅。名稱赤腳大羅仙，特赴蟠桃添壽節。
Một vầng ráng đẹp sáng long lanh,
Năm sắc mây lành bay tuyệt đẹp.
Hạc kêu lanh lảnh chín tầng xanh,
Cỏ chi rườm rà nghìn lá biếc.
Trong mây xuất hiện một ông tiên,
Đạo cốt tiên phong nom rất tuyệt.
Thần sắc rạng rỡ tựa cầu vồng,
Lưng đeo bùa ngọc không sinh diệt.
Đó là Xích Cước đại la tiên,
Đến hội Bàn Đào dự thọ tiết.
Thọ Tinh:
Nhất trận dị hương lai tị úc, kinh động mãn đường tinh dữ túc.
Thiên tiên phật tổ bả bôi đình, các các đài đầu nghênh mục hậu.
Tiêu hán trung gian hiện lão nhân, thủ phủng linh chi phi ái tú.
Hồ lô tàng súc vạn niên đan, bảo lục danh thư thiên kỷ thọ.
Động lý càn khôn nhậm tự do, hồ trung nhật nguyệt tùy thành tựu.
Ngao du tứ hải nhạc thanh nhàn, tán đạm thập châu dung phúc thấu.
Tằng phó bàn đào túy kỷ tao, tỉnh thì minh nguyệt hoàn y cựu.
Trường đầu đại nhĩ đoản thân khu, nam cực chi phương xưng lão thọ.
一陣異香來鼻噢，驚動滿堂星與宿。
天仙佛祖把杯停，各各擡頭迎目候。
霄漢中間現老人，手捧靈芝飛藹繡。
葫蘆藏蓄萬年丹，寶籙名書千紀壽。
洞裡乾坤任自由，壺中日月隨成就。
遨遊四海樂清閑，散淡十洲容輻輳。
曾赴蟠桃醉幾遭，醒時明月還依舊。
長頭大耳短身軀，南極之方稱老壽。
Một làn hương lạ thoảng bay.
Khắp nhà tinh tú vui say giật mình,
Thần tiên, Phật tổ chén ngừng,
Mọi người ngẩng mặt xem chừng là ai.
Một cụ già hiện giữa trời,
Cỏ chi tay nắm sắc ngời long lanh.
Hồ lô đựng thuốc linh đơn
Sổ báu ghi chép ngàn năm tuổi trời, Trong động mặc sức vui chơi,
Trong bầu ngày tháng sống đời tự do
Mười châu, bốn biển gần xa,
Thanh nhàn mặc sức la cà đó đây
Hội bàn đào mấy phen say.
Tỉnh ra cảnh vật chẳng thay đổi gì
Đầu, tai lớn, thân lùn tì,
Ở phương Nam cực, tên thì Thọ Ông.
Chín cụ già ở Doanh Châu sống tiêu dao:
Tường vân quang mãn, thụy ải hương phù. thải loan minh động khẩu, huyền hạc vũ sơn đầu. bích ngẫu thủy đào vi án tửu, giao lê hỏa tảo thọ thiên thu. nhất cá cá đan chiếu vô văn, tiên phù hữu tịch. tiêu diêu tùy lãng đãng, tán đạm nhậm thanh u. chu thiên giáp tử nan câu quản, đại địa càn khôn chích tự do. hiến quả huyền viên, đối đối tham tùy đa mỹ ái; hàm hoa bạch lộc, song song củng phục thậm trù mâu.
祥雲光滿，瑞靄香浮。彩鸞鳴洞口，玄鶴舞山頭。碧藕水桃為按酒，交梨火棗壽千秋。一個個丹詔無聞，仙符有籍。逍遙隨浪蕩，散淡任清幽。周天甲子難拘管，大地乾坤只自由。獻果玄猿，對對參隨多美愛；啣花白鹿，雙雙拱伏甚綢繆。
Mây lành bay rực rỡ,
Ráng đẹp đưa hương thơm.
Loan tía hót cửa động,
Hạc đen múa đầu non.
Ngó, đào bày tiệc rượu,
Lê, táo thọ vô cương.
Chiếu chỉ vua chẳng có,
Sổ tiên khác thế gian.
Tiêu dao tùy sở thích,
Tản bộ mặc lòng mình.
Thời gian không ràng buộc,
Trời đất sống thung dung.
Vượn đen dâng quả quý,
Lũ lũ dáng tươi xinh.
Hươu trắng ngậm hoa đẹp,
Hàng hàng đi rập rình.
Đông Hoa Đế Quân:
Doanh không vạn đạo hà quang hiện, thải vụ phiêu diêu quang bất đoạn.
đan phượng hàm hoa dã canh tiên, thanh loan phi vũ thanh kiều diễm.
phúc như đông hải thọ như sơn, mạo tự tiểu đồng thân thể kiện.
hồ ẩn động thiên bất lão đan, yêu huyền dữ nhật trường sinh triện.
nhân gian số thứ hàng trinh tường, thế thượng kỷ phiên tiêu ách nguyện.
vũ đế tằng tuyên gia thọ linh, dao trì mỗi phó bàn đào yến.
giáo hóa chúng tăng thoát tục duyên, chỉ khai đại đạo minh như điện.
dã tằng khóa hải chúc thiên thu, thường khứ linh sơn tham phật diện.
thánh hào đông hoa đại đế quân, yên hà đệ nhất thần tiên quyến.
盈空萬道霞光現，彩霧飄颻光不斷。
丹鳳啣花也更鮮，青鸞飛舞聲嬌艷。
福如東海壽如山，貌似小童身體健。
壺隱洞天不老丹，腰懸與日長生篆。
人間數次降禎祥，世上幾番消厄願。
武帝曾宣加壽齡，瑤池每赴蟠桃宴。
教化眾僧脫俗緣，指開大道明如電。
也曾跨海祝千秋，常去靈山參佛面。
聖號東華大帝君，煙霞第一神仙眷。
Khắp trời muôn đạo hào quang,
Khí đẹp bảng lảng mênh mang xa gần.
Phượng múa hoa ngậm lung linh,
Loan bay giọng hót trong lành véo von.
Phúc dầy như biển như non,
Mặt mũi sáng sủa, dáng còn trẻ trung.
Dáng người thanh thoát, thọ cùng trời xanh
Trần gian giáng phúc mấy lần,
Bao phen giúp đỡ người trần giải tai.
Vũ Đế ban tuổi thọ dài,
Bàn Đào hội ấy được mời tới luôn.
Vẫn thường giác ngộ chúng tăng,
Chỉ ra đạo lớn sáng chưng lòng người.
Đã từng vượt biển chúc đời,
Vẫn thường yết kiến Phật ngoài núi Linh.
Tên gọi Đông Hoa Đế Quân,
Thần tiên đệ nhất ở trong yên hà.
Ba vị tiên ông Phúc Lộc Thọ ở đảo Bồng Lai:
Doanh không ái ái tường quang thốc, tiêu hán phân phân hương phức úc.
thải vụ thiên điều hộ vũ y, khinh vân nhất đóa kình tiên túc.
thanh loan phi, đan phượng túc, tụ dẫn hương phong mãn địa phác.
trụ trượng huyền long hỉ tiếu sinh, hạo nhiêm thùy ngọc hung tiền phất.
đồng nhan hoan duyệt canh vô ưu, tráng thể hùng uy đa hữu phúc.
chấp tinh trù, thiêm hải ốc, yêu quải hồ lô tịnh bảo lục.
vạn kỷ thiên tuần phúc thọ trường, thập châu tam đảo tùy duyên túc.
thường lai thế thượng tống thiên tường, mỗi hướng nhân gian tăng bách phúc.
khái càn khôn, vinh phúc lộc, phúc thọ vô cương kim hỉ đắc.
盈空藹藹祥光簇，霄漢紛紛香馥郁。
彩霧千條護羽衣，輕雲一朵擎仙足。
青鸞飛，丹鳳䎘，袖引香風滿地撲。
拄杖懸龍喜笑生，皓髯垂玉胸前拂。
童顏歡悅更無憂，壯體雄威多有福。
執星籌，添海屋，腰掛葫蘆並寶籙。
萬紀千旬福壽長，十洲三島隨緣宿。
常來世上送千祥，每向人間增百福。
概乾坤，榮福祿，福壽無疆今喜得。
Đầy trời ấm áp mây lành hiện,
Ngào ngạt hương đưa khắp mọi miền.
Khí đẹp nghìn tia quanh áo lụa,
Mây bồng một áng đỡ chân tiên.
Loan vờn phượng múa sao dìu dặt,
Tay áo gió lùa đất thoảng hương.
Gậy đỡ rồng đưa cười hớn hở,
Chòm râu trước ngực nhẹ bay vờn.
Mặt hoa rạng rỡ không phiền não,
Khỏe mạnh oai nghiêm lắm phúc duyên.
Sao nắm gác xây nơi biển rộng,
Hồ lô, vòng nhạc dắt bên sườn.
Lâu đài phúc thọ muôn ngàn kiếp,
Ba đảo mười châu thỏa kiếp tiên.
Thường giúp nhân gian nhiều phúc đức,
Vẫn theo người thiện tạo lương duyên.
Vẻ vang phúc lộc trong trời đất,
Phúc thọ tràn trề hưởng vạn niên.
Ba vị cưỡi mây thăm bạn cũ,
Khí hòa ấm áp khắp nhà tiên.
Trấn Nguyên Đại Tiên:
Đầu đái tử kim quan, vô ưu hạc sưởng xuyên. lý hài đăng túc hạ, ti đái thúc yêu gian. thể như đồng tử mạo, diện tự mỹ nhân nhan. tam tu phiêu hạm hạ, nha linh điệp tấn biên. tương nghênh hành giả vô binh khí, chỉ tương ngọc chủ thủ trung niệp.
頭戴紫金冠，無憂鶴氅穿。履鞋登足下，絲帶束腰間。體如童子貌，面似美人顏。三鬚飄頷下，鴉翎疊鬢邊。相迎行者無兵器，止將玉麈手中撚。
Đầu đội mũ vàng óng,
Mình mặc áo cánh tiên.
Gót chân giày nhẹ bước,
Bên mình dải tơ buông.
Dáng dấp như đạo sĩ,
Mặt mũi đẹp thần tiên,
Ba chòm râu quanh mép.
Hai món tóc đôi bên,
Đánh nhau không khí giới,
Phất trần nhẹ vung lên.
Đông Phương Sóc:
Thân xuyên đạo phục phiêu hà thước, yêu thúc ti thao quang thác lạc.
đầu đái luân cân bố đấu tinh, túc đăng mang lý du tiên nhạc.
luyện nguyên chân, thoát bản xác, công hành thành thì toại ý nhạc.
thức phá nguyên lưu tinh khí thần, chủ nhân nhận đắc vô hư thác.
đào danh kim hỉ thọ vô cương, giáp tử chu thiên quản bất trứ.
chuyển hồi lang, đăng bảo các, thiên thượng bàn đào tam độ mạc.
phiếu miểu hương vân xuất thúy bình, tiểu tiên nãi thị đông phương sóc.
身穿道服飄霞爍，腰束絲絛光錯落。
頭戴綸巾佈斗星，足登芒履遊仙岳。
煉元真，脫本殼，功行成時遂意樂。
識破原流精氣神，主人認得無虛錯。
逃名今喜壽無疆，甲子週天管不著。
轉回廊，登寶閣，天上蟠桃三度摸。
縹緲香雲出翠屏，小仙乃是東方朔。
Áo tiên lộng lẫy trên người
Ngang lưng thắt dải tơ ngời tung bay.
Trên đầu khăn vấn vòng dây,
Chân đi hài cỏ đó đây giang hồ.
Luyện chân thoát xác, tự do,
Tu hành đắc đạo sớm trưa vui mừng.
Cội nguồn là tinh, khí, thần,
Chủ nhân nhận rõ không phần hồ nghi.
Giấu tên tu luyện một khi,
Sống lâu mãi mãi quản gì thời gian.
Lầu vàng gác ngọc thênh thang,
Ba lần ăn trộm đào tiên trên trời.
Bình phong hương thoảng gót rời,
Chính Đông Phương Sóc, đúng rồi chẳng sai.
Trương Tử Dương:
Túc túc trùng thiên hạc lệ, phiêu phiêu kính chí triêu tiền. Liễu nhiễu tường quang đạo đạo, nhân uân thụy khí phiên phiên. Tông y thiêm thể phóng vân yên, túc đạp mang hài hãn kiến. Thủ chấp long tu dăng trửu, ti thao yêu hạ vi triền. Càn khôn xử xử kết nhân duyên, đại địa tiêu diêu du biến. Thử nãi thị Đại La thiên thượng Tử Vân tiên, kim nhật lâm phàm giải yểm.
肅肅沖天鶴唳，飄飄逕至朝前。繚繞祥光道道，氤氳瑞氣翩翩。棕衣苫體放雲煙，足踏芒鞋罕見。手執龍鬚蠅帚，絲絛腰下圍纏。乾坤處處結人緣，大地逍遙遊遍。此乃是大羅天上紫雲仙，今日臨凡解魘。
Tiếng hạc ngân nga Tiêu Hán,
Gót tiên phơi phới tới gần.
Lớp lớp mây lành quấn quýt,
Tầng tầng ráng đẹp bao quanh.
Mình hạc áo mây phấp phới,
Chân son hài cỏ tênh tênh,
Tay cầm chổi rêu rồng nhỏ,
Dải tơ rủ xuống quanh mình
Nhân duyên nơi nơi kết buộc,
Ngao du khắp chốn xa gần.
Chính là Tử văn tiên trên tầng trời Đại La đó
Hôm nay giáng hạ giải oan khiên.
Nhị Lang Thần:
Nghi dung thanh tuấn mạo đường đường, lưỡng nhĩ thùy kiên mục hữu quang.
Đầu đái tam sơn phi phượng mạo, thân xuyên nhất lĩnh đạm nga hoàng.
Lũ kim ngoa sấn bàn long miệt, ngọc đái đoàn hoa bát bảo trang.
Yêu khoá đạn cung tân nguyệt dạng, thủ chấp tam tiêm lưỡng nhận thương.
Phủ phách đào sơn tằng cứu mẫu, đạn đả tông la song phượng hoàng.
Lực tru bát quái thanh danh viễn, nghĩa kết mai sơn thất thánh hành.
Tâm cao bất nhận thiên gia quyến, tính ngạo quy thần trụ quán giang.
Xích thành chiêu huệ anh linh thánh, hiển hóa vô biên hiệu Nhị Lang.
儀容清俊貌堂堂，兩耳垂肩目有光。
頭戴三山飛鳳帽，身穿一領淡鵝黃。
縷金靴襯盤龍襪，玉帶團花八寶粧。
腰挎彈弓新月樣，手執三尖兩刃槍。
斧劈桃山曾救母，彈打棕羅雙鳳凰。
力誅八怪聲名遠，義結梅山七聖行。
心高不認天家眷，性傲歸神住灌江。
赤城昭惠英靈聖，顯化無邊號二郎。
Hình dung thanh tú uy nghi,
Mắt sáng lấp lánh, tai thì rủ vai.
Đầu đội mũ phượng ba ngôi,
Mình mặc áo vũ vàng tươi một màu.
Hài vàng, quần cũng vàng au,
Ngang lưng đai ngọc tươi màu hoa thêu.
Cây cung đeo tựa trăng treo,
Ngọn giáo ba mũi sáng theo tay cầm.
Từng phá núi cứu mẫu thân,
Từng giương cung bắn phượng hoàng Thoa La.
Tám yêu giết, tiếng vang xa,
Mai Sơn sáu vị cũng là anh em.
Cao thượng chẳng nhập sổ tiên,
Tự hào về chốn Quán Giang làm thần.
Xích thành hiển hiện anh linh,
Thần thông biến hóa tên rành Nhị Lang.
Na Tra:
Ngọc diện kiều dung như mãn nguyệt, chu thần phương khẩu lộ ngân nha.
Nhãn quang xế điện tình châu bạo, ngạch khoát ngưng hà phát kế qua.
Tú đái vũ phong phi thải diễm, cẩm bào ánh nhật phóng kim hoa.
Hoàn thao chước chước phàn tâm kính, bảo giáp huy huy sấn chiến ngoa.
Thân tiểu thanh hồng đa tráng lệ, tam thiên hộ giáo ác Na Tra.
玉面嬌容如滿月，朱脣方口露銀牙。
眼光掣電睛珠暴，額闊凝霞髮髻髽。
繡帶舞風飛彩焰，錦袍映日放金花。
環絛灼灼攀心鏡，寶甲輝輝襯戰靴。
身小聲洪多壯麗，三天護教惡哪吒。
Mặt ngọc đẹp tựa vầng trăng,
Môi son, miệng rộng, hàm răng màu ngà.
Long lanh mắt sáng chớp lòa,
Vầng trán nở rộng tóc xòa như mây.
Đai thêu phượng múa rồng bay.
Áo bào lấp lánh như rây hoa vàng.
Hộ tâm kinh sáng như gương.
Áo giáp oai vệ giày vàng đẹp sao.
Tiếng ấm áp, người thanh tao.
Tam thiên hộ giáo sánh nào Na Tra!
Na Tra:
Tổng giác tài già tín, phi mao vị cái kiên. Thần kỳ đa mẫn ngộ, cốt tú canh thanh nghiên. Thành vi thiên thượng kỳ lân tử, quả thị yên hà thải phượng tiên. Long chủng tự nhiên phi tục tương, diệu linh đoan bất loại trần phàm. Thân đái lục bàn thần khí giới, phi đằng biến hóa quảng vô biên. Kim thụ ngọc hoàng kim khẩu chiếu, sắc phong Hải Hội hiệu Tam Đàn.
總角才遮顖，披毛未蓋肩。神奇多敏悟，骨秀更清妍。誠為天上麒麟子，果是煙霞彩鳳仙。龍種自然非俗相，妙齡端不類塵凡。身帶六般神器械，飛騰變化廣無邊。今受玉皇金口詔，敕封海會號三壇。
Tóc ngôi vừa chấm trán
Món tóc chửa ngang vai
Khôi ngô mà lanh lẹn
Thanh tú lại anh tài
Chính giống kỳ lân trên thượng giới
Thật loài chim phượng quý trên đời
Nòi rồng chẳng nét hao phàm tục
Tuổi trẻ anh hùng hà kém ai!
Võ nghệ sáu ban thông tỏ hết
Thần thông biến hóa đủ mười mươi
Ngọc hoàng thượng đế vừa phong tặng
"Hải Hội Tam Đàn” chẳng phải chơi!
Tiểu Trương thái tử:
Tổ cư tây thổ Lưu Sa quốc, ngã phụ nguyên vi sa quốc vương.
Tự ấu nhất thân đa tật khổ, mệnh cán hoa cái ác tinh phương.
Nhân sư viễn mộ trường sinh quyết, hữu phân tương phùng xá dược phương.
Bán lạp đan sa khư bệnh thối, nguyện tòng tu hành bất vi vương.
Học thành bất lão đồng thiên thọ, dung nhan vĩnh tự thiếu niên lang.
Dã tằng cản phó long hoa hội, dã tằng đằng vân đáo phật đường.
Tróc vụ nã phong thu thủy quái, cầm long phục hổ trấn sơn tràng.
Phủ dân cao lập phù đồ tháp, tĩnh hải thâm minh xá lợi quang.
Chử bạch thương tiêm năng phược quái, đạm truy y tụ bả yêu hàng.
Như kim tĩnh nhạc tân thành nội, đại địa dương danh thuyết Tiểu Trương!
祖居西土流沙國，我父原為沙國王。
自幼一身多疾苦，命干華蓋惡星妨。
因師遠慕長生訣，有分相逢捨藥方。
半粒丹砂祛病退，願從修行不為王。
學成不老同天壽，容顏永似少年郎。
也曾趕赴龍華會，也曾騰雲到佛堂。
捉霧拿風收水怪，擒龍伏虎鎮山場。
撫民高立浮屠塔，靜海深明舍利光。
楮白槍尖能縛怪，淡緇衣袖把妖降。
如今靜樂蠙城內，大地揚名說小張！
Quê hương là nước Lưu Sa
Cha ta vốn dĩ chính là quốc vương
Ấu thơ lắm bệnh khôn lường
Mệnh phạm Hoa cái nhiều phương giữ mình
Theo thầy học phép trường sinh
Có duyên nên gặp thuốc linh tuyệt vời
Đơn sa nửa hạt bệnh lui
Tu hành từ đấy, lên ngôi chẳng bàn
Thọ ngang trời đất vô vàn
Mà người vẫn trẻ như chàng thiếu niên
Hội Long Hoa đã dự tên
Phật đường cũng đã bay lên lạy chào
Thủy quái thu phục ngày nào
Hàng long phục hổ tài cao vang lừng
Yên dân dựng tháp mấy tầng
Hào quang xá lị sáng vùng biển xa
Thương bạch chử diệt yêu ma
Ống tay áo nhẹ để mà hàng yêu
Tân Thành vui hưởng mọi điều
Tiểu Trương nổi tiếng như điều gần xa.
Thanh Phong - Minh Nguyệt:
Cốt thanh thần sảng dung nhan lệ, đỉnh kết nha kế đoản phát bằng.
Đạo phục tự nhiên khâm nhiễu vụ, vũ y thiên thị tụ phiêu phong.
Hoàn thao khẩn thúc long đầu kết, mang lý khinh triền tàm khẩu nhung.
Phong thải dị thường phi tục bối, chính thị na thanh phong minh nguyệt nhị tiên đồng.
骨清神爽容顏麗，頂結丫髻短髮鬅。
道服自然襟繞霧，羽衣偏是袖飄風。
環絛緊束龍頭結，芒履輕纏蠶口絨。
丰采異常非俗輩，正是那清風明月二仙童。
Cốt cách thanh cao đẹp lạ lùng,
Tóc đen chải mượt chấm ngang lưng.
Thung dung áo rủ mây vương vấn,
Phấp phới tay đưa gió phập phồng.
Đai thắt mơ màng rồng uốn lượn,
Hài đi nhẹ nhõm sợi tằm băng.
Khác thường phong cách không mùi tục,
Minh Nguyệt, Thanh Phong ấy đạo đồng.
Bà quả phụ họ Giả do Bồ Tát biến hóa ra:
Xuyên nhất kiện chức cẩm quan lục trữ ti áo, thượng tráo trứ thiển hồng bỉ giáp; hệ nhất điều kết thải nga hoàng cẩm tú quần, hạ ánh trứ cao để hoa hài. thì dạng kế tạo sa mạn, tương sấn trứ nhị sắc bàn long phát; cung dạng nha sơ chu thúy hoảng, tà trâm trứ lưỡng cổ xuyến kim thoa. vân tấn bán thương phi phượng sí, nhĩ hoàn song trụy bảo châu bài. chi phấn bất thi do tự mỹ, phong lưu hoàn tự thiếu niên tài.
穿一件織錦官綠紵絲襖，上罩著淺紅比甲；繫一條結綵鵝黃錦繡裙，下映著高底花鞋。時樣髻皂紗漫，相襯著二色盤龍髮；宮樣牙梳朱翠晃，斜簪著兩股釧金釵。雲鬢半蒼飛鳳翅，耳環雙墜寶珠排。脂粉不施猶自美，風流還似少年才。
Mặc áo gấm nhuộm màu quan lục,
Quấn khăn hồng rất mực xinh tươi.
Quần nhung thêu cảnh mĩ miều,
Hài hoa chân xỏ ra chiều thướt tha.
Đúng mốt mới tóc xòa đen nhánh,
Nổi vô cùng óng ánh làn mây,
Lược ngà quý phái đẹp thay,
Trâm cài chênh chếch hây hây sắc vàng.
Tóc mai cánh phượng mơ màng,
Bên tai rủ hạt ngọc cườm long lanh.
Phấn son trẻ đẹp bội phần.
Phong lưu hơn lúc thanh tân thuở nào.
Các con gái của bà quả phụ họ Giả:
Nhất cá cá nga mi hoành thúy, phấn diện sinh xuân. yêu nhiêu khuynh quốc sắc, yểu điệu động nhân tâm. hoa điền hiển hiện đa kiều thái, tú đái phiêu dao huýnh tuyệt trần. bán hàm tiếu xử anh đào trán, hoãn bộ hành thì lan xạ phún. mãn đầu châu thúy, chiến nguy nguy vô số bảo thoa trâm; biến thể u hương, kiều tích tích hữu hoa kim lũ tế. thuyết thậm ma sở oa mỹ mạo, tây tử kiều dung. chân cá thị cửu thiên tiên nữ tòng thiên hàng, nguyệt lý thường nga xuất quảng hàn.
一個個蛾眉橫翠，粉面生春。妖嬈傾國色，窈窕動人心。花鈿顯現多嬌態，繡帶飄搖迥絕塵。半含笑處櫻桃綻，緩步行時蘭麝噴。滿頭珠翠，顫巍巍無數寶釵簪；遍體幽香，嬌滴滴有花金縷細。說甚麼楚娃美貌，西子嬌容。真個是九天仙女從天降，月裡嫦娥出廣寒。
Mày ngài mềm mại,
Da phấn xinh tươi,
Thướt tha yểu điệu,
Mê mệt lòng người.
Vàng đeo tỏa ánh sáng ngời,
Dải áo phơ phất tuyệt vời thanh tao!
Môi xinh chúm chím hoa đào,
Bước đi mỗi bước hương ngào ngạt hương.
Tóc mây lóng lánh hạt cườm,
Áo hoa lẳn tấm thân tròn thơm tho.
Ngu Cơ, Tây Tử kém xa,
Khác nào tiên nữ, Hằng Nga giáng trần!
Tiểu đồng núi Linh Đài:
Qua kế song ti oản, khoan bào lưỡng tụ phong.
Mạo hòa thân tự biệt, tâm dữ tương câu không.
Vật ngoại trường niên khách, sơn trung vĩnh thọ đồng.
Nhất trần toàn bất nhiễm, giáp tử nhậm phiên đằng.
髽髻雙絲綰，寬袍兩袖風。
貌和身自別，心與相俱空。
物外長年客，山中永壽童。
一塵全不染，甲子任翻騰。
Đầu tết hai bím trái đào,
Tay áo lụng thụng gió vào phất phơ.
Mặt mũi lộ vẻ thanh kỳ,
Tầm trông thanh thoát, tướng thì lâng lâng
Khách ngoại vật sống muôn năm,
Trẻ thơ thọ mãi ở trong núi rừng.
Bụi trần chẳng bợn đến thân,
Thung dung nào biết tháng năm trôi ngừng.
Các thần làm mưa hiện chân thân ở quận Phượng Tiên:
Long Vương hiển tượng, Lôi Tướng thư thân; Vân Đồng xuất hiện, Phong Bá thùy chân. Long Vương hiển tượng, ngân tu thương mạo thế vô song; Lôi Tướng thư thân, câu chủy uy nhan thành mạc bỉ. Vân Đồng xuất hiện, thùy như ngọc diện kim quan; Phong Bá thùy chân, tằng tự táo mi hoàn nhãn. Tề tề hiển lộ thanh tiêu thượng, các các ai bài hiện thánh nghi. Phượng Tiên quận giới nhân tài tín, đỉnh lễ niêm hương ác tính hồi. Kim nhật ngưỡng triêu thiên thượng tương, tẩy tâm hướng thiện tận quy y.
龍王顯像，雷將舒身；雲童出現，風伯垂真。龍王顯像，銀鬚蒼貌世無雙；雷將舒身，鉤嘴威顏誠莫比。雲童出現，誰如玉面金冠；風伯垂真，曾似燥眉環眼。齊齊顯露青霄上，各各挨排現聖儀。鳳仙郡界人才信，頂禮拈香惡性回。今日仰朝天上將，洗心向善盡皈依。
Long vương hiện chân thân
Lôi tướng hiện chân tượng
Chú mây hiện rõ mình
Bác gió hiện rõ dáng
Long vương hiện chân thân, râu bạc mặt xanh khác thế gian
Lôi tướng hiện chân tượng, môi cong lẫm liệt nào ai sánh?
Bác gió hiện rõ mình, mi cong mắt sáng đẹp vô cùng
Chú mây hiện rõ dáng, mũ vàng mặt ngọc nom rực rỡ.
Giữa trời sao, hiện thân lồ lộ
Dáng uy nghi của những thiên thần
Quận Phượng Tiên ai nấy ngay ác tính
Hôm nay ngước thấy bao thần thánh
Rửa lòng theo thiện thảy quy y…
Thổ địa núi Hỏa Diệm Sơn:
Thân phi phiêu phong sưởng, đầu đỉnh yển nguyệt quan, thủ trì long đầu trượng, túc đạp thiết áo ngoa. Hậu đái trứ nhất cá điêu chủy ngư tai quỷ, quỷ đầu thượng đỉnh trứ nhất cá đồng bồn, bồn nội hữu ta chưng bính cao mi, hoàng lương mễ phạn.
身披飄風氅，頭頂偃月冠，手持龍頭杖，足踏鐵靿靴。後帶著一個雕嘴魚腮鬼，鬼頭上頂著一個銅盆，盆內有些蒸餅糕糜、黃糧米飯。
mình mặc áo lông chim, đầu đội mũ yển nguyệt, tay chống chiếc gậy đầu rồng, chân đi đôi giày da có đinh sắt, đeo sau lưng một cái làn đan mắt cáo bên trong đặt một chiếc chậu bằng đồng, bên trong chậu đựng ít bánh hấp, bánh nướng, cơm tẻ, bột kê.
Thôi phán quan:
Đầu đỉnh ô sa, yêu vi tê giác. Đầu đỉnh ô sa phiêu nhuyễn đái, yêu vi tê giác hiển kim sương. Thủ kình nha hốt ngưng tường ải, thân trứ la bào ẩn thụy quang. Cước đạp nhất song phấn để ngoa, đăng vân xúc vụ; hoài sủy nhất bản sinh tử bộ, chú định tồn vong. Tấn phát bồng tùng phiêu nhĩ thượng, hồ tu phi vũ nhiễu tai bàng. Tích nhật tằng vi đường quốc tương, như kim chưởng án thị Diêm Vương.
頭頂烏紗，腰圍犀角。頭頂烏紗飄軟帶，腰圍犀角顯金廂。手擎牙笏凝祥靄，身著羅袍隱瑞光。腳踏一雙粉底靴，登雲促霧；懷揣一本生死簿，注定存亡。鬢髮蓬鬆飄耳上，鬍鬚飛舞繞腮旁。昔日曾為唐國相，如今掌案侍閻王。
Đầu đội mũ sa thâm,
Lưng đeo đai tê giác,
Đầu mũ sa thâm bay phấp phới,
Lưng đai tê giác nổi vân vàng.
Tay nắm hốt ngà ngưng ráng đẹp
Mình choàng bào gấm ánh như gương.
Chân xỏ đôi giầy hoa, đi mây về gió.
Tay cắp sổ sinh tử, ghi sự sống còn.
Món tóc quanh tai bay lõa xõa.
Chòm râu bên mép mọc hiên ngang.
Lúc sống, nhà Đường làm tể tướng,
Bây giờ giữ án giúp Diêm vương.
_____
Đường Thái Tông:
Đái nhất đỉnh trùng thiên quan, xuyên nhất lĩnh giả hoàng bào. hệ nhất điều lam điền bích ngọc đái, đạp nhất đối sang nghiệp vô ưu lý. mạo đường đường, tái quá đương triêu; uy liệt liệt, trọng hưng kim nhật. hảo nhất cá thanh bình hữu đạo đích đại đường vương, khởi tử hồi sinh đích lý bệ hạ.
戴一頂沖天冠，穿一領赭黃袍。繫一條藍田碧玉帶，踏一對創業無憂履。貌堂堂，賽過當朝；威烈烈，重興今日。好一個清平有道的大唐王，起死回生的李陛下。
Đầu đội mũ xung thiên,
Mình khoác long bào đỏ.
Bụng thắt đai ngọc lam,
Chân đi đôi hài nhỏ,
Tướng mạo đường đường, bậc nhất triều đình;
Lẫm liệt oai phong, hôm nay lại tỏ.
Quả đúng là vua họ Lý, chết đi sống lại,
Hoàng đế Đại Đường, lạc đạo thanh bình
Vua nước Ô Kê
Đầu đái nhất đỉnh trùng thiên quan, yêu thúc nhất điều bích ngọc đái, thân xuyên nhất lĩnh phi long vũ phượng giả hoàng bào, túc đạp nhất song vân đầu tú khẩu vô ưu lý, thủ chấp nhất bính liệt đấu la tinh bạch ngọc khuê. Diện như đông nhạc trường sinh đế, hình tự văn xương khai hóa quân.
頭戴一頂沖天冠，腰束一條碧玉帶，身穿一領飛龍舞鳳赭黃袍，足踏一雙雲頭繡口無憂履，手執一柄列斗羅星白玉珪。面如東岳長生帝，形似文昌開化君。
Trên đầu đội mũ chọc trời.
Ngang lưng thắt chiếc đai dài ngọc xanh.
Áo bào thêu phượng, thêu rồng,
Hài vân chân xỏ tuyệt trần đẹp xinh.
Ngọc khuê lấp lánh tay cầm,
Dáng hình Đông Nhạc, Văn Quân oai hùng.
Thái tử nước Ô Kê:
Tiểu tiểu đích nhất cá tướng quân: đỉnh trứ khôi, quán trứ giáp, khỏa đỗ hoa, thập bát trát, thủ chấp thanh phong bảo kiếm, tọa hạ hoàng phiếu mã, yêu đái mãn huyền cung. Chân cá thị:
Ẩn ẩn quân vương tượng, ngang ngang đế chủ dung.
Quy mô phi tiểu bối, hành động hiển chân long.
小小的一個將軍：頂著盔，貫著甲，裹肚花，十八札，手執青鋒寶劍，坐下黃驃馬，腰帶滿弦弓。真個是：
隱隱君王像，昂昂帝主容。
規模非小輩，行動顯真龍。
Một vị tướng nhỏ nhắn, đầu đội mũ, mình mặc giáp, tay cầm một thanh bảo kiếm lưỡi ánh xanh, lưng giắt cây cung, cưỡi một con tuấn mã lông vàng. Thực là:
Dáng quân vương lồng lộng,
Vẻ hoàng đế đường đường.
Phong thái khác phường tục,
Cử chỉ rõ oai rồng.
Kim Thánh nương nương:
Ngọc dung kiều nộn, mỹ mạo yêu nhiêu. Lại sơ trang, tán tấn đôi nha; phạ đả phẫn, thoa hoàn bất đái. Diện vô phấn, lãnh đạm liễu yên chi; phát vô du, bồng tùng liễu vân tấn. Nỗ anh thần, khẩn giảo ngân nha; trứu nga mi, lệ yêm tinh nhãn. Nhất phiến tâm, chích ức trứ chu tử quân vương; nhất thì gian, hận bất ly thiên la địa võng. Thành nhiên thị: tự cổ hồng nhan đa bạc mệnh, yêm yêm vô ngữ đối đông phong.
玉容嬌嫩，美貌妖嬈。懶梳妝，散鬢堆鴉；怕打扮，釵環不戴。面無粉，冷淡了胭脂；髮無油，蓬鬆了雲鬢。努櫻唇，緊咬銀牙；皺蛾眉，淚淹星眼。一片心，只憶著朱紫君王；一時間，恨不離天羅地網。誠然是：自古紅顏多薄命，懨懨無語對東風。
Vóc xuân vẻ ngọc đẹp sao!
Lược gương bỏ xó lòng nào điểm trang.
Rối tinh mái tóc mượt màng,
Ngại bề chải chuốt, thoa vàng bỏ rơi.
Má không phấn, miệng chẳng cười,
Dầu thơm chẳng chải, tóc thời rối tung.
Răng ngà cắn chặt môi hồng,
Mày ngài nhiu nhíu, hai dòng lệ sa.
Một niềm thương nhớ vua xa,
Hận không thoát khỏi thiên la trùng trùng.
Xưa nay bao kiếp má hồng
Long đong bạc mệnh, lạnh lùng gối chăn.
Nữ vương nước Tây Lương:
Mi như thúy vũ, cơ tự dương chi. Kiểm sấn đào hoa biện, hoàn đôi kim phượng ti. Thu ba trạm trạm yêu nhiêu thái, xuân duẩn tiêm tiêm kiều mị tư. Tà hồng tiêu phiêu thải diễm, cao trâm châu thúy hiển quang huy. Thuyết thậm ma chiêu quân mỹ mạo, quả nhiên thị tái quá tây thi. Liễu yêu vi triển minh kim bội, liên bộ khinh di động ngọc chi. Nguyệt lý thường nga nan đáo thử, cửu thiên tiên tử chẩm như tư. Cung trang xảo dạng phi phàm loại, thành nhiên vương mẫu hàng dao trì.
眉如翠羽，肌似羊脂。臉襯桃花瓣，鬟堆金鳳絲。秋波湛湛妖嬈態，春筍纖纖嬌媚姿。斜紅綃飄彩艷，高簪珠翠顯光輝。說甚麼昭君美貌，果然是賽過西施。柳腰微展鳴金珮，蓮步輕移動玉肢。月裡嫦娥難到此，九天仙子怎如斯。宮妝巧樣非凡類，誠然王母降瑤池。
Mày cong như lá liễu,
Da trắng mịn tựa ngà.
Má hoa đào đỏ thắm,
Mịn màng làn tóc tơ.
Mắt sóng thu tình tứ,
Tay búp măng nõn nà.
Áo giải hồng lộng lẫy,
Trâm ngọc thúy sáng lòa.
Chiêu Quân đâu dám sánh,
Tây Thi còn kém xa.
Trở gót vàng kêu rộn.
Quay bước ngọc ngân nga.
Chị Hằng khôn đuổi kịp,
Tiên nữ phải thua xa!
Điểm trang đẹp khác phàm ta,
Hệt như Vương Mẫu khi ra Dao Trì.
Hồ Kính Đức và Từ Mậu Công:
Đầu đái kim khôi quang thước thước, thân phi khải giáp long lân. Hộ tâm bảo kính hoảng tường vân, sư man thu khẩn khấu, tú đái thải hà tân. Giá nhất cá phượng nhãn triêu thiên tinh đấu phạ, na nhất cá hoàn tình ánh điện nguyệt quang phù. Tha bản thị anh hùng hào kiệt cựu huân thần, chích lạc đắc thiên niên xưng hộ úy, vạn cổ tác môn thần.
頭戴金盔光爍爍，身披鎧甲龍鱗。護心寶鏡幌祥雲，獅蠻收緊扣，繡帶彩霞新。這一個鳳眼朝天星斗怕，那一個環睛映電月光浮。他本是英雄豪傑舊勳臣，只落得千年稱戶尉，萬古作門神。
Mũ kim khôi sáng loáng,
Áo giáp bóng vẩy rồng.
Kính hộ tâm mây vờn,
Chiếc đai thêu ráng đẹp.
Một người mắt phượng, nhìn trời tinh tú sợ,
Một người mắt tròn lấp lánh ánh trăng mờ.
Họ vốn là anh hùng, hào kiệt công thần xưa,
Muôn thuở làm môn thần, ngàn năm xưng họ quỷ.
Nguỵ Trưng:
Thục quyên thanh cân mạt ngạch, cẩm bào ngọc đái thùy yêu. Đâu phong sưởng tụ thải sương phiêu, áp tái lũy đồ thần mạo. Cước đạp ô ngoa tọa chiết, thủ trì lợi nhận hung kiêu. Viên tĩnh lưỡng nhãn tứ biên tiều, na cá tà thần cảm đáo?
熟絹青巾抹額，錦袍玉帶垂腰。兜風氅袖采霜飄，壓賽壘荼神貌。腳踏烏靴坐折，手持利刃兇驍。圓睜兩眼四邊瞧，那個邪神敢到？
Khăn lụa biếc xanh đầu vấn,
Bào gấm đai ngọc quanh thân.
Tay áo gió bay phất phới,
Trông oai hơn cả linh thần.
Chân xỏ hài thâm đen bóng,
Tay cầm lưỡi kiếm sáng xanh.
Hai mắt tròn xoe lấp lánh,
Ma quỷ nào dám tới gần.
Lưu Bá Khâm:
Đầu thượng đái nhất đỉnh ngải diệp hoa ban báo bì mạo, thân thượng xuyên nhất lĩnh dương nhung chức cẩm phả la y, yêu gian thúc nhất điều sư man đái, cước hạ tỷ nhất đối kỷ bì ngoa. Hoàn nhãn viên tình như điếu khách, quyển tu loạn nhiễu tự hà khuê. Huyền nhất nang độc dược cung thỉ, nã nhất can điểm cương đại xoa. Lôi thanh chấn phá sơn trùng đảm, dũng mãnh kinh tàn dã trĩ hồn.
頭上戴一頂艾葉花斑豹皮帽，身上穿一領羊絨織錦叵羅衣，腰間束一條獅蠻帶，腳下屣一對麂皮靴。環眼圓睛如弔客，圈鬚亂擾似河奎。懸一囊毒藥弓矢，拿一桿點鋼大叉。雷聲震破山蟲膽，勇猛驚殘野雉魂。
Đầu đội mũ hoa da báo đốm,
Mình mang áo lụa cẩm hồi la.
Thắt lưng tô điểm hình sư tử,
Giầy thuộc da hươu tựa gấm là.
Mắt sáng tròn xoe như mãnh tướng,
Râu ria quanh mép mọc lua tua.
Trên vai đeo túi cung tên độc,
Cầm chắc trong tay: một mũi xoa
Tiếng vang vỡ mật loài lang sói,
Dũng mãnh linh hồn lũ quỷ ma.
Cao Thúy Lan:
Vân tấn loạn đôi vô lược, ngọc dung vị tẩy trần truy. Nhất phiến lan tâm y cựu, thập phân kiều thái khuynh đồi. anh thần toàn vô khí huyết, yêu chi khuất khuất ôi ôi. Sầu túc túc, nga mi đạm; sấu khiếp khiếp, ngữ thanh đê.
雲鬢亂堆無掠，玉容未洗塵淄。一片蘭心依舊，十分嬌態傾頹。櫻唇全無氣血，腰肢屈屈偎偎。愁蹙蹙，蛾眉淡；瘦怯怯，語聲低。
Tóc mây như mớ bòng bong
Mặt hoa không rửa bụi trần lấm lem
Vẫn như xưa tấm lòng lan,
Mười phân sắc đẹp nay tàn còn đâu!
Đôi môi xám ngoét một màu
Lưng ong rũ xuống trông sầu xiết bao!
Mày ngài nhạt, mắt trũng sâu,
Gầy như que củi, thều thào tiếng oanh.
Vị quan Thứ sử chánh đường phủ Đồng Đài:
Bình sinh chính trực,
Tố tính hiền lương.
Thiếu niên hướng tuyết án công thư,
Tảo tuế tại kim loan đối sách.
Thường hoài trung nghĩa chi tâm,
Mỗi thiết nhân từ chi niệm.
Danh dương thanh sử bá thiên niên, Cung Hoàng tái kiến;
Thanh chấn hoàng đường truyền vạn cổ, Trác Lỗ trùng sinh.
平生正直，素性賢良。少年向雪案攻書，早歲在金鑾對策。常懷忠義之心，每切仁慈之念。名揚青史播千年，龔黃再見；聲振黃堂傳萬古，卓魯重生。
Bình sinh chính trực,
Ngay thẳng hiền lương,
Hồi trẻ tuổi chăm chỉ văn chương,
Khi khôn lớn điện loan đối sách.
Trung nghĩa giữ gìn một mực,
Nhân từ lòng dạ thiết tha.
Tiếng thơm nức gần xa,
Một viên tri phủ giỏi.
_____
Kim Trì trưởng lão:
Đầu thượng đái nhất đỉnh bì lư phương mạo, miêu tình thạch đích bảo đỉnh quang huy; thân thượng xuyên nhất lĩnh cẩm nhung biển sam, phỉ thúy mao đích kim biên hoảng lượng. Nhất đối tăng hài toàn bát bảo, nhất căn trụ trượng khảm vân tinh. Mãn diện trứu ngân, hảo tự ly sơn lão mẫu; nhất song hôn nhãn, khước như đông hải long quân. Khẩu bất quan phong nhân xỉ lạc, yêu đà bối khuất vi cân luyên.
頭上戴一頂毘盧方帽，貓睛石的寶頂光輝；身上穿一領錦絨褊衫，翡翠毛的金邊晃亮。一對僧鞋攢八寶，一根拄杖嵌雲星。滿面皺痕，好似驪山老母；一雙昏眼，卻如東海龍君。口不關風因齒落，腰駝背屈為筋攣。
Mình mặc áo gấm bó người,
Tà viền lông thúy vàng tươi một màu.
Tỳ lư mũ ấy đội đầu.
Biếc xanh ngọc dát ngỡ đâu mắt mèo.
Đôi hài bát bảo đẹp sao,
Chống cây gậy khảm trăng sao trên trời
Mặt in những nếp nhăn dài,
Ly Sơn lão mẫu dáng người giống in
Hai con mắt tối như đêm,
Hệt long vương trấn ở miền biển xa.
Răng cửa gẫy, gió vào ra,
Lưng còng oặt xuống như là lưng tôm.
Vị thiền tăng chùa Bố Kim:
Diện như mãn nguyệt quang,
Thân tự bồ đề thụ.
Ủng tích tụ phiêu phong,
Mang hài thạch đầu lộ.
面如滿月光，身似菩提樹。
擁錫袖飄風，芒鞋石頭路。
Mặt như trăng rằm sáng,
Thân tựa cây bồ đề.
Gậy chống tay phơ phất,
Bối đá nhẹ chân đi.
Vị hòa thượng Lạt Ma chùa Trấn Hải:
Đầu đái tả kê nhung cẩm mạo, nhất đối đồng quyển trụy nhĩ căn.
Thân trứ pha la mao tuyến phục, nhất song bạch nhãn lượng như ngân.
Thủ trung dao trứ bá lang cổ, khẩu niệm phiên kinh thính bất chân.
Tam Tạng nguyên lai bất nhận đắc, giá thị Tây Phương lộ thượng Lạt Ma tăng.
頭戴左笄絨錦帽，一對銅圈墜耳根。
身著頗羅毛線服，一雙白眼亮如銀。
手中搖著播郎鼓，口念番經聽不真。
三藏原來不認得，這是西方路上喇嘛僧。
Đầu đội mũ gấm thắt trâm nhung bên trái.
Đôi khuyên đồng chảy xệ hai tai.
Áo lông kim tuyến khoác trên người.
Mắt trắng giã tia nhìn sáng quắc.
Chiếc trống bỏi tay rung lúc lắc.
Miệng lầm rầm nhẩm đọc kinh Phiên.
Tam Tạng không hay bởi khác bên Đường,
Chính là sư Lạt Ma bên Tây phương đó.
Nhà sư ở thiền viện Quán Âm:
Đầu đái tả kê mạo, thân xuyên vô cấu y.
Đồng hoàn song trụy nhĩ, quyên đái thúc yêu vi.
Thảo lý hành lai ổn, mộc ngư thủ nội đề.
Khẩu trung thường tác niệm, bàn nhược tổng quy y.
頭戴左笄帽，身穿無垢衣。
銅環雙墜耳，絹帶束腰圍。
草履行來穩，木魚手內提。
口中常作念，般若總皈依。
Mũ đội trâm cài lệch,
Áo mặc không vết nhơ.
Tai đeo đôi vòng bạc,
Lưng thắt một dây tơ.
Giày cỏ đi êm nhẹ,
Mõ cá tay vẫn khua.
Miệng luôn luôn lẩm nhẩm,
Nam mô A Di Đà.
Đạo sĩ nước Xa Trì:
Đầu đái tinh quan, thân phi cẩm tú. Đầu đái tinh quan quang diệu diệu, thân phi cẩm tú thải hà phiêu. Túc đạp vân đầu lý, yêu hệ thục ti thao. Diện như mãn nguyệt đa thông tuấn, hình tự dao thiên tiên khách kiều.
頭戴星冠，身披錦繡。頭戴星冠光耀耀，身披錦繡彩霞飄。足踏雲頭履，腰繫熟絲絛。面如滿月多聰俊，形似瑤天仙客嬌。
Mũ đội lấp lánh ngôi sao
Mình khoác áo gấm khác nào ráng sa
Chân xỏ đôi giày vân hoa
Ngang lưng thắt một sợi tơ nhiễu điều
Mặt khôi ngô, dáng yêu kiều
Hình dung cốt cách ra chiều thần tiên
_____
Cụ già ở quận Ngọc Hoa:
... thụ tùng lý tẩu xuất nhất cá lão giả, thủ trì trúc trượng, thân trứ khinh y, túc đạp nhất đối tông hài, yêu thúc nhất điều biển đái.
... 樹叢裡走出一個老者，手持竹杖，身著輕衣，足踏一對棕鞋，腰束一條扁帶。
... một cụ già tay chống gậy trúc, mình mặc áo the mỏng, chân đi đôi hài gai, lưng thắt sợi dây mảnh từ trong bụi cây đi ra.
Cụ già ở Hỏa Diệm Sơn:
Xuyên nhất lĩnh hoàng bất hoàng hồng bất hồng đích cát bố thâm y, đái nhất đỉnh thanh bất thanh tạo bất tạo đích miệt ti lương mạo. Thủ trung trụ nhất căn loan bất loan trực bất trực bạo tiết trúc trượng, túc hạ đạp nhất song tân bất tân cựu bất cựu táp ông hài. Diện tự hồng đồng, tu như bạch luyện. Lưỡng đạo thọ mi già bích nhãn, nhất trương hai khẩu lộ kim nha.
穿一領黃不黃紅不紅的葛布深衣，戴一頂青不青皂不皂的篾絲涼帽。手中拄一根彎不彎直不直暴節竹杖，足下踏一雙新不新舊不舊靸䩺鞋。面似紅銅，鬚如白練。兩道壽眉遮碧眼，一張咍口露金牙。
Mình mặc chiếc áo vải dài,
Đỏ chẳng ra đỏ, vàng thời cũng không.
Đầu đội chiếc mũ tơ rung,
Xanh thời không phải, xanh cùng lại sai.
Tay chống cây gậy trúc tươi,
Cong thời chẳng phải, thẳng thời cũng không.
Đôi giầy cao cổ cong cong,
Chẳng phải là mới cũng không phải vàng.
Mặt đỏ chẳng khác màu đồng,
Râu trắng như bạc rung rung bên cằm.
Mày rậm che mắt nhung ngăm,
Nụ cười thoáng nở hàm răng tươi vàng.
Tiều phu núi Linh Đài:
Đầu thượng đái nhược lạp, nãi thị tân duẩn sơ thoát chi thác. Thân thượng xuyên bố y, nãi thị mộc miên niệp tựu chi sa. yêu gian hệ hoàn thao, nãi thị lão tàm khẩu thổ chi ti. Túc hạ đạp thảo lý, nãi thị khô toa tra tựu chi sảng. Thủ chấp truân cương phủ, đam vãn hỏa ma thằng. Ban tùng phách khô thụ, tranh tự thử tiều năng.
頭上戴箬笠，乃是新筍初脫之籜。身上穿布衣，乃是木綿撚就之紗。腰間繫環絛，乃是老蠶口吐之絲。足下踏草履，乃是枯莎槎就之爽。手執衠鋼斧，擔挽火麻繩。扳松劈枯樹，爭似此樵能。
Đầu đội nón lá mo nang
Mình mặc áo vải sợi bông dệt thành.
Hầu bao bằng lụa tơ tằm,
Chân đi hài cỏ đan bằng sợi mây
Cây rìu sắt nằm trong tay.
Trên vai một gánh củi gai đỏ hồng.
Đẵn cây chặt củi thong dong,
Tiều phu nghề ấy ai bằng được ta?
Người lái đò sông Tử Mẫu:
Đầu khỏa cẩm nhung mạt, túc đạp tạo ti hài. Thân xuyên bách nạp miên đang áo, yêu thúc thiên châm quần bố thao. Thủ oản bì thô cân lực ngạnh, nhãn hoa mi trứu diện dung suy. Thanh âm kiều tế như oanh chuyển, cận quan nãi thị lão quần thoa.
頭裹錦絨帕，足踏皂絲鞋。身穿百納綿襠襖，腰束千針裙布絛。手腕皮粗筋力硬，眼花眉皺面容衰。聲音嬌細如鶯囀，近觀乃是老裙釵。
Đầu trùm khăn vuông gấm,
Chân đi đôi hài tơ.
Áo vải bông trăm mảnh,
Quần vá víu xác xơ.
Tay chai da khô cứng,
Mặt rắn mắt lờ mờ.
Giọng nói như oanh hót,
Nhìn kỹ hóa mụ già.
Hai tên cướp mà Tam Tạng gặp trên đường đi:
Nhất cá thanh kiểm lão nha khi Thái Tuế, nhất cá bạo tình viên nhãn tái Tang Môn. Tấn biên hồng phát như phiêu hỏa, hạm hạ hoàng tu tự sáp châm. Tha lưỡng cá đầu đái hổ bì hoa khái não, yêu hệ điêu cừu thải chiến quần. Nhất cá thủ trung chấp trứ lang nha bổng, nhất cá kiên thượng hoành đam thiên thát đằng. Quả nhiên bất á ba sơn hổ, chân cá do như xuất thủy long.
一個青臉獠牙欺太歲，一個暴睛圜眼賽喪門。鬢邊紅髮如飄火，頷下黃鬚似插針。他兩個頭戴虎皮花磕腦，腰繫貂裘彩戰裙。一個手中執著狼牙棒，一個肩上橫擔扢撻藤。果然不亞巴山虎，真個猶如出水龍。
Một tên răng nhọn, mặt xanh như Thái Tuế
Một thằng mắt tròn, ngươi trố tựa Tang Môn.
Mái tóc đỏ quạch như lửa hun,
Chòm râu vàng khè tựa kim cắm.
/////Cả hai tên:
Đội mũ da hổ hoa lấp lánh,
Mặc áo da điêu đẹp gấm là.
Một tên tay cầm gậy lang nha,
Một thằng vai đeo dây mây cứng.
Hổ Ba Sơn quả nhiên khó vững,
Rồng biển rộng thật sự vẫn thua.
Nhất Xứng Kim:
Đầu thượng đái nhất cá bát bảo thùy châu đích hoa thúy cô; thân thượng xuyên nhất kiện hồng thiểm hoàng đích trữ ti áo, thượng sáo trứ nhất kiện quan lục đoạn tử kỳ bàn lĩnh đích phi phong; yêu gian hệ nhất điều đại hồng hoa quyên quần; cước hạ đạp nhất song hà mô đầu thiển hồng trữ ti hài; thối thượng xuyên lưỡng chích tiêu kim tất khố nhi.
頭上戴一個八寶垂珠的花翠箍；身上穿一件紅閃黃的紵絲襖，上套著一件官綠緞子棋盤領的披風；腰間繫一條大紅花絹裙；腳下踏一雙蝦蟆頭淺紅紵絲鞋；腿上穿兩隻綃金膝褲兒。
Đầu đội chiếc mũ thóp bát bảo thùy châu thêu hoa biếc, mình mặc một chiếc áo lụa màu hồng, bên ngoài khoác một chiếc áo bằng đoạn màu quan lục, cổ vuông bàn cờ, mặc một chiếc quần nhiễu hoa hồng đại đóa, chân đi đôi giày tơ nõn màu hồng nhạt và một đôi tất lụa màu vàng.
_____
Bồ Tát Quán Âm biến thành Lăng Hư Tiên Tử:
Hạc sưởng tiên phong táp, phiêu diêu dục bộ hư.
Thương nhan tùng bách lão, tú sắc cổ kim vô.
Khứ khứ hoàn vô trụ, như như tự hữu thù.
Tổng lai quy nhất pháp, chích thị cách tà khu.
鶴氅仙風颯，飄颻欲步虛。
蒼顏松柏老，秀色古今無。
去去還無住，如如自有殊。
總來歸一法，只是隔邪軀。
Phấp phới tà áo bạc,
Phiêu diêu nhẹ bước chân.
Quắc thước như tùng bách,
Thanh tú mấy ai bằng.
Đi đi không cố định,
Đến đến cũng tùy mình.
Đều là một pháp cả,
Nhưng vẫn khác yêu tinh
Trấn Nguyên Đại Tiên biến thành một vị đạo sĩ lang thang:
Xuyên nhất lĩnh bách nạp bào, hệ nhất điều lữ công thao. Thủ dao chủ vĩ, ngư cổ khinh xao. Tam nhĩ thảo hài đăng cước hạ, cửu dương cân tử bả đầu bao. Phiêu phiêu phong mãn tụ, khẩu xướng nguyệt nhi cao.
穿一領百衲袍，繫一條呂公絛。手搖麈尾，漁鼓輕敲。三耳草鞋登腳下，九陽巾子把頭包。飄飄風滿袖，口唱月兒高。
Tấm áo vá trăm mụn,
Sợi dây thắt ngang lưng.
Tay phất trần phe phẩy
Trống cơm gõ bập bùng.
Chân xỏ đôi giày cỏ,
Đầu đội chiếc khăn chùng.
Phất phơ tay áo rộng,
Miệng hát bài trăng trong.
Đại Thánh biến thành một tiểu hòa thượng:
Hảo đại thánh, niệp trứ quyết, dao thân nhất biến, biến tố cá càn càn tịnh tịnh đích tiểu hòa thượng nhi, chân cá thị mục tú mi thanh, đầu viên kiểm chính; hành động hữu tư văn chi khí tượng, khai khẩu vô tục loại chi ngôn từ. đẩu nhất đẩu cẩm y trực chuyết, duệ bộ thượng tiền...
好大聖，捻著訣，搖身一變，變做個乾乾淨淨的小和尚兒，真個是目秀眉清，頭圓臉正；行動有斯文之氣象，開口無俗類之言辭。抖一抖錦衣直裰，拽步上前...
Đại Thánh bèn bấm quyết, lắc mình một cái, biến thành một tiểu hòa thượng ăn mặc sạch sẽ, đầu tròn mặt vuông, mi thanh mục tú, cử chỉ ra dáng nho nhã văn nhân, nói năng dịu dàng khác xa phàm tục, phủi sạch bụi chiếc áo dài gấm rồi rảo bước đi lên...
Hành Giả biến thành một đạo đồng:
Đầu vãn song nha kế, thân xuyên bách nạp y.
Thủ xao ngư cổ giản, khẩu xướng đạo tình từ.
頭挽雙丫髻，身穿百衲衣。
手敲魚鼓簡，口唱道情詞。
Đầu tết hai bím tóc,
Áo trăm mụn trên mình.
Trống cơm tay gõ nhịp,
Miệng lầm rầm tụng kinh.
Hành Giả biến thành một chân nhân:
Đầu vãn song qua kế, thân xuyên bách nạp y.
Thủ xao ngư cổ giản, yêu hệ lữ công thao.
Tà ỷ đại lộ hạ, chuyên hậu tiểu ma yêu.
Khoảnh khắc yêu lai đáo, Hầu Vương ám phóng điêu.
頭挽雙髽髻，身穿百衲衣。
手敲漁鼓簡，腰繫呂公絛。
斜倚大路下，專候小魔妖。
頃刻妖來到，猴王暗放刁。
Đầu búi hai chòm tóc,
Mình mặc áo vá chằng.
Tay khua cặp mõ cá,
Dải lụa thắt ngang lưng.
Nằm ngả bên đường cái,
Đợi yêu quái qua đàng,
Lát sau yêu quái tới,
Hầu vương ngầm mưu gian.
Long Vương biến thành một tú sĩ áo trắng:
Phong tư anh vĩ, tủng hác ngang tiêu. Bộ lý đoan tường, tuần quy đạo củ. Ngữ ngôn tuân khổng mạnh, lễ mạo thể chu văn. Thân xuyên ngọc sắc la lan phục, đầu đái tiêu diêu nhất tự cân.
丰姿英偉，聳壑昂霄。步履端祥，循規蹈矩。語言遵孔孟，禮貌體周文。身穿玉色羅襴服，頭戴逍遙一字巾。
Vẻ mặt tuấn tú,
Dáng người cao thanh.
Bước đi ngay ngắn,
Thung dung dịu dàng.
Ngôn từ Khổng Mạnh,
Lễ độ Chu Văn.
Áo the mẫu ngọc,
Khăn lượt văn nhàn.
Yêu quái Ngân Giác biến thành một đạo sĩ:
Tinh quan hoảng lượng, hạc phát bồng tùng. Vũ y vi tú đái, vân lý chuế hoàng tông. Thần thanh mục lãng như tiên khách, thể kiện thân khinh tự thọ ông. Thuyết thậm ma thanh ngưu đạo sĩ, dã cường như tố khoán tiên sinh. Trang thành giả tượng như chân tượng, niết tác hư tình tự thực tình.
星冠晃亮，鶴髮蓬鬆。羽衣圍繡帶，雲履綴黃棕。神清目朗如仙客，體健身輕似壽翁。說甚麼清牛道士，也強如素券先生。妝成假像如真像，捏作虛情似實情。
Mũ sao sáng lấp lánh,
Tóc bạc bay rối tung,
Áo lông thắt dải lụa,
Hài vân sắc ánh hồng.
Mi thanh mắt sáng như tiên khách,
Thể mạnh thân cường tựa Thọ ông.
Có kém gì Thanh Ngưu đạo sĩ,
Còn hơn cả Tố Khoán tiên sinh,
Hóa trang tưởng giả mà như thật,
Bịa đặt hư tinh hỏa thực tình.
Thái Bạch Kim Tinh biến thành một cụ già:
Thân kiện bất phù quải trượng, băng nhiêm tuyết tấn bồng bồng. Kim hoa diệu nhãn ý mông lung, sấu cốt suy cân cường ngạnh.
Khuất bối đê đầu hoãn bộ, bàng mi xích kiểm như đồng. Khán tha dung mạo thị nhân xưng, khước tự thọ tinh xuất động.
身健不扶拐杖，冰髯雪鬢蓬蓬。金花耀眼意朦朧，瘦骨衰筋強硬。
屈背低頭緩步，龐眉赤臉如童。看他容貌是人稱，卻似壽星出洞。
Khỏe mạnh gậy chống không cần,
Tóc râu trắng xóa gió tung lòa xòa.
Mắt ngời ý nghĩ sâu xa,
Hình mai vóc hạc thật là khỏe thay!
Đầu hơi cúi, bước khoan thai,
Mi thanh mặt đỏ tựa người thần tiên.
Nhác trông dung mạo khác thường,
Tưởng như Thọ lão xuống miền trần gian.
Thái Bạch Kim Tinh biến thành một cụ già:
Nhất lão giả, tấn bồng tùng, bạch phát phiêu tao; tu hi lãng, ngân ti bãi động; hạng quải nhất xuyến số châu tử, thủ trì quải trượng hiện long đầu. Viễn viễn đích lập tại na sơn pha thượng.
一老者，鬢蓬鬆，白髮飄搔；鬚稀朗，銀絲擺動；項掛一串數珠子，手持拐杖現龍頭。遠遠的立在那山坡上。
Một cụ già tóc bạc phơ bay lòa xòa, chòm râu trắng như tơ bay lất phất, cổ đeo chuỗi hạt châu, tay cầm cây gậy đầu chạm rồng, đứng thấp thoáng trên sườn núi xa xa.
Công Tào biến thành bác tiều phu ở núi Bình Đính:
Đầu đái nhất đỉnh lão lam chiên lạp, thân xuyên nhất lĩnh mao tạo nạp y. Lão lam chiên lạp, già yên cái nhật quả hi kỳ; mao tạo nạp y, nhạc dĩ vong ưu chân hãn kiến. Thủ trì cương phủ khoái ma minh, đao phạt càn sài thu thúc khẩn. Diêm đầu xuân sắc, u nhiên tứ tự dung dung; thân ngoại nhàn tình, thường thị tam tinh đạm đạm. Đáo lão chích vu tùy phân quá, hữu hà vinh nhục tạm quan sơn?
Na tiều tử:
Chính tại pha tiền phạt hủ sài, hốt phùng trường lão tự đông lai.
Đình kha trụ phủ xuất lâm ngoại, xu bộ tương thân thượng thạch nhai.
頭戴一頂老藍氈笠，身穿一領毛皂衲衣。老藍氈笠，遮煙蓋日果稀奇；毛皂衲衣，樂以忘憂真罕見。手持鋼斧快磨明，刀伐乾柴收束緊。檐頭春色，幽然四序融融；身外閑情，常是三星澹澹。到老只於隨分過，有何榮辱暫關山？
那樵子：
正在坡前伐朽柴，忽逢長老自東來。
停柯住斧出林外，趨步將身上石崖。
Đầu đội chiếc nón đã tàng,
Mình mặc chiếc áo vá chằng đen thui.
Nón tàng kia quả lạ đời,
Áo đen vui với phận rồi, quên lo.
Tay cầm búa thép sáng lòa.
Củi khô nỏ chặt gánh về ung dung.
Bốn mùa vui thú gió trăng.
Tấm thân ngoại vật thong dong đêm ngày.
Đến già vẫn giữ phận này,
Bao nhiêu mệt nhọc thân đây quản gì.
/////Người tiều phu ấy:
Đang khi chặt củi ven rừng,
Bỗng đâu trưởng lão mé đông đến kìa.
Dừng đao buông búa đi ra.
Rảo chân bước tới gửi thưa tỏ tường.
Hoàng Bào yêu quái biến thành một chàng trai:
Hình dung điển nhã, thể đoạn tranh vanh. Ngôn ngữ đa quan dạng, hành tàng chính diệu linh. Tài như tử kiến thành thi dịch, mạo tự phan an trịch quả khinh. Đầu thượng đái nhất đỉnh thước vĩ quan, ô vân liễm phục; thân thượng xuyên nhất kiện ngọc la điệp, quảng tụ phiêu nghênh. Túc hạ ô ngoa hoa triệp, yêu gian loan đái quang minh. Phong thần chân thị kỳ nam tử, tủng hác hiên ngang mỹ tuấn anh.
形容典雅，體段崢嶸。言語多官樣，行藏正妙齡。才如子建成詩易，貌似潘安擲果輕。頭上戴一頂鵲尾冠，烏雲斂伏；身上穿一件玉羅褶，廣袖飄迎。足下烏靴花摺，腰間鸞帶光明。丰神真是奇男子，聳壑軒昂美俊英。
Hình dung tuấn tú,
Thân thể khang cường.
Ăn nói đĩnh đạc,
Đi đứng đàng hoàng.
Tài thơ như Tử Kiến
Mặt đẹp tựa Phan An.
Đầu mũ lông đuôi tước,
Mầu đen thẫm dịu dàng.
Mình áo lụa dát ngọc,
Tay áo rộng xênh xang,
Chân giày thêu hoa ánh,
Lưng đai ngọc mơ màng.
Rõ ràng trang tuấn kiệt
Phơi phới vẻ hiên ngang.
Bạch Cốt Tinh hóa thành cô gái:
Băng cơ tàng ngọc cốt, sam lĩnh lộ tô hung. liễu mi tích thúy đại, hạnh nhãn thiểm ngân tinh. nguyệt dạng dung nghi tiếu, thiên nhiên tính cách thanh. thể tự yến tàng liễu, thanh như oanh chuyển lâm. bán phóng hải đường lung hiểu nhật, tài khai thược dược lộng xuân tình.
冰肌藏玉骨，衫領露酥胸。柳眉積翠黛，杏眼閃銀星。月樣容儀俏，天然性格清。體似燕藏柳，聲如鶯囀林。半放海棠籠曉日，才開芍藥弄春晴。
Người đâu trong ngọc trắng ngà,
Áo the hở ngực đẫy đà cặp lê.
Liễu xanh xanh biếc hàng mi,
Mắt phượng chơm chớp khác gì sao băng.
Dung nhan đầy đặn khuôn trăng.
Thiên nhiên phú bẩm cao thanh dáng người.
Nhẹ như én lượn bầu trời.
Tiếng oanh thỏ thẻ lòng người ngẩn ngơ.
Hải đường mơn mởn cành tơ,
Lung linh thược dược như đưa xuân tình.
Bạch Cốt Tinh hóa thành bà già:
Giả biến nhất bà bà, lưỡng tấn như băng tuyết. tẩu lộ mạn đằng đằng, hành bộ hư khiếp khiếp. nhược thể sấu linh đình, kiểm như khô thái diệp. quyền cốt vọng thượng kiều, chủy thần vãng hạ biệt. lão niên bất bỉ thiếu niên thì, mãn kiểm đô thị hà diệp triệp.
假變一婆婆，兩鬢如冰雪。走路慢騰騰，行步虛怯怯。弱體瘦伶仃，臉如枯菜葉。顴骨望上翹，嘴唇往下別。老年不比少年時，滿臉都是荷葉摺。
Biến thành bà cụ già,
Mái tóc bạc như sương.
Tập tễnh lê chân bước,
Chậm chạp tựa loài sên.
Mặt quắt tầu lá héo,
Người ngợm gầy trơ xương.
Gò má nhô nhọn hoắt.
Môi trề xuống dị thường.
Già nua dáng mệt mỏi,
Đầy mặt vết tàn nhang.
Bạch Cốt Tinh hóa thành ông già:
Bạch phát như bành tổ, thương nhiêm tái thọ tinh.
Nhĩ trung minh ngọc khánh, nhãn lý hoảng kim tinh.
Thủ trụ long đầu quải, thân xuyên hạc sưởng khinh.
Số châu kháp tại thủ, khẩu tụng nam vô kinh.
白髮如彭祖，蒼髯賽壽星。
耳中鳴玉磬，眼裡幌金星。
手拄龍頭拐，身穿鶴氅輕。
數珠掐在手，口誦南無經。
Tóc bạc như Bành Tổ,
Râu dài như Thọ Tinh.
Nghễnh ngãng tai rền sấm,
Lèm nhèm mắt lóe tinh.
Gậy rồng lê từng bước.
Áo hạc mặc thùng thình.
Tay lần lần tràng hạt.
Lẩm nhầm Nam vô kinh.
Bạch Cốt Tinh hóa thành cô gái dâng cơm chay:
Thánh tăng hiết mã tại sơn nham, hốt kiến quần thoa nữ cận tiền.
thúy tụ khinh dao lung ngọc duẩn, tương quần tà duệ hiển kim liên.
hãn lưu phấn diện hoa hàm lộ, trần phất nga mi liễu đái yên.
tử tế định tình quan khán xử, khán khán hành chí đáo thân biên.
聖僧歇馬在山巖，忽見裙釵女近前。
翠袖輕搖籠玉筍，湘裙斜拽顯金蓮。
汗流粉面花含露，塵拂蛾眉柳帶煙。
仔細定睛觀看處，看看行至到身邊。
Thánh tăng dừng ngựa sườn non.
Bỗng đâu cô gái nõn nường tới bên
Búp tay trắng muốt ngó sen.
Quần là mỏng dính như in cặp đùi.
Mặt hoa lúng liếng môi cười,
Liễu in khói biếc – nét ngài mỏng manh.
Ngó nghiêng đôi mắt đưa tình,
Xem ra đang bước tới gần Đường Tăng.
_____
Đạo sĩ Quán Hoàng Hoa:
Đái nhất đỉnh hồng diễm diễm thương kim quan, xuyên nhất lĩnh hắc truy truy ô tạo phục, đạp nhất song lục trận trận vân đầu lý, hệ nhất điều hoàng phất phất lữ công thao. Diện như qua thiết, mục nhược lãng tinh. Chuẩn đầu cao đại loại hồi hồi, thần khẩu phiên trương như đạt đạt. Đạo tâm nhất phiến ẩn oanh lôi, phục hổ hàng long chân vũ sĩ.
戴一頂紅豔豔戧金冠，穿一領黑淄淄烏皂服，踏一雙綠陣陣雲頭履，繫一條黃拂拂呂公絛。面如瓜鐵，目若朗星。準頭高大類回回，唇口翻張如達達。道心一片隱轟雷，伏虎降龍真羽士。
Đầu đội mũ gấm màu vàng
Trên mình khoác tấm áo choàng màu đen
Hài vân chân xỏ nhẹ êm
Sợi tơ vàng thắm thắt viền quanh lưng
Hai mắt lấp lánh sao băng
Mặt tròn trằn trặn như hình quả dưa
Cánh mũi rủ xuống cực to
Đôi môi mấp máy như là tụng kinh
Đạo tâm như sấm chửa vang
Hàng long phục hổ tài năng tuyệt vời
Như Ý Chân Tiên:
Đầu đái tinh quan phi thải diễm, thân xuyên kim lũ pháp y hồng.
Túc hạ vân hài đôi cẩm tú, yêu gian bảo đái nhiễu linh lung.
Nhất song nạp cẩm lăng ba miệt, bán lộ quần lan thiểm tú nhung.
Thủ nã như ý kim câu tử, tỗn lợi can trường nhược mãng long.
Phượng nhãn quang minh mi đích thụ, cương nha tiêm lợi khẩu phiên hồng.
Ngạch hạ nhiêm phiêu như liệt hỏa, tấn biên xích phát đoản bồng tùng.
Hình dung ác tự ôn nguyên soái, tranh nại y quan bất nhất đồng.
頭戴星冠飛彩艷，身穿金縷法衣紅。
足下雲鞋堆錦繡，腰間寶帶繞玲瓏。
一雙納錦凌波襪，半露裙襴閃繡絨。
手拿如意金鉤子，鐏利杆長若蟒龍。
鳳眼光明眉菂豎，鋼牙尖利口翻紅。
額下髯飄如烈火，鬢邊赤髮短蓬鬆。
形容惡似溫元帥，爭奈衣冠不一同。
Mũ sao sặc sỡ đội đầu,
Pháp y mình mặc một màu vàng au.
Hài vân thêu gấm đẹp sao,
Ngang lưng đai báu đủ màu long vân.
Xà cạp gấm đẹp vô ngần,
Quần nhung buông nửa đôi chân rõ ràng.
Móc câu như ý tay quàng,
Cán dài sáng quắc rồng vàng lượn bay.
Mày ngài mắt phượng đẹp thay,
Môi son, răng trắng sánh tày Kim Cương.
Dưới cằm râu bạc hơi sương,
Tóc mai xoăn tít nhẹ nhàng bước đi.
Quốc trượng nước Tỳ Kheo:
Đầu thượng đái nhất đỉnh đạm nga hoàng cửu tích vân cẩm sa cân, thân thượng xuyên nhất lĩnh trứ đỉnh mai trầm hương miên ti hạc sưởng. Yêu gian hệ nhất điều nhân lam tam cổ toàn nhung đái, túc hạ đạp nhất đối ma kinh cát vĩ vân đầu lý. Thủ trung trụ nhất căn cửu tiết khô đằng bàn long quải trượng, hung tiền quải nhất cá miêu long thứ phượng đoàn hoa cẩm nang. Ngọc diện đa quang nhuận, thương nhiêm hạm hạ phiêu. Kim tình phi hỏa diễm, trường mục quá mi sao. Hành động vân tùy bộ, tiêu diêu hương vụ nhiêu. Giai hạ chúng quan đô củng tiếp, tề hô quốc trượng tiến vương triều.
頭上戴一頂淡鵝黃九錫雲錦紗巾，身上穿一領箸頂梅沉香綿絲鶴氅。腰間繫一條紉藍三股攢絨帶，足下踏一對麻經葛緯雲頭履。手中拄一根九節枯藤盤龍拐杖，胸前掛一個描龍刺鳳團花錦囊。玉面多光潤，蒼髯頷下飄。金睛飛火焰，長目過眉梢。行動雲隨步，逍遙香霧饒。階下眾官都拱接，齊呼國丈進王朝。
Đầu chít khăn lụa vàng dệt mây chín vẻ, Mình áo hạc bằng gấm thêu những bông mai.
Lưng thắt đai nhung màu làm ba nút rủ dài.
Chân xỏ đôi hài vân dệt bằng tơ sắn.
Tay chống cây gậy mây chín đốt hình rồng uốn lượn,
Trước ngực đeo túi tẩm hoa thêu phượng thêu rồng.
Mặt ngọc bóng nhẫy mỡ màng,
Râu xanh dưới cằm phơ phất.
Ngươi lửa phóng tia loé chớp,
Mi dài qua mắt cong cong.
Đi đứng lãng đãng mây buông.
Tiêu dao mơ màng mù đẹp
Dưới thềm trăm quan cúi đầu đón tiếp, Tung hô quốc trượng đã thăng triều.
Cô Trực Công tự giới thiệu về mình:
Ngã tuế kim kinh thiên tuế cổ, xanh thiên diệp mậu tứ thì xuân.
Hương chi úc úc long xà trạng, toái ảnh trọng trọng sương tuyết thân.
Tự ấu kiên cương năng nại lão, tòng kim chính trực hỉ tu chân.
Ô tê phượng túc phi phàm bối, lạc lạc sâm sâm viễn tục trần.
我歲今經千歲古，撐天葉茂四時春。
香枝鬱鬱龍蛇狀，碎影重重霜雪身。
自幼堅剛能耐老，從今正直喜修真。
烏棲鳳宿非凡輩，落落森森遠俗塵。
Tuổi tôi trải đã nghìn xuân
Bốn mùa xanh tốt sánh gần trời xanh
Cành thơm rồng rắn hiện hình
Tinh thần thấm đượm muôn vành tuyết sương
Sinh ra cứng cỏi khang cường
Đến nay chính trực theo đường quy chân
Phượng bay về ngủ khác trần
Thâm nghiêm lỗi lạc nhọc nhằn sá chi
Lăng Không Tử tự giới thiệu về mình:
Ngô niên thiên tái ngạo phong sương, cao cán linh chi lực tự cương.
Dạ tĩnh hữu thanh như vũ tích, thu tình ấm ảnh tự vân trương.
Bàn căn dĩ đắc trường sinh quyết, thụ mệnh vưu nghi bất lão phương.
Lưu hạc hóa long phi tục bối, thương thương sảng sảng cận tiên hương.
吾年千載傲風霜，高幹靈枝力自剛。
夜靜有聲如雨滴，秋晴蔭影似雲張。
盤根已得長生訣，受命尤宜不老方。
留鶴化龍非俗輩，蒼蒼爽爽近仙鄉。
Phong sương ngạo nghễ nghìn xuân
Thân cao cành lớn tinh thần dẻo dai
Đêm khuya vi vút sương rơi
Thu về bóng mát rợp trời như mây
Phép trường sinh học bấy nay
Thêm phương bất lão mệnh này dài lâu
Hạc hóa rồng giống tục đâu
Phong tư thanh sảng khác nào tiên ông
Phất Vân Tẩu tự giới thiệu về mình:
Tuế hàn hư độ hữu thiên thu, lão cảnh tiêu nhiên thanh canh u.
Bất tạp hiêu trần chung lãnh đạm, bão kinh sương tuyết tự phong lưu.
Thất hiền tác lữ đồng đàm đạo, lục dật vi bằng cộng xướng thù.
Kiết ngọc xao kim phi tỏa tỏa, thiên nhiên tình tính dữ tiên du.
歲寒虛度有千秋，老景瀟然清更幽。
不雜囂塵終冷淡，飽經霜雪自風流。
七賢作侶同談道，六逸為朋共唱酬。
戛玉敲金非瑣瑣，天然情性與仙遊。
Tuế hàn chắc đã nghìn thu
Vẻ già quắc thước thanh u bội phần
Điềm đạm chẳng nhuốm bụi trần
Trải bao sương tuyết thêm phần khoan thai
Thất hiền kết bạn vui chơi
Giao du lục dật đủ mùi từ chương
Chan chan tiếng ngọc lời vàng
Tự nhiên giữ tinh, thần tiên bạn cùng
Kinh Tiết Thập Bát Công tự giới thiệu về mình:
Ngã diệc thiên niên ước hữu dư, thương nhiên trinh tú tự như như.
Kham liên vũ lộ sinh thành lực, tá đắc càn khôn tạo hóa cơ.
Vạn hác phong yên duy ngã thịnh, tứ thì sái lạc nhượng ngô sơ.
Cái trương thúy ảnh lưu tiên khách, bác dịch điều cầm giảng đạo thư.
我亦千年約有餘，蒼然貞秀自如如。
堪憐雨露生成力，借得乾坤造化機。
萬壑風煙惟我盛，四時灑落讓吾疏。
蓋張翠影留仙客，博弈調琴講道書。
Tuổi tôi nghìn lẻ có dư
Xanh tươi hùng tráng vẫn như thưở nào
Tuyết sương tăng tuổi thọ cao
Tùy cơ tạo hóa vui theo đất trời
Muôn khe mấy gió sao dời
Bốn mùa tiêu sái cuộc đời ung dung
Tán xòe mời mọc tiên ông
Sách xem, đàn dạo, chơi chung cuộc cờ
_____
Tam Tạng:
Mi thanh mục tú, ngạch khoát đỉnh bình, nhĩ thùy kiên, thủ quá tất, hảo tự la hán lâm phàm, thập phần tuấn nhã.
眉清目秀，額闊頂平，耳垂肩，手過膝，好似羅漢臨凡，十分俊雅。
Mục tú mi thanh, trán cao mũi nở, tai rủ tới vai, tay dài quá gối, chẳng khác vị La Hán giáng phàm.
Tam Tạng:
Thân thượng xuyên nhất lĩnh cẩm lan dị bảo Phật ca sa, đầu đái kim đỉnh tỳ lư mạo. Cửu hoàn tích trượng thủ trung nã, hung tàng nhất điểm thần quang diệu. Thông quan văn điệp khẩn tùy thân, bao khỏa đại trung triền cẩm sáo. Hành tự A La hàng thế gian, thành như Hoạt Phật chân dung mạo.
身上穿一領錦襴異寶佛袈裟，頭戴金頂毘盧帽。九環錫杖手中拿，胸藏一點神光妙。通關文牒緊隨身，包裹袋中纏錦套。行似阿羅降世間，誠如活佛真容貌。
Mình khoác cà sa gấm bảo bối nhà Phật,
Đầu đội chiếc mũ Tỳ Lư sắc rực vàng.
Gậy tích trượng chín vòng tay chống đàng hoàng.
Và giữa ngực điểm thần quang lấp lánh.
Điệp văn đi đường giắt trong người cẩn thận,
Gói trong túi bằng gấm đẹp sao.
Chân bước khác nào A La Hán xuống tự trời cao,
Hình dáng đoan trang hệt ông Phật sống.
Tam Tạng mặc áo cà sa, tay cầm gậy tích trượng:
Lẫm lẫm uy nhan đa nhã tú, phật y khả thể như tài tựu.
Huy quang diễm diễm mãn càn khôn, kết thải phân phân ngưng vũ trụ.
Lãng lãng minh châu thượng hạ bài, tằng tằng kim tuyến xuyên tiền hậu.
Đâu la tứ diện cẩm duyên biên, vạn dạng hi kỳ phô khỉ tú.
Bát bảo trang hoa phược nữu ti, kim hoàn thúc lĩnh phàn nhung khấu.
Phật thiên đại tiểu liệt cao đê, tinh tượng tôn ti phân tả hữu.
Huyền Trang pháp sư đại hữu duyên, hiện tiền thử vật kham thừa thụ.
Hồn như cực nhạc hoạt a la, tái quá tây phương chân giác tú.
Tích trượng đinh đương đấu cửu hoàn, bì lư mạo ánh đa phong hậu.
Thành vi phật tử bất hư truyện, thắng tự bồ đề vô trá mậu.
凜凜威顏多雅秀，佛衣可體如裁就。
暉光豔豔滿乾坤，結綵紛紛凝宇宙。
朗朗明珠上下排，層層金線穿前後。
兜羅四面錦沿邊，萬樣稀奇鋪綺繡。
八寶妝花縛鈕絲，金環束領攀絨扣。
佛天大小列高低，星象尊卑分左右。
玄奘法師大有緣，現前此物堪承受。
渾如極樂活阿羅，賽過西方真覺秀。
錫杖叮噹鬥九環，毘盧帽映多豐厚。
誠為佛子不虛傳，勝似菩提無詐謬。
Dung nhan lẫm liệt uy nghi,
Áo Phật vừa khít khác gì may đo.
Hào quang rực rỡ gần xa.
Ngưng trong vũ trụ, tỏa ra đất trời.
Dưới trên ngọc ánh màu tươi.
Hàng hàng kim tuyến sáng ngời hai bên.
Áo đơm khuy quý một hàng,
Đai nhung thắt bụng trông càng uy nghiêm.
Áo này thêu cả Phật, Tiên,
Các vì tinh tú dưới trên đủ đầy.
Huyền Trang thực có duyên may,
Cà sa báu vật hôm nay được dùng.
Khác nào La hán, thiên thần,
Hôm nay giáng xuống giữa vòng trần gian.
Lại thêm tích trượng khua vang.
Mũ tỳ lư đội trông càng xinh tươi.
Đúng là con Phật chẳng sai,
So Bồ đề ấy gấp mười lần hơn.
Đường Tăng:
Phong tư anh vĩ, tương mạo hiên ngang. Xỉ bạch như ngân thế, thần hồng khẩu tứ phương. Đỉnh bình ngạch khoát thiên thương mãn, mục tú mi thanh địa các trường. Lưỡng nhĩ hữu luân chân kiệt sĩ, nhất thân bất tục thị tài lang. Hảo cá diệu linh thông tuấn phong lưu tử, kham phối tây lương yểu điệu nương.
丰姿英偉，相貌軒昂。齒白如銀砌，唇紅口四方。頂平額闊天倉滿，目秀眉清地閣長。兩耳有輪真傑士，一身不俗是才郎。好個妙齡聰俊風流子，堪配西梁窈窕娘。
Dáng người anh vĩ,
Vẻ mặt hiên ngang.
Răng trắng bạc dát,
Miệng rộng môi son.
Đầu tròn trán phẳng thái dương nở,
Mắt sáng mày thanh địa các trường.
Vành tai đầy đặn dường kiệt sĩ,
Tấm thân thanh tú bậc hiền lương.
Một đấng phong lưu và tuấn tú,
Lấy vua xinh đẹp nước Tây Lương.
Tam Tạng tự giới thiệu về mình:
Tứ thập niên tiền xuất mẫu thai, vị sản chi thì mệnh dĩ tai.
Đào sinh lạc thủy tùy ba cổn, hạnh ngộ kim sơn thoát bản hài.
Dưỡng tính khán kinh vô giải đãi, thành tâm bái phật cảm nga nhai.
Kim mông hoàng thượng soa tây khứ, lộ ngộ tiên ông hạ ái lai.
四十年前出母胎，未產之時命已災。
逃生落水隨波滾，幸遇金山脫本骸。
養性看經無懈怠，誠心拜佛敢俄捱。
今蒙皇上差西去，路遇仙翁下愛來。
Bốn mươi năm trước chào đời
Mệnh gặp tai ách từ thời chưa sinh
Trôi theo sóng gió lênh đênh
Kim Sơn trưởng lão thương tình cứu cho
Tụng kinh dưỡng tính sớm trưa
Thành tâm kính Phật bấy giờ đến nay
Đội ơn hoàng thượng sang Tây
Tiên ông hạ cố hôm nay thỏa lòng
Cuộc đời nhà sư Trần Huyền Trang:
Linh thông bản húy hào kim thiền, chích vi vô tâm thính phật giảng.
Chuyển thác trần phàm khổ thụ ma, hàng sinh thế tục tao la võng.
Đầu thai lạc địa tựu phùng hung, vị xuất chi tiền lâm ác đảng.
Phụ thị hải châu trần trạng nguyên, ngoại công tổng quản đương triêu trường.
Xuất thân mệnh phạm lạc giang tinh, thuận thủy tùy ba trục lãng ương.
Hải đảo kim sơn hữu đại duyên, thiên an hòa thượng tương tha dưỡng.
Niên phương thập bát nhận thân nương, đặc phó kinh đô cầu ngoại trường.
Tổng quản khai sơn điều đại quân, hồng châu tiễu khấu tru hung đảng.
Trạng nguyên quang nhị thoát thiên la, tử phụ tương phùng kham hạ tưởng.
Phục yết đương kim thụ chủ ân, lăng yên các thượng hiền danh hưởng.
Ân quan bất thụ nguyện vi tăng, hồng phúc sa môn tương đạo phóng.
Tiểu tự giang lưu cổ phật nhi, pháp danh hoán tố trần huyền trang.
靈通本諱號金蟬，只為無心聽佛講。
轉托塵凡苦受磨，降生世俗遭羅網。
投胎落地就逢兇，未出之前臨惡黨。
父是海州陳狀元，外公總管當朝長。
出身命犯落江星，順水隨波逐浪泱。
海島金山有大緣，遷安和尚將他養。
年方十八認親娘，特赴京都求外長。
總管開山調大軍，洪州剿寇誅兇黨。
狀元光蕊脫天羅，子父相逢堪賀獎。
復謁當今受主恩，凌煙閣上賢名響。
恩官不受願為僧，洪福沙門將道訪。
小字江流古佛兒，法名喚做陳玄奘。
Linh thông xưa vốn Kim Thiền,
Vô tâm chẳng chịu nghe truyền Phật kinh.
Nên bị đày xuống thế gian,
Giáng sinh thế tục tai ương vô vàn.
Đầu thai đã gặp nguy nan,
Còn trong bụng mẹ mắc đường đảng gian.
Cha họ Trần, đỗ Trạng nguyên.
Ông ngoại tổng quản binh quyền ba quân.
Ra đời gặp nạn trôi sông.
Sóng to gió cả thuận dòng trôi xuôi.
Đến Kim Sơn gặp duyên may.
Thiên An hòa thượng cứu ngay nuôi giùm,
Tuổi mười tám gặp mẫu thân,
Về ngay kinh khuyết báo ông ngoại tường.
Điều quân tể tướng Khai Sơn,
Hồng Châu sào huyệt tìm đường trừ gian.
Cha con gặp gỡ hân hoan vui mừng.
Đội ơn chúa thượng cao thâm.
Gác Lăng Yên được dự phần tiếng thơm,
Thích tăng chẳng thích làm quan,
Về chùa Hồng Phúc tìm đường đi tu.
Xưa con Phật, nay Giang Lưu,
Trần Huyền Trang ấy sáng lòa pháp danh.
Hành Giả tự giới thiệu về mình:
Tổ cư Đông Thắng Đại Thần Châu, Hoa Quả Sơn tiền tự ấu tu.
Thân bái Linh Đài Phương Thốn tổ, học thành vũ nghệ thậm toàn chu:
Dã năng giảo hải hàng long mẫu, thiện hội đam sơn cản nhật đầu;
Phược quái cầm ma xưng đệ nhất, di tinh hoán đấu quỷ thần sầu.
Thâu thiên chuyển địa anh danh đại, ngã thị biến hóa vô cùng Mỹ Thạch Hầu.
祖居東勝大神洲，花果山前自幼修。
身拜靈臺方寸祖，學成武藝甚全周：
也能攪海降龍母，善會擔山趕日頭；
縛怪擒魔稱第一，移星換斗鬼神愁。
偷天轉地英名大，我是變化無窮美石猴。
Quê quán Đông Thắng Thần Châu
Núi Hoa Quả đã từ lâu dùi mài.
Học tổ Phương Thốn Linh Đài,
Các môn võ nghệ bài bài tinh thông.
Đã từng dốc biển hàng long,
Đã từng chuyển núi dời sông bao lần.
Trừ yêu, bắt quái, định thân,
Dời sao, đổi vật, quỷ thần thất kinh.
Long trời, lở đất biến hình,
Hầu Vương khỉ đá lừng danh vô cùng!
Hành Giả tự giới thiệu về mình:
Tổ cư Đông Thắng Đại Thần Châu, thiên địa bao hàm kỷ vạn thu.
Hoa Quả Sơn đầu tiên thạch noãn, noãn khai sản hóa ngã căn miêu.
Sinh lai bất bỉ phàm thai loại, thánh thể nguyên tòng nhật nguyệt trù.
Bản tính tự tu phi tiểu khả, thiên tư dĩnh ngộ đại đan đầu.
Quan phong Đại Thánh cư vân phủ, ỷ thế hành hung đấu đấu ngưu.
Thập vạn thần binh nan cận ngã, mãn thiên tinh túc dịch vi thu.
Danh dương vũ trụ phương phương hiểu, trí quán càn khôn xử xử lưu.
Kim hạnh quy y tòng Thích giáo, phù trì trường lão hướng tây du.
Phùng sơn khai lộ vô nhân trở, ngộ thủy chi kiều hữu quái sầu.
Lâm nội thi uy cầm hổ báo, nhai tiền phục thủ tróc tỳ hưu.
Đông phương quả chính lai tây vực, na cá yêu tà cảm xuất đầu?
Nghiệt súc thương sư chân khả hận, quản giáo thì hạ mệnh tương hưu.
祖居東勝大神洲，天地包含幾萬秋。
花果山頭仙石卵，卵開產化我根苗。
生來不比凡胎類，聖體原從日月儔。
本性自修非小可，天姿穎悟大丹頭。
官封大聖居雲府，倚勢行兇鬥斗牛。
十萬神兵難近我，滿天星宿易為收。
名揚宇宙方方曉，智貫乾坤處處留。
今幸皈依從釋教，扶持長老向西遊。
逢山開路無人阻，遇水支橋有怪愁。
林內施威擒虎豹，崖前復手捉貔貅。
東方果正來西域，那個妖邪敢出頭？
孽畜傷師真可恨，管教時下命將休。
Quê ta Đông Thắng Thần Châu,
Trời che đất chở muôn thâu bao hàm.
Núi Hoa Quả sinh đá tiên.
Nở ra thành tớ căn nguyên nhiệm màu.
Sinh ra khác hẳn mọi loài,
Tấm thân thành thánh đất trời sánh ngang.
Bản tính tụ tập luyện rèn.
Thiên tư đĩnh ngộ nhất trên cõi đời,
Quan phong Đại Thánh trên trời,
Hung đồ quấy phá coi ai ra gì
Binh trời mười vạn sợ uy,
Bao nhiêu tinh tú làm gì được ta.
Tiếng đồn vũ trụ gần xa.
Khắp trong trời đất biết ta anh hùng.
Nay theo chính quả Sa Môn,
Phù trì trưởng lão lên đường sang Tây,
Gặp núi chắn lối mở ngay
Gặp sông cầu bắc, diệt bầy quái yêu
Sườn non diệt lũ tỳ hươu
Rừng sâu diệt hổ, lưng đèo diệt lang,
Sang Tây chính quả rõ ràng
Yêu tà nào dám chắn đường hành hung
Nhà ngươi đã hại Đường Tăng
Mệnh ngươi quyết đập tan tành mới nghe!
Hành Giả tự kể rõ gốc tích của mình:
Sinh thân phụ mẫu thị thiên địa, nhật nguyệt tinh hoa kết thánh thai.
Tiên thạch hoài bão vô tuế số, linh căn dựng dục thậm kỳ tai.
Đương niên sản ngã tam dương thái, kim nhật quy chân vạn hội hài.
Tằng tụ chúng yêu xưng soái thủ, năng hàng chúng quái bái đan nhai.
Ngọc hoàng đại đế truyền tuyên chỉ, thái bạch kim tinh phủng chiếu lai.
Thỉnh ngã thượng thiên thừa chức duệ, quan phong bật mã bất khai hoài.
Sơ tâm tạo phản mưu sơn động, đại đảm hưng binh nháo ngự giai.
Thác tháp thiên vương tịnh thái tử, giao phong nhất trận tận ổi suy.
Kim tinh phục tấu huyền khung đế, tái hàng chiêu an sắc chỉ lai.
Phong tố tề thiên chân đại thánh, na thì phương xưng đống lương tài.
Hựu nhân giảo loạn bàn đào hội, trượng tửu thâu đan nhạ hạ tai.
Thái thượng lão quân thân tấu giá, tây trì vương mẫu bái dao đài.
Tình tri thị ngã khi vương pháp, tức điểm thiên binh phát hỏa bài.
Thập vạn hung tinh tịnh ác diệu, cán qua kiếm kích mật bài bài.
Thiên la địa võng mạn sơn bố, tề cử đao binh đại hội cai.
Ác đấu nhất tràng vô thắng bại, quan âm thôi tiến nhị lang lai.
Lưỡng gia đối địch phân cao hạ, tha hữu mai sơn huynh đệ sài.
Các sính anh hùng thi biến hóa, thiên môn tam thánh bát vân khai.
Lão quân đâu liễu kim cương sáo, chúng thần cầm ngã đáo kim giai.
Bất tu tường doãn thư cung trạng, tội phạm lăng trì sát trảm tai.
Phủ đóa chùy xao nan tổn mệnh, đao luân kiếm khảm chẩm thương hoài.
Hỏa thiêu lôi đả chích như thử, vô kế tồi tàn trường thọ thai.
Áp phó thái thanh đâu suất viện, lô trung đoán luyện tận an bài.
Nhật kỳ mãn túc tài khai đỉnh, ngã hướng đương trung khiêu xuất lai.
Thủ đĩnh giá điều như ý bổng, phiên thân đả thượng ngọc long đài.
Các tinh các tượng giai tiềm đóa, đại nháo thiên cung nhậm ngã oai.
Tuần thị linh quan mang thỉnh phật, thích già dữ ngã sính anh tài.
Thủ tâm chi nội phiên cân đấu, du biến chu thiên khứ phục lai.
Phật sử tiên tri trám hống pháp, bị tha áp trụ tại thiên nhai.
Đáo kim ngũ bách dư niên hĩ, giải thoát vi khu hựu lộng quai.
Đặc bảo đường tăng tây vực khứ, ngộ không hành giả thậm minh bạch.
Tây phương lộ thượng hàng yêu quái, na cá yêu tà bất cụ tai!
生身父母是天地，日月精華結聖胎。
仙石懷抱無歲數，靈根孕育甚奇哉。
當年產我三陽泰，今日歸真萬會諧。
曾聚眾妖稱帥首，能降眾怪拜丹崖。
玉皇大帝傳宣旨，太白金星捧詔來。
請我上天承職裔，官封弼馬不開懷。
初心造反謀山洞，大膽興兵鬧御階。
托塔天王並太子，交鋒一陣盡猥衰。
金星復奏玄穹帝，再降招安敕旨來。
封做齊天真大聖，那時方稱棟梁材。
又因攪亂蟠桃會，仗酒偷丹惹下災。
太上老君親奏駕，西池王母拜瑤臺。
情知是我欺王法，即點天兵發火牌。
十萬兇星並惡曜，干戈劍戟密排排。
天羅地網漫山布，齊舉刀兵大會垓。
惡鬥一場無勝敗，觀音推薦二郎來。
兩家對敵分高下，他有梅山兄弟儕。
各逞英雄施變化，天門三聖撥雲開。
老君丟了金剛套，眾神擒我到金階。
不須詳允書供狀，罪犯凌遲殺斬災。
斧剁鎚敲難損命，刀掄劍砍怎傷懷。
火燒雷打只如此，無計摧殘長壽胎。
押赴太清兜率院，爐中煅煉盡安排。
日期滿足才開鼎，我向當中跳出來。
手挺這條如意棒，翻身打上玉龍臺。
各星各象皆潛躲，大鬧天宮任我歪。
巡視靈官忙請佛，釋伽與我逞英才。
手心之內翻觔斗，遊遍周天去復來。
佛使先知賺哄法，被他壓住在天崖。
到今五百餘年矣，解脫微軀又弄乖。
特保唐僧西域去，悟空行者甚明白。
西方路上降妖怪，那個妖邪不懼哉！
Bố mẹ sinh ta là trời đất,
Tinh hoa nhật nguyệt kết thánh thai.
Đá tiên tuổi thọ ngang trời,
Linh căn dưỡng dục kỳ tài xiết bao.
Buổi tam dương ra đời từ đấy,
Nay tu tiên muôn hội thái hòa.
Xưng hùng tụ họp yêu ma,
Gần xa yêu quái bái là ma vương.
Rồi Thượng Đế một hôm xuống chiếu,
Thái Bạch tinh về cõi nhân gian.
Mời lên thương giới phong quan,
Tước phong “Bật Mã” lòng buồn tái tê.
Bèn lập mẹo quay về sơn động,
Họp yêu binh náo động thiên cung.
Cha con Thác Tháp Lý Thiên Vương,
Giao tranh một trận, bẽ bàng uy danh.
Kim Tinh lại tâu cùng Thượng Đế,
Tái chiêu hàng sắc chỉ vời lên.
Phong làm Đại Thánh Tề Thiên,
Bấy giờ mới xứng tài hiền chí cao,
Nhân ta hội Bàn Đào làm loạn.
Rượu, linh đơn xả láng trộm ăn.
Lão Quân vội tâu thiên đình,
Tây trì Vương Mẫu trần tình Linh Tiêu.
Ai cũng rõ khỉ yêu quấy phá,
Điểm thần binh trừng trị một phen.
Hung tinh mười vạn ùn ùn,
Giáo gươm kiếm kích như nêm trùng trùng.
Khắp rừng núi tầng tầng la võng,
Dàn thiên binh bày trận gớm ghê.
Đánh nhau chẳng rõ được thua,
Quan Âm dâng kế mời về Nhị Lang.
Hai bên quyết một phen cao thấp,
Cả Mai Sơn gồm sáu anh em.
Trổ tài biến hóa khôn lường,
Cửa trời ba thánh mây vàng mở ra.
Bỗng Lão Quân vòng kia ném xuống,
Bắt được ta giải đến thiên cung.
Chẳng thèm cung trạng hỏi han,
Lăng trí tùng xẻo xử liền không tha.
Rìu búa bổ chẳng hề sây sát,
Đao kiếm đâm nào sứt thịt da.
Lửa thiêu sét đánh trơ trơ,
Trời kia bất lực làm gì được ta.
Giải ta đến cung kia Đâu Suất,
Nhốt trong lò luyện nấu thành than.
Mãn kỳ mở nắp ra xem,
Tung chân ta đã nhảy liền ra ngay.
Gậy Như Ý trong tay múa tít,
Quyết phen này tiêu diệt thiên cung.
Tinh tượng lẩn trốn xa gần,
Thiên cung đại náo tung hoành dọc ngang.
Linh Quan vội vã sang cầu Phật,
Đức Thích Ca đấu phép cùng ta.
Bàn tay người mở xòe ra,
Phép hay cân đẩu mặc ta trổ tài.
Phật dùng phép cực hay mầu nhiệm,
Nhốt chặt ta đằng đẵng chân non,
Năm trăm năm lẻ mỏi mòn,
Quan Âm giải thoát vạch đường quy chân.
Sai hộ vệ Đường Tăng bái Phật,
Ngộ Không đây tâm rất sáng trong.
Sang Tây dốc sức một lòng,
Bao nhiêu yêu quái hãi hùng sợ run!
Hành Giả tự kể gốc tích:
Gia cư Hoa Quả Sơn, tổ quán Thủy Liêm Động.
Chích vi nháo thiên cung, đa thì bãi tranh cạnh.
Như kim hạnh thoát tai, khí đạo tòng tăng dụng.
Bỉnh giáo thượng lôi âm, cầu kinh quy giác chính.
Tương phùng dã bát ma, khước bả thần thông lộng.
Hoàn ngã đại đường tăng, thượng tây tham phật thánh.
Lưỡng gia bãi chiến tranh, các thủ bình an cảnh.
Hưu nhạ lão tôn tiêu, thương tàn lão tính mệnh.
家居花果山，祖貫水簾洞。
只為鬧天宮，多時罷爭競。
如今幸脫災，棄道從僧用。
秉教上雷音，求經歸覺正。
相逢野潑魔，卻把神通弄。
還我大唐僧，上西參佛聖。
兩家罷戰爭，各守平安境。
休惹老孫焦，傷殘老性命。
Nhà là núi Hoa Quả,
Quê là động Thủy Liêm.
Đại náo cả cung thiên,
Lâu rồi thôi phá phách.
Đến nay thoát tai ách.
Bỏ bên đạo theo tăng.
Cùng lên chùa Lôi Âm,
Cầu kinh theo chính giác.
Gặp yêu ma quái ác.
Trừng trị trổ thần thông.
Cứu thoát Đại Đường Tăng,
Sang phương Tây lễ Phật.
Tốt nhất thôi hiềm khích,
Ai nấy đều bình yên.
Nếu trêu vào lão Tôn,
Thì đời ngươi toi mạng!
Hành Giả tự kể gốc tích:
Tự tiểu thần thông thủ đoạn cao, tùy phong biến hóa sính anh hào.
Dưỡng tính tu chân ngao nhật nguyệt, khiêu xuất luân hồi bả mệnh đào.
Nhất điểm thành tâm tằng phóng đạo, linh đài sơn thượng thải dược miêu.
Na sơn hữu cá lão tiên trường, thọ niên thập vạn bát thiên cao.
Lão tôn bái tha vi sư phụ, chỉ ngã trường sinh lộ nhất điều.
Tha thuyết thân nội hữu đan dược, ngoại biên thải thủ uổng đồ lao.
Đắc truyện đại phẩm thiên tiên quyết, nhược vô căn bản thực nan ngao.
Hồi quang nội chiếu ninh tâm tọa, thân trung nhật nguyệt khảm ly giao.
Vạn sự bất tư toàn quả dục, lục căn thanh tịnh thể kiên lao.
Phản lão hoàn đồng dung dịch đắc, siêu phàm nhập thánh lộ phi diêu.
Tam niên vô lậu thành tiên thể, bất đồng tục bối thụ tiên ngao.
Thập châu tam đảo hoàn du hí, hải giác thiên nhai chuyển nhất tao.
Hoạt cai tam bách đa dư tuế, bất đắc phi thăng thượng cửu tiêu.
Hạ hải hàng long chân bảo bối, tài hữu kim cô bổng nhất điều.
Hoa Quả Sơn tiền vi soái thủ, thủy liêm động lý tụ quần yêu.
Ngọc Hoàng đại đế truyện tuyên chiếu, phong ngã tề thiên cực phẩm cao.
Kỷ phiên đại nháo linh tiêu điện, số thứ tằng thâu vương mẫu đào.
Thiên binh thập vạn lai hàng ngã, tằng tằng mật mật bố thương đao.
Chiến thối thiên vương quy thượng giới, na trá phụ thống lĩnh binh đào.
Hiển thánh chân quân năng biến hóa, lão tôn ngạnh đổ điệt bình giao.
Đạo tổ quan âm đồng ngọc đế, nam thiên môn thượng khán hàng yêu.
Khước bị lão quân trợ nhất trận, nhị lang cầm ngã đáo thiên tào.
Tương thân bảng tại hàng yêu trụ, tức mệnh thần binh bả thủ kiêu.
Đao khảm chùy xao bất đắc phôi, hựu giáo lôi đả hỏa lai thiêu.
Lão Tôn kỳ thực hữu thủ đoạn, toàn nhiên bất phạ bán phân hào.
Tống tại lão quân lô lý luyện, lục đinh thần hỏa mạn tiên ngao.
Nhật mãn khai lô ngã khiêu xuất, thủ trì thiết bổng nhiễu thiên bào.
Tung hoành đáo xử vô già đáng, tam thập tam thiên nháo nhất tao.
Ngã phật như lai thi pháp lực, ngũ hành sơn áp lão tôn yêu.
Chỉnh chỉnh áp cai ngũ bách tái, hạnh phùng tam tàng xuất đường triêu.
Ngô kim quy chính tây phương khứ, chuyển thượng lôi âm kiến ngọc hào.
Nhĩ khứ càn khôn tứ hải vấn nhất vấn, ngã thị lịch đại trì danh đệ nhất yêu.
自小神通手段高，隨風變化逞英豪。
養性修真熬日月，跳出輪迴把命逃。
一點誠心曾訪道，靈臺山上採藥苗。
那山有個老仙長，壽年十萬八千高。
老孫拜他為師父，指我長生路一條。
他說身內有丹藥，外邊採取枉徒勞。
得傳大品天仙訣，若無根本實難熬。
回光內照寧心坐，身中日月坎離交。
萬事不思全寡慾，六根清淨體堅牢。
返老還童容易得，超凡入聖路非遙。
三年無漏成仙體，不同俗輩受煎熬。
十洲三島還遊戲，海角天涯轉一遭。
活該三百多餘歲，不得飛昇上九霄。
下海降龍真寶貝，才有金箍棒一條。
花果山前為帥首，水簾洞裡聚群妖。
玉皇大帝傳宣詔，封我齊天極品高。
幾番大鬧靈霄殿，數次曾偷王母桃。
天兵十萬來降我，層層密密布槍刀。
戰退天王歸上界，哪吒負痛領兵逃。
顯聖真君能變化，老孫硬賭跌平交。
道祖觀音同玉帝，南天門上看降妖。
卻被老君助一陣，二郎擒我到天曹。
將身綁在降妖柱，即命神兵把首梟。
刀砍鎚敲不得壞，又教雷打火來燒。
老孫其實有手段，全然不怕半分毫。
送在老君爐裡煉，六丁神火慢煎熬。
日滿開爐我跳出，手持鐵棒遶天跑。
縱橫到處無遮擋，三十三天鬧一遭。
我佛如來施法力，五行山壓老孫腰。
整整壓該五百載，幸逢三藏出唐朝。
吾今皈正西方去，轉上雷音見玉毫。
你去乾坤四海問一問，我是歷代馳名第一妖。
Từ nhỏ nổi tiếng thần thông,
Đi mây về gió vẫy vùng, giỏi giang.
Tu tâm luyện tính vững vàng,
Luân hồi thoát khỏi, mệnh càng sống lâu.
Thành tâm học đạo cao sâu,
Linh Đài hái thuốc rừng sâu tìm thầy.
Núi này có vị tiên hay,
Tuổi mười tám vạn nghìn, nay vẫn còn.
Lão Tôn bái lạy sư tôn,
Để thầy chỉ giáo con đường trường sinh.
Thầy rằng: “Trong thuốc phục linh,
Mà còn tham dục, tu hành được chăng?”
Lại truyền bài quyết linh thông,
Căn bản được vững, sáng lòng dễ theo.
Tọa quan ánh sáng chiếu vào,
Âm dương hòa hợp mệnh bào sống lâu.
Muôn việc chẳng để trong đầu,
Sáu căn thanh tĩnh bền lâu thân người.
Đổi già ra trẻ dễ thôi,
Siêu lên cõi thánh đường trời đâu xa.
Ba năm trên cõi tiên mà,
So thân tục ấy khác xa vô cùng.
Mười châu ba đảo thong dong,
Chân trời góc biển mặc lòng ngao du.
Sống ba trăm độ xuân thu,
Vẫn chưa bay được tít mù trời xanh.
Long vương dâng trụ sắt thần,
Đúc thành gậy sắt tung hoành gần xa.
Núi Hoa Quả họp yêu ma,
Thủy Liêm động cũ ta là đại vương.
Thượng đế xuống chiếu mời lên,
Phong làm Đại thánh Tề Thiên đầu triều.
Mấy phen phá điện Linh Tiêu,
Mấy phen ăn trộm đào yêu trong vườn.
Thiên binh mười vạn bắt hàng,
Tầng tầng lớp lớp giáo gươm sáng ngời.
Thiên binh thua trận về trời,
Na Tra trúng gậy rụng rời rút lui.
Chân Quân biến hóa tuyệt vời,
Lão Tôn chống trả một hồi ngã quay. Quan Âm Thượng đế đến ngay,
Cửa nam đứng ngắm trị bầy yêu ma.
Lại thêm Lão Quân xông ra,
Nhị Lang liền bắt được ta mang về.
Trói ta vào cột hàng ma,
Sai thần binh chém, rồi ra bêu đầu.
Dao phăng, búa bổ được đâu,
Lại sai sét đánh, đổ dầu thiêu ngay.
Lão Tôn này thực cao tay,
Điềm nhiên chẳng chút mảy may sờn lòng.
Lão Quân bỏ vạc đốt hầm,
Lửa thần chẳng bén tấm thân đọa đày, Đủ ngày vạc mở cao bay.
Lại cầm gậy sắt ra tay tung hoành,
Đánh cho khắp chốn tan tành.
Băm ba trời rộng xa gần thấy nhau,
Phật Như Lai trổ phép mầu.
Núi Ngũ Hành ép xuống đầu bó tay,
Chịu hình năm trăm năm nay.
Gặp Đường Tam Tạng qua đây cứu nào,
Quy y sang tận Tây Phương.
Chùa Lôi Âm ấy tìm đường cầu kinh,
Nhà ngươi hỏi hết ngọn ngành.
Đệ nhất yêu quái ai giành phần ta.
Hành Giả kể rõ gốc tích của mình với Cửu Đầu Trùng:
Lão Tôn tổ trụ Hoa Quả Sơn, đại hải chi gian Thủy Liêm Động.
Tự ấu tu thành bất phôi thân, Ngọc Hoàng phong ngã Tề Thiên Thánh.
Chích nhân đại náo Đẩu Ngưu Cung, thiên thượng chư thần nan thủ thắng.
Đương thỉnh Như Lai triển diệu cao, vô biên trí tuệ phi phàm dụng.
Vi phiên cân đấu đổ thần thông, thủ hóa vi sơn áp ngã trọng.
Chỉnh đáo như kim ngũ bách niên, Quan Âm khuyến giải phương đào mệnh.
Đại Đường Tam Tạng thượng Tây Thiên, viễn bái Linh Sơn cầu Phật tụng.
Giải thoát ngô thân bảo hộ tha, luyện ma tịnh quái tòng tu hành.
Lộ phùng tây vực Tế Trại thành. Khuất hại tăng nhân tam đại mệnh.
Ngã đẳng từ bi vấn cựu tình, nãi nhân tháp thượng vô quang ánh.
Ngô sư tảo tháp tham phân minh, dạ chí tam canh thiên lại tĩnh.
Tróc trụ yêu tinh thủ thực cung, tha ngôn nhữ đẳng thâu bảo bối.
Hợp bàn vi đạo hữu Long Vương, công chúa liên danh xưng Vạn Thánh.
Huyết vũ kiêu lâm tháp thượng quang, tương tha bảo bối thâu lai dụng.
Điện tiền cung trạng canh vô hư, ngã phụng quân ngôn trì thử cảnh.
Sở dĩ tương tầm tác chiến tranh, bất tu tái vấn tôn gia tính.
Khoái tương bảo bối hiến hoàn tha, miễn nhữ lão thiếu toàn gia mệnh.
Cảm nhược vô tri sính thắng cường, giáo nhĩ thủy hạc sơn đồi đô thặng đặng.
老孫祖住花果山，大海之間水簾洞。
自幼修成不壞身，玉皇封我齊天聖。
只因大鬧斗牛宮，天上諸神難取勝。
當請如來展妙高，無邊智慧非凡用。
為翻觔斗賭神通，手化為山壓我重。
整到如今五百年，觀音勸解方逃命。
大唐三藏上西天，遠拜靈山求佛頌。
解脫吾身保護他，煉魔淨怪從修行。
路逢西域祭賽城。屈害僧人三代命。
我等慈悲問舊情，乃因塔上無光映。
吾師掃塔探分明，夜至三更天籟靜。
捉住妖精取實供，他言汝等偷寶貝。
合盤為盜有龍王，公主連名稱萬聖。
血雨澆淋塔上光，將他寶貝偷來用。
殿前供狀更無虛，我奉君言馳此境。
所以相尋索戰爭，不須再問孫爺姓。
快將寶貝獻還他，免汝老少全家命。
敢若無知騁勝強，教你水涸山頹都蹭蹬。
Quê lão ở Hoa quả sơn
Tức Thủy liêm động giữa ngàn biển xa
Thuở nhỏ tu luyện công già
“Tề Thiên Đại Thánh” ấy là trời phong
Chỉ vì đại náo thiên cung
Thiên binh thần tướng khó lòng hàng Tôn.
Mời Như Lai trổ pháp môn
Vô biên pháp lực người trần tránh sao?
So tài thi đấu thấp cao
Ngón tay hóa núi đè sao nặng nề
Năm trăm năm trước xa xa
Quan âm khuyến thiện cứu ta thoát nào
Có vị Thánh tăng Huyền Trang
Cầu kinh bái Phật tìm đường sang Tây
Cứu ta, ta nhận làm thầy
Trừ ma bắt quái từ đây tu hành
Đến đây gặp Tế Trại thành
Tăng nhân oan khuất trăm vành thảm thương
Chúng ta hỏi rõ nguồn cơn
Hóa ra đỉnh tháp không còn hào quang
Sư phụ quét tháp tỏ tường
Canh ba khuya khoắt đêm đương vắng người
Bắt được yêu quái cung khai
Biết rằng bảo bối các người lấy đi
Thủ phạm chính Long Vương kia
Vạn Thánh công chúa cũng là liên danh
Gây trận mưa máu hôi tanh
Lấy trộm bảo bối để dành chẳng sai
Tội bay đã rõ mười mươi
Quốc vương hạ lệnh ta thời đến đây.
Tìm nhà ngươi bắt về ngay
Cần gì phải hỏi lão này là ai
Mau đem bảo bối chớ sai
Thì tha cả ổ nhà mày cho xong
Nhược bằng ngu tối hành hung
Ta làm núi đổ, đầm không tức thì!
Hành Giả kể tài nghệ của mình:
Ngã dã tằng Hoa Quả Sơn phục hổ hàng long, ngã dã tằng thượng thiên đường đại nháo thiên cung. cơ thì bả lão quân đích đan, lược lược giảo liễu lưỡng tam khỏa; khát thì bả ngọc đế đích tửu, khinh khinh hô liễu lục thất chung. tĩnh trứ nhất song bất bạch bất hắc đích kim tình nhãn, thiên thảm đạm, nguyệt mông lung; nã trứ nhất điều bất đoản bất trường đích kim cô bổng, lai vô ảnh, khứ vô tung. thuyết thậm ma đại tinh tiểu quái, na phạ tha bại lại nùng. nhất cản cản thượng khứ, bào đích bào, chiến đích chiến, đóa đích đóa, hoảng đích hoảng; nhất tróc tróc tương lai, tỏa đích tỏa, thiêu đích thiêu, ma đích ma, thung đích thung. chính thị bát tiên đồng quá hải, độc tự hiển thần thông. chúng hòa thượng, ngã nã giá yêu tinh dữ nhĩ khán khán, nhĩ tài nhận đắc ngã lão tôn.
我也曾花果山伏虎降龍，我也曾上天堂大鬧天宮。饑時把老君的丹，略略咬了兩三顆；渴時把玉帝的酒，輕輕呼了六七鍾。睜著一雙不白不黑的金睛眼，天慘淡，月朦朧；拿著一條不短不長的金箍棒，來無影，去無蹤。說甚麼大精小怪，那怕他憊懶膿。一趕趕上去，跑的跑，顫的顫，躲的躲，慌的慌；一捉捉將來，銼的銼，燒的燒，磨的磨，舂的舂。正是八仙同過海，獨自顯神通。眾和尚，我拿這妖精與你看看，你才認得我老孫。
Đã từng núi Hoa Quả hàng long phục hổ.
Đã từng chốn thiên đình đại náo thiên cung.
Đói thì ăn linh đơn của Thái Thượng Lão Quân,
Mà chỉ ăn qua loa có dăm ba hạt.
Khát có rượu ngự của Ngọc Hoàng ta rót,
Tu nhẹ nhàng độ sáu bảy ly.
Giương cặp mắt ngươi vàng chẳng trắng chẳng đen kia,
Trời sâu thẳm trăng mông lung mờ mịt.
Cầm cây gậy sắt nạm vàng rất tuyệt,
Đi vô hình mà đến cũng vô tông.
Kể làm chi lũ ma quái yêu tinh,
Nào có sợ phường thối tha vô lại!
Khi đã đuổi, kẻ chạy kẻ run đều bắt hết,
Mang ngay về đem cưa, đem mài, đem giã, đem thiêu…
Trong tám tiên vượt biển, một mình ta tài nghệ cao siêu
Này hòa thượng, ta sẽ bắt quái yêu cho biết.
Các ngươi sẽ thấy tài lão Tôn thật tuyệt!
Hành Giả khoe thủ đoạn:
Tự tiểu sinh lai thủ đoạn cường, càn khôn vạn lý hữu danh dương.
Đương thì dĩnh ngộ tu tiên đạo, tích nhật truyện lai bất lão phương.
Lập chí bái đầu phương thốn địa, kiền tâm tham kiến thánh nhân hương.
Học thành biến hóa vô lượng pháp, vũ trụ trường không nhậm ngã cuồng.
Nhàn tại sơn tiền tương hổ phục, muộn lai hải nội bả long hàng.
Tổ cư hoa quả xưng vương vị, thủy liêm động lý sính cương cường.
Kỷ phiên hữu ý đồ thiên giới, số thứ vô tri đoạt thượng phương.
Ngự tứ tề thiên danh đại thánh, sắc phong hựu tặng mỹ hầu vương.
Chích nhân yến thiết bàn đào hội, vô giản tương yêu ngã tính cương.
Ám sấm dao trì thâu ngọc dịch, tư hành bảo các ẩm quỳnh tương.
Long can phượng tủy tằng thâu cật, bách vị trân tu ngã thiết thường.
Thiên tái bàn đào tùy thụ dụng, vạn niên đan dược nhậm sung tràng.
Thiên cung dị vật bàn bàn thủ, thánh phủ kỳ trân kiện kiện tàng.
Ngọc đế phóng ngã hữu thủ đoạn, tức phát thiên binh bãi chiến tràng.
Cửu diệu ác tinh tao ngã biếm, ngũ phương hung túc bị ngô thương.
Phổ thiên thần tương giai vô địch, thập vạn hùng sư bất cảm đương.
Uy bức ngọc hoàng truyện chỉ ý, quán giang tiểu thánh bả binh dương.
Tương trì thất thập đan nhị biến, các lộng tinh thần cá cá cường.
Nam hải quan âm lai trợ chiến, tịnh bình dương liễu dã tương bang.
Lão quân hựu sử kim cương sáo, bả ngã cầm nã đáo thượng phương.
Bảng kiến ngọc hoàng trương đại đế, tào quan khảo giác tội cai đương.
Tức soa đại lực khai đao trảm, đao khảm đầu bì hỏa diễm quang.
Bách kế thiên phương lộng bất tử, tương ngô áp phó lão quân đường.
Lục đinh thần hỏa lô trung luyện, luyện đắc hồn thân ngạnh tự cương.
Thất thất số hoàn khai đỉnh khán, ngã thân khiêu xuất hựu hung trương.
Chư thần bế hộ vô già đáng, chúng thánh thương lượng bả phật ương.
Kỳ thực như lai đa pháp lực, quả nhiên trí tuệ quảng vô lượng.
Thủ trung đổ tái phiên cân đấu, tương sơn áp ngã bất năng cường.
Ngọc hoàng tài thiết an thiên hội, tây vực phương xưng cực nhạc tràng.
Áp khốn lão tôn ngũ bách tái, nhất ta trà phạn bất tằng thường.
Kim thiền trường lão lâm phàm thế, đông thổ soa tha bái phật hương.
Dục thủ chân kinh hồi thượng quốc, đại đường đế chủ độ tiên vong.
Quan âm khuyến ngã quy y thiện, bỉnh giáo già trì bất phóng cuồng.
Giải thoát cao sơn căn hạ nan, như kim tây khứ thủ kinh chương.
Bát ma hưu lộng chương hồ trí, hoàn ngã đường tăng bái pháp vương.
自小生來手段強，乾坤萬里有名揚。
當時穎悟修仙道，昔日傳來不老方。
立志拜投方寸地，虔心參見聖人鄉。
學成變化無量法，宇宙長空任我狂。
閑在山前將虎伏，悶來海內把龍降。
祖居花果稱王位，水簾洞裡逞剛強。
幾番有意圖天界，數次無知奪上方。
御賜齊天名大聖，敕封又贈美猴王。
只因宴設蟠桃會，無簡相邀我性剛。
暗闖瑤池偷玉液，私行寶閣飲瓊漿。
龍肝鳳髓曾偷吃，百味珍饈我竊嘗。
千載蟠桃隨受用，萬年丹藥任充腸。
天宮異物般般取，聖府奇珍件件藏。
玉帝訪我有手段，即發天兵擺戰場。
九曜惡星遭我貶，五方兇宿被吾傷。
普天神將皆無敵，十萬雄師不敢當。
威逼玉皇傳旨意，灌江小聖把兵揚。
相持七十單二變，各弄精神個個強。
南海觀音來助戰，淨瓶楊柳也相幫。
老君又使金剛套，把我擒拿到上方。
綁見玉皇張大帝，曹官拷較罪該當。
即差大力開刀斬，刀砍頭皮火焰光。
百計千方弄不死，將吾押赴老君堂。
六丁神火爐中煉，煉得渾身硬似鋼。
七七數完開鼎看，我身跳出又兇張。
諸神閉戶無遮擋，眾聖商量把佛央。
其實如來多法力，果然智慧廣無量。
手中賭賽翻觔斗，將山壓我不能強。
玉皇才設安天會，西域方稱極樂場。
壓困老孫五百載，一些茶飯不曾嘗。
金蟬長老臨凡世，東土差他拜佛鄉。
欲取真經回上國，大唐帝主度先亡。
觀音勸我皈依善，秉教迦持不放狂。
解脫高山根下難，如今西去取經章。
潑魔休弄獐狐智，還我唐僧拜法王。
Sinh ra nổi tiếng anh hùng.
Tiếng tăm đồn đại khắp trong đất trời.
Tu tiên tỉnh ngộ tức thời.
Được thầy truyền đạo muôn đời sống lâu.
Bái đất thánh, lập chí cao
Tìm nơi tu đạo không nao cõi lòng.
Thần thông bao phép học xong.
Tùy mình biến hóa vẫy vùng khắp nơi.
Lúc nhàn bắt hổ hàng chơi.
Khi buồn xuống biển trị loài rồng thiêng.
Núi Hoa Quả thế giới riêng.
Động Thủy Liêm ấy oai thiêng lẫy lừng.
Thượng giới ngấp nghé đã từng.
Mấy lần toan tính thanh trừng thiên cung.
Tề Thiên Đại Thánh trời phong.
Mỹ Hầu Vương tước lập công anh hào.
Vương Mẫu mở hội Bàn Đào.
Thiếp mời không gửi lòng nào chẳng điên?
Tức mình lẻn trộm rượu tiên.
Quỳnh tương ngọc dịch chẳng phiển lụy ai.
Gan rồng tủy phượng chén hoài.
Chân tu bách vị cứ xơi tì tì.
Đào tiên, linh dược chi chi.
Chén xong thỏa thích sá gì người trông.
Của ngon vật lạ thiên cung.
Ăn xong chưa hả còn hòng lấy đi.
Thượng Đế coi chẳng ra gì.
Sai ngay thần tướng ra uy đánh liền.
Ác tinh Cửu điệu bốn bên.
Năm phương tinh tú tớ khiền đến nơi.
Khắp trời thần tướng thua rồi.
Thiên binh mười vạn ai người dám đương?
Nghe tin, Thượng Đế kinh hoàng.
Vội sai tiểu thánh Quán Giang dẹp loàn.
Hai bên biến hóa vô vàn.
Tinh thần phấn chấn gậy càn thương đâm.
Giúp họ có đức Quan Âm.
Nước cành dương liễu tay cầm vẩy xa.
Lão Quân tung chiếc vòng ra.
Bắt ngay được tớ về tòa thiên cung.
Trói dâng trước mặt cửu trùng.
Tào quan xét xử quyết lòng chẳng tha.
Sai Đại Lực chém ngay mà.
Quằn đao, đầu tớ tóc da cứng đờ.
Trăm nghìn kể chẳng ăn thua,
Bèn đem thiêu tớ trong lò Lão Quân.
Lục Đinh quạt lửa rần rần.
Luyện thân người tớ cứng gần kim cương.
Bốn chín ngày mở xem tường,
Nhảy ra lại đánh bốn phương tơi bời.
Thiên thần đóng cửa sợ rồi.
Các thánh bàn bạc bèn mời Như Lai.
Quả là Phật tổ kỳ tài.
Thần thông pháp lực hơn đời xiết bao!
Xòe tay thi nhảy thấp cao.
Đè ta dưới núi, khác nào chim ưng.
Thượng Đế mở hội ăn mừng.
Tây Phương cực lạc tưng bừng tiếng xa.
Năm trăm năm nhốt chặt ta.
Miếng cơm ngụm nước đâu là ân nhân?
Kim Thiền sau đó giáng trần.
Sang Tây bái Phật ân cần cầu Kinh.
Mang về thượng quốc đệ trình.
Vua Đường chủ tế độ linh cứu hồn.
Quan Âm khuyến bái Thiền Tôn.
Quy y chính quả tâm hồn sáng trong.
Chân non vừa thoát nạn xong.
Xin phò Tam Tạng quyết cùng sang Tây.
Yêu ma chớ giở bài bây.
Trả ngay sư phụ để đây lên đường!
Hành Giả khoe tài nghệ:
Ngã thân tuy thị viên hầu số, tự ấu đả khai sinh tử lộ.
Biến phóng minh sư bả đạo truyện, sơn tiền tu luyện vô triêu mộ.
Ỷ thiên vi đỉnh địa vi lô, lưỡng bàn dược vật đoàn ô thỏ.
Thải thủ âm dương thủy hỏa giao, thì gian đốn bả huyền quan ngộ.
Toàn trượng thiên cương bàn vận công, dã bằng đấu bính thiên di bộ.
Thối lô tiến hỏa tối y thì, trừu duyên thiêm hống tương giao cố.
Toàn thốc ngũ hành tạo hóa sinh, hợp hòa tứ tượng phân thì độ.
Nhị khí quy vu hoàng đạo gian, tam gia hội tại kim đan lộ.
Ngộ thông pháp luật quy tứ chi, bản lai cân đấu như thần trợ.
Nhất tung tung quá Thái Hành Sơn, nhất đả đả quá Lăng Vân Độ.
Hà sầu tuấn lĩnh kỷ thiên trọng, bất phạ trường giang bách thập số.
Chích nhân biến hóa một già lan, nhất đả thập vạn bát thiên lộ!
我身雖是猿猴數，自幼打開生死路。
遍訪明師把道傳，山前修煉無朝暮。
倚天為頂地為爐，兩般藥物團烏兔。
採取陰陽水火交，時間頓把玄關悟。
全仗天罡搬運功，也憑斗柄遷移步。
退爐進火最依時，抽鉛添汞相交顧。
攢簇五行造化生，合和四象分時度。
二氣歸於黃道間，三家會在金丹路。
悟通法律歸四肢，本來觔斗如神助。
一縱縱過太行山，一打打過凌雲渡。
何愁峻嶺幾千重，不怕長江百十數。
只因變化沒遮攔，一打十萬八千路！
Tôi tuy cùng khỉ một phường,
Từ nhỏ vốn đã thoát đường tử sinh.
Tìm thầy học đạo sáng tinh,
Trong non tu luyện phép linh quên mùa.
Trời làm đỉnh, đất làm lò,
Một đoàn ô, thỏ cùng phò luyện đơn.
Phối hợp thủy hỏa âm dương,
Huyền quan giác ngộ ánh vàng hào quang.
Chuyển vần theo phép thiên cương,
Theo chuôi Bắc Đẩu một đường thiên di, Tắt lò, đốt lửa một khi,
Thủy ngân, chỉ đó vân vi giao hòa
Ngũ hành sinh khắc cùng là,
Giao hòa tứ tượng chia ra rõ ràng.
Hai khí về hoàng đạo gian,
Ba nhà hội họp kim đơn chính đường.
Thần thông biến hóa trăm phương,
Phép cân đẩu ấy vượt đường chông gai.
Núi Thái Hàng, lướt qua rồi,
Bến Lăng Vân, chớp mắt thời đến ngay.
Dù cho núi thẳm sông dài,
Chẳng lo chẳng sợ trổ tài đằng vân,
Phép màu thắng mọi trở ngăn,
Đường xa mười vạn tám ngàn coi khinh!
Hành Giả khoe đầu cứng:
Sinh tựu đồng đầu thiết não cái, thiên địa càn khôn thế thượng vô.
Phủ khảm chùy xao bất đắc toái, ấu niên tằng nhập Lão Quân lô.
Tứ Đẩu Tinh Quan giam lâm tạo, Nhị Thập Bát Tú dụng công phu.
Thủy tẩm kỷ phiên bất đắc phôi, chu vi thiên đáp bản cân phô.
Đường Tăng hoàn khủng bất kiên cố, dự tiên hựu thượng tử kim cô.
生就銅頭鐵腦蓋，天地乾坤世上無。
斧砍鎚敲不得碎，幼年曾入老君爐。
四斗星官監臨造，二十八宿用工夫。
水浸幾番不得壞，周圍扢搭板筋鋪。
唐僧還恐不堅固，預先又上紫金箍。
Sinh ra đầu sắt da đồng.
Khắp trong trời đất ai bằng được ta?
Rìu búa bổ chẳng ăn thua,
Thuở nhỏ bị nhốt trong lò Lão Quân,
Bốn vị tinh đẩu coi nung,
Nhị thập bát tú dụng công luyện hầu.
Ngước ngấm mấy lượt chẳng sao,
Xung quanh xoắn xuýt nhưng nào là gân.
Đường Tăng còn sợ mềm oằn,
Vòng kim cô lại thắt quanh đỉnh đầu.
Bát Giới kể gốc tích:
Tự tiểu sinh lai tâm tính chuyết, tham nhàn ái lại vô hưu hiết.
Bất tằng dưỡng tính dữ tu chân, hỗn độn mê tâm ngao nhật nguyệt.
Hốt nhiên nhàn lý ngộ chân tiên, tựu bả hàn ôn tọa hạ thuyết.
Khuyến ngã hồi tâm mạc đọa phàm, thương sinh tạo hạ vô biên nghiệt.
Hữu triêu đại hạn mệnh chung thì, bát nan tam đồ hối bất điệp.
Thính ngôn ý chuyển yếu tu hành, văn ngữ tâm hồi cầu diệu quyết.
Hữu duyên lập địa bái vi sư, chỉ kỳ thiên quan tịnh địa khuyết.
Đắc truyện cửu chuyển đại hoàn đan, công phu trú dạ vô thì xuyết.
Thượng chí đỉnh môn nê hoàn cung, hạ chí cước bản dũng tuyền huyệt.
Chu lưu thận thủy nhập hoa trì, đan điền bổ đắc ôn ôn nhiệt.
Anh nhi xá nữ phối âm dương, duyên hống tương đầu phân nhật nguyệt.
Ly long khảm hổ dụng điều hòa, linh quy hấp tận kim ô huyết.
Tam hoa tụ đỉnh đắc quy căn, ngũ khí triêu nguyên thông thấu triệt.
Công viên hành mãn khước phi thăng, thiên tiên đối đối lai nghênh tiếp.
Lãng nhiên túc hạ thải vân sinh, thân khinh thể kiện triêu kim khuyết.
Ngọc Hoàng thiết yến hội quần tiên, các phân phẩm cấp bài ban liệt.
Sắc phong nguyên soái quản thiên hà, tổng đốc thủy binh xưng hiến tiết.
Chích nhân vương mẫu hội bàn đào, khai yến dao trì yêu chúng khách.
Na thì tửu túy ý hôn trầm, đông đảo tây oai loạn tát bát.
Sính hùng chàng nhập quảng hàn cung, phong lưu tiên tử lai tương tiếp.
Kiến tha dung mạo hiệp nhân hồn, cựu nhật phàm tâm nan đắc diệt.
Toàn vô thượng hạ thất tôn ti, xả trụ thường nga yếu bồi hiết.
Tái tam tái tứ bất y tòng, đông đóa tây tàng tâm bất duyệt.
Sắc đảm như thiên khiếu tự lôi, hiểm ta chấn đảo thiên quan khuyết.
Củ sát linh quan tấu ngọc hoàng, na nhật ngô đương mệnh vận chuyết.
Quảng hàn vi khốn bất thông phong, tiến thối vô môn nan đắc thoát.
Khước bị chư thần nã trụ ngã, tửu tại tâm đầu hoàn bất khiếp.
Áp phó linh tiêu kiến ngọc hoàng, y luật vấn thành cai xử quyết.
Đa khuy thái bạch lý kim tinh, xuất ban phủ tín thân ngôn thuyết.
Cải hình trọng trách nhị thiên chùy, nhục trán bì khai cốt tương chiết.
Phóng sinh tao biếm xuất thiên quan, phúc lăng sơn hạ đồ gia nghiệp.
Ngã nhân hữu tội thác đầu thai, tục danh hoán tố Trư Cương Liệp.
自小生來心性拙，貪閑愛懶無休歇。
不曾養性與修真，混沌迷心熬日月。
忽然閑裡遇真仙，就把寒溫坐下說。
勸我回心莫墮凡，傷生造下無邊孽。
有朝大限命終時，八難三途悔不喋。
聽言意轉要修行，聞語心回求妙訣。
有緣立地拜為師，指示天關並地闕。
得傳九轉大還丹，工夫晝夜無時輟。
上至頂門泥丸宮，下至腳板湧泉穴。
周流腎水入華池，丹田補得溫溫熱。
嬰兒姹女配陰陽，鉛汞相投分日月。
離龍坎虎用調和，靈龜吸盡金烏血。
三花聚頂得歸根，五氣朝元通透徹。
功圓行滿卻飛昇，天仙對對來迎接。
朗然足下彩雲生，身輕體健朝金闕。
玉皇設宴會群仙，各分品級排班列。
敕封元帥管天河，總督水兵稱憲節。
只因王母會蟠桃，開宴瑤池邀眾客。
那時酒醉意昏沉，東倒西歪亂撒潑。
逞雄撞入廣寒宮，風流仙子來相接。
見他容貌挾人魂，舊日凡心難得滅。
全無上下失尊卑，扯住嫦娥要陪歇。
再三再四不依從，東躲西藏心不悅。
色膽如天叫似雷，險些震倒天關闕。
糾察靈官奏玉皇，那日吾當命運拙。
廣寒圍困不通風，進退無門難得脫。
卻被諸神拿住我，酒在心頭還不怯。
押赴靈霄見玉皇，依律問成該處決。
多虧太白李金星，出班俯顖親言說。
改刑重責二千鎚，肉綻皮開骨將折。
放生遭貶出天關，福陵山下圖家業。
我因有罪錯投胎，俗名喚做豬剛鬣。
Từ nhỏ sinh ra vốn vụng về,
Ưa nhàn lười biếng chẳng làm chi.
Chẳng thích tu tâm cùng dưỡng tính,
Hỗn độn, ngu si sống thỏa thuê.
Bỗng hôm nhàn nhã gặp chân tiên,
Hay dở đường tu, kể chuyện liền.
Khuyên hãy quay đầu, đừng trụy lạc,
Thương sinh thì sẽ chịu oan khiên.
Một sớm lâm chung về địa phủ,
Tám nạn ba đường chẳng lối lên.
Ta nghe đổi ý xin tu luyện,
Quyết chí vâng lời, học đạo tiên.
Có phúc gặp người sư phụ giỏi,
Chỉ cho địa quyết với thiên quan.
Luyện suốt đêm ngày, không biết mỏi,
Thầy lại truyền cho cửu chuyển đơn .
Từ cung nê hoàn trên đỉnh thóp,
Tới giữa bàn chân huyệt dũng tuyền.
Rồi từ thận thủy hoa trì nhập,
Đê mê dược bổ ấm đan điền
Thủy ngân, chì, âm dương phối hợp, Nhật nguyệt đôi vầng rõ rệt cho.
Ly rồng, Khảm hổ điều hòa khéo
Rùa thiêng hút hết nước kim ô.
Quy căn đỉnh thóp ba hoa nở,
Nguyên thông thấu triệt mây lành che.
Công thành danh toại lên trời ở,
Người tiên từng cặp đón đưa về.
Dưới chân bỗng hiện mây năm sắc,
Kim khuyết cung tiên ở suốt đời.
Ngọc Hoàng bày tiệc chư tiên họp,
Khách mời, ai nấy đã chia ngôi.
Sắc phong nguyên soái quản thiên hà,
Tổng đốc thủy binh ấy chính ta!
Tiệc Hội bàn đào Vương Mẫu đón
Giữa tiệc Dao Trì, hóa xấu xa:
Tớ choáng hơi men say túy lúy,
Lao đao chân bước, vẹo xiêu người.
Cậy tài vào thẳng trong cung Quảng, Đón tớ: Tiên nga đẹp tuyệt vời.
Thấy họ, lòng đây mềm nhũn lại,
Lòng phàm ý tục khó rào ngăn.
Chẳng kể dưới trên, cao hay thấp,
Túm chặt Hằng Nga định giở xằng.
Hằng Nga vùng vẫy lòng không chịu.
Đông Tây lảng tránh chẳng ưng nào.
Mê gái điên người, tớ thét toáng,
Suýt nữa trời cao cũng đổ nhào.
Củ soát linh quan tấu Ngọc Hoàng,
Ngay ngày hôm ấy rất nguy nan.
Quảng Hàn cung, binh trời vây chặt,
Tiến thoái vô phương phải chịu hàng. Chư thần bắt trói giải luôn đi,
Rượu vẫn còn say tớ sợ gì!
Giải tới Linh Tiêu trình Thượng đế,
Lệnh truyền: trảm quyết, luật từng ghi.
May nhờ Thái Bạch Lý kim tinh,
Lạy xin ân xá thật chân tình.
Chỉ còn bị phạt hai nghìn gậy,
Da bươm, thịt nát khắp thân hình.
Phóng sinh đuổi khỏi chốn thiên quan,
Xuống trần lập nghiệp Phúc Lăng sơn. Có tội đầu thai làm cửa lợn,
Nên Trư Cương Liệp ấy là tên.
Hình dạng Trư Bát Giới:
Đối chủy sơ trường tam xích linh, lão nha tuy xuất tái ngân đinh.
Nhất song viên nhãn quang như điện, lưỡng nhĩ thiên phong hốt hốt thanh.
Não hậu tông trường bài thiết tiễn, hồn thân bì tháo lại hoàn thanh.
Thủ trung sử kiện hề khiêu vật, cửu xỉ đinh ba cá cá kinh.
碓嘴初長三尺零，獠牙觜出賽銀釘。
一雙圓眼光如電，兩耳搧風唿唿聲。
腦後鬃長排鐵箭，渾身皮糙癩還青。
手中使件蹊蹺物，九齒釘鈀個個驚。
Mõm nhọn dài hơn ba thước tư
Răng nanh đính bạc mép lòi ra
Hai tai phe phẩy như vờn gió
Đôi mắt tròn xoe tựa chớp lòa
Lồng ngực lông bờm đâm tua tủa
Người mình da cóc xấu như ma
Trong tay cầm vật nom kỳ quái
Chín mũi đinh ba gớm chết mà!
Trư Bát Giới:
Cự khẩu lão nha thần lực đại, Ngọc Hoàng thăng ngã Thiên Bồng soái.
Chưởng quản thiên hà bát vạn binh, Thiên cung khoái lạc đa tự tại.
Chích nhân tửu túy hí cung nga, na thì tựu bả anh hùng mại.
Nhất chủy củng đảo Đẩu Ngưu Cung, cật liễu Vương Mẫu linh chi thái.
Ngọc Hoàng thân đả nhị thiên chùy, bả ngô biếm hạ tam thiên giới.
Giáo ngô lập chí dưỡng nguyên thần, hạ phương khước hựu vi yêu quái.
Chính tại Cao trang hỉ kết thân, mệnh đê chàng trứ Tôn huynh tại.
Kim cô bổng hạ thụ tha hàng, đê đầu tài bả Sa môn bái.
Bối mã thiêu bao tố kháng công, tiền sinh thiếu liễu Đường Tăng trái.
Thiết cước Thiên Bồng bản tính Trư, pháp danh hoán tác Trư Bát Giới.
巨口獠牙神力大，玉皇陞我天蓬帥。
掌管天河八萬兵，天宮快樂多自在。
只因酒醉戲宮娥，那時就把英雄賣。
一嘴拱倒斗牛宮，吃了王母靈芝菜。
玉皇親打二千鎚，把吾貶下三天界。
教吾立志養元神，下方卻又為妖怪。
正在高莊喜結親，命低撞著孫兄在。
金箍棒下受他降，低頭才把沙門拜。
背馬挑包做夯工，前生少了唐僧債。
鐵腳天蓬本姓豬，法名喚作豬八戒。
Miệng rộng răng chia thần lực mạnh
Thiên Bồng nguyên soái Ngọc Hoàng phong
Thiên Hà tổng quản binh mười vạn
Khoái lạc thiên cung hưởng tận cùng.
Chỉ vì say rượu ghẹo cung nga
Danh tiếng anh hùng bán trọi trơ
Cung báu Đẩu Ngưu gây rối loạn
Cỏ chi Vương Mẫu cũng ăn qua.
Ngọc Hoàng thân quất hai nghìn trượng
Đuổi xuống trần gian, khỏi cõi trời
Lập chí, nguyên thần khuyên tĩnh dưỡng
Không ngờ hạ giới lại thành yêu.
Tại thôn Cao Lão kết duyên lành
Mệnh ngắn, gặp ngay chú Ngộ Không
Gậy sắt nạm vàng thu phục tớ
Cúi đầu xin nhập cửa Sa Môn.
Dắt ngựa gánh đồ đi ở công
Kiếp xưa do thiếu nợ Đường Tăng
Nguyên soái Thiên Bồng mang họ Lợn
Pháp danh Bát Giới rõ rành rành.
Trư Bát Giới:
Quyển tạng liên bồng điếu đáp chủy, nhĩ như bồ phiến hiển kim tình.
Lão nha phong lợi như cương tỏa, trường chủy trương khai tự hỏa bồn.
Kim khôi khẩn hệ tai biên đái, lặc giáp ti thao mãng thối lân.
Thủ chấp đinh ba long tham trảo, yêu khoá loan cung nguyệt bán luân.
Củ củ uy phong khi thái tuế, ngang ngang chí khí áp thiên thần.
捲臟蓮蓬吊搭嘴，耳如蒲扇顯金睛。
獠牙鋒利如鋼剉，長嘴張開似火盆。
金盔緊繫腮邊帶，勒甲絲絛蟒退鱗。
手執釘鈀龍探爪，腰挎彎弓月半輪。
糾糾威風欺太歲，昂昂志氣壓天神。
Bèo cám bê bết quanh mồm,
Tai như chiếc quạt, mắt tròn vàng hoe.
Răng nanh nhọn hoắt gớm ghê!
Mõm dài há ngoác đỏ khè đến kinh.
Mũ kim khôi ánh lung linh,
Áo giáp lấp lánh, quanh mình thắt dây.
Đinh ba chín mũi cầm tay,
Bên vai lủng lẳng một cây cung dài.
Oai như Thái tuế trên trời,
Hiên ngang dữ tợn thần, người dám đương?
Sa Tăng:
Thanh bất thanh, hắc bất hắc, hối khí sắc kiểm; trường bất trường, đoản bất đoản, xích cước cân khu. Nhãn quang thiểm thước, hảo tự táo để song đăng; khẩu giác nha xoa, tựu như đồ gia hỏa bát. Lão nha xanh kiếm nhận, hồng phát loạn bồng tùng. Nhất thanh sất trá như lôi hống, lưỡng cước bôn ba tự cổn phong.
青不青，黑不黑，晦氣色臉；長不長，短不短，赤腳筋軀。眼光閃爍，好似灶底雙燈；口角丫叉，就如屠家火缽。獠牙撐劍刃，紅髮亂蓬鬆。一聲叱咤如雷吼，兩腳奔波似滾風。
Xanh chẳng ra xanh,
Đen chẳng ra đen,
Mặt mày tối om,
Dài chẳng ra dài,
Ngắn chẳng ra ngắn,
Thân cẳng đỏ sẫm.
Cặp mắt thì lóng lánh,
Tựa ngọn đèn bếp tro.
Miệng một chiếc sừng thò,
Tựa con dao hàng thịt.
Răng nanh như kiếm tuốt.
Tóc đỏ quạch rối tung.
Quát một tiếng vang lừng,
Rẽ nước lao vun vút.
Sa Tăng:
Nhất đầu hồng diễm phát bồng tùng, lưỡng chích viên tình lượng tự đăng.
Bất hắc bất thanh lam điện kiểm, như lôi như cổ lão long thanh.
Thân phi nhất lĩnh nga hoàng sưởng, yêu thúc song toàn lộ bạch đằng.
Hạng hạ khô lâu huyền cửu cá, thủ trì bảo trượng thậm tranh vanh.
一頭紅燄髮蓬鬆，兩隻圓睛亮似燈。
不黑不青藍靛臉，如雷如鼓老龍聲。
身披一領鵝黃氅，腰束雙攢露白藤。
項下骷髏懸九個，手持寶杖甚崢嶸。
Khắp đầu tóc đỏ rối tung,
Tròn xoe hai mắt sáng trưng như đèn.
Mặt thì xàm xạm đen đen,
Tiếng rồng như sấm thét lên vang lừng
Mình khoác áo lông ngỗng vàng,
Lưng thắt hai dải mây rừng trắng bong.
Chín đầu lâu cổ đeo vòng,
Tay cầm bảo trượng oai phong vô cùng.
Sa Tăng tự kể gốc tích:
Tự tiểu sinh lai thần khí tráng, càn khôn vạn lý tằng du đãng.
anh hùng thiên hạ hiển uy danh, hào kiệt nhân gia tố mô dạng.
vạn quốc cửu châu nhậm ngã hành, ngũ hồ tứ hải tòng ngô chàng.
giai nhân học đạo đãng thiên nhai, chích vi tầm sư du địa khoáng.
thường niên y bát cẩn tùy thân, mỗi nhật tâm thần bất khả phóng.
duyên địa vân du số thập tao, đáo xử nhàn hành bách dư tranh.
nhân thử tài đắc ngộ chân nhân, dẫn khai đại đạo kim quang lượng.
tiên tương anh nhi xá nữ thu, hậu bả mộc mẫu kim công phóng.
minh đường thận thủy nhập hoa trì, trọng lâu can hỏa đầu tâm tạng.
tam thiên công mãn bái thiên nhan, chí tâm triêu lễ minh hoa hướng.
ngọc hoàng đại đế tiện gia thăng, thân khẩu phong vi quyển liêm tương.
nam thiên môn lý ngã vi tôn, linh tiêu điện tiền ngô xưng thượng.
yêu gian huyền quải hổ đầu bài, thủ trung chấp định hàng yêu trượng.
đầu đỉnh kim khôi hoảng nhật quang, thân phi khải giáp minh hà lượng.
vãng lai hộ giá ngã đương tiên, xuất nhập tùy triêu dư tại thượng.
chích nhân vương mẫu hàng bàn đào, thiết yến dao trì yêu chúng tương.
thất thủ đả phá ngọc pha ly, thiên thần cá cá hồn phi tang.
ngọc hoàng tức tiện nộ sinh sân, khước lệnh chưởng triêu tả phụ tương:
tá quan thoát giáp trích quan hàm, tương thân thôi tại sát tràng thượng.
đa khuy xích cước đại thiên tiên, việt ban khải tấu tương ngô phóng.
nhiêu tử hồi sinh bất điểm hình, tao biếm lưu sa đông ngạn thượng.
bão thì khốn ngọa thử sơn trung, ngạ khứ phiên ba tầm thực hướng.
tiều tử phùng ngô mệnh bất tồn, ngư ông kiến ngã thân giai tang.
lai lai vãng vãng cật nhân đa, phiên phiên phúc phúc thương sinh chướng.
nhĩ cảm hành hung đáo ngã môn, kim nhật đỗ bì hữu sở vọng.
mạc ngôn thô tháo bất kham thường, nã trụ tiêu đình đóa trả tương.
自小生來神氣壯，乾坤萬里曾遊蕩。
英雄天下顯威名，豪傑人家做模樣。
萬國九州任我行，五湖四海從吾撞。
皆因學道蕩天涯，只為尋師遊地曠。
常年衣缽謹隨身，每日心神不可放。
沿地雲遊數十遭，到處閑行百餘趟。
因此才得遇真人，引開大道金光亮。
先將嬰兒姹女收，後把木母金公放。
明堂腎水入華池，重樓肝火投心臟。
三千功滿拜天顏，志心朝禮明華向。
玉皇大帝便加陞，親口封為捲簾將。
南天門裡我為尊，靈霄殿前吾稱上。
腰間懸掛虎頭牌，手中執定降妖杖。
頭頂金盔晃日光，身披鎧甲明霞亮。
往來護駕我當先，出入隨朝予在上。
只因王母降蟠桃，設宴瑤池邀眾將。
失手打破玉玻璃，天神個個魂飛喪。
玉皇即便怒生嗔，卻令掌朝左輔相：
卸冠脫甲摘官銜，將身推在殺場上。
多虧赤腳大天仙，越班啟奏將吾放。
饒死回生不點刑，遭貶流沙東岸上。
飽時困臥此山中，餓去翻波尋食餉。
樵子逢吾命不存，漁翁見我身皆喪。
來來往往吃人多，翻翻覆覆傷生瘴。
你敢行兇到我門，今日肚皮有所望。
莫言粗糙不堪嘗，拿住消停剁鮓醬。
Từ nhỏ sinh ra đã khỏe rồi,
Non sông muôn dặm vẫn rong chơi,
Trong cửa Nam thiên ta được trọng,
Linh Tiêu điện ấy mấy ai bằng!
Thẻ bài đầu hổ thắt ngang lưng,
Cây gậy hàng yêu tay chắc cầm,
Đầu đội kim khôi ngời lấp lánh,
Giáp vàng mình khoác sáng long lanh.
Hộ giá đi về ta bước trước,
Ra vào triều chính ở ngôi trên,
Hội đào mở tại Dao Trì ấy,
Vương Mẫu cho mời các tướng lên.
Tuột tay làm vỡ chén pha lê,
Thiên thần sợ hãi cuống cà kê,
Thượng Đế nổi ngay cơn thịnh nộ,
Sai Tả phụ tướng giải đem đi.
Cách hết chức quan, lột áo xống,
Điệu đến pháp trường chém chẳng tha,
May nhờ Xích Cước thiên tiên cứu,
Xin với Ngọc Hoàng thả tớ ra.
Ơn trời tha chết chẳng gia hình,
Đầy xuống Lưu Sa chỗ náu mình,
No bụng nằm khèo nơi đáy nước,
Đói lòng rẽ sóng hại sinh linh.
Tiều phu gặp tớ là toi mạng,
Ngư ông gặp tớ cũng bỏ đời,
Bao kẻ qua đây đều xực tuốt,
Hại người là tớ rõ mười mươi.
Ngươi dám đến đây gây sự phỏng?
Bụng ta đang đói lắm rồi đây,
Dẫu rằng thô kệch nhưng dùng tạm,
Nướng chả làm nem, đánh bữa say!
Bạch Long Mã:
Tông phân ngân tuyến, vĩ ngọc điều. Thuyết thậm ma bát tuấn long câu, tái quá liễu túc sương khoản đoạn. Thiên kim thị cốt, vạn lý truy phong. Đăng sơn mỗi dữ thanh vân hợp, khiếu nguyệt hồn như bạch tuyết quân. Chân thị giao long ly hải đảo, nhân gian hỉ hữu ngọc kỳ lân.
鬃分銀線，尾玉條。說甚麼八駿龍駒，賽過了驌驦款段。千金市骨，萬里追風。登山每與青雲合，嘯月渾如白雪勻。真是蛟龍離海島，人間喜有玉麒麟。
Bờm như sợi bạc,
Đuôi tựa ngọc phô.
Nói làm chi ngựa bát tuấn, ngựa ô.
Còn hơn cả ngựa tiêu sương, xích thố.
Nghìn vàng thật xứng giá,
Vạn dặm vút truy phong.
Trèo non ngỡ lẫn với mây xanh.
Đêm sáng tưởng lầm là tuyết trắng.
Chẳng khác giao long rời biển rộng,
Nhân gian mừng có ngọc kỳ lân.
_____
Tôn Ngộ Không bị giam cầm dưới chân núi:
Tiêm chủy súc tai, kim tình hỏa nhãn. Đầu thượng đôi đài tiển, nhĩ trung sinh bệ la. Tấn biên thiếu phát đa thanh thảo, hạm hạ vô tu hữu lục toa. Mi gian thổ, tị ao nê, thập phân lang bái; chỉ đầu thô, thủ chưởng hậu, trần cấu dư đa. Hoàn hỉ đắc nhãn tình chuyển động, hầu thiệt thanh hòa. Ngữ ngôn tuy lợi tiện, thân thể mạc năng na. Chính thị ngũ bách niên tiền Tôn Đại Thánh, kim triêu nan mãn thoát thiên la.
尖嘴縮腮，金睛火眼。頭上堆苔蘚，耳中生薜蘿。鬢邊少髮多青草，頷下無鬚有綠莎。眉間土，鼻凹泥，十分狼狽；指頭粗，手掌厚，塵垢餘多。還喜得眼睛轉動，喉舌聲和。語言雖利便，身體莫能那。正是五百年前孫大聖，今朝難滿脫天羅。
Mõm nhọn mặt choắt,
Mắt lửa ngươi vàng
Đỉnh đầu rêu bám kín.
Trong tai dây mọc lan.
Bên mái tóc thưa, cỏ rậm rạp,
Dưới cằm chỉ thấy ấu lan man
Mi dính đất, mũi đầy bùn, bẩn thỉu nhem nhuốc
Bàn tay dầy, ngón tay múp, cáu ghét lấm lem.
/////Còn mừng thấy:
Con ngươi chuyển động
Tiếng nói vang vang
Nói năng tuy hoạt bát
/////Chính là:
Thân chịu ép đáng thương.
Tôn đại thánh năm trăm năm trước.
Hôm nay mãn hạn thoát tai ương.
_____
Long Vương và các thần rồng hiện nguyên bản tướng:
Phi đằng biến hóa, nhiễu vụ bàn vân. Ngọc trảo thùy câu bạch, ngân lân vũ kính minh. Nhiêm phiêu tố luyện căn căn sảng, giác tủng hiên ngang đĩnh đĩnh thanh. Khái ngạch thôi nguy, viên tình hoảng lượng. Ẩn hiển mạc năng trắc, phi dương bất khả bình. Đảo vũ tùy thì bố vũ, cầu tình tức tiện thiên tình. Giá tài thị hữu linh hữu thánh chân long tượng, tường thụy tân phân nhiễu điện đình.
飛騰變化，遶霧盤雲。玉爪垂鉤白，銀鱗舞鏡明。髯飄素練根根爽，角聳軒昂挺挺清。磕額崔巍，圓睛晃亮。隱顯莫能測，飛揚不可評。禱雨隨時佈雨，求晴即便天晴。這才是有靈有聖真龍像，祥瑞繽紛遶殿庭。
Lượn bay biến hóa
Đùa giỡn mây lành
Móng ngà cong trắng
Vẩy bạc long lanh
Râu dài phấp phới
Sừng vút oai danh
Vòi vọi vầng trán
Lấp lánh mắt xanh
Lượn bay tài giỏi
Ẩn hiện ai giành
Cầu mưa, đến phun mưa khắp chốn
Xin tạnh, trời lập tức trong thanh
Ấy là tài chân long linh thành
Mây lành quấn quýt lượn trời xanh
Mão Nhật Tinh Quan hiện nguyên bản tướng:
Hoa quan tú cảnh nhược đoàn anh, trảo ngạnh cự trường mục nộ tình.
Dũng dược hùng uy toàn ngũ đức, tranh vanh tráng thế tiện tam minh.
Khởi như phàm điểu đề mao ốc, bản thị thiên tinh hiển thánh danh.
Độc hạt uổng tu nhân đạo hành, hoàn nguyên phản bản kiến chân hình.
花冠繡頸若團纓，爪硬距長目怒睛。
踴躍雄威全五德，崢嶸壯勢羨三鳴。
豈如凡鳥啼茅屋，本是天星顯聖名。
毒蝎枉修人道行，還原反本見真形。
Cổ dài mào đỏ lông mơ,
Cựa dài, móng sắc mắt đưa lộn sòng,
Năm đức tỏ rõ oai phong,
Ba canh báo sáng, tiếng đồng xa ngân
Phải đâu tông giống gà trần
Vốn là tinh tú ân nhân cõi trời.
Rết độc tu luyện công toi
Hoàn nguyên bản tướng đi đời nhà ma!
Con rùa đen đội tịnh bình ở biển Nam Hải của Bồ Tát Quán Âm:
Căn nguyên xuất xử hào bang nê, thủy để tăng quang độc hiển uy.
Thế ẩn năng tri thiên địa tính, an tàng thiên hiểu quỷ thần cơ.
Tàng thân nhất súc vô đầu vĩ, triển túc năng hành khoái tự phi.
Văn vương họa quái tằng nguyên bặc, thường nạp đình đài bạn phục hi.
Vân long thấu xuất thiên bàn tiếu, hào thủy thôi ba bả lãng xuy.
Điều điều kim tuyến xuyên thành giáp, điểm điểm trang thành thải đại mạo.
Cửu cung bát quái bào phi định, tán toái phô già lục xán y.
Sinh tiền hảo dũng long vương hạnh, tử hậu hoàn đà phật tổ bi.
Yếu tri thử vật danh hòa tính, hưng phong tác lãng ác ô quy.
根源出處號幫泥，水底增光獨顯威。
世隱能知天地性，安藏偏曉鬼神機。
藏身一縮無頭尾，展足能行快似飛。
文王畫卦曾元卜，常納庭臺伴伏羲。
雲龍透出千般俏，號水推波把浪吹。
條條金線穿成甲，點點裝成彩玳瑁。
九宮八卦袍披定，散碎鋪遮綠燦衣。
生前好勇龍王幸，死後還馱佛祖碑。
要知此物名和姓，興風作浪惡烏龜。
Căn nguyên tên gọi bang nê
Ngồi dưới đáy nước hiển uy sáng ngời
Ẩn dật rõ việc đất trời
Trốn đời thấu hết cơ ngơi quỷ thần
Nằm dưới giấu cả đầu chân
Bước đi vun vút sánh gần chim bay
Văn Vương vẽ quẻ bói hay
Bên đình thường bạn với ngài Phục Hi
Rồng mây nghìn vẩy uy nghi
Rẽ sóng vượt nước lành nghề giỏi giang
Áo giáp kim tuyến dọc ngang
Vẩy xen lớp lớp điểm trang đồi mồi
Cửu cung bát quái rạch ròi
Tán ra bột nhỏ nhuộm ngời áo xanh
Sống hiếu dụng giúp thần linh
Chết đi giúp Phật lưng khênh bia chùa
Muốn hay vật ấy tên gì
Cưỡi sóng vượt gió ấy là rùa đen.
Thỏ Ngọc hiện nguyên bản tướng:
Khuyết thần tiêm xỉ, trường nhĩ hi tu.
Đoàn thân nhất khối mao như ngọc,
Triển túc thiên sơn đề nhược phi.
Trực tị thùy tô, quả tái sương hoa điền phấn nị;
Song tình hồng ánh, do khi tuyết thượng điểm yên chi.
Phục tại địa, bạch nhương nhương nhất đôi tố luyện;
Thân khai yêu, bạch đạc đạc nhất giá ngân ti.
Kỷ phiên gia hấp tàn thanh lộ dao thiên hiểu,
Đảo dược trường sinh ngọc xử kỳ.
缺唇尖齒，長耳稀鬚。團身一塊毛如玉，展足千山蹄若飛。直鼻垂酥，果賽霜華填粉膩；雙睛紅映，猶欺雪上點胭脂。伏在地，白穰穰一堆素練；伸開腰，白鐸鐸一架銀絲。幾番家吸殘清露瑤天曉，搗藥長生玉杵奇。
Môi hở răng lạnh rõ ràng,
Lưa thưa râu mép, tai trường đung đưa.
Mịn màng như ngọc óng tơ,
Nhanh như ngựa chạy chân đưa nghìn trùng.
Mũi thẳng dãi chảy lòng thòng,
Khác nào sương đượm phấn hồng long lanh.
Hai mắt hồng ngọc đưa nhanh,
Khác nào tuyết trắng điểm quanh khoe màu.
Phục dưới đất trắng phau phau.
Vươn vai tơ bạc một màu đẹp sao.
Mấy lần hút nóc trời cao,
Trường sinh giã thuốc xiết bao diệu kỳ.
Yêu tinh hươu trắng hiện nguyên hình:
Nhất thân như ngọc giản ban ban, lưỡng giác tham soa thất xoa loan.
Kỷ độ cơ thì tầm dược phố, hữu triêu khát xử ẩm vân sàn.
Niên thâm học đắc phi đằng pháp, nhật cửu tu thành biến hóa nhan.
Kim kiến chủ nhân hô hoán xử, hiện thân mân nhĩ phục trần hoàn.
一身如玉簡斑斑，兩角參差七叉彎。
幾度饑時尋藥圃，有朝渴處飲雲潺。
年深學得飛騰法，日久修成變化顏。
今見主人呼喚處，現身抿耳伏塵寰。
Lông phủ khắp mình hoa lốm đốm.
Hai sừng bảy chạc vút hiên ngang.
Mấy lần đói bụng chui vườn thuốc.
Một sớm miệng kho hớp ráng vàng.
Học phép đằng vân từ thuở nhỏ.
Luyện môn cải dạng đã bao năm.
Chợt nghe ông chủ vừa lên tiếng.
Vội hiện nguyên hình vẻ rất ngoan.
Cửu Đầu Trùng hiện nguyên hình:
Mao vũ phô cẩm, đoàn thân kết nhứ. Phương viên hữu trượng nhị quy mô, trường đoản tự ngoan đà dạng trí. Lưỡng chích cước tiêm lợi như câu, cửu cá đầu toàn hoàn nhất xử. Triển khai sí cực thiện phi dương, tung đại bằng vô tha lực khí; phát khởi thanh viễn chấn thiên nhai, bỉ tiên hạc hoàn năng cao lệ. Nhãn đa thiểm chước hoảng kim quang, khí ngạo bất đồng phàm điểu loại.
毛羽鋪錦，團身結絮。方圓有丈二規模，長短似黿鼉樣致。兩隻腳尖利如鉤，九個頭攢環一處。展開翅極善飛揚，縱大鵬無他力氣；發起聲遠振天涯，比仙鶴還能高唳。眼多閃灼晃金光，氣傲不同凡鳥類。
Lông vũ màu như gấm
Khắp mình mịn tựa bông
Hình thù như chim sắt
Móng chân cong nhọn hoắt
Chín đầu vây lấy nhau
Vỗ cánh bay cực mau
Đại bàng còn thua kém
Tiếng kêu vang trời thẳm
To hơn tiếng hạc tiên
Mắt lấp lánh hào quang
Chim chóc nào sánh nổi?
Yêu tinh chuột lông trắng:
Kim tác tị, tuyết phô mao. Địa đạo vi môn ốc, an thân xử xử lao. Dưỡng thành tam bách niên tiền khí, tằng hướng Linh Sơn tẩu kỷ tao. Nhất bão hương hoa hòa chá chúc, Như Lai phân phù hạ thiên tào. Thác tháp Thiên vương ân ái nữ, Na Tra thái tử nhận đồng bào. Dã bất thị cá điền hải điểu, dã bất thị cá đái sơn ngao. Dã bất phạ đích Lôi Hoán kiếm, dã bất phạ đích Lữ Kiền đao. Vãng vãng lai lai, nhất nhậm tha thủy lưu giang hán khoát; thượng thượng hạ hạ, na luận tha sơn tủng Thái Hàng cao. Nhĩ khán tha nguyệt mạo hoa dung kiều tích tích, thùy thức đắc thị cá thử lão thành tinh sính điểm hào.
金作鼻，雪鋪毛。地道為門屋，安身處處牢。養成三百年前氣，曾向靈山走幾遭。一飽香花和蠟燭，如來吩咐下天曹。托塔天王恩愛女，哪吒太子認同胞。也不是個填海鳥，也不是個戴山鰲。也不怕的雷煥劍，也不怕的呂虔刀。往往來來，一任他水流江漢闊；上上下下，那論他山聳泰恆高。你看他月貌花容嬌滴滴，誰識得是個鼠老成精逞點豪。
Mũi vàng óng, lông trắng phau,
Hang là nhà cửa, phận nào yên hơn,
Ba trăm năm trước luyện rèn.
Linh Sơn bái Phật đã lên mấy lần.
Đói ăn hoa quả côn trùng,
Như Lai căn dặn xuống cung thiên tào!
Thác Tháp Thiên Vương quý yêu.
Na Tra thái tử nuông chiều như em.
Chẳng phải lấp biển loài chim.
Là ngao đội núi! Hoàn toàn cũng không.
Kiếm Lôi Hoàn chẳng sờn lòng,
Đao Lữ Kiền đó ung dung sợ nào.
Qua qua lại lại đã nhiều.
Mênh mông Giang Hán ngược xuôi vẫy vùng
Lên lên xuống xuống bao lần,
Thái Hàng chót vót coi không thấm gì.
Hình dung cá lặn chim sa.
Ai hay là giống chuột già thành tinh.
Yêu quái sư tử lông xanh hiện nguyên hình:
Nhãn tự lưu ly trản, đầu nhược luyện sao hang. Hồn thân tam phục điện, tứ trảo cửu thu sương. Đáp lạp lưỡng cá nhĩ, nhất vĩ tảo trửu trường. Thanh mao sinh nhuệ khí, hồng nhãn phóng kim quang. Biển nha bài ngọc bản, viên tu đĩnh ngạnh thương. Kính lý quan chân tượng, nguyên thị văn thù nhất cá sư lỵ vương.
眼似琉璃盞，頭若煉炒缸。渾身三伏靛，四爪九秋霜。搭拉兩個耳，一尾掃帚長。青毛生銳氣，紅眼放金光。匾牙排玉板，圓鬚挺硬槍。鏡裡觀真像，原是文殊一個獅猁王。
Mắt: chén ngọc sáng quắc,
Đầu: nồi rang to đùng.
Toàn thân xanh như rừng.
Bốn móng sương lạnh buốt.
Hai tai thòng xuống mặt,
Đuôi chổi dài lê thê.
Lông xanh lạnh tái tê,
Mắt đỏ lòe tia chớp.
Răng bày như hàng ngọc.
Râu mọc tựa giáo dài.
Trong gương hiện chẳng sai:
Sư lị vương của Phật.
Con rùa già ở sông Thông Thiên:
Phương đầu thần vật phi phàm phẩm, cửu trợ linh cơ hào thủy tiên.
Duệ vĩ năng diên thiên kỷ thọ, tiềm thân tĩnh ẩn bách xuyên uyên.
Phiên ba khiêu lãng trùng giang ngạn, hướng nhật triêu phong ngọa hải biên.
Dưỡng khí hàm linh chân hữu đạo, đa niên phấn cái lại đầu ngoan.
方頭神物非凡品，九助靈機號水仙。
曳尾能延千紀壽，潛身靜隱百川淵。
翻波跳浪沖江岸，向日朝風臥海邊。
養氣含靈真有道，多年粉蓋癩頭黿。
Đầu vuông thần vật khác loài trần,
Giúp chín linh cơ hiệu Thủy Tiên.
Đuôi lết sống lâu hàng vạn kỷ,
Thân chìm ẩn mãi mấy nghìn niên.
Bờ sông rẽ sóng tung làn nước,
Bãi biển nằm phơi đón gió rền.
Dưỡng khí hàm linh nên đạo lớn,
Sống lâu rùa mốc tiếng lưu truyền.
Đàn ngựa trên thượng giới:
Hoa lưu kỳ ký, lục nhĩ tiêm ly; long môi tử yến, hiệp dực túc sương; khoái đề ngân hạt, yểu niểu phi hoàng; câu dư phiên vũ, xích thỏ siêu quang; du huy di cảnh, đằng vụ thắng hoàng; truy phong tuyệt địa, phi bôn tiêu; dật phiêu xích điện, đồng tước phù vân; thông lung hổ, tuyệt trần tử lân;...... tứ cực đại uyển, bát tuấn cửu dật, thiên lý tuyệt quần. Thử đẳng lương mã, nhất cá cá tê phong trục điện tinh thần tráng, đạp vụ đăng vân khí lực trường.
驊騮騏驥，騄駬纖離；龍媒紫燕，挾翼驌驦；駃騠銀騔，騕褭飛黃；騊駼翻羽，赤兔超光；踰輝彌景，騰霧勝黃；追風絕地，飛奔霄；逸飄赤電，銅爵浮雲；驄瓏虎，絕塵紫鱗；……四極大宛，八駿九逸，千里絕群。此等良馬，一個個嘶風逐電精神壯，踏霧登雲氣力長。
Xích thố, truy phong toàn giống quý
Ngày phi vạn dặm dễ như chơi
Băng mây lướt gió, thần hăng hái
Giòn giã vó tung dậy đất trời
_____
Hành Giả biến thành con muỗi:
Nhiễu nhiễu vi hình lợi uế, anh anh thanh tế như lôi.
Lan phòng sa trướng thiện thông tùy, chính ái viêm thiên noãn khí.
Chích phạ huân yên phác phiến, thiên liên đăng hỏa quang huy.
Khinh khinh tiểu tiểu thắc toản tật, phi nhập yêu tinh động lý.
擾擾微形利喙，嚶嚶聲細如雷。
蘭房紗帳善通隨，正愛炎天暖氣。
只怕薰煙撲扇，偏憐燈火光輝。
輕輕小小忒鑽疾，飛入妖精洞裡。
Vòi nhọn thân người bé tẹo,
Vo vo tiếng tựa sấm rền.
Phòng lan màn lụa đều chui lọt,
Gặp tiết ấm trời lòng sướng rơn.
Sợ nhất quạt kia phẩy khói,
Ghê thay đèn lửa sáng choang.
Nhẹ nhàng kín đáo luồn như cắt,
Động yêu vào thẳng dễ như không.
Hành Giả biến thành con chim gõ kiến:
Thiết chủy tiêm tiêm hồng lưu, thúy linh diễm diễm quang minh. Nhất song cương trảo lợi như đinh. Phúc nỗi hà phương lâm tĩnh.
Tối ái khô tra hủ lạn, thiên hiềm lão thụ linh đình. Viên tình quyết vĩ tính đâu linh. Tịch bác chi thanh kham thính.
鐵嘴尖尖紅溜，翠翎艷艷光明。一雙鋼爪利如釘。腹餒何妨林靜。
最愛枯槎朽爛，偏嫌老樹伶仃。圜睛決尾性丟靈。辟剝之聲堪聽。
Mỏ đỏ cứng nhọn hoắt.
Cánh biếc sáng long lanh.
Bụng đói tìm cây gỗ,
Móng chân sắc như đinh.
Thích nhất gỗ khô mục,
Ngại nhất cây già đanh.
Vẫy đuôi dáng nhanh nhẹn,
Tiếng kêu rộn rừng xanh.
Hành Giả biến thành con bọ mát:
Sí bạc vũ phong bất dụng lực, yêu tiêm tế tiểu như châm. Xuyên bồ mạt thảo quá hoa âm, tật tự lưu tinh hoàn thậm. Nhãn tình minh ánh ánh, thanh khí miểu âm âm. Côn trùng chi loại duy tha tiểu, đình đình khoản khoản cơ thâm. Kỷ phiên nhàn nhật hiết u lâm, nhất thân hồn bất kiến, thiên nhãn mạc năng tầm.
翅薄舞風不用力，腰尖細小如針。穿蒲抹草過花陰，疾似流星還甚。眼睛明映映，聲氣渺瘖瘖。昆蟲之類惟他小，亭亭款款機深。幾番閑日歇幽林，一身渾不見，千眼莫能尋。
Cánh mỏng gió đưa sức chẳng dùng,
Lưng eo bé lẹo tựa kim châm.
Chui vào cỏ rậm, qua hoa biếc,
Nhanh lắm, sao băng cũng chẳng bằng.
Mắt sáng tinh tường soi lấp lánh,
Tiếng kêu văng vẳng giọng âm âm.
Côn trùng nhỏ nhất là ta đó.
Đậu đậu, bay bay mẹo rất thâm.
Thanh nhàn mấy bận rừng sâu ngủ,
Nghìn mắt truy tìm cũng uổng công.
Hành Giả biến thành con dơi:
Đầu tiêm hoàn tự thử, nhãn lượng diệc như chi.
Hữu sí hoàng hôn xuất, vô quang bạch trú cư.
Tàng thân xuyên ngõa huyệt, mịch thực phác văn nhi.
Thiên hỉ tình minh nguyệt, phi đằng tối thức thì.
頭尖還似鼠，眼亮亦如之。
有翅黃昏出，無光白晝居。
藏身穿瓦穴，覓食撲蚊兒。
偏喜晴明月，飛騰最識時。
Đầu nhọn khác nào chuột,
Mắt cũng sáng như sao
Tối trời giang cánh lượn,
Sáng ngày trú cho mau
Ẩn mình trong kẽ ngói
Bắt muỗi kiếm ăn lâu
Thích nhất đêm trăng sáng
Bay lượn khắp trời cao
Hành Giả biến thành con chim ưng:
Ngọc trảo kim tình thiết cách, hùng tư mãnh khí đoàn vân. Yêu hồ giảo thỏ kiến tha mang, thiên lý sơn hà thì độn. Cơ xử nghênh phong trục tước, bão lai cao thiếp thiên môn. Lão quyền cương ngạnh tối thương nhân, đắc chí Lăng Tiêu hiềm cận.
玉爪金睛鐵翮，雄姿猛氣摶雲。妖狐狡兔見他忙，千里山河時遁。饑處迎風逐雀，飽來高貼天門。老拳鋼硬最傷人，得志凌霄嫌近。
Vuốt ngọc mắt vàng cánh sắt,
Xoải mây lẫm liệt hiên ngang.
Cáo yêu giảo thỏ hốt hoảng,
Núi sông nghìn dặm trốn liền.
Đói bụng vút lên đuổi sẻ,
No lòng nằm khểnh mây xanh.
Vuốt sắc quắp người toi mạng,
Trời xa đắc chí coi gần.
Hành Giả biến thành con chim ưng:
Mao do sương tuyết, nhãn nhược minh tinh. Yêu hồ kiến xử hồn giai tang, giảo thỏ phùng thì đảm tận kinh. Cương trảo phong mang khoái, hùng tư mãnh khí hoành. Hội sử lão quyền cung khẩu phúc, bất từ thân thủ trục phi đằng. Vạn lý hàn không tùy thượng hạ, xuyên vân kiểm vật nhậm tha hành.
毛猶霜雪，眼若明星。妖狐見處魂皆喪，狡兔逢時膽盡驚。鋼爪鋒芒快，雄姿猛氣橫。會使老拳供口腹，不辭親手逐飛騰。萬里寒空隨上下，穿雲撿物任他行。
Lông trắng sương tuyết
Mắt sáng sao trời
Cầy cáo nhìn thấy sợ hãi rụng rời
Giảo thỏ nhác trông hồn bay phách tán
Vuốt thép nhọn lấp lánh
Dáng hùng dũng hiên ngang
Cắp mồi rất khôn ngoan
Chim bay sà xuống bắt
Dang cánh lượn bay tầng trời ngất
Xuyên mây lướt gió mặc tung hoành
Hành Giả biến thành con đom đóm:
Triển sí tinh lưu quang xán,
cổ vân hủ thảo vi huỳnh.
Thần thông biến hóa bất khả khinh.
Tự hữu bồi hồi chi tính.
Phi cận thạch môn huyền khán,
Bàng biên hà phùng xuyên phong.
Tương thân nhất tung đáo u đình.
Đả tham yêu ma động tĩnh.
展翅星流光燦，
古云腐草為螢。
神通變化不可輕。
自有徘徊之性。
飛近石門懸看，
傍邊瑕縫穿風。
將身一縱到幽庭。
打探妖魔動靜。
Dang cánh như sao nhấp nháy,
Nguyên do cỏ mục biến thành.
Thần thông biến hóa tinh nhanh,
Lập lòe đã thành tính sẵn.
Bay gần cửa động nhìn ngắm,
Chui qua khe cửa lọt vào.
Một mạch bay tít động sâu,
Thăm dò yêu tinh động tĩnh.
Hành Giả biến thành con ong mật:
Khẩu điềm vĩ độc, yêu tế thân khinh. Xuyên hoa độ liễu phi như tiễn, niêm nhứ tầm hương tự lạc tinh. Tiểu tiểu vi khu năng phụ trọng, hiêu hiêu bạc sí hội thừa phong. Khước tự chuyên lăng hạ, toản xuất khán phân minh.
口甜尾毒，腰細身輕。穿花度柳飛如箭，粘絮尋香似落星。小小微軀能負重，囂囂薄翅會乘風。卻自椽棱下，鑽出看分明。
Miệng ngọt thân ong ẩn dáng người,
Hình hài nhẹ nhõm hưởng hoa tươi.
Vòng vèo dặm liễu như tên bắn,
Hút nhụy ngàn hoa lựa bướm chơi.
Bé tẹo thân hình mà chở nặng,
Vo ve cánh mỏng vút lưng trời.
Kèo nhà kẽ nhỏ bay vù xuống,
Nghiêng ngó chui ra rõ chín mười.
Hành Giả biến thành con ong mật:
Sí hoàng khẩu điềm vĩ lợi, tùy phong phiêu vũ điên cuồng.
Tối năng trích nhị dữ thâu hương.
Độ liễu xuyên hoa dao đãng.
Tân khổ kỷ phiên đào nhiễm,
Phi lai phi khứ không mang.
Nhưỡng thành nùng mỹ tự hà thường.
Chích hảo lưu tồn danh trạng.
翅黃口甜尾利，隨風飄舞顛狂。
最能摘蕊與偷香。
度柳穿花搖蕩。
辛苦幾番淘染，飛來飛去空忙。
釀成濃美自何嘗。
只好留存名狀。
Cánh vàng mồm ngọt đuôi châm
Múa may theo gió bay gần bay xa
Thích nhất hút nhụy muôn hoa
Xuyên hoa đậu lá bay là bay cao
Mấy phen vất cả cần lao
Bay đi bay lại xiết bao vội vàng
Ủ thánh mật ngọt vô vàn
Tiếng thơm công trạng thế gian tỏ tường.
Hành Giả biến thành con ong mật:
Sí bạc tùy phong nhuyễn, yêu khinh ánh nhật tiêm.
Chủy điềm tằng mịch nhị, vĩ lợi thiện hàng thiềm.
Nhưỡng mật công hà thiển, đầu nha lễ tự khiêm.
Như kim thi xảo kế, phi vũ nhập môn diêm.
翅薄隨風軟，腰輕映日纖。
嘴甜曾覓蕊，尾利善降蟾。
釀蜜功何淺，投衙禮自謙。
如今施巧計，飛舞入門簷。
Cánh mỏng bay theo gió,
Lưng eo dọi ánh dương.
Vòi nhọn tìm hoa nhụy,
Đuôi sắc đốt thành thương.
Làm mật công đâu nhỏ?
Khiêm tốn trước quân vương.
Nay thi hành diệu kế.
Bay vào động tìm đường.
Hành Giả biến thành con bươm bướm:
Nhất song phấn sí, lưỡng đạo ngân tu. Thừa phong phi khứ cấp, ánh nhật vũ lai từ. Độ thủy quá tường năng tật tiếu, thâu hương lộng nhứ thậm hoan ngu. Thể khinh thiên ái tiên hoa vị, nhã thái phương tình nhậm quyển thư.
一雙粉翅，兩道銀鬚。乘風飛去急，映日舞來徐。渡水過牆能疾俏，偷香弄絮甚歡娛。體輕偏愛鮮花味，雅態芳情任卷舒。
Một đôi cánh phấn,
Hai sợi râu cong,
Cưỡi gió bay chập chờn.
Múa may người trong nắng.
Qua suối băng rừng không nỗi chậm.
Đùa hoa hút nhụy nhởn nhơ vui.
Nhẹ nhàng chỉ thiết vờn hoa thắm.
Nho nhã phong tình tùy thích thôi.
Hành Giả biến thành con kiến ngựa:
Lực vi thân tiểu hào huyền câu, nhật cửu tàng tu hữu sí phi.
Nhàn độ kiều biên bài trận thế, hỉ lai sàng hạ đấu tiên cơ.
Thiện tri vũ chí thường phong huyệt, lũy tích trần đa toại tác hôi.
Xảo xảo khinh khinh năng sảng lợi, kỷ phiên bất giác quá sài phi.
力微身小號玄駒，日久藏修有翅飛。
閑渡橋邊排陣勢，喜來床下鬥仙機。
善知雨至常封穴，壘積塵多遂作灰。
巧巧輕輕能爽利，幾番不覺過柴扉。
Bé teo tên gọi ngựa huyền,
Lâu ngày mọc cánh bay lên nhẹ nhàng
Khi nhàn bày trận bên đường,
Lúc vui gậm phản dọn bàn cờ tiên.
Biết mưa đắp tổ lấp hang,
Tha đất xây lũy dọc ngang như thành.
Thân hình hoạt bát tinh nhanh,
Mấy phen phên trúc cửa mành bò chơi.
Hành Giả biến thành con thiêu thân:
Hình tế dực khao khinh xảo, diệt đăng phác chúc đầu minh. Bản lai diện mục hóa sinh thành. Hủ thảo trung gian linh ứng.
Mỗi ái viêm quang xúc diễm, mang mang phi nhiễu vô đình. Tử y hương sí cản lưu huỳnh. Tối hỉ dạ thâm phong tĩnh.
形細翼磽輕巧，滅燈撲燭投明。本來面目化生成。腐草中間靈應。
每愛炎光觸燄，忙忙飛繞無停。紫衣香翅趕流螢。最喜夜深風靜。
Bé tẹo, cánh như sương mỏng,
Lao vào đèn sáng thiêu thân.
Mặt mũi vốn do tạo hóa sinh thành
Cỏ mục ấy nơi linh ứng.
Chỉ thích ở nơi đèn đuốc sáng,
Ào ào bay lượn xung quanh.
Áo tía cánh thơm bay tựa sao băng,
Thích nhất đêm khuya thanh vắng.
Hành Giả biến thành con xuyên sơn giáp:
Tứ chích thiết trảo, toản sơn toái thạch như qua phấn; mãn thân lân giáp, phá lĩnh xuyên nham tự thiết thông. Lưỡng nhãn quang minh, hảo tiện tự song tinh hoảng lượng; nhất chủy tiêm lợi, thắng cường như cương toản kim trùy. Dược trung hữu tính xuyên sơn giáp, tục ngữ hô vi lăng lý lân.
四隻鐵爪，鑽山碎石如撾粉；滿身鱗甲，破嶺穿巖似切蔥。兩眼光明，好便似雙星晃亮；一嘴尖利，勝強如鋼鑽金錐。藥中有性穿山甲，俗語呼為鯪鯉鱗。
Bốn móng sắc nhọn hoắt
Khoan đá nát như tương
Toàn thân là vẩy cứng
Xuyên núi như chui hầm
Hai mắt ngời lấp lánh
Như sao sáng long lanh
Cái mồm dài nhọn hoắt
Hệt như chiếc khoan đồng
Tên thuốc: Xuyên sơn giáp
Tục gọi lăng lý lân
Hành Giả biến thành con nhặng đen đậu trên tay Kim Thánh nương nương:
Hạm đạm nhị đầu đinh hắc đậu, mẫu đan hoa thượng hiết du phong;
tú cầu tâm lý bồ đào lạc, bách hợp chi biên hắc điểm nùng.
菡萏蕊頭釘黑豆，牡丹花上歇遊蜂；
繡毬心裡葡萄落，百合枝邊黑點濃。
Hạt đậu đen đính bông sen đẹp
Cánh ong bay nghỉ đóa mẫu đơn
Quả cầu thêu rụng cho chín mọng
Bách hợp cành kia nụ đỏ hồng.
Hành Giả biến thành con cua, cầu xin tha tội chết:
Sinh tự hồ trung vi hoạt, bàng nhai tác quật quyền cư. Cái nhân nhật cửu đắc thân thư. Quan thụ hoành hành giới sĩ.
Đạp thảo tha nê lạc tác, tòng lai vị tập hành nghi. Bất tri pháp độ mạo vương uy. Phục vọng tôn từ thứ tội!
生自湖中為活，傍崖作窟權居。蓋因日久得身舒。官受橫行介士。
踏草拖泥落索，從來未習行儀。不知法度冒王威。伏望尊慈恕罪！
Kiếm ăn vốn ở trong hồ,
Đào hang chân núi sống qua tạm thời.
Lần đầu thân được thảnh thơi,
Hoàng hành giới sĩ chức thời được trao.
Đội bùn đạp cỏ sớm chiều,
Từ xưa nghi lễ noi theo bao giờ.
Không ngờ phạm tới oai vua,
Cúi xin mở lượng dung tha cho thần.
Hành Giả biến thành con dế:
Chủy ngạnh tu trường bì hắc, nhãn minh trảo cước nha xoa. Phong thanh nguyệt minh khiếu tường nhai. Dạ tĩnh như đồng nhân thoại.
Khấp lộ thê lương cảnh sắc, thanh âm đoạn tục kham khoa. Khách song lữ tư phạ văn tha. Thiên tại không giai sàng hạ.
嘴硬鬚長皮黑，眼明爪腳丫叉。風清月明叫牆涯。夜靜如同人話。
泣露淒涼景色，聲音斷續堪誇。客窗旅思怕聞他。偏在空階床下。
Miệng cứng râu cong da sạm.
Mắt tinh móng sắc chân dài.
Đêm vắng chân tường tỉ tỉ.
Như là trò chuyện cùng ai.
Cảnh vật sương rơi tịch mịch.
Tiếng kêu đứt nối u hoài.
Lữ khách nhớ quê lòng rộn.
Gậm giường thềm vắng dế ngơi.
Hành Giả biến thành con nhặng xanh:
Linh sí bạc như trúc mô, thân khu tiểu tự hoa tâm. Thủ túc bỉ mao canh trang, tinh tinh nhãn quật minh minh. Thiện tự văn hương trục khí, phi thì tấn tốc thừa phong. Xưng lai cương áp định bàn tinh, khả ái ta ta hữu dụng.
翎翅薄如竹膜，身軀小似花心。手足比毛更奘，星星眼窟明明。善自聞香逐氣，飛時迅速乘風。稱來剛壓定盤星，可愛些些有用。
Đôi cánh mỏng tựa làn sương,
Thân người bé tẹo tìm đường dò la.
Tay chân phủ kín lông tơ,
Đôi mắt nhấp nháy như là sao rơi.
Có tài ngửi gió đánh hơi,
Bay thì nhanh nhẹn giữa trời veo veo.
Xem ra chỉ bé tẹo teo,
Thế mà tài nghệ hàng yêu có thừa.
Bát Giới biến thành con lợn to:
Chủy trường mao đoản bán chi phiêu, tự ấu sơn trung thực dược miêu.
Hắc diện hoàn tình như nhật nguyệt, viên đầu đại nhĩ tự ba tiêu.
Tu thành kiên cốt đồng thiên thọ, luyện tựu thô bì bỉ thiết lao.
Úng úng tị âm oa chiêm khiếu, tra tra hầu hưởng phún ngung hao.
Bạch đề tứ chích cao thiên xích, kiếm liệp trường thân bách trượng nhiêu.
Tòng kiến nhân gian phì thỉ trệ, vị quan kim nhật lão trư tiêu.
Đường Tăng đẳng chúng tề xưng tán, tiện mỹ Thiên Bồng pháp lực cao.
嘴長毛短半脂臕，自幼山中食藥苗。
黑面環睛如日月，圓頭大耳似芭蕉。
修成堅骨同天壽，煉就粗皮比鐵牢。
齆齆鼻音呱詀叫，喳喳喉響噴喁哮。
白蹄四隻高千尺，劍鬣長身百丈饒。
從見人間肥豕彘，未觀今日老豬魈。
唐僧等眾齊稱讚，羨美天蓬法力高。
Mõm dài, lông ngắn, béo quay,
Từ nhỏ cây thuốc ăn đầy trong non.
Mặt đen, hai mắt hơi tròn,
Tai như tàu chuối, đầu thon mõm dài.
Tu lâu xương cứng, có tài,
Luyện thêm da dẻ cứng chai như đồng.
Tiếng kêu ủn ỉn lạ lùng,
Mũi phì phò thở gió rung lặc lè.
Bốn kheo lông trắng cứng ghê.
Bờm cong như kiếm dọc rê thân người.
Thế gian lợn có nhiều loài,
Chưa từng thấy có lợn tài như đây.
Mọi người tán thưởng khen hay,
Thiên Bồng pháp lực cũng tay cao cường!
Tam Tạng bị biến thành con hổ:
Bạch ngạch viên đầu, hoa thân điện mục. Tứ chích đề, đĩnh trực tranh vanh; nhị thập trảo, câu loan phong lợi. Cứ nha bao khẩu, tiêm nhĩ liên mi. Nanh tranh tráng nhược đại miêu hình, mãnh liệt hùng như hoàng độc dạng. Cương tu trực trực sáp ngân điều, thứ thiệt tuynh tuynh phún ác khí. Quả nhiên thị chích mãnh ban lan, trận trận uy phong xuy bảo điện.
白額圓頭，花身電目。四隻蹄，挺直崢嶸；二十爪，鉤彎鋒利。鋸牙包口，尖耳連眉。獰猙壯若大貓形，猛烈雄如黃犢樣。剛鬚直直插銀條，刺舌騂騂噴惡氣。果然是隻猛斑斕，陣陣威風吹寶殿。
Đầu tròn trán trắng,
Mắt sáng thân vằn.
Bốn chân vươn thẳng,
Móng sắc cong cong.
Răng nanh nhọn hoắt,
Tai nhọn mi thanh.
Mềm mại mèo núi,
Dũng mãnh trâu rừng.
Râu cứng như sắt,
Mõm thở hơi tanh,
Hệt hổ vằn dữ,
Gầm gió thổi tung.
_____
Hành Giả biến thành hạt linh đơn:
Tẩu bàn vô bất định, viên minh vị hữu phương.
Tam tam câu lậu hợp, lục lục thiếu ông thương.
Ngõa thước hoàng kim diễm, mưu ni bạch trú quang.
Ngoại biên duyên dữ hống, vị hứa dịch luận lượng.
走盤無不定，圓明未有方。
三三勾漏合，六六少翁商。
瓦鑠黃金焰，牟尼白晝光。
外邊鉛與汞，未許易論量。
Trong khay nằm chắc chắn,
Tròn trĩnh sáng lung linh.
Ba ba lần nhào trộn,
Sáu sáu ngón nặn hình.
Luyện lửa vàng rực rỡ,
Thành viên sáng như gương.
Chì, thủy ngân bọc vỏ,
Phải đâu của tầm thường.
Ngộ Không biến thành cây tùng:
Úc úc hàm yên quán tứ thì, lăng vân trực thượng tú trinh tư.
Toàn vô nhất điểm yêu hầu tượng, tận thị kinh sương nại tuyết chi.
鬱鬱含煙貫四時，凌雲直上秀貞姿。
全無一點妖猴像，盡是經霜耐雪枝。
Bốn mùa đượm khói xanh tươi,
Sát mây mọc thẳng giữa trời vút cao,
Không còn dấu khỉ chút nào,
Dãi dầu sương tuyết đã bao nhiêu ngày.
Quả đào tiên:
Bán hồng bán lục phún cam hương, diễm lệ tiên căn vạn tái trường.
Kham tiếu vũ lăng nguyên thượng chủng, tranh như thiên phủ canh kỳ cường.
Tử văn kiều nộn hoàn trung thiếu, tương hạch thanh điềm thế mạc song.
Diên thọ diên niên năng dịch thể, hữu duyên thực giả tự phi thường.
半紅半綠噴甘香，艷麗仙根萬載長。
堪笑武陵源上種，爭如天府更奇強。
紫紋嬌嫩寰中少，緗核清甜世莫雙。
延壽延年能易體，有緣食者自非常。
Vàng vàng đỏ đỏ ngát hương bay,
Hấp dẫn muôn đời thứ quả này.
Giống lạ Vũ Lăng đâu sánh được;
Quả tiên Thiên phủ chính loài đây.
Mỡ màng vân tía nhân gian hiếm,
Hạt nhỏ vị thanh quý bấy nay.
Có phúc được ăn, ôi tuyệt diệu!
Sống lâu muôn tuổi chẳng ai tày.
Cây chuối tiêu trong ngự hoa viên nước Ô Kê:
Nhất chủng linh miêu tú, thiên sinh thể tính không.
Chi chi trừu phiến chỉ, diệp diệp quyển phương tùng.
Thúy lũ thiên điều tế, đan tâm nhất điểm hồng.
Thê lương sầu dạ vũ, tiều tụy khiếp thu phong.
Trường dưỡng nguyên đinh lực, tài bồi tạo hóa công.
Giam thư thành diệu dụng, huy sái hữu kỳ công.
Phượng linh ninh đắc tự, loan vĩ huýnh tương đồng.
Bạc lộ nhương nhương tích, khinh yên đạm đạm lung.
Thanh âm già hộ dũ, bích ảnh thượng liêm long.
Bất hứa tê hồng nhạn, hà kham hệ ngọc thông.
Sương thiên hình cảo tụy, nguyệt dạ sắc mông lung.
Cận khả tiêu viêm thử, do nghi tị nhật hồng.
Quý vô đào lý sắc, lãnh lạc phấn tường đông.
一種靈苗秀，天生體性空。
枝枝抽片紙，葉葉捲芳叢。
翠縷千條細，丹心一點紅。
淒涼愁夜雨，憔悴怯秋風。
長養元丁力，栽培造化工。
緘書成妙用，揮灑有奇功。
鳳翎寧得似，鸞尾迥相同。
薄露瀼瀼滴，輕煙淡淡籠。
青陰遮戶牖，碧影上簾櫳。
不許棲鴻雁，何堪繫玉驄。
霜天形槁悴，月夜色朦朧。
僅可消炎暑，猶宜避日烘。
愧無桃李色，冷落粉牆東。
Một giống cây linh diệu,
Trời sinh thể tinh không.
Tầu tầu như tờ giấy,
Lá lá cuộn hương thầm.
Lụa biếc nghìn sợi dệt.
Lòng son một điểm hồng.
Mưa đêm tiều tụy dáng,
Gió bấc xác xơ lòng.
Nhựa chảy nuôi sức lớn,
Tài bồi tạo hóa công.
Phong thư thành điệu dụng.
Tiêu sái lập kỳ công.
Gió lặng im lìm đứng,
Lá ngả giống đuôi công.
Hạt móc rơi lộp độp.
Khói nhạt tỏa mông lung.
Rậm mát che khung sổ.
Bóng dịu phủ rèm rung.
Én nhạn không làm tổ,
Ngọc đeo chẳng cần dung.
Sương trời hình khô úa,
Đêm trăng dáng trập trùng.
Quả ăn tiêu viêm nhiệt.
Tránh nóng tốt vô cùng,
Sắc thẹn thua đào mận,
Bơ phờ góc tường đông.
Vườn đào tiên:
Yêu yêu chước chước, khỏa khỏa chu chu. Yêu yêu chước chước hoa doanh thụ, khỏa khỏa chu chu quả áp chi. Quả áp chi đầu thùy cẩm đạn; hoa doanh thụ thượng thốc yên chi. Thì khai thì kết thiên niên thục, vô hạ vô đông vạn tái trì. Tiên thục đích, đà nhan túy kiểm; hoàn sinh đích, đái đế thanh bì. Ngưng yên cơ đái lục, ánh nhật hiển đan tư. Thụ hạ kỳ ba tịnh dị hủy, tứ thì bất tạ sắc tề tề; tả hữu lâu đài tịnh quán xá, doanh không thường kiến tráo vân nghê. Bất thị huyền đô phàm tục chủng, dao trì vương mẫu tự tài bồi.
夭夭灼灼，顆顆株株。夭夭灼灼花盈樹，顆顆株株果壓枝。果壓枝頭垂錦彈；花盈樹上簇胭脂。時開時結千年熟，無夏無冬萬載遲。先熟的，酡顏醉臉；還生的，帶蒂青皮。凝煙肌帶綠，映日顯丹姿。樹下奇葩並異卉，四時不謝色齊齊；左右樓臺並館舍，盈空常見罩雲霓。不是玄都凡俗種，瑤池王母自栽培。
Xinh tươi rực rỡ.
Mơn mởn rườm rà.
Xinh tươi rực rỡ hoa đầy ngọn;
Mơn mởn rườm rà quả trĩu cành.
Quả mọng đầu cành hòn gấm rủ,
Hoa ngời quanh ngọn cánh rung rinh.
Hoa khai kết quả nghìn năm chín,
Không đông, không hạ, vượt thời gian.
Quả chín trước màu da đỏ lựng,
Trái ra sau đài cuống còn xanh.
Mỡ màng phô sắc lục,
Óng ánh nổi vân hồng.
Quanh gốc mọc hoa thơm cỏ lạ,
Bốn mùa tám tiết vẫn tươi xanh.
Sau trước lâu đài cùng quán các,
Ráng chiều mây sớm lượn vây quanh.
Đào tiên, Vương Mẫu trồng ra đó,
Chẳng phải Huyền Đô giống dưới trần.
_____
Yêu tinh chuột lông trắng dụ dỗ Đường Tăng:
Chân tăng ma khổ ngộ kiều oa, yêu quái phinh đình thực khả khoa.
Đạm đạm thúy mi phân liễu diệp, doanh doanh đan kiểm sấn đào hoa.
Tú hài vi lộ song câu phượng, vân kế cao bàn lưỡng tấn nha.
Hàm tiếu dữ sư huề thủ xử, hương phiêu lan xạ mãn ca sa.
真僧魔苦遇嬌娃，妖怪娉婷實可誇。
淡淡翠眉分柳葉，盈盈丹臉襯桃花。
繡鞋微露雙鉤鳳，雲髻高盤兩鬢鴉。
含笑與師攜手處，香飄蘭麝滿袈裟。
Chân tăng mắc nạn yêu ma,
Yểu điệu xinh tươi vẻ nõn nà.
Mày uốn cong cong xanh lá liễu,
Má hồng phơi phới thắm đào hoa.
Hài thêu lộ gót chân thon nhỏ,
Tóc tết đôi hàng rủ mượt mà.
Nắm chặt tay sư cười chúm chím,
Xạ lan ngào ngạt áo cà sa.
Thiết Phiến công chúa say, bày tỏ ý muốn ân ái:
Điếu thi câu, tảo sầu trửu, phá trừ vạn sự vô quá tửu. Nam nhi lập tiết phóng khâm hoài, nữ tử vong tình khai tiếu khẩu. Diện xích tự yêu đào, thân dao như nộn liễu. Nhứ nhứ thao thao thoại ngữ đa, niệp niệp kháp kháp phong tình hữu. Thì kiến lược vân hoàn, hựu kiến luân tiêm thủ. Kỷ phiên thường bả cước nhi khiêu, số thứ mỗi tương y tụ đẩu. Phấn hạng tự nhiên đê, man yêu tiệm giác nữu. Hợp hoan ngôn ngữ bất tằng đâu, tô hung bán lộ tùng kim nữu. Túy lai chân cá ngọc sơn đồi, đường nhãn ma sa kỷ lộng sửu.
釣詩鉤，掃愁帚，破除萬事無過酒。男兒立節放襟懷，女子忘情開笑口。面赤似夭桃，身搖如嫩柳。絮絮叨叨話語多，捻捻掐掐風情有。時見掠雲鬟，又見掄尖手。幾番常把腳兒蹺，數次每將衣袖抖。粉項自然低，蠻腰漸覺扭。合歡言語不曾丟，酥胸半露鬆金鈕。醉來真個玉山頹，餳眼摩娑幾弄醜。
Thơ hẹn ước, chổi quét buồn,
Phá trừ mọi sự, chẳng màng rượu ngon.
Nam thì lập mẹo tinh khôn,
Nữ kia chẳng biết miệng luôn tươi cười.
Mắt xanh, má ửng hồng tươi,
Thân đưa lả lướt dáng người liễu tơ.
Ậm ờ, nũng nịu nhỏ to,
Lả lơi âu yếm mắt đưa sóng tình.
Tay tiên vuốt mái tóc xanh,
Làn da trắng muốt thon xinh vô ngần.
Mấy lần kiêng kiễng đôi chân,
Mấy lần tay áo vén dần run run.
Cổ tròn mịn phấn thấp dần,
Tấm thân tròn lẳn như gần chạm nhau
Lời ân ái nói vài câu,
Khuy vàng đã cởi, trắng phau ngực đầy.
Hai vầng núi ngọc mê say,
Mắt tình sóng sánh ngất ngây đợi chờ…
Bảy yêu tinh nhện tắm suối Trạc Cấu:
Thốn phóng nữu khấu nhi, giải khai la đái kết.
Tô hung bạch tự ngân, ngọc thể hồn như tuyết.
Trửu bạc tái băng phô, hương kiên nghi phấn niết.
Đỗ bì nhuyễn hựu miên, tích bối quang hoàn khiết.
Tất oản bán vi đoàn, kim liên tam thốn trách.
Trung gian nhất đoạn tình, lộ xuất phong lưu huyệt.
褪放紐扣兒，解開羅帶結。
酥胸白似銀，玉體渾如雪。
肘膊賽冰鋪，香肩疑粉捏。
肚皮軟又綿，脊背光還潔。
膝腕半圍團，金蓮三寸窄。
中間一段情，露出風流穴。
Áo lụa khuy đã cởi
Quần là cũng cởi dây
Bộ ngực trắng muốt dầy
Thân ngọc ngời như tuyết
Cánh tay băng tuyệt đẹp
Vai tròn thơm ngất ngây
Da bụng mềm trắng phây
Lưng eo thon kiều diễm
Đùi nở tròn trắng trịa
Gót sen nhỏ xinh xinh
Một khúc tình giữa thân
Huyệt phong lưu lồ lộ
_____
Đường Tăng không ham mê sắc dục:
Mục bất thị ác sắc, nhĩ bất thính dâm thanh. Tha bả giá cẩm tú kiều dung như phẩn thổ, kim châu mỹ mạo nhược hôi trần. Nhất sinh chích ái tham thiền, bán bộ bất ly phật địa. Na lý hội tích ngọc liên hương, chích hiểu đắc tu chân dưỡng tính. Na nữ quái hoạt bát bát, xuân ý vô biên; giá trường lão tử đinh đinh, thiền cơ hữu tại. Nhất cá tự nhuyễn ngọc ôn hương, nhất cá như tử hôi cảo mộc. Na nhất cá triển uyên khâm, dâm hưng nùng nùng; giá nhất cá thúc biển sam, đan tâm cảnh cảnh. Na cá yếu thiếp hung giao cổ hòa loan phượng, giá cá yếu diện bích quy sơn phóng đạt ma. Nữ quái giải y, mại lộng tha cơ hương phu nị; đường tăng liễm nhẫm, khẩn tàng liễu tháo nhục thô bì. Nữ quái đạo: "ngã chẩm thặng khâm nhàn hà bất thụy?" Đường tăng đạo: "ngã đầu quang phục dị chẩm tương bồi?" Na cá đạo: "ngã nguyện tác tiền triêu liễu thúy thúy." Giá cá đạo: "bần tăng bất thị nguyệt đồ lê." Nữ quái đạo: "ngã mỹ nhược tây thi hoàn niểu na." Đường tăng đạo: "ngã việt vương nhân thử cửu mai thi." Nữ quái đạo: "ngự đệ, nhĩ ký đắc 『 ninh giáo hoa hạ tử, tố quỷ dã phong lưu?』" Đường tăng đạo: "ngã đích chân dương vi chí bảo, chẩm khẳng khinh dữ nhĩ giá phấn khô lâu......"
目不視惡色，耳不聽淫聲。他把這錦繡嬌容如糞土，金珠美貌若灰塵。一生只愛參禪，半步不離佛地。那裡會惜玉憐香，只曉得修真養性。那女怪活潑潑，春意無邊；這長老死丁丁，禪機有在。一個似軟玉溫香，一個如死灰槁木。那一個展鴛衾，淫興濃濃；這一個束褊衫，丹心耿耿。那個要貼胸交股和鸞鳳，這個要面壁歸山訪達摩。女怪解衣，賣弄他肌香膚膩；唐僧斂衽，緊藏了糙肉粗皮。女怪道：「我枕剩衾閑何不睡？」唐僧道：「我頭光服異怎相陪？」那個道：「我願作前朝柳翠翠。」這個道：「貧僧不是月闍黎。」女怪道：「我美若西施還嬝娜。」唐僧道：「我越王因此久埋屍。」女怪道：「御弟，你記得『寧教花下死，做鬼也風流？』」唐僧道：「我的真陽為至寶，怎肯輕與你這粉骷髏……」
Mắt chẳng nhìn nữ sắc,
Tai chẳng nghe dâm thanh.
Coi châu báu, mặt đẹp như vại sành,
Coi nhung lụa, dung nhan như đất sét
Đất Phật đường dài chân bước miết,
Cả đời tâm chỉ biết tham Thiền.
Còn đâu nghĩ tiếc ngọc thương duyên,
Chỉ một niềm tu tâm dưỡng tính,
Kìa nữ quái phây phây sức mạnh
Đây Đường Tăng quyết giữ Thiền cơ,
Một người ngọc hương ấm thơm tho,
Một người tựa cây khô lạnh lẽo,
Ả kia giọng hứng tình uốn éo,
Người này giữ lòng dạ sắt son.
Ả kia muốn áp má, gác đùi quấn quýt phượng loan,
Người này chỉ tâm niệm,
Đạt Ma quay đầu về núi,
Nữ quái cởi áo khoe tấm thân thơm tho mát rượi
Đường Tăng giữ quần, giấu tạng người da thịt cứng đơ.
Nữ quái nói “Gối chăn giường đệm sẵn, chàng vẫn làm ngơ”
Đường Tăng rằng: “Ta đầu trọc áo sư, làm sao tương hỷ!”
Nữ quái nói: “Thiếp muốn làm như Liễu Thúy Thúy”
Đường Tăng rằng: “Tôi chẳng phải giống Nguyệt Đồ Lê”.
Nữ quái nói: “Thiếp xinh đẹp, Tây Thi đâu dám kể”
Đường Tăng rằng: “Việt Vương vì thế phải vùi thây!”
Nữ quái nói: “Thà rằng chết bên hoa, làm ma tinh phong tình vẫn giữ”
Đường Tăng nói: “Chân dương là quý nhất, đâu mê phường son phấn trăng hoa”…!
_____
Nơi coi bói của Viên Thủ Thành:
Tứ bích châu cơ, mãn đường khỉ tú. Bảo áp hương vô đoạn, từ bình thủy nhẫm thanh. Lưỡng biên la liệt vương duy họa, tọa thượng cao huyền quỷ cốc hình. Đoan khê nghiễn, kim yên mặc, tương sấn trứ sương hào đại bút; hỏa châu lâm, quách phác số, cẩn đối liễu đài chính tân kinh. Lục hào thục am, bát quái tinh thông. Năng tri thiên địa lý, thiện hiểu quỷ thần tình. Nhất bàn tử ngọ an bài định, mãn phúc tinh thần bố liệt thanh. Chân cá na vị lai sự, quá khứ sự, quan như nguyệt kính; kỷ gia hưng, kỷ gia bại, giam nhược thần minh. Tri hung định cát, đoạn tử ngôn sinh. Khai đàm phong vũ tấn, hạ bút quỷ thần kinh. Chiêu bài hữu tự thư danh tính, thần khóa tiên sinh Viên Thủ Thành.
四壁珠璣，滿堂綺繡。寶鴨香無斷，磁瓶水恁清。兩邊羅列王維畫，座上高懸鬼谷形。端溪硯，金煙墨，相襯著霜毫大筆；火珠林，郭璞數，謹對了臺政新經。六爻熟諳，八卦精通。能知天地理，善曉鬼神情。一槃子午安排定，滿腹星辰佈列清。真個那未來事，過去事，觀如月鏡；幾家興，幾家敗，鑑若神明。知凶定吉，斷死言生。開談風雨迅，下筆鬼神驚。招牌有字書名姓，神課先生袁守誠。
Tứ phía bày châu báu,
Khắp nhà xếp lụa là.
Bình sứ cắm cành hoa,
Đỉnh đồng hương thơm ngát.
Tranh Vương Duy treo khắp,
Hình Quỷ Cốc trên tòa.
Nào mực, nghiên Đan khê,
Ngòi bút như sương giọt.
Đây tập số Quách Phác,
Kia quyển kinh bí truyền.
Sáu hào đã thuộc lòng,
Tám quẻ cũng thông thạo.
Địa lý lại tài giỏi,
Thấu hết việc quỷ thần.
Tý, Ngọ an rất nhanh,
Các vòng sao nhớ kỹ.
Việc vị lai, quá khứ,
Trong bụng như trăng rằm.
Nhà ai bại, ai hưng,
Như thần minh sáng tỏ.
Việc cát hung đoán rõ,
Việc sinh tử đoán hay.
Mở mồm gió mưa bay,
Hạ bút quỷ thần sợ.
Biển đề rõ tên họ:
Viên Thủ Thành tiên sinh.
_____
Bốn bài từ Hỉ, Hội, Giai, Nhân:
Hỉ hỉ hỉ, hân nhiên nhạc hĩ. Kết hôn nhân, ân ái mỹ. Xảo dạng cung trang, thường nga chẩm bỉ. Long thoa dữ phượng thoa, diễm diễm phi kim lũ. Anh thần hạo xỉ chu nhan, niểu na như hoa khinh thể. Cẩm trọng trọng, ngũ thải tùng trung; Hương phất phật, thiên kim đội lý.
喜喜喜，欣然樂矣。結婚姻，恩愛美。巧樣宮妝，嫦娥怎比。龍釵與鳳釵，豔豔飛金縷。櫻唇皓齒朱顏，嬝娜如花輕體。錦重重，五彩叢中；香拂佛，千金隊裡。
Hỉ! Hỉ! Hỉ!
Mừng vui quá nhỉ!
Kết hôn nhân, ân ái mỹ
Khéo léo điểm trang,
Thường Nga nào kể!
Trang sức phượng với rồng,
Áo vàng ươm rực rỡ.
Môi hồng răng trắng má hây hây,
Yểu điệu như hoa sao đẹp thế!
Tầng tầng gấm vóc sắc long lanh,
Trong đội nghìn vàng hương thoảng nhẹ.
Hội hội hội, yêu nhiêu kiều mị. Tái mao tường, khi sở muội. Khuynh quốc khuynh thành, bỉ hoa bỉ ngọc. Trang sức canh tiên nghiên, thoa hoàn đa diễm lệ. Lan tâm huệ tính thanh cao, phấn kiểm băng cơ vinh quý. Đại mi nhất tuyến viễn sơn vi, yểu điệu yên nhiêm toàn cẩm đội.
會會會，妖嬈嬌媚。賽毛嬙，欺楚妹。傾國傾城，比花比玉。妝飾更鮮妍，釵環多豔麗。蘭心蕙性清高，粉臉冰肌榮貴。黛眉一線遠山微，窈窕嫣姌攢錦隊。
Hội! Hội! Hội!
Yêu kiều tuyệt vẻ!
Hơn Mao Tường, vượt gái Sở.
Nghiêng nước nghiêng thành,
Ngọc hoa nào kể.
Trang sức xinh tươi,
Nhẫn vàng óng ả.
Lòng lan tính huệ thanh cao,
Mặt phấn da băng cao quý.
Mày cong xanh mượt nét núi xa,
Chen trong đội gấm xinh tuyết mỹ!
Giai giai giai, ngọc nữ tiên oa. Thâm khả ái, thực kham khoa. Dị hương phức úc, chi phấn giao gia. Thiên đài phúc địa viễn, chẩm tự quốc vương gia. Tiếu ngữ phân nhiên kiều thái, sanh ca liễu nhiễu huyên hoa. Hoa đôi cẩm thế thiên bàn mỹ, khán biến nhân gian chẩm nhược tha.
佳佳佳，玉女仙娃。深可愛，實堪誇。異香馥郁，脂粉交加。天臺福地遠，怎似國王家。笑語紛然嬌態，笙歌繚繞喧嘩。花堆錦砌千般美，看遍人間怎若他。
Giai! Giai! Giai!
Ngọc nữ tiên nga,
Sao yêu thế, đáng khen là…
Hương bay thơm phức,
Son phấn đẹp ghê!
Thiên Thai phúc địa xa lắc,
Sao bằng ngay tại vương gia.
Nói cười tưng bừng nhộn nhịp,
Bổng trầm thánh thót sênh ca.
Hoa chồng ngọc chất bao xinh đẹp,
Khắp chốn nhân gian thật kém xa.
Nhân nhân nhân, lan xạ hương phún. Tiên tử trận, mỹ nhân quần. Tần phi hoán thải, cung chủ trang tân. Vân tấn đôi nha kế, nghê thường áp phượng quần. Nhất phái tiên âm liệu lượng, lưỡng hành chu tử tân phân. Đương niên tằng kết thừa loan tín, kim triêu hạnh hỉ hội giai nhân.
姻姻姻，蘭麝香噴。仙子陣，美人群。嬪妃換綵，宮主妝新。雲鬢堆鴉髻，霓裳壓鳳裙。一派仙音嘹喨，兩行朱紫繽紛。當年曾結乘鸞信，今朝幸喜會佳姻。
Nhân! Nhân! Nhân!
Lan xạ hương thơm.
Tốp tiên tử, đám mỹ nhân.
Phi tần lộng lẫy,
Công chúa thanh tân.
Tóc mây quấn mỏ quạ,
Nghê thường kiểu áo quần,
Một tiếng âm tiên ròn rã,
Hai hàng son tía tươi xinh.
Năm nào từng kết duyên loan phượng,
Giờ đây mừng dự hội hôn nhân.
_____
Thầy trò lấy được chân kinh:
Đại Tạng chân kinh tư vị điềm,
Như Lai tạo tựu thậm tinh nghiêm.
Tu tri Huyền Trang đăng sơn khổ,
Khả tiếu A Nan khước ái tiền.
Tiên thứ vị tường khuy Cổ Phật,
Hậu lai chân thực thủy an nhiên.
Chí kim đắc ý truyền Đông Thổ,
Đại chúng quân tương vũ lộ triêm.
大藏真經滋味甜，如來造就甚精嚴。
須知玄奘登山苦，可笑阿儺卻愛錢。
先次未詳虧古佛，後來真實始安然。
至今得意傳東土，大眾均將雨露沾。
Đại Tạng chân kinh vị ngọt ngào,
Như Lai tạo tác nhiệm mầu sao.
Mới hay Tam Tạng trèo non khổ,
Đáng trách A Nan hạch sách nhiều.
Lúc trước chẳng tường nhờ Cổ Phật,
Rồi sau thành thực mới tin nhau.
Từ đây thỏa chí về Đông Thổ,
Mưa móc sinh linh được thấm sâu.
_____
Thầy trò yết kiến Như Lai:
Đương niên phấn chí phụng khâm soa,
Lĩnh điệp từ vương xuất ngọc giai.
Thanh hiểu đăng sơn nghênh vụ lộ,
Hoàng hôn chẩm thạch ngọa vân mai.
Thiêu thiền viễn bộ tam thiên thủy,
Phi tích trường hành vạn lý nhai.
Niệm niệm tại tâm cầu chính quả,
Kim triêu thủy đắc kiến Như Lai.
當年奮志奉欽差，領牒辭王出玉階。
清曉登山迎霧露，黃昏枕石臥雲霾。
挑禪遠步三千水，飛錫長行萬里崖。
念念在心求正果，今朝始得見如來。
Năm nào vâng mệnh thánh quân,
Quê hương từ biệt rời chân cõi ngoài
Sáng trèo non đón gió trời,
Chiều về gối đá ngủ nơi mây mù.
Gói khăn nghìn dặm xông pha,
Đường xa lặn lội biết là bao năm.
Sắt son quyết chí cầu kinh,
Như Lai yết kiến thỏa tình từ đây.
_____
Tiệc Bàn Đào:
Quỳnh hương liễu nhiễu, thụy ải tân phân. Dao đài phô thải kết, bảo các tán nhân uân. Phượng chứ loan tường hình phiếu miểu, kim hoa ngọc ngạc ảnh phù trầm. Thượng bài trứ cửu phượng đan hà ỷ, bát bảo tử nghê đôn, ngũ thải miêu kim trác, thiên hoa bích ngọc bồn. Trác thượng hữu long can hòa phượng tủy, hùng chưởng dữ tinh thần. Trân tu bách vị bàn bàn mỹ, dị quả gia hào sắc sắc tân.
瓊香繚繞，瑞靄繽紛。瑤臺鋪彩結，寶閣散氤氳。鳳翥鸞翔形縹緲，金花玉萼影浮沉。上排著九鳳丹霞扆，八寶紫霓墩，五彩描金桌，千花碧玉盆。桌上有龍肝和鳳髓，熊掌與猩唇。珍饈百味般般美，異果嘉殽色色新。
Hương quỳnh ngào ngạt,
Ráng đẹp vẩn vơ.
Đài dao phô vẻ biếc,
Gác ngọc tỏa hơi mờ.
Phượng múa loan vờn hình thấp thoáng,
Hoa vàng nhị ngọc vẻ lưa thưa.
/////Bên trong bày:
Bình phong chín phượng vờn ráng đỏ,
Đôn hoa bát bảo vẽ cầu vồng.
Chén ngọc nghìn hoa thắm,
Bàn vàng năm sắc trong.
/////Trên bàn bày:
Môi vượn cùng tay gấu,
Tủy phượng với gan rồng,
Sơn hảo hải vị ăn ngon tuyệt,
Quả lạ hoa tươi đẹp lạ lùng!
Xích Cước Đại Tiên dâng lê táo chúc thọ Phật Tổ:
Đại Tiên Xích Cước táo lê hương, kính hiến di đà thọ toán trường.
Thất bảo liên đài sơn dạng ổn, thiên kim hoa tọa cẩm bàn trang.
Thọ đồng thiên địa ngôn phi mậu, phúc bỉ hồng ba thoại khởi cuồng.
Phúc thọ như kỳ chân cá thị, thanh nhàn cực nhạc na tây phương.
大仙赤腳棗梨香，敬獻彌陀壽算長。
七寶蓮臺山樣穩，千金花座錦般粧。
壽同天地言非謬，福比洪波話豈狂。
福壽如期真個是，清閑極樂那西方。
Lê táo thơm lừng của đại tiên,
Kính dâng Phật tổ thọ vô biên.
Đài sen thất bảo như ban thạch,
Tòa báu thiên kim tựa gấm viền.
Thọ sánh trời đất nguyện kính chúc, Phúc ngang sông bể nức trung kiên.
Phúc thọ đời đời là Phật tổ,
Tây phương cực lạc hưởng riêng miền.
Tiệc khoản đãi thầy trò Đường Tăng ở Linh Sơn:
Bảo diễm kim quang ánh mục minh,
Dị hương kỳ phẩm canh vi tinh.
Thiên tằng kim các vô cùng lệ,
Nhất phái tiên âm nhập nhĩ thanh.
Tố vị tiên hoa nhân hãn kiến,
Hương trà dị thực đắc trường sinh.
Hướng lai thụ tận thiên bàn khổ,
Kim nhật vinh hoa hỉ đạo thành.
寶焰金光映目明，異香奇品更微精。
千層金閣無窮麗，一派仙音入耳清。
素味仙花人罕見，香茶異食得長生。
向來受盡千般苦，今日榮華喜道成。
Hào quang rực rỡ khắp nơi,
Của ngon vật lạ tuyệt vời thơm ngon.
Gác vàng nghìn lớp sáng choang,
Nhạc tiên réo rắt rộn ràng gần xa.
Hoa tiên thanh khiết thơm tho,
Trà hương phẩm quả toàn đồ trường sinh.
Bấy nay cực khổ vô cùng,
Hôm nay hưởng thụ thung dung thanh nhàn.
Yến tiệc vua Đường khoản đãi thầy trò Đường Tăng:
Môn huyền thải tú, địa sấn hồng chiên.
Dị hương phức úc, kỳ phẩm tân tiên.
Hổ phách bôi, pha ly trản, tương kim điểm thúy;
Hoàng kim bàn, bạch ngọc oản, khảm cẩm hoa triền.
Lạn chử mạn tinh, đường kiêu hương dụ.
Ma cô điềm mỹ, hải thái thanh kỳ.
Kỷ thứ thiêm lai khương lạt duẩn,
Số phiên bạn thượng mật điều quỳ.
Diện cân xuân thụ diệp,
Mộc nhĩ đậu hủ bì.
Thạch hoa tiên thái,
Quyết phấn càn vi.
Hoa tiêu chử lai bặc,
Giới mạt phan qua ti.
Kỷ bàn tố phẩm hoàn do khả,
Số chủng kỳ hi quả đoạt khôi.
Hạch đào thị bính,
Long nhãn lệ chi.
Tuyên Châu kiển lật Sơn Đông táo,
Giang Nam ngân hạnh thỏ đầu lê.
Trăn tùng liên nhục bồ đào đại,
Phỉ tử qua nhân lăng mễ tề.
Cảm lãm lâm cầm,
Bình bà sa quả.
Từ cô nộn ngẫu,
Thúy lý dương mai.
Vô bàn bất bị,
Vô kiện bất tề.
Hoàn hữu ta chưng tô mật thực kiêm gia soạn,
Canh hữu na mỹ tửu hương trà dữ dị kỳ.
Thuyết bất tận bách vị trân tu chân thượng phẩm,
Quả nhiên thị Trung Hoa đại quốc dị Tây Di.
門懸綵繡，地襯紅氈。
異香馥郁，奇品新鮮。
琥珀杯，玻璃盞，鑲金點翠；
黃金盤，白玉碗，嵌錦花纏。
爛煮蔓菁，糖澆香芋。
蘑菇甜美，海菜清奇。
幾次添來薑辣筍，
數番辦上蜜調葵。
麵觔椿樹葉，
木耳豆腐皮。
石花仙菜，
蕨粉乾薇。
花椒煮萊菔，
芥末拌瓜絲。
幾盤素品還猶可，
數種奇稀果奪魁。
核桃柿餅，
龍眼荔枝。
宣州繭栗山東棗，
江南銀杏兔頭梨。
榛松蓮肉葡萄大，
榧子瓜仁菱米齊。
橄欖林檎，
蘋婆沙果。
慈菰嫩藕，
脆李楊梅。
無般不備，
無件不齊。
還有些蒸酥蜜食兼嘉饌，
更有那美酒香茶與異奇。
說不盡百味珍饈真上品，
果然是中華大國異西夷。
Cửa treo bức thêu gấm,
Đất trải thảm đỏ hồng.
Hương xạ thơm ngan ngát,
Phẩm lạ đẹp vô cùng.
Nào chén hổ phách, chén lưu ly dát vàng điểm thúy;
Nào chén dạ quang, chén bạch ngọc chạm trổ lá hoa
Củ từ bung thật dừ,
Khoai sọ thắng mật ngọt.
Mạch nha mùi thơm phức,
Rong biển vị thanh kỳ.
Mấy loại măng ngon ghê,
Hạt hướng dương bùi béo.
Miến đậu xanh trắng dẻo
Đậu phụ, mộc nhĩ thơm. Rau rừng với hoa tiên,
Thức nào cũng tuyệt diệu.
Mấy món thức ăn toàn đồ thượng hảo,
Phẩm quả bày kia mới thực thanh kỳ.
Bánh hạnh nhân thơm tho,
Vải thiều và long nhãn.
Lê Tuyên Châu đỏ thắm, Táo Sơn Đông mỡ màng.
Ngân hạnh vùng Giang Nam, cùng là lê đầu thỏ,
Đu đủ, bồ đào nữa,
Lại củ ấu, hạt sen.
Lâm cầm với trám đen,
Mận mơ và sa quả.
Các loại đều đủ cả.
Mọi thứ bày chỉnh tề.
Lại thêm mật ngọt với bánh, chè
Cùng là hương trà và mỹ tửu.
Kể sao hết các món bách vị chân tu tuyệt hảo,
Quả là đại quốc Trung Hoa khác hẳn cõi Tây.
Bữa tiệc do vua nước Chu Tử khoản đãi thầy trò Đường Tăng:
Cổ vân: "Trân tu bách vị, mỹ lộc thiên chung. Quỳnh cao tô lạc, cẩm lũ phì hồng." Bảo trang hoa thải diễm, quả phẩm vị hương nùng. Đấu đường long triền liệt sư tiên, bính đĩnh tha lô bãi phượng lữ. Huân hữu trư dương kê nga ngư áp bàn bàn nhục, tố hữu sơ hào duẩn nha mộc nhĩ tịnh ma cô. Kỷ dạng hương thang bính, số thứ thấu đường tô. Hoạt nhuyễn hoàng lương phạn, thanh tân cô mễ hồ. Sắc sắc phấn thang hương hựu lạt, bàn bàn thiêm hoán mỹ hoàn điềm. Quân thần cử trản phương an tịch, danh phân phẩm cấp mạn truyện hồ.
古云：「珍饈百味，美祿千鍾。瓊膏酥酪，錦縷肥紅。」寶妝花彩豔，果品味香濃。斗糖龍纏列獅仙，餅錠拖爐擺鳳侶。葷有豬羊雞鵝魚鴨般般肉，素有蔬餚筍芽木耳並蘑菇。幾樣香湯餅，數次透糖酥。滑軟黃粱飯，清新菰米糊。色色粉湯香又辣，般般添換美還甜。君臣舉盞方安席，名分品級慢傳壺。
Đời xưa nói:
“Chân tu trăm vị,
Mỹ lộc nghìn chung.
Quỳnh tương ngọc dịch,
Lụa gấm tươi hồng.”
Bày đặt thật lộng lẫy,
Phẩm quả ngát hương xông,
Kẹo nặn hình bát tiên, sư tử,
Bánh uốn hình chim chóc, phượng rồng,
Tiệc mặn đủ lợn, dê, gà, vịt
Tiệc chay đủ mộc nhĩ, nấm hương
Dăm bảy món canh ngọt.
Ba bốn loại kẹo đường,
Cơm kê vàng thơm dẻo,
Cháo gạo mới ngát hương
Canh chua cay ngon tuyệt
Món nào cũng khác thường
Vua tôi nâng chén mời nhau uống
Chia theo phẩm tước dự đàng hoàng.
Bữa tiệc đãi thầy trò Đường Tăng tại trai đường họ Khấu:
Kim tất trác án, hắc tất giao y. Tiền diện thị ngũ sắc cao quả, câu xảo tượng tân trang thành đích thì dạng; Đệ nhị hàng ngũ bàn tiểu thái; Đệ tam hàng ngũ điệp thủy quả; Đệ tứ hàng ngũ đại bàn nhàn thực. Bàn bàn điềm mỹ, kiện kiện hinh hương. Tố thang mễ phạn, chưng man đầu, lạt lạt thoán thoán nhiệt đằng đằng, tận giai khả khẩu, chân túc sung tràng. Thất bát cá đồng phó vãng lai bôn phụng, tứ ngũ cá bào đinh bất trụ thủ.
Nhĩ khán na thượng thang đích thượng thang, thiêm phạn đích thiêm phạn, nhất vãng nhất lai, chân như lưu tinh cản nguyệt.
金漆桌案，黑漆交椅。前面是五色高果，俱巧匠新裝成的時樣；第二行五盤小菜；第三行五碟水果；第四行五大盤閑食。般般甜美，件件馨香。素湯米飯，蒸饅頭，辣辣爨爨熱騰騰，盡皆可口，真足充腸。七八個僮僕往來奔奉，四五個庖丁不住手。
你看那上湯的上湯，添飯的添飯，一往一來，真如流星趕月。
Bàn sơn son thếp vàng óng, ghế sơn then bóng trong. Trước mặt là mâm bông bầy ngũ quả cao ngất, đều là kiểu mới nhất do thợ khéo làm; Hàng thứ hai là năm khay rau ghém; Hàng thứ ba là năm đĩa củ ấu; Hàng thứ tư là năm mâm lớn bày những thức ăn nhẹ, món nào cũng ngon lành thơm phức, cơm dẻo canh ngọt, bánh cuốn bánh bao sốt dẻo bốc hơi nghi ngút, thảy đều ngon miệng, ăn mãi chẳng biết chán. Bảy tám người hầu hạ chạy đi chạy lại bưng bê tiếp món, bốn năm người nhà bếp không lúc ngừng tay, người múc canh, kẻ bưng cơm, đi lại nhộn nhịp như mắc cửi.
Tiệc chia tay thầy trò Đường Tăng ở nhà họ Khấu:
Liêm mạc cao quải, bình vi tứ nhiễu. Chính trung gian quải nhất phúc thọ sơn phúc hải chi đồ, lưỡng bích sương liệt tứ trục xuân hạ thu đông chi cảnh. Long văn đỉnh nội hương phiêu ải, thước vĩ lô trung thụy khí sinh. Khán bàn thốc thải, bảo trang hoa sắc sắc tiên minh; Bài trác đôi kim, sư tiên đường tề tề bãi liệt. Giai tiền cổ vũ án cung thương, đường thượng quả hào phô cẩm tú. Tố thang tố phạn thậm thanh kỳ, hương tửu hương trà đa mỹ diễm. Tuy nhiên thị bách tính chi gia, khước bất á vương hầu chi trạch. Chích thính đắc nhất phiến hoan thanh, chân cá dã kinh thiên động địa.
簾幕高掛，屏圍四繞。正中間掛一幅壽山福海之圖，兩壁廂列四軸春夏秋冬之景。龍文鼎內香飄靄，鵲尾爐中瑞氣生。看盤簇彩，寶妝花色色鮮明；排桌堆金，獅仙糖齊齊擺列。階前鼓舞按宮商，堂上果餚鋪錦繡。素湯素飯甚清奇，香酒香茶多美艷。雖然是百姓之家，卻不亞王侯之宅。只聽得一片歡聲，真個也驚天動地。
Rèm lụa treo cao,
Bình phong tứ phía.
Chính giữa nhà, dựng bức tranh non thọ biển phúc;
Hai bên tường, treo bốn bức xuân hạ thu đông.
Đỉnh vây rồng nghi ngút khói hương.
Lư ngư thước trầm xông ngào ngạt.
Bàn ghế bầy toàn đồ ngọc ngà tuyệt đẹp, Mâm đĩa đựng đủ loại bánh kẹo thơm ngon.
Trước thềm, đội kèn trống dạo nốt cung thương,
Trong nhà, sơn hào phẩm quả bày lóa mắt.
Cơm dẻo canh ngọt mùi thơm phức,
Rượu ngọt trà thơm thứ tuyệt ngon.
Tuy chỉ là nhà loại dân thường,
Nào có kém vương hầu quý tộc.
Chỉ văng vẳng tiếng sênh ca dìu dặt,
Mà tiếng đồn rộn khắp nơi nơi.
Khung cảnh buổi yến tiệc chiêu đãi Đường Tăng:
Tranh vanh xương hạp thự quang sinh,
Phượng các long lâu thụy ải hoành.
Xuân sắc tế phô hoa thảo tú,
Thiên quang diêu xạ cẩm bào minh.
Sanh ca liễu nhiễu như tiên yến,
Bôi giả phi truyện ngọc dịch thanh.
Quân duyệt thần hoan đồng ngoạn thưởng,
Hoa di vĩnh trấn thế khang ninh.
崢嶸閶闔曙光生，鳳閣龍樓瑞靄橫。
春色細鋪花草繡，天光遙射錦袍明。
笙歌繚繞如仙宴，杯斝飛傳玉液清。
君悅臣歡同玩賞，華夷永鎮世康寧。
Cung điện nguy nga rọi ánh hồng,
Lầu rồng gác phượng đẹp vô cùng.
Sắc xuân rải rác hoa thêu gấm,
Tia nắng rọi soi áo sáng trưng.
Tiên hội sáo đàn vang thánh thót,
Rượu quỳnh bát chén rộn tưng bừng.
Vua tôi thưởng lãm vui say nhỉ,
Mãi mãi hoa di phúc hưởng chung.
Tiệc chiêu đãi thầy trò Đường Tăng tại phủ Ngọc Hoa:
Kết thải phiêu diêu, hương yên phức úc. Thương kim trác tử quải giảo tiêu, hoảng nhân nhãn mục; thải tất y nhi phô cẩm tú, thiêm tọa phong quang. Thụ quả tân tiên, trà thang hương phún. Tam ngũ đạo nhàn thực thanh điềm, nhất lưỡng xan man đầu phong khiết. Chưng tô mật tiên canh kỳ tai, du tạc đường kiêu chân mỹ hĩ. Hữu kỷ bình hương nhu tố tửu, châm xuất lai, tái quá quỳnh tương; hiến kỷ phiên dương tiện tiên trà, phủng đáo thủ, hương khi đan quế. Bàn bàn phẩm phẩm giai tề bị, sắc sắc hành hành tận xuất kỳ.
結綵飄颻，香煙馥郁。戧金桌子掛絞綃，晃人眼目；彩漆椅兒鋪錦繡，添座風光。樹果新鮮，茶湯香噴。三五道閑食清甜，一兩餐饅頭豐潔。蒸酥蜜煎更奇哉，油炸糖澆真美矣。有幾瓶香糯素酒，斟出來，賽過瓊漿；獻幾番陽羨仙茶，捧到手，香欺丹桂。般般品品皆齊備，色色行行盡出奇。
Đèn treo và hoa kết,
Hương đốt ngát mùi thơm,
Đồ vàng bạc sáng choang.
Thoạt nhìn đến lóa mắt.
Bàn ghế gấm mầu bọc,
Nom sang trọng hào hoa.
Hoa quả tươi bày ra,
Chén trà hương bốc khói.
Quà điểm tâm tuyệt diệu,
Món vằn thắn thơm ngon.
Mật ong càng ngọt hơn,
Bánh đường thêm hấp dẫn.
Rượu nấu bằng nếp cẩm.
Ngọt hơn cả quỳnh tương,
Trà tiên tay ai cầm,
Hương át mùi đan quế.
Đủ cao lương mỹ vị
La liệt bày khắp bàn.
Yến tiệc vua nước Tỳ Kheo chiêu đãi thầy trò Đường Tăng:
Ngũ thải doanh môn, dị hương mãn tọa. Trác quải tú vĩ sinh cẩm diễm, địa phô hồng thảm hoảng hà quang. Bảo áp nội, trầm đàn hương niểu; Ngự diên tiền, sơ phẩm hương hinh. Khán bàn cao quả thế lâu đài, long triền đấu đường bãi tẩu thú. Uyên ương đĩnh, sư tiên đường, tự mô tự dạng; anh vũ bôi, lộ từ tiêu, như tương như hình. Tịch tiền quả phẩm bàn bàn thịnh, án thượng trai hào kiện kiện tinh. Khôi viên kiển lật, tiên lệ đào tử. Tảo nhi thị bính vị cam điềm, tùng tử bồ đào hương nị tửu. Kỷ bàn mật thực, số phẩm chưng tô. Du tạc đường kiêu, hoa đoàn cẩm thế. Kim bàn cao lũy đại ma ma, ngân oản mãn thịnh hương đạo phạn. Lạt sao sao thang thủy phấn điều trường, hương phún phún tương liên thiêm hoán mỹ. Thuyết bất tận ma cô, mộc nhĩ, nộn duẩn, hoàng tinh, thập hương tố thái, bách vị trân tu. Vãng lai xước mạc bất tằng đình, tiến thối chư bàn giai thịnh thiết.
五彩盈門，異香滿座。桌掛繡緯生錦豔，地鋪紅毯晃霞光。寶鴨內，沉檀香裊；御筵前，蔬品香馨。看盤高果砌樓臺，龍纏斗糖擺走獸。鴛鴦錠，獅仙糖，似模似樣；鸚鵡杯，鷺鶿杓，如相如形。席前果品般般盛，案上齋殽件件精。魁圓繭栗，鮮荔桃子。棗兒柿餅味甘甜，松子葡萄香膩酒。幾般蜜食，數品蒸酥。油炸糖澆，花團錦砌。金盤高壘大饝饝，銀碗滿盛香稻飯。辣煼煼湯水粉條長，香噴噴相連添換美。說不盡蘑菇、木耳、嫩筍、黃精，十香素菜，百味珍饈。往來綽摸不曾停，進退諸般皆盛設。
Sắc màu rực lửa,
Hương lạ đầy tòa.
Bàn phủ gấm vóc đẹp nõn nà.
Nền trải thảm nhung hồng rực rỡ.
Đỉnh báu khói trầm hương lan tỏa,
Mâm son các món nức mùi thơm.
Phẩm quả bày la liệt các khay mâm,
Kẹo bánh ắp cao trong bát đĩa.
Nào bát uyên ương đựng kẹo tiên đủ cả. Nào chén anh vũ, nào thìa sứ thiếu chi.
Đủ các thứ hoa quả bày ra.
Món chay đủ loại toàn tinh khiết.
Nào vải, nào đào mầu đỏ chói.
Nào bánh hạnh nhân vị ngọt ngào.
Rượu tùng tử, rượu bồ đào mùi sực nức,
Mấy loại mật ong, dăm ba thức uống.
Mặt bánh dầu bóng nhoáng.
Hoa cài bánh đẹp sao
Mâm vàng đầy ắp những bánh bao,
Bát bạc đựng cơm hương gạo tám,
Khói nghi ngút kia tô canh miến,
Mùi rất thơm và vị rất ngon,
Nói sao hết các món trên ngăn,
Nấm hương, măng tre, hoàng tinh, mộc nhĩ…
Toàn những món chân tu bách vị,
Tiệc lớn nườm nượp kẻ tiếp tân,
Tiến lui tấp nập coi nhộn nhịp.
Bữa tiệc đưa tiễn Ngộ Không đi tìm thầy học đạo:
Kim hoàn châu đạn, hồng trán hoàng phì. Kim hoàn châu đạn tịch anh đào, sắc chân cam mỹ; hồng trán hoàng phì thục mai tử, vị quả hương toan. Tiên long nhãn, nhục điềm bì bạc; hỏa lệ chi, hạch tiểu nang hồng. Lâm cầm bích thực liên chi hiến, tỳ ba tương bao đái diệp kình. Thỏ đầu lê tử kê tâm tảo, tiêu khát trừ phiền canh giải trình. Hương đào lạn hạnh, mỹ cam cam tự ngọc dịch quỳnh tương; thúy lý dương mai, toan ấm ấm như chi tô cao lạc. Hồng nang hắc tử thục tây qua, tứ biện hoàng bì đại thị tử. Thạch lưu liệt phá, đan sa lạp hiện hỏa tinh châu; dụ lật phẩu khai, kiên ngạnh nhục đoàn kim mã não. Hồ đào ngân hạnh khả truyện trà, gia tử bồ đào năng tố tửu. Trăn tùng phỉ nại mãn bàn thịnh, quất giá cam chanh doanh án bãi. Thục ổi sơn dược, lạn chử hoàng tinh. Đảo toái phục linh tịnh ý dĩ, thạch oa vi hỏa mạn xuy canh. Nhân gian tung hữu trân tu vị, chẩm bỉ sơn hầu nhạc canh ninh.
金丸珠彈，紅綻黃肥。金丸珠彈臘櫻桃，色真甘美；紅綻黃肥熟梅子，味果香酸。鮮龍眼，肉甜皮薄；火荔枝，核小囊紅。林檎碧實連枝獻，枇杷緗苞帶葉擎。兔頭梨子雞心棗，消渴除煩更解酲。香桃爛杏，美甘甘似玉液瓊漿；脆李楊梅，酸蔭蔭如脂酥膏酪。紅囊黑子熟西瓜，四瓣黃皮大柿子。石榴裂破，丹砂粒現火晶珠；芋栗剖開，堅硬肉團金瑪瑙。胡桃銀杏可傳茶，椰子葡萄能做酒。榛松榧柰滿盤盛，橘蔗柑橙盈案擺。熟煨山藥，爛煮黃精。搗碎茯苓並薏苡，石鍋微火漫炊羹。人間縱有珍饈味，怎比山猴樂更寧。
Anh đào đỏ ửng ngon lành.
Mơ kia chín mọng vị thanh ngọt ngào.
Nhãn tươi, nước ngọt làm sao!
Vải thiều hạt nhỏ quả nào cũng thơm.
Lâm cầm màu biếc tươi nguyên,
Từng chùm bứa chín hái chen lá già
Lê đầu thỏ, táo trứng gà,
Bổ người giải khát cùng là tỉnh men.
Hạnh đào ngọt tựa quỳnh tương,
Mận mềm mơ rắn ăn ngon nhất đời!
Thị tròn thơm, sắc vàng tươi,
Dưa hấu ruột đỏ, hạt ngời sắc đen.
Lựu chín nứt, hạt như ken.
Hạt dẻ nhân rắn lại thêm béo bùi.
Pha trà ngân hạnh tuyệt vời!
Dừa tươi, nho chín nấu nồi rượu ngon,
Hồng, na, mít, dứa ngát thơm.
Cam, chanh, quýt, mía dâng lên chật bàn.
Thuốc tiên bao thứ trên ngàn.
Sắc trong nồi đá, tiệc càng thêm ngon.
Dù ai sướng nhất thế gian,
Cũng không sánh kịp Hầu vương tiệc này
_____
Độc Giác Tỷ thưởng thức đồ ăn ngon:
Lão ma vương cao tọa đài thượng, diện tiền bãi trứ ta xà nhục, lộc bô, hùng chưởng, đà phong, sơn sơ quả phẩm. Hữu nhất bả thanh từ tửu hồ, hương phún phún đích dương lạc gia lao, đại oản gia khoan hoài sướng ẩm.
老魔王高坐臺上，面前擺著些蛇肉、鹿脯、熊掌、駝峰、山蔬果品。有一把青磁酒壺，香噴噴的羊酪椰醪，大碗家寬懷暢飲。
Ma Vương ngồi trên đài cao, trước mặt bày những thức ăn: thịt rắn, nem hươu, tay gấu, bướu lạc đà, rau rừng, hoa quả, một bầu rượu bằng đá xanh. Mùi sữa dê, rượu dừa thơm phức, đựng trong bát lớn trông mà thèm.
Tiệc chay yêu quái chuột lông trắng thết đãi Đường Tăng:
Doanh môn hạ, tú triền thải kết; mãn đình trung, hương phún kim nghê. Bãi liệt trứ hắc du lũy điền trác, ô tất miệt ti bàn. Lũy điền trác thượng, hữu dị dạng trân tu; miệt ti bàn trung, thịnh hi kỳ tố vật. Lâm cầm, cảm lãm, liên nhục, bồ đào, phỉ, nại, trăn, tùng, lệ chi, long nhãn, sơn lật, phong lăng, tảo nhi, thị tử, hồ đào, ngân hạnh, kim quất, hương chanh, quả tử tùy sơn hữu; sơ thái canh thì tân: đậu hủ, diện cân, mộc nhĩ, tiên duẩn, ma cô, hương khuẩn, sơn dược, hoàng tinh. Thạch hoa thái, hoàng hoa thái, thanh du tiên sao; biển đậu giác, giang đậu giác, thục tương điều thành. Vương qua, hồ tử, bạch quả, mạn tinh. Tuyền bì gia tử am thuần tố, dịch chủng đông qua phương đán danh. Lạn ổi dụ đầu đường phan trứ, bạch chử la bặc thố kiêu phanh. Tiêu khương tân lạt bàn bàn mỹ, hàm đạm điều hòa sắc sắc bình.
盈門下，繡纏綵結；滿庭中，香噴金猊。擺列著黑油壘鈿桌，烏漆篾絲盤。壘鈿桌上，有異樣珍饈；篾絲盤中，盛稀奇素物。林檎、橄欖、蓮肉、葡萄、榧、柰、榛、松、荔枝、龍眼、山栗、風菱、棗兒、柿子、胡桃、銀杏、金橘、香橙，果子隨山有；蔬菜更時新：豆腐、麵觔、木耳、鮮筍、蘑菇、香蕈、山藥、黃精。石花菜、黃花菜，青油煎炒；扁豆角、江豆角，熟醬調成。王瓜、瓠子，白果、蔓菁。鏇皮茄子鵪鶉做，剔種冬瓜方旦名。爛煨芋頭糖拌著，白煮蘿蔔醋澆烹。椒薑辛辣般般美，鹹淡調和色色平。
Ngay trước cửa đèn treo hoa kết,
Khắp trong phòng hương ngát vị thơm.
Bàn gỗ mun xếp đối từng hàng,
Mâm sơn son bày ra la liệt.
Trên bàn món chân tu đặc biệt,
Trong mâm đồ phẩm quả ngất cao.
Nào lâm cầm, trám đen, hạt sen, long nhãn, bồ đào…
Nào củ ấu, táo tầu, quýt, thị, vải, lê đủ cả.
Rau bốn mùa càng tươi ngon quá,
Nào đậu phụ, măng tre, mộc nhĩ, nấm hương.
Nào sơn dược, hoàng tinh, miến dao, rau cải, rau dền,
Nào bí, nào bầu, dưa gang, dưa chuột.
Cà dái dê ninh nhừ rất ngọt,
Bí ngô xào món đã nổi danh.
Khoai sọ hầm rồi thắng nước đường,
Củ cải trắng thái dầm tương ớt.
Gia vị: ớt gừng rau thơm đủ tất,
Nấu nướng vừa mồm ăn rất là ngon!
_____
Bữa cơm của bác tiều phu tạ ơn thầy trò Đường Tăng:
Nộn trác hoàng hoa thái, toan tê bạch cổ đinh. Phù sắc mã xỉ hiện, giang tề nhạn tràng anh. Yến tử bất lai hương thả nộn, nha nhi quyền tiểu thúy hoàn thanh. Lạn chử mã lam đầu, bạch lộc cẩu cước tích. Miêu nhĩ đóa, dã lạc tất, hôi điều thục lạn năng trung cật; tiễn đao cổ, ngưu đường lợi, đảo quán oa loa thao trửu tề; toái mễ tề, oa thái tề, kỷ phẩm thanh hương hựu hoạt nị. Du sao ô anh hoa, lăng khoa thậm khả khoa. Bồ căn thái tịnh giao nhi thái, tứ bàn cận thủy thực thanh hoa. Khán mạch nương, kiều thả giai; phá phá nạp, bất xuyên tha. Khổ ma đài hạ phiên ly giá. Tước nhi miên đan, hồ tôn cước tích, du chước chước tiên lai chích hảo cật. Tà hao thanh hao bão nương hao, đăng nga nhi phi thượng bản kiều kiều. Dương nhĩ ngốc, cẩu kỷ đầu, gia thượng ô lam bất dụng du. Kỷ bàn dã thái nhất xan phạn, tiều tử kiền tâm vi tạ thù.
嫩焯黃花菜，酸虀白鼓丁。浮薔馬齒莧，江薺雁腸英。燕子不來香且嫩，芽兒拳小脆還青。爛煮馬藍頭，白熝狗腳跡。貓耳朵，野落蓽，灰條熟爛能中吃；剪刀股，牛塘利，倒灌窩螺操帚薺；碎米薺，萵菜薺，幾品青香又滑膩。油炒烏英花，菱科甚可誇。蒲根菜並茭兒菜，四般近水實清華。看麥娘，嬌且佳；破破納，不穿他。苦麻臺下藩籬架。雀兒綿單，猢猻腳跡，油灼灼煎來只好吃。斜蒿青蒿抱娘蒿，燈蛾兒飛上板蕎蕎。羊耳禿，枸杞頭，加上烏藍不用油。幾般野菜一餐飯，樵子虔心為謝酬。
Rau cải non chần nóng,
Rau tê trắng muối chua.
Rau răng ngựa ngon lành,
Hoa ruột én thơm phức.
Rau yến tử, bất lai vừa non vừa hắc,
Rau nha nhi, quyền tiểu vừa mát vừa thanh
Mã lam đầu nấu chín ngon lành.
Cẩu cước tích bung dừ trắng toát
Đóa tai mèo, hoa dã lạc nấu ăn ngon tuyệt,
Rau gạo vụn, rau diếp rừng ăn sống mát thơm.
Hoa điểu anh trộn với dầu thơm.
Củ ấu luộc vừa bùi vừa béo.
Rau bồ căn, giao nhi mọc bên bờ suối,
Rau khổ na, tước nhĩ xanh tốt bờ rào.
Rau tai dê, rau cẩu kỷ ăn bổ làm sao.
Rau ô lam chẳng cần dầu trộn đảo.
Mấy loại rau rừng làm bữa cơm thơm thảo.
Của bác tiều phu tỏ chút lòng thành.
Bữa cơm do cụ già xóm Đà La đãi thầy trò Đường Tam Tạng:
Diện cân, đậu hủ, dụ miêu, la bạch, lạt giới, mạn tinh, hương đạo mễ phạn, thố thiêu quỳ thang.
麵觔、豆腐、芋苗、蘿白、辣芥、蔓菁、香稻米飯、醋燒葵湯。
Canh miến, đậu phụ khoai sọ, rau cải, cơm gạo thơm, canh hoa quỳ tẩm giấm.
Quản sự nước Chu Tử dâng đồ chay:
Nhất bàn bạch mễ, nhất bàn bạch diện, lưỡng bả thanh thái, tứ khối đậu hủ, lưỡng cá diện cân, nhất bàn càn duẩn, nhất bàn mộc nhĩ.
一盤白米、一盤白麵、兩把青菜、四塊豆腐、兩個麵觔、一盤乾筍、一盤木耳。
Một mâm gạo trắng, một mâm miến trắng, hai mớ rau xanh, bốn bìa đậu phụ, một mâm măng khô, một mâm mộc nhĩ.
Đồ chay yêu tinh núi Sư Đà dâng cho Đường Tăng đi dọc đường:
Tinh mễ, tế diện, trúc duẩn, trà nha, hương khuẩn, ma cô, đậu hủ, diện cân
精米、細麵、竹筍、茶芽、香蕈、蘑菇、豆腐、麵筋
Gạo trắng, miến dong, măng tre, trà búp, nấm hương, mộc nhĩ, đậu phụ, mì căn
_____
Cầu độc mộc ở bến Lăng Vân:
Viễn khán hoành không như ngọc đống,
Cận quan đoạn thủy nhất khô tra.
Duy hà giá hải hoàn dung dịch,
Độc mộc đan lương nhân chẩm tra?
Vạn trượng hồng nghê bình ngọa ảnh,
Thiên tầm bạch luyện tiếp thiên nhai.
Thập phần tế hoạt hồn nan độ,
Trừ thị thần tiên bộ thải hà.
遠看橫空如玉棟，近觀斷水一枯槎。
維河架海還容易，獨木單梁人怎蹅？
萬丈虹霓平臥影，千尋白練接天涯。
十分細滑渾難渡，除是神仙步彩霞。
Xa ngắm ngang trời như cột ngọc,
Gần trông chẳng khác một cây khô.
Ngăn sông chặn biển dễ ơ,
Cây cầu độc mộc biết qua thế nào.
Nghìn tấm lụa trắng phau trời rộng,
Muôn trượng cao một cọng cầu vồng.
Trơn như mỡ khó đặt chân,
Họa may thần thánh mới lần được sang.
Thuyền không đáy ở bến Lăng Vân:
Hồng mông sơ phán hữu thanh danh,
Hạnh ngã xanh lai bất biến canh.
Hữu lãng hữu phong hoàn tự ổn,
Vô chung vô thủy nhạc thăng bình.
Lục trần bất nhiễm năng quy nhất,
Vạn kiếp an nhiên tự tại hành.
Vô để thuyền nhi nan quá hải,
Kim lai cổ vãng độ quần sinh.
鴻濛初判有聲名，幸我撐來不變更。
有浪有風還自穩，無終無始樂昇平。
六塵不染能歸一，萬劫安然自在行。
無底船兒難過海，今來古往渡群生。
Thuở hồng hoang đã từng nổi tiếng,
Có ta đây chèo chống giỏi giang.
Sóng to gió cả vững vàng,
Không đầu không cuối bước sang cõi lành.
Quay về gốc, bụi trần chẳng bợn,
Muôn kiếp đày, thanh thản qua sông.
Thuyền không đáy vượt trùng dương,
Xưa nay cứu vớt muôn vàn sinh linh.
Con đò chở khách qua sông Tử Mẫu:
Đoản trạo phân ba, khinh nạo phiếm lãng. Cảm đường du tất thải, hoàng bản mãn bình thương. Thuyền đầu thượng thiết lãm bàn oa, thuyền hậu biên đà lâu minh lượng. Tuy nhiên thị nhất vi chi hàng, dã bất á phiếm hồ phù hải. Tung vô cẩm lãm nha tường, thực hữu tùng thung quế tiếp. Cố bất như vạn lý thần chu, chân khả độ nhất hà chi cách. Vãng lai chích tại lưỡng nhai biên, xuất nhập bất ly cổ độ khẩu.
短棹分波，輕橈泛浪。橄堂油漆彩，艎板滿平倉。船頭上鐵纜盤窩，船後邊舵樓明亮。雖然是一葦之航，也不亞泛湖浮海。縱無錦纜牙檣，實有松樁桂楫。固不如萬里神舟，真可渡一河之隔。往來只在兩崖邊，出入不離古渡口。
Mái chèo ngắn khua sóng
Cây sào nhẹ bơi tung.
Mạn thuyền cuộn dây sắt,
Sau thuyền bánh lái cong.
Tuy là con đò nhỏ,
Kém gì thuyền biển sông
Chẳng lèo tơ buồm gấm,
Cũng chèo quế cột tùng.
Chẳng vượt nơi biển rộng,
Cũng giúp người qua sông
Lại qua hai đầu bên,
Ra vào chỉ một dòng.
_____
Tam Tạng thoát xác bến Lăng Vân:
Thoát khước thai bào cốt nhục thân,
Tương thân tương ái thị nguyên thần.
Kim triêu hành mãn phương thành Phật,
Tẩy tịnh đương niên lục lục trần.
脫卻胎胞骨肉身，相親相愛是元神。
今朝行滿方成佛，洗淨當年六六塵。
Thoát rồi xương cốt trần gian,
Tương thân tương ái vượt sang Niết Bàn.
Viên mãn thành Phật thỏa lòng,
Từ nay rửa sạch bụi trần lâng lâng.
Thầy trò Đường Tăng mộc dục:
Công mãn hành hoàn nghi mộc dục,
Luyện tuần bản tính hợp thiên chân.
Thiên tân vạn khổ kim phương tức,
Cửu giới tam quy thủy tự tân.
Ma tận quả nhiên đăng Phật địa,
Tai tiêu cố đắc kiến sa môn.
Tẩy trần địch cấu toàn vô nhiễm,
Phản bản hoàn nguyên bất phôi thân.
功滿行完宜沐浴，煉馴本性合天真。
千辛萬苦今方息，九戒三皈始自新。
魔盡果然登佛地，災消故得見沙門。
洗塵滌垢全無染，反本還原不壞身。
Công thành tắm gội thơm tho,
Luyện thuần bản tính hợp hòa thiên chân.
Trăm cay nghìn đắng qua lần,
Tam quy cửu giới thanh tân vô ngần.
Hết ma, đất Phật đặt chân,
Tai qua, nạn khỏi thấy tầng sa môn.
Lầu lầu rửa sạch bụi trần,
Tìm về nguồn gốc thân tâm vững bền.
_____
Ngộ Không lần đầu lên thượng giới:
Sơ đăng thượng giới, sạ nhập thiên đường. Kim quang vạn đạo cổn hồng nghê, thụy khí thiên điều phún tử vụ. Chích kiến na nam thiên môn, bích trầm trầm, lưu ly tạo tựu; minh hoảng hoảng, bảo ngọc trang thành. Lưỡng biên bãi số thập viên trấn thiên nguyên soái, nhất viên viên đỉnh lương kháo trụ, trì tiển ủng mao; tứ hạ liệt thập số cá kim giáp thần nhân, nhất cá cá chấp kích huyền tiên, trì đao trượng kiếm. Ngoại sương do khả, nhập nội kinh nhân: lý bích sương hữu kỷ căn đại trụ, trụ thượng triền nhiễu trứ kim lân diệu nhật xích tu long; hựu hữu kỷ tọa trường kiều, kiều thượng bàn toàn trứ thải vũ lăng không đan đỉnh phượng. Minh hà hoảng hoảng ánh thiên quang, bích vụ mông mông già đấu khẩu. Giá thiên thượng hữu tam thập tam tọa thiên cung, nãi khiển vân cung, bì sa cung, ngũ minh cung, thái dương cung, hoa nhạc cung, ...... nhất cung cung tích thôn kim ổn thú; hựu hữu thất thập nhị trọng bảo điện, nãi triêu hội điện, lăng hư điện, bảo quang điện, thiên vương điện, linh quan điện, ...... nhất điện điện trụ liệt ngọc kỳ lân. Thọ tinh đài thượng, hữu thiên thiên niên bất tá đích danh hoa; luyện dược lô biên, hữu vạn vạn tái thường thanh đích tú thảo. Hựu chí na Triêu Thánh lâu tiền, thao sa y, tinh thần xán lạn; phù dung quan, kim bích huy hoàng. Ngọc trâm châu lý, tử thụ kim chương. Kim chung chàng động, tam tào thần biểu tiến đan trì; thiên cổ minh thì, vạn thánh triêu vương tham ngọc đế. Hựu chí na Linh Tiêu bảo điện, kim đinh toàn ngọc hộ, thải phượng vũ chu môn. Phục đạo hồi lang, xử xử linh lung dịch thấu; tam diêm tứ thốc, tằng tằng long phượng cao tường. Thượng diện hữu cá tử nguy nguy, minh hoảng hoảng, viên đâu đâu, lượng chước chước, đại kim hồ lô đỉnh. Hạ diện hữu thiên phi huyền chưởng phiến, ngọc nữ phủng tiên cân, ác ngoan ngoan chưởng triêu đích thiên tương, khí ngang ngang hộ giá đích tiên khanh. Chính trung gian, lưu ly bàn nội, phóng hứa đa trọng trọng điệp điệp thái ất đan; mã não bình trung, sáp kỷ chi loan loan khúc khúc san hô thụ. Chính thị thiên cung dị vật bàn bàn hữu, thế thượng như tha kiện kiện vô. Kim khuyết ngân loan tịnh tử phủ, kỳ hoa dao thảo kỵ quỳnh ba. Triêu vương ngọc thỏ đàn biên quá, tham thánh kim ô trứ để phi. Hầu vương hữu phân lai thiên cảnh, bất đọa nhân gian điểm ô nê.
初登上界，乍入天堂。金光萬道滾紅霓，瑞氣千條噴紫霧。只見那南天門，碧沉沉，琉璃造就；明幌幌，寶玉粧成。兩邊擺數十員鎮天元帥，一員員頂梁靠柱，持銑擁旄；四下列十數個金甲神人，一個個執戟懸鞭，持刀仗劍。外廂猶可，入內驚人：裡壁廂有幾根大柱，柱上纏繞著金鱗耀日赤鬚龍；又有幾座長橋，橋上盤旋著彩羽凌空丹頂鳳。明霞幌幌映天光，碧霧濛濛遮斗口。這天上有三十三座天宮，乃遣雲宮、毘沙宮、五明宮、太陽宮、花樂宮，……一宮宮脊吞金穩獸；又有七十二重寶殿，乃朝會殿、凌虛殿、寶光殿、天王殿、靈官殿，……一殿殿柱列玉麒麟。壽星臺上，有千千年不卸的名花；煉藥爐邊，有萬萬載常青的繡草。又至那朝聖樓前，絳紗衣，星辰燦爛；芙蓉冠，金璧輝煌。玉簪珠履，紫綬金章。金鐘撞動，三曹神表進丹墀；天鼓鳴時，萬聖朝王參玉帝。又至那靈霄寶殿，金釘攢玉戶，彩鳳舞朱門。復道迴廊，處處玲瓏剔透；三簷四簇，層層龍鳳翱翔。上面有個紫巍巍，明幌幌，圓丟丟，亮灼灼，大金葫蘆頂。下面有天妃懸掌扇，玉女捧仙巾，惡狠狠掌朝的天將，氣昂昂護駕的仙卿。正中間，琉璃盤內，放許多重重疊疊太乙丹；瑪瑙瓶中，插幾枝彎彎曲曲珊瑚樹。正是天宮異物般般有，世上如他件件無。金闕銀鑾並紫府，琪花瑤草暨瓊葩。朝王玉兔壇邊過，參聖金烏著底飛。猴王有分來天境，不墮人間點污泥。
Vừa lên thượng giới
Mới đến thiên đình
Muôn đạo hào quang lồng ráng đỏ
Nghìn tầng khí đẹp nhả mù xanh
/////Nhìn cửa Nam Thiên thấy:
Dát bằng đá lưu ly xanh thẫm
Nạm bằng muôn ngọc cẩm rỡ ràng
Hai bên nguyên soái cờ lộng lẫy
Bốn mặt thiên thần giáo sáng choang
Đứng ngoài còn đỡ sợ
Vào trong mới kinh hoàng
Cột lớn chạm long ly quấn quýt
Cầu ngang vẽ hạc phượng nghênh ngang
Nắng rọi chói chang ráng đỏ
Trời cao mù mịt hơi lam
Ba mươi ba nếp thiên cung, nào Hoa Lạc Thái Dương, Ngũ Minh chói chang màu bạc
Bảy mươi hai ngôi bảo điện, nào Triêu Vân Lăng Hư, Linh Quan rực rỡ ánh vàng
Đài Thọ Tinh, hoa thơm mấy ngàn năm chẳng héo
Lò luyện thuốc, cỏ lạ hàng vạn kiếp xanh rờn
/////Lại đến trước lầu Triệu Thánh:
Kẻ áo lụa là tựa sao lấp lánh
Người mũ phù dung như ngọc huy hoàng
Hài châu, trâm ngọc
Thao tía, đai vàng
Ba tiếng chuông ngân,
Tam tào dâng biểu trước thềm son.
Một hồi trống giục,
Ngọc Hoàng triều hội cùng chữ thánh.
/////Lại đến Linh Tiêu bảo điện:
Then vàng cài cửa ngọc
Chim phượng múa thềm son
Lối dọc đường ngang, chốn chốn bạc vàng chạm trổ;
Rèm kia, mái nọ, nơi nơi rồng phượng rập rờn
Tiên phi cầm quạt dáng xinh đẹp
Ngọc nữ dâng khăn sắc rất dòn
Thiên tướng đứng hầu oai lẫm liệt
Tiên khanh hộ giá vẻ hiên ngang
/////Ở chính giữa:
Mâm ngọc lưu ly, bầy đầy ắp thuốc tiên thái ất
Bình quý mã não, cầm chen nhau cây cảnh san hô
Của lạ thiên cung đủ cả
Thế gian muôn thuở đừng mơ!
Cửa ngọc nhà vàng chen phủ tía
Hoa thơm cỏ lạ thoảng hương đưa
Ngọc Thỏ lướt qua phiên triệu hội
Kim Ô soi bóng trước thềm vua
Hầu vương có phúc lên thượng giới
Trần gian giũ sạch bụi không mờ
_____
Cảnh Linh Sơn:
Trùng thiên bách xích,
Tủng hán lăng không.
Đê đầu quan lạc nhật,
Dẫn thủ trích phi tinh.
Khoát đạt song hiên thôn vũ trụ,
Tha nga đống vũ tiếp vân bình.
Hoàng hạc tín lai thu thụ lão,
Thải loan thư đáo vãn phong thanh.
Thử nãi thị:
Linh cung bảo khuyết, lâm quán châu đình.
Chân đường đàm đạo, vũ trụ truyền kinh.
Hoa hướng xuân lai mỹ,
Tùng lâm vũ quá thanh.
Tử chi tiên quả niên niên tú,
Đan phượng nghi tường vạn cảm linh.
沖天百尺，聳漢凌空。低頭觀落日，引手摘飛星。豁達窗軒吞宇宙，嵯峨棟宇接雲屏。黃鶴信來秋樹老，彩鸞書到晚風清。此乃是靈宮寶闕，琳館珠庭。真堂談道，宇宙傳經。花向春來美，松臨雨過青。紫芝仙果年年秀，丹鳳儀翔萬感靈。
Trăm thước vút trời,
Chọc tầng Vân Hán.
Cúi đầu thấy mặt trời lặn,
Với tay hái được sen trời.
Khung cửa sổ thoáng rộng như nuốt vũ trụ xa xôi,
Điện các hệt tấm bình phong chắn tầng mây bạc.
Hạc vàng báo tin thu, cây cỗi,
Loan tía đưa thư muộn, gió hòa.
Thật chính nơi cung báu ngọc ngà,
Quả một cõi tụng kinh đàm đạo.
Hoa đón xuân về khoe đỏ rực,
Tùng cao mưa gội tán xanh om.
Hoa thắm quả thơm chiu chít quanh năm,
Linh thiêng phượng múa ôi tuyệt đẹp!
Núi Linh Thứu:
Linh phong sơ kiệt, điệp chướng thanh giai, tiên nhạc đỉnh điên ma bích hán. Tây Thiên chiêm cự trấn, hình thế áp trung hoa. Nguyên khí lưu thông thiên địa viễn, uy phong phi triệt mãn đài hoa. Thì văn chung khánh âm trường, mỗi thính kinh thanh minh lãng. Hựu kiến na thanh tùng chi hạ ưu bà giảng, thúy bách chi gian la hán hành. Bạch hạc hữu tình lai Thứu Lĩnh, thanh loan trứ ý trữ nhàn đình. Huyền hầu đối đối kình tiên quả, thọ lộc song song hiến tử anh. U điểu thanh tần như tố ngữ, kỳ hoa sắc huyến bất tri danh. Hồi loan bàn nhiễu trọng trọng cố, cổ đạo loan hoàn xử xử bình. Chính thị thanh hư linh tú địa, trang nghiêm Đại Giác Phật gia phong.
靈峰疏傑，疊障清佳，仙岳頂巔摩碧漢。西天瞻巨鎮，形勢壓中華。元氣流通天地遠，威風飛徹滿臺花。時聞鐘磬音長，每聽經聲明朗。又見那青松之下優婆講，翠柏之間羅漢行。白鶴有情來鷲嶺，青鸞著意佇閑亭。玄猴對對擎仙果，壽鹿雙雙獻紫英。幽鳥聲頻如訴語，奇花色絢不知名。回巒盤繞重重顧，古道彎環處處平。正是清虛靈秀地，莊嚴大覺佛家風。
Đỉnh Linh mờ mịt xinh tươi
Non tiên cao vút như mài tầng xanh.
Tây Phương riêng một cõi lành,
Sẵn sàng đón kẻ tu hành vào ra.
Nguyên khí bàng bạc bao la,
Bên đài hoa nở gió đưa dịu dàng.
Tiếng chuông tiếng khánh ngân vang,
Tiếng kinh sớm sớm rộn ràng khắp nơi.
Rừng bách La Hán dạo chơi,
Ưu Bà giảng sách cạnh nơi gốc tùng.
Hạc trắng lượn múa quanh rừng,
Loan xanh quấn quýt vui mừng nhởn nhơ.
Khỉ đem tiên quả kính đưa,
Hươu thọ lễ phép dâng hoa ngát lừng.
Chim ca lanh lảnh xa gần,
Hoa thơm cỏ lạ cõi trần chẳng hay.
Quanh co núi vút tầng mây,
Dưới chân bằng phẳng đường xây vòng vèo.
Thực nơi tiên cảnh yêu kiều,
Trang nghiêm đại giác khác nhiều nhân gian.
Cảnh núi Linh Thứu:
Linh Thứu phong đầu tụ hà thải,
Cực Lạc thế giới tập tường vân.
Kim long ổn ngọa,
Ngọc hổ an nhiên.
Ô thỏ nhậm tùy lai vãng,
Quy xà bằng nhữ bàn toàn.
Đan phượng thanh loan tình sảng sảng,
Huyền viên bạch lộc ý di di.
Bát tiết kỳ hoa, tứ thời tiên quả.
Kiều tùng cổ cối, thúy bách tu hoàng.
Ngũ sắc mai thì khai thì kết,
Vạn niên đào thì thục thì tân.
Thiên quả thiên hoa tranh tú,
Nhất thiên thụy ải phân vân.
靈鷲峰頭聚霞彩，
極樂世界集祥雲。
金龍穩臥，
玉虎安然。
烏兔任隨來往，
龜蛇憑汝盤旋。
丹鳳青鸞情爽爽，
玄猿白鹿意怡怡。
八節奇花，四時仙果。
喬松古檜，翠柏修篁。
五色梅時開時結，
萬年桃時熟時新。
千果千花爭秀，
一天瑞靄紛紜。
Đỉnh Linh Thứu ráng đẹp mơ màng,
Cõi Tây phương mây lành quấn quýt.
Rồng vàng ngồi vững chãi,
Hổ ngọc nằm yên vui.
Vầng ô bóng thỏ tùy ý trôi,
Rắn rùa mặc sức bò quanh quẩn.
Phượng tía loan xanh hót lanh lảnh,
Vượn đen hươu trắng chạy tung tăng.
Tám tiết hoa lạ nở tưng bừng,
Bốn mùa quả tiên sai chíu chít.
Tùng già gội cỗi,
Trắc biếc hòe xanh.
Mơ năm sắc quả thơm trĩu cành,
Đào vạn niên chín hồng đỏ mọng.
Muôn quả nghìn hoa như thêu gấm,
Một trời rực rỡ ráng mây lành.
Cảnh biển Nam Hải, núi Lạc Già, động Triều Âm:
Bao càn chi áo, quát khôn chi khu. Hội bách xuyên nhi dục nhật thao tinh, quy chúng lưu nhi sinh phong dạng nguyệt. Triều phát đằng lăng đại côn hóa, ba phiên hạo đãng cự ngao du. Thủy thông tây bắc hải, lãng hợp chính đông dương. Tứ hải tương liên đồng địa mạch, tiên phương châu đảo các tiên cung. Hưu ngôn mãn địa bồng lai, thả khán phổ đà vân động. Hảo cảnh trí! Sơn đầu hà thải tráng nguyên tinh, nham hạ tường phong dạng nguyệt tinh. Tử trúc lâm trung phi khổng tước, lục dương chi thượng ngữ linh anh. Kỳ hoa dao thảo niên niên tú, bảo thụ kim liên tuế tuế sinh. Bạch hạc kỷ phiên triêu đỉnh thượng, tố loan số thứ đáo sơn đình. Du ngư dã giải tu chân tính, dược lãng xuyên ba thính giảng kinh.
包乾之奧，括坤之區。會百川而浴日滔星，歸眾流而生風漾月。潮發騰凌大鯤化，波翻浩蕩巨鰲遊。水通西北海，浪合正東洋。四海相連同地脈，仙方洲島各仙宮。休言滿地蓬萊，且看普陀雲洞。好景致！山頭霞彩壯元精，巖下祥風漾月晶。紫竹林中飛孔雀，綠楊枝上語靈鸚。琪花瑤草年年秀，寶樹金蓮歲歲生。白鶴幾番朝頂上，素鸞數次到山亭。遊魚也解修真性，躍浪穿波聽講經。
Bao cả trời cao,
Gồm luôn đất rộng.
Hội trăm sông chỗ tinh tú tắm mình,
Tụ muôn suối nơi gió trăng lay động.
Cá côn hóa lúc triều dâng cuồn cuộn,
Con ngao bơi khi sóng dậy mênh mang.
Bắc Hải, Tây Hải nguồn nước thông sang,
Sóng nước chan hòa Đông Dương đại hải.
Bốn biển thông nhau cùng đưa mạch giới,
Non tiên thấp thoáng bóng tiên cung.
Cảnh Bồng Lai đừng vội hài lòng,
Hãy xem động mây Phổ Đà đây đã.
Cảnh đẹp quá!
Ráng đẹp đầu non vờn nguyên khí,
Mây lành chân núi lượn vầng trăng.
Trong rừng trúc tía, khổng tước tung tăng,
Trên ngọn dương xanh, chim thiêng ca hót.
Cỏ ngọc hoa ngà bốn mùa tươi tốt,
Cây báu sen vàng suốt tháng đơm bông.
Hạc trắng véo von chót đỉnh non tùng,
Loan xanh thánh thót bay quanh cung điện.
Cá bơi đến luyện tu chân tính,
Vượt triều dâng tìm chốn nghe kinh.
Cảnh biển Nam Hải, núi Lạc Già, động Triều Âm:
Uông dương hải viễn, thủy thế liên thiên. tường quang lung vũ trụ, thụy khí chiếu sơn xuyên. thiên tằng tuyết lãng hống thanh tiêu, vạn điệp yên ba thao bạch trú. thủy phi tứ dã, lãng cổn chu tao. thủy phi tứ dã chấn oanh lôi, lãng cổn chu tao minh phích lịch. hưu ngôn thủy thế, thả khán trung gian. ngũ sắc mông lung bảo điệp sơn, hồng hoàng tử tạo lục hòa lam. tài kiến quan âm chân thắng cảnh, thí khán nam hải lạc già sơn. hảo khứ xử, sơn phong cao tủng, đỉnh thấu hư không. trung gian hữu thiên dạng kỳ hoa, bách bàn thụy thảo. phong dao bảo thụ, nhật ánh kim liên. quan âm điện, ngõa cái lưu ly; triều âm động, môn phô đại mạo. lục dương ảnh lý ngữ anh ca, tử trúc lâm trung đề khổng tước. la văn thạch thượng, hộ pháp uy nghiêm; mã não than tiền, mộc xoa hùng tráng.
汪洋海遠，水勢連天。祥光籠宇宙，瑞氣照山川。千層雪浪吼青霄，萬疊煙波滔白晝。水飛四野，浪滾週遭。水飛四野振轟雷，浪滾週遭鳴霹靂。休言水勢，且看中間。五色朦朧寶疊山，紅黃紫皂綠和藍。才見觀音真勝境，試看南海落伽山。好去處，山峰高聳，頂透虛空。中間有千樣奇花，百般瑞草。風搖寶樹，日映金蓮。觀音殿，瓦蓋琉璃；潮音洞，門鋪玳瑁。綠楊影裡語鸚哥，紫竹林中啼孔雀。羅紋石上，護法威嚴；瑪瑙灘前，木叉雄壯。
Biển xa bát ngát mênh mông,
Thế nước cuồn cuộn như rồng quấn mây.
Khí lành tỏa khắp đó đây,
Hào quang ánh rọi đêm ngày nơi nơi.
Nghìn tầng tuyết sáng ngất trời,
Muôn trùng khói sóng trào sôi tháng ngày.
Không ngừng bốn phía nước dồi,
Sóng tung cao ngất dựng trời sấm vang.
/////Thôi đừng bàn thế nước, Hãy nhìn kỹ bên trong:
Núi non năm sắc mơ màng,
Đỏ, xanh, đen, tím, thêm vàng là năm.
Chính đây thắng cảnh Quan Âm,
Lạc Già núi ấy giữa tầm biển Nam.
Đỉnh non cao ngất tầng lam,
Hoa kỳ cỏ lạ muôn vàn xanh tươi.
Gió lay cành lá reo vui,
Sen vàng tắm ánh mặt trời chói chang.
Ngói lưu ly lợp mái vàng,
Động Triều Âm cửa bóng ngang đồi mồi.
Khóm đương vẹt hót tuyệt vời,
Trong rừng trúc tía công thời múa may.
Đài cao hộ pháp càng oai,
Mộc Soa hùng dũng ngồi ngây bệ vàng.
Núi Vạn Thọ:
Cao sơn tuấn cực, đại thế tranh vanh. căn tiếp côn lôn mạch, đỉnh ma tiêu hán trung. bạch hạc mỗi lai tê cối bách, huyền viên thì phục quải đằng la. nhật ánh tình lâm, điệp điệp thiên điều hồng vụ nhiễu; phong sinh âm hác, phiêu phiêu vạn đạo thải vân phi. u điểu loạn đề thanh trúc lý, cẩm kê tề đấu dã hoa gian. chích kiến na thiên niên phong, ngũ phúc phong, phù dung phong, nguy nguy lẫm lẫm phóng hào quang; vạn tuế thạch, hổ nha thạch, tam thiên thạch, đột đột lân lân sinh thụy khí. nhai tiền thảo tú, lĩnh thượng mai hương. kinh cức mật sâm sâm, chi lan thanh đạm đạm. thâm lâm ưng phượng tụ thiên cầm, cổ động kỳ lân hạt vạn thú. giản thủy hữu tình, khúc khúc loan loan đa nhiễu cố; phong loan bất đoạn, trọng trọng điệp điệp tự chu hồi. hựu kiến na lục đích hòe, ban đích trúc, thanh đích tùng, y y thiên tái đấu nùng hoa; bạch đích lý, hồng đích đào, thúy đích liễu, chước chước tam xuân tranh diễm lệ. long ngâm hổ khiếu, hạc vũ viên đề. mi lộc tòng hoa xuất, thanh loan đối nhật minh. nãi thị tiên sơn chân phúc địa, bồng lai lãng uyển chích như nhiên. hựu kiến ta hoa khai hoa tạ sơn đầu cảnh, vân khứ vân lai lĩnh thượng phong.
高山峻極，大勢崢嶸。根接崑崙脈，頂摩霄漢中。白鶴每來棲檜柏，玄猿時復掛藤蘿。日映晴林，疊疊千條紅霧繞；風生陰壑，飄飄萬道彩雲飛。幽鳥亂啼青竹裡，錦雞齊鬥野花間。只見那千年峰、五福峰、芙蓉峰，巍巍凜凜放毫光；萬歲石、虎牙石、三天石，突突磷磷生瑞氣。崖前草秀，嶺上梅香。荊棘密森森，芝蘭清淡淡。深林鷹鳳聚千禽，古洞麒麟轄萬獸。澗水有情，曲曲灣灣多遶顧；峰巒不斷，重重疊疊自週迴。又見那綠的槐、斑的竹、青的松，依依千載鬥穠華；白的李、紅的桃、翠的柳，灼灼三春爭艷麗。龍吟虎嘯，鶴舞猿啼。麋鹿從花出，青鸞對日鳴。乃是仙山真福地，蓬萊閬苑只如然。又見些花開花謝山頭景，雲去雲來嶺上峰。
Thế núi cao chót vót,
Dáng hùng vĩ nguy nga,
Mạch Côn Lôn ăn xuống,
Cao ngất tận Ngân Hà.
Hạc trắng vờn ngọn trắc,
Vượn đen đu cành la.
Nắng rọi muôn tia đẹp,
Gió thổi áng mây qua.
Chim ríu rít ngọn trúc,
Gà xao xác khóm hoa.
Đây Nghìn Năm, Ngũ Phúc
Kia Phù Dung xa xa.
Thấp thoáng muôn đỉnh núi,
Hào quang rọi nguy nga.
Đây Răng Hùm, Vạn Tuế,
Kia hòn Tam Thiên mà.
Nằm nhấp nhô la liệt,
Vầng khí đẹp chan hòa
Sườn non cỏ diễm lệ,
Vách núi mai hương đưa,
Gai góc mọc chằng chịt,
Chỉ lan xanh lòa xòa.
Phượng hoàng, chim tụ tập,
Kỳ lân, thú vào ra.
Suối quanh co, uốn lượn,
Núi trập trùng gần xa.
Đủ hòe lục, trúc đốm,
Tùng xanh, xanh bao la.
Đủ đào hồng, mận trắng,
Liễu biếc đón xuân về.
Rồng ngân, hổ thét váng,
Hạc múa, vượn ngân nga
Bên hoa, hươu ngơ ngác,
Nắng rọi, loan líu lo,
Đúng là nơi tiên cảnh,
Bồng Lai, Lãng Uyển mà.
Lại thấy: Đầu non hoa nở hoa tàn,
Đỉnh núi mây đến, ngỡ ngàng lại đi
Ngũ Trang Quán:
Tùng pha lãnh đạm, trúc kính thanh u. vãng lai bạch hạc tống phù vân, thượng hạ viên hầu thì hiến quả. na môn tiền trì khoan thụ ảnh trường, thạch liệt đài hoa phá. cung điện sâm la tử cực cao, lâu đài phiếu miểu đan hà đọa. chân cá thị phúc địa linh khu, bồng lai vân động. thanh hư nhân sự thiếu, tịch tĩnh đạo tâm sinh. thanh điểu mỗi truyện vương mẫu tín, tử loan thường ký lão quân kinh. khán bất tận na nguy nguy đạo đức chi phong, quả nhiên mạc mạc thần tiên chi trạch.
松坡冷淡，竹徑清幽。往來白鶴送浮雲，上下猿猴時獻果。那門前池寬樹影長，石裂苔花破。宮殿森羅紫極高，樓臺縹緲丹霞墮。真個是福地靈區，蓬萊雲洞。清虛人事少，寂靜道心生。青鳥每傳王母信，紫鸞常寄老君經。看不盡那巍巍道德之風，果然漠漠神仙之宅。
Rặng thông mát mẻ,
Lối trúc thanh u.
Hạc trắng đón mây bay lượn,
Vượn hầu dâng quả vào ra.
Trước cổng hồ quang cây soi bóng,
Đá nứt rêu xanh hoa lờ mờ.
Cung điện ngất trời mây tía phủ,
Lâu đài lộng lẫy ráng hồng sa.
Thực là nơi phúc địa,
Bồng Lai tiên cảnh mà.
Thanh hư việc đời vắng
Tĩnh mịch đạo tâm về.
Chim xanh mang thư Vương Mẫu đến,
Oanh tía gửi sách Lão Quân qua
Một vẻ thanh kỳ đạo đức,
Thực chốn thần tiên đây mà!
Bồng Lai:
Đại địa tiên hương liệt thánh tào, bồng lai phân hợp trấn ba đào.
Dao đài ảnh trám thiên tâm lãnh, cự khuyết quang phù hải diện cao.
Ngũ sắc yên hà hàm ngọc lại, cửu tiêu tinh nguyệt xạ kim ngao.
Tây trì vương mẫu thường lai thử, phụng chúc tam tiên kỷ thứ đào.
大地仙鄉列聖曹，蓬萊分合鎮波濤。
瑤臺影蘸天心冷，巨闕光浮海面高。
五色煙霞含玉籟，九霄星月射金鰲。
西池王母常來此，奉祝三仙幾次桃。
Nơi ở thần tiên thật tuyệt vời!
Bồng Lai chia hợp trấn xa khơi.
Đài dao óng ánh khung trời biếc,
Cửa ngọc long lanh mặt bể ngời.
Năm sắc khói mây vang sáo ngọc,
Chín tầng tinh đẩu vút ngang trời.
Tây Trì vương mẫu thuờng lui tới,
Kính biếu đào tiên quý nhất đời.
Phương Trượng:
Phương trượng nguy nga biệt thị thiên, thái nguyên cung phủ hội thần tiên.
Tử đài quang chiếu tam thanh lộ, hoa mộc hương phù ngũ sắc yên.
Kim phượng tự đa bàn nhị khuyết, ngọc cao thùy bức quán chi điền.
Bích đào tử lý tân thành thục, hựu hoán tiên nhân tín vạn niên.
方丈巍峨別是天，太元宮府會神仙。
紫臺光照三清路，花木香浮五色煙。
金鳳自多槃蕊闕，玉膏誰逼灌芝田。
碧桃紫李新成熟，又換仙人信萬年。
Phương Trượng riêng vẻ nguy nga,
Thần tiên hội họp chính là cung đây.
Đài tía soi bóng hàng cây,
Cỏ hoa thơm ngát vẻ mây năm màu.
Phượng loan ríu rít lại chầu,
Cỏ chi bóng bẩy khác nào mỡ xoa.
Mận đào chín đỏ gần xa,
Người tiên thưởng thức sống là vạn năm.
Doanh Châu:
Châu thụ linh lung chiếu tử yên, doanh châu cung khuyết tiếp chư thiên.
thanh sơn lục thủy kỳ hoa diễm, ngọc dịch côn ô thiết thạch kiên.
ngũ sắc bích kê đề hải nhật, thiên niên đan phượng hấp chu yên.
thế nhân võng cứu hồ trung cảnh, tượng ngoại xuân quang ức vạn niên.
珠樹玲瓏照紫煙，瀛洲宮闕接諸天。
青山綠水琪花艷，玉液錕鋘鐵石堅。
五色碧雞啼海日，千年丹鳳吸朱煙。
世人罔究壺中景，象外春光億萬年。
Cây ngọc lung linh lồng khói biếc,
Doanh Châu cung điện vút tầng xanh.
Non xanh nước biếc hoa kiều diễm,
Đài ngọc lầu vàng đá uốn quanh.
Gọi sáng gáy vang gà ngũ sắc,
Nhả hơi hót dịu phượng ngàn năm.
Người đời ai biết bầu tiên đẹp,
Muôn thuở là xuân khác cõi trần.
Đông Dương Đại Hải:
Yên ba đãng đãng, cự lãng du du. yên ba đãng đãng tiếp thiên hà, cự lãng du du thông địa mạch. triều lai hung dũng, thủy tẩm loan hoàn. triều lai hung dũng, do như phích lịch hống tam xuân; thủy tẩm loan hoàn, khước tự cuồng phong xuy cửu hạ. thừa long phúc lão, vãng lai tất định trứu mi hành; khóa hạc tiên đồng, phản phúc quả nhiên ưu lự quá. cận ngạn vô thôn xã, bàng thủy thiếu ngư chu. lãng quyển thiên niên tuyết, phong sinh lục nguyệt thu. dã cầm bằng xuất một, sa điểu nhậm trầm phù. nhãn tiền vô điếu khách, nhĩ bạn chích văn âu. hải để du ngư nhạc, thiên biên quá nhạn sầu.
煙波蕩蕩，巨浪悠悠。煙波蕩蕩接天河，巨浪悠悠通地脈。潮來洶湧，水浸灣環。潮來洶湧，猶如霹靂吼三春；水浸灣環，卻似狂風吹九夏。乘龍福老，往來必定皺眉行；跨鶴仙童，反覆果然憂慮過。近岸無村社，傍水少漁舟。浪捲千年雪，風生六月秋。野禽憑出沒，沙鳥任沉浮。眼前無釣客，耳畔只聞鷗。海底遊魚樂，天邊過雁愁。
Khói nước mênh mông,
Sóng kình bát ngát.
Khói nước mênh mông sát thiên hà;
Sóng kình bát ngát thông lòng đất.
Triều dâng dào dạt,
Nước cuộn bao la…
Triều dâng dào dạt, như xuân sang sấm chớp chan hòa;
Nước cuộn bao la, tựa thu về ào ào gió thổi.
Lão Phúc cưỡi rồng bay tới, sợ hãi cau mày,
Tiên Đồng cưỡi hạc về qua, lo âu phấp phỏng.
Bên bờ thôn xóm vắng,
Bến nước thuyền câu không.
Sóng tung tuyết ngàn năm
Gió dạt dào thu sớm,
Chim trời dang cánh lượn,
Chim nước lặn rồi bơi.
Khách câu nào thấy ai,
Bên tai âu ríu rít,
Đáy biển cá đùa nghịch
Trên trời đàn én bay…
Núi Vu Thai (nơi ở của Quốc Sư Vương Bồ Tát):
Nam cận giang tân, Bắc lâm hoài thủy, Đông thông hải kiệu, Tây tiếp phong phù. Sơn đỉnh thượng hữu lâu quan tranh vanh, sơn ao lý hữu giản tuyền hạo dũng. Tha nga quái thạch, bàn tú kiều tùng. Bách bàn quả phẩm ứng thì tân, thiên dạng hoa chi nghênh nhật phóng. Nhân như nghĩ trận vãng lai đa, thuyền tự nhạn hành quy khứ quảng. Thượng biên hữu thụy nham quan, đông nhạc cung, ngũ hiển từ, quy sơn tự, chung vận hương yên trùng bích hán; hựu hữu pha ly tuyền, ngũ tháp dục, bát tiên đài, hạnh hoa viên, sơn quang thụ sắc ánh tân thành. Bạch vân hoành bất độ, u điểu quyện hoàn minh. Thuyết thậm thái tung hành hoa tú, thử gian tiên cảnh nhược bồng doanh.
南近江津，北臨淮水，東通海嶠，西接封浮。山頂上有樓觀崢嶸，山凹裡有澗泉浩湧。嵯峨怪石，槃秀喬松。百般果品應時新，千樣花枝迎日放。人如蟻陣往來多，船似雁行歸去廣。上邊有瑞巖觀、東岳宮、五顯祠、龜山寺，鍾韻香煙沖碧漢；又有玻璃泉、五塔峪、八仙臺、杏花園，山光樹色映蠙城。白雲橫不度，幽鳥倦還鳴。說甚泰嵩衡華秀，此間仙景若蓬瀛。
Nam sát bên sông
Bắc liền Hoài Thủy
Đông thông Hải Kiều
Tây giáp Phong Phù
Đỉnh non bóng lầu quán nhấp nhô
Thung lũng giải suối khe dào dạt
Đá lạ sắp đặt
Tùng trúc lưa thưa
Trăm loài phẩm quả sai bốn mùa
Nghìn loài hoa lạ ban mai nở
Người lại qua đông như kiến vỡ
Thuyền neo bến bãi tựa nhạn sa
Bên trên có: Quán Thụy Nham, Cung Đông Nhạc, đền Ngũ Hiền
Chùa Quy Sơn, chuông rền hương ngát bay vút tận trời xa
Nào lại có: Suối Pha Lê, non Ngũ Tháp, đài Bát Tiên, vườn Hạnh Hoa, ánh núi bóng cây soi Tân Thành lấp lánh
Mây trắng bay vắt ngang trời lạnh
Chim chóc về hót rộn rừng quê
Nói gì núi Thái Sơn, Tung Sơn, Hành Sơn, Hoa Sơn diễm lệ nguy nga
Nơi đây khác nào Bồng, Doanh tiên cảnh.
Đạo tràng của Linh Cát Bồ Tát:
Mãn đường cẩm tú, nhất ốc uy nghiêm. chúng môn nhân tề tụng 《 pháp hoa kinh 》, lão ban thủ khinh xao kim chú khánh. phật tiền cung dưỡng, tận thị tiên quả tiên hoa; án thượng an bài, giai thị tố hào tố phẩm. huy hoàng bảo chúc, điều điều kim diễm xạ hồng nghê; phức úc chân hương, đạo đạo ngọc yên phi thải vụ. chính thị na giảng bãi tâm nhàn phương nhập định, bạch vân phiến phiến nhiễu tùng sao. tĩnh thu tuệ kiếm ma đầu tuyệt, bàn nhược ba la thiện hội cao.
滿堂錦繡，一屋威嚴。眾門人齊誦《法華經》，老班首輕敲金鑄磬。佛前供養，盡是仙果仙花；案上安排，皆是素殽素品。輝煌寶燭，條條金燄射虹霓；馥郁真香，道道玉煙飛彩霧。正是那講罷心閑方入定，白雲片片繞松梢。靜收慧劍魔頭絕，般若波羅善會高。
Đầy chùa gấm vóc, khắp điện trang nghiêm
Môn đồ thảy đọc Pháp Hoa kinh,
Sư sãi nhẹ rung chuông, gõ mõ.
Trên bàn thờ Phật, toàn là hoa quả thức tiên;
Trước án cúng trời, rặt những đồ chay tinh khiết.
Đuốc ngọc sáng trưng, lấp lánh ánh hồng soi mây biếc;
Lư hương thơm ngát, ngoằn ngoèo làn khói cuộn trời xanh.
Đang lúc giảng xong, nhẹ lòng lâng lâng nhập định,
Lớp lớp mây trắng, ngọn tùng ngọn bách vây quanh…
Gươm tuệ thu về ma quỷ chặt phăng,
Bát nhã ba la mầu nhiệm thật!
Núi Phù Đồ:
Sơn nam hữu thanh tùng bích cối, sơn bắc hữu lục liễu hồng đào. Nháo quát quát, sơn cầm đối ngữ; vũ phiên phiên, tiên hạc tề phi. Hương phức phức, chư hoa thiên dạng sắc; thanh nhiễm nhiễm, tạp thảo vạn bàn kỳ. Giản hạ hữu thao thao lục thủy, nhai tiền hữu đóa đóa tường vân. Chân cá thị cảnh trí phi thường u nhã xử, tịch nhiên bất kiến vãng lai nhân.
山南有青松碧檜，山北有綠柳紅桃。鬧聒聒，山禽對語；舞翩翩，仙鶴齊飛。香馥馥，諸花千樣色；青冉冉，雜草萬般奇。澗下有滔滔綠水，崖前有朵朵祥雲。真個是景致非常幽雅處，寂然不見往來人。
Phía nam tùng trắc một vùng,
Phía bắc liễu biếc, đào hồng chen nhau.
Líu lo chim hót vui sao,
Hạc tiên múa lượn, dập dìu từng đôi.
Hoa rừng hương ngát nơi nơi,
Cỏ thơm mơn mởn tuyệt vời xa xăm.
Dưới khe nước chảy rì rầm,
Sườn non lớp lớp mây vòng uốn quanh.
Cảnh trí u nhã thanh thanh,
Bốn bề bát ngát vắng tanh bóng người.
Điện Sâm La:
Phiêu phiêu vạn điệp thải hà đôi, ẩn ẩn thiên điều hồng vụ hiện.
Cảnh cảnh diêm phi quái thú đầu, huy huy ngũ điệp uyên ương phiến.
Môn toản kỷ lộ xích kim đinh, hạm thiết nhất hoành bạch ngọc đoạn.
Dũ cận quang phóng hiểu yên, liêm long hoảng lượng xuyên hồng điện.
Lâu đài cao tủng tiếp thanh tiêu, lang vũ bình bài liên bảo viện.
Thú đỉnh hương vân tập ngự y, thao sa đăng hỏa minh cung phiến.
Tả biên mãnh liệt bãi ngưu đầu, hữu hạ tranh vanh la mã diện.
Tiếp vong tống quỷ chuyển kim bài, dẫn phách chiêu hồn thùy tố luyện.
Hoán tác âm ti tổng hội môn, hạ phương diêm lão Sâm La điện.
飄飄萬疊彩霞堆，隱隱千條紅霧現。
耿耿簷飛怪獸頭，輝輝五疊鴛鴦片。
門鑽幾路赤金釘，檻設一橫白玉段。
牖近光放曉煙，簾櫳幌亮穿紅電。
樓臺高聳接青霄，廊廡平排連寶院。
獸鼎香雲襲御衣，絳紗燈火明宮扇。
左邊猛烈擺牛頭，右下崢嶸羅馬面。
接亡送鬼轉金牌，引魄招魂垂素練。
喚作陰司總會門，下方閻老森羅殿。
Phấp phới muôn tầng ráng đẹp,
Ẩn hiện nghìn lớp mây hồng.
Hồi nhà đắp hình đầu quái thú,
Mái nhà năm lớp ngói Uyên ương.
Cửa đông mấy hàng đinh vàng, đỏ.
Then cài bạch ngọc dát thanh ngang.
Cửa sổ lờ mờ hơi khói tỏa,
Rèm thưa thấp thoáng ánh đèn buông.
Lâu đài cao ngất tầng mây biếc,
Hành lang bằng phẳng rộng thênh thang.
Đỉnh thú hương bay xông áo ngự,
Lụa là, đèn thắp, sáng mơ màng.
Bên này lố nhố quỷ đầu thú,
Phía nọ loăng quăng mặt sói lang,
Đưa ma tiếp quỷ thẻ vàng đổi.
Dẫn phách gọi hồn, đợi đến phiên.
Âm ty thường gọi là đây vậy,
Điện Sâm La đó, chỗ Diêm vương.
Núi Linh Đài:
Thiên phong bài kích, vạn nhận khai bình. Nhật ánh lam quang khinh tỏa thúy, vũ thu đại sắc lãnh hàm thanh. Sấu đằng triền lão thụ, cổ độ giới u trình. Kỳ hoa thụy thảo, tu trúc kiều tùng. Tu trúc kiều tùng, vạn tái thường thanh khi phúc địa; kỳ hoa thụy thảo, tứ thì bất tạ tái bồng doanh. U điểu đề thanh cận, nguyên tuyền hưởng lưu thanh. Trọng trọng cốc hác chi lan nhiễu, xử xử sàm nhai đài tiển sinh. Khởi phục loan đầu long mạch hảo, tất hữu cao nhân ẩn tính danh.
千峰排戟，萬仞開屏。日映嵐光輕鎖翠，雨收黛色冷含青。瘦籐纏老樹，古渡界幽程。奇花瑞草，修竹喬松。修竹喬松，萬載常青欺福地；奇花瑞草，四時不謝賽蓬瀛。幽鳥啼聲近，源泉響溜清。重重谷壑芝蘭繞，處處巉崖苔蘚生。起伏巒頭龍脈好，必有高人隱姓名。
Nghìn ngọn như giáo dựng.
Muôn tầng tựa bình phong.
Nắng rọi biếc hơi lam.
Mưa nhuần sắc núi thẫm.
Cổ thụ dây mây quấn.
Bến cũ đường thanh u.
Hoa cỏ lạ xanh rì.
Trúc tùng xanh mươn mướt.
Nghìn năm thắm mãi miền đất phúc.
Bốn mùa đượm vẻ chốn Doanh Bồng.
Ríu rít tiếng chim rừng.
Dạt dào dòng suối lượn.
Tầng tầng hang hốc chi lan quấn.
Chốn chốn vách non rêu phủ xanh.
Nhấp nhô thế núi đẹp như tranh.
Hẳn phải có cao nhân ở ẩn.
Động Tà Nguyệt:
Yên hà tán thải, nhật nguyệt dao quang. Thiên chu lão bách, vạn tiết tu hoàng. Thiên chu lão bách, đái vũ bán không thanh nhiễm nhiễm; vạn tiết tu hoàng, hàm yên nhất hác sắc thương thương. Môn ngoại kỳ hoa bố cẩm, kiều biên dao thảo phún hương. Thạch nhai đột ngột thanh đài nhuận, huyền bích cao trương thúy tiển trường. Thì văn tiên hạc lệ, mỗi kiến phượng hoàng tường. Tiên hạc lệ thì, thanh chấn cửu cao tiêu hán viễn; phượng hoàng tường khởi, linh mao ngũ sắc thải vân quang. Huyền viên bạch lộc tùy ẩn kiến, kim sư ngọc tượng nhậm hành tàng. Tế quan linh phúc địa, chân cá tái thiên đường.
煙霞散彩，日月搖光。千株老柏，萬節修篁。千株老柏，帶雨半空青冉冉；萬節修篁，含煙一壑色蒼蒼。門外奇花佈錦，橋邊瑤草噴香。石崖突兀青苔潤，懸壁高張翠蘚長。時聞仙鶴唳，每見鳳凰翔。仙鶴唳時，聲振九皋霄漢遠；鳳凰翔起，翎毛五色彩雲光。玄猿白鹿隨隱見，金獅玉象任行藏。細觀靈福地，真個賽天堂。
Ráng mây rực rỡ,
Nhật nguyệt huy hoàng.
Nghìn cây trắc cổ,
Muôn đốt trúc vàng,
Nghìn cây trắc cổ, mưa đượm lưng trời xanh mướt mướt.
Muôn đốt trúc vàng, khói lồng cửa động về mang mang
Ngoài cửa hoa thơm thêu gấm,
Bên cầu cỏ ngọc đưa hương.
Chênh vênh vách đá rêu xanh phủ,
Chất ngất non cao cổ thụ trường.
Hạc tiên hót văng vẳng.
Phượng hoàng bay chập chờn.
Hạc tiên hót, tiếng vang chín chắm xa thẳm:
Phượng hoàng lượn, lông màu rực ánh vân quang
Ẩn hiện đủ vượn đen hươu trắng.
Ra vào nhiều voi ngọc lân vàng
Ngắm nhìn nơi phúc địa
Thật một chốn thiên đường.
Núi Hoa Quả:
Thanh như tước thúy, cao tự ma vân. Chu vi hữu hổ cứ long bàn, tứ diện đa viên đề hạc lệ. Triêu xuất vân phong sơn đỉnh, mộ quan nhật quải lâm gian. Lưu thủy sàn sàn minh ngọc bội, giản tuyền tích tích tấu dao cầm. Sơn tiền hữu nhai phong tiễu bích, sơn hậu hữu hoa mộc nùng hoa. Thượng liên ngọc nữ tẩy đầu bồn, hạ tiếp thiên hà phân phái thủy. Càn khôn kết tú tái bồng lai, thanh trọc dục thành chân động phủ. Đan thanh diệu bút họa thì nan, tiên tử thiên cơ miêu bất tựu. Linh lung quái thạch thạch linh lung, linh lung kết thải lĩnh đầu phong. Nhật ảnh động, thiên điều tử diễm; thụy khí dao, vạn đạo hồng hà. Động thiên phúc địa nhân gian hữu, biến sơn tân thụ dữ tân hoa.
青如削翠，高似摩雲。週圍有虎踞龍蟠，四面多猿啼鶴唳。朝出雲封山頂，暮觀日掛林間。流水潺潺鳴玉珮，澗泉滴滴奏瑤琴。山前有崖峰峭壁，山後有花木穠華。上連玉女洗頭盆，下接天河分派水。乾坤結秀賽蓬萊，清濁育成真洞府。丹青妙筆畫時難，仙子天機描不就。玲瓏怪石石玲瓏，玲瓏結綵嶺頭峰。日影動，千條紫艷；瑞氣搖，萬道紅霞。洞天福地人間有，遍山新樹與新花。
Xanh xanh khóm trúc,
Vời vợi mây trời.
Thế vòng vèo hổ ngồi rồng cuốn,
Bốn chung quanh hạc vượn hót vui.
Sáng ngắm mây bay vờn đỉnh núi,
Chiều xem vầng ác xế non đoài.
Rì rào nước chảy rung đàn ngọc,
Thánh thót khe tuôn thổi sáo trời.
Trước núi sườn non cao sừng sững,
Sau non hoa nở thắm mầu tươi.
Đỉnh núi tiếp liền thau ngọc nữ,
Chân non thông suốt tận sông trời.
Đất trời chung đúc Bồng Lai đảo,
Trong đục nuôi thành động phủ coi. Thần bút đan thanh khôn họa nổi,
Thiên cơ tiên tử vẽ sao đòi.
Đỉnh núi, long lanh toàn đá lạ,
Ngũ sắc mây vờn vách sáng ngời.
Bóng xế tỏa nghìn tia đỏ, tím,
Khí lành buông vạn đạo hồng tươi.
Động trời phúc địa trần gian có,
Đầy non cây thắm với hoa cười.
Núi Hoa Quả:
Thế trấn uông dương, uy ninh dao hải. Thế trấn uông dương, triều dũng ngân sơn ngư nhập huyệt; uy ninh dao hải, ba phiên tuyết lãng thận ly uyên. Thủy hỏa phương ngung cao tích thượng, đông hải chi xử tủng sùng điên. Đan nhai quái thạch, tước bích kỳ phong. Đan nhai thượng, thải phượng song minh; tước bích tiền, kỳ lân độc ngọa. Phong đầu thì thính cẩm kê minh, thạch quật mỗi quan long xuất nhập. Lâm trung hữu thọ lộc tiên hồ, thụ thượng hữu linh cầm huyền hạc. Dao thảo kỳ hoa bất tạ, thanh tùng thúy bách trường xuân. Tiên đào thường kết quả, tu trúc mỗi lưu vân. Nhất điều giản hác đằng la mật, tứ diện nguyên đê thảo sắc tân. Chính thị bách xuyên hội xử kình thiên trụ, vạn kiếp vô di đại địa căn.
勢鎮汪洋，威寧瑤海。勢鎮汪洋，潮湧銀山魚入穴；威寧瑤海，波翻雪浪蜃離淵。水火方隅高積上，東海之處聳崇巔。丹崖怪石，削壁奇峰。丹崖上，彩鳳雙鳴；削壁前，麒麟獨臥。峰頭時聽錦雞鳴，石窟每觀龍出入。林中有壽鹿仙狐，樹上有靈禽玄鶴。瑤草奇花不謝，青松翠柏長春。仙桃常結果，修竹每留雲。一條澗壑籐蘿密，四面原堤草色新。正是百川會處擎天柱，萬劫無移大地根。
Thế trấn giữa mênh mông,
Oai yên nơi bể ngọc.
Triều dâng núi bạc cá vào hang,
Sóng tung hoa tuyết rồng về vực
Đỉnh cao chót vót góc nam phương.
Vách núi nguy nga miền đông hải,
Sườn dựng đá cổ quái,
Vách phẳng đỉnh thanh kỳ.
Phượng đẹp hót líu lo,
Kỳ lân nhàn nằm khểnh.
Đầu núi gà vàng gáy lanh lảnh.
Bên hang bóng rồng lượn vào ra.
Cáo tiên hươu giả quanh quẩn rừng xa,
Cây cao chim thiêng hạc đen bay lượn.
Cỏ lạ hoa thơm màu thắm đượm,
/////Chính là nơi:
Tùng xanh trắc biếc bóng um tùm.
Đào tiên chín ngọt vẻ thơm ngon.
Trúc xanh mây lành che vương vấn.
Một ngọn suối trong dây mây quấn,
Bốn mặt vách cao cỏ mọc xanh.
Cột trời sừng sững dựng giữa trăm sông.
Gốc đất lớn to muôn đời không đổi.
Động Thủy Liêm:
Thúy tiển đôi lam, bạch vân phù ngọc, quang dao phiến phiến yên hà. Hư song tĩnh thất, hoạt đắng bản sinh hoa. Nhũ quật long châu ỷ quải, oanh hồi mãn địa kỳ ba. Oa táo bàng nhai tồn hỏa tích, tôn lôi kháo án kiến hào tra. Thạch tọa thạch sàng chân khả ái, thạch bồn thạch oản canh kham khoa. Hựu kiến na nhất can lưỡng can tu trúc, tam điểm ngũ điểm mai hoa. Kỷ thụ thanh tùng thường đái vũ, hồn nhiên tượng cá nhân gia.
翠蘚堆藍，白雲浮玉，光搖片片煙霞。虛窗靜室，滑凳板生花。乳窟龍珠倚掛，縈迴滿地奇葩。鍋灶傍崖存火跡，樽罍靠案見殽渣。石座石床真可愛，石盆石碗更堪誇。又見那一竿兩竿修竹，三點五點梅花。幾樹青松常帶雨，渾然像個人家。
Rêu xanh xanh từng đám.
Mây trăng trắng ngọc ngà
Long lanh lớp yên hà,
Cửa nhà hư tĩnh quá!
Ghế ngồi hoa nở đỏ
Thạch nhũ rủ động sâu
Hoa có thắm một mầu
Bếp đá còn vết lửa
Trên án thức ăn còn nguyên cả,
Giường đá trắng bong thật tuyệt trần
Chậu đá, bát đá đẹp vô cùng
Dăm ba khóm trúc xanh mát rượi
Hoa mai trắng ngần nở lác đác
Tùng xanh cành lá mướt mưa xuân
Chẳng khác chi nhà cửa thường dân.
Chùa Lôi Âm (Lôi Âm Cổ Sát):
Đỉnh ma Tiêu Hán trung,
Căn tiếp Tu Di mạch.
Xảo phong bài liệt,
quái thạch tham soa.
Huyền nhai hạ dao thảo kỳ hoa,
Khúc kính bàng tử chi hương huệ.
Tiên viên trích quả nhập đào lâm, khước tự hỏa thiêu kim;
Bạch hạc tê tùng lập chi đầu, hồn như yên phủng ngọc.
Thải phượng song song, thanh loan đối đối.
Thải phượng song song, hướng nhật nhất minh thiên hạ thụy;
Thanh loan đối đối, nghênh phong diệu vũ thế gian hi.
Hựu kiến na:
Hoàng sâm sâm kim ngõa điệp uyên ương,
Minh hoảng hoảng hoa chuyên phô mã não.
Đông nhất hành, tây nhất hành, tận đô thị nhị cung châu khuyết;
Nam nhất đái, bắc nhất đái, khán bất liễu bảo các trân lâu.
Thiên Vương Điện thượng phóng hà quang,
Hộ Pháp Đường tiền phún tử diễm.
Phù đồ tháp hiển,
Ưu bát hoa hương.
Chính thị:
Địa thắng nghi thiên biệt,
Vân nhàn giác trú trường.
Hồng trần bất đáo chư duyên tận,
Vạn kiếp vô khuy Đại Pháp Đường.
頂摩霄漢中，
根接須彌脈。
巧峰排列，
怪石參差。
懸崖下瑤草琪花，
曲徑傍紫芝香蕙。
仙猿摘果入桃林，卻似火燒金；
白鶴棲松立枝頭，渾如煙捧玉。
彩鳳雙雙，青鸞對對。
彩鳳雙雙，向日一鳴天下瑞；
青鸞對對，迎風耀舞世間稀。
又見那
黃森森金瓦疊鴛鴦，
明幌幌花磚鋪瑪瑙。
東一行，西一行，盡都是蕊宮珠闕；
南一帶，北一帶，看不了寶閣珍樓。
天王殿上放霞光，
護法堂前噴紫焰。
浮屠塔顯，
優缽花香。
正是
地勝疑天別，
雲閑覺晝長。
紅塵不到諸緣盡，
萬劫無虧大法堂。
Ngọn sát tầng Vân Hán,
Rễ tiếp mạch Tu Di,
Đỉnh non xếp lô xô,
Đá lạ bày cao thấp.
Cỏ lạ hoa kỳ lan vách ngất,
Chi tía huệ thơm ngát đường quanh.
Rừng đào vượn tiện hái quả tưng bừng,
Đầu cành hạc trắng phơi lông tựa ngọc.
Phượng tía từng đôi, Loan xanh từng cặp.
Phượng tía từng đôi, chầu mặt trời hót mừng điềm tốt;
Loan xanh từng cặp, đón gió xòe lông múa diệu kỳ
Lại thấy
Ngói uyên ương vàng rực gần xa,
Gạch mã não tường xây lấp lánh.
Hàng bên đông, hàng bên tây lầu son gác phấn,
Dãy bên nam, dãy bên bắc cung ngọc điện vàng.
Điện Thiên Vương rực rỡ ánh hào quang,
Đường Hộ Pháp huy hoàng tia ráng đẹp.
Tháp phù đồ nổi bật,
Hoa ưu bát ngát ngạt ngào.
Chính là nơi phúc địa riêng một góc trời,
Mây nhởn nhơ bay, ngày dài tháng rộng.
Muôn duyên dứt, bụi trần chẳng bợn,
Vạn kiếp vô biên đại pháp môn.
Cung Diệu Nham:
Thải vân trùng điệp, tử khí lung thông. Ngõa dạng kim ba diễm, môn bài ngọc thú sùng. Hoa doanh song khuyết hồng hà nhiễu, nhật ánh khiên lâm thúy vụ lung. Quả nhiên thị vạn chân hoàn củng, thiên thánh hưng long. Điện các tằng tằng cẩm, song hiên xử xử thông. Thương long bàn hộ thần quang ái, hoàng đạo quang huy thụy khí nùng. Giá đích thị thanh hoa trường nhạc giới, đông cực Diệu Nham cung.
彩雲重疊，紫氣蘢蔥。瓦漾金波焰，門排玉獸崇。花盈雙闕紅霞遶，日映騫林翠霧籠。果然是萬真環拱，千聖興隆。殿閣層層錦，窗軒處處通。蒼龍盤護神光藹，黃道光輝瑞氣濃。這的是青華長樂界，東極妙巖宮。
Trập trùng mây ngũ sắc
Lãng đãng hơi tím lam
Ngôi vàng lợp sáng choang
Then ngọc hình đầu thú
Ráng đỏ quanh song, hoa thắm cửa
Nắng rọi rừng già, sương long lanh
Quả là nơi an lạc của chân nhân
Muôn thánh nghìn tiên vĩnh hằng hưng vượng.
Điện gác tầng tầng vóc gấm,
Hành lang lớp lớp quanh co,
Rồng xanh nắm hộ thánh ngẩn ngơ.
Khắp chốn nghìn tia hào quang chói lọi.
Đây là cõi thanh hoa trường lạc,
Chính cung Diệu Nham cõi cực đông.
Tiên cảnh của Đãng Ma Thiên Tôn:
Cự trấn đông nam, trung thiên thần nhạc. Phù Dung phong tủng kiệt, Tử Cái lĩnh nguy nga. Cửu giang thủy tận kinh dương viễn, bách việt sơn liên dực chẩn đa. Thượng hữu thái hư chi bảo động, chu lục chi linh đài. Tam thập lục cung kim khánh hưởng, bách thiên vạn khách tiến hương lai. Thuấn tuần vũ đảo, ngọc giản kim thư. Lâu các phi thanh điểu, tràng phiên bãi xích cư. Địa thiết danh sơn hùng vũ trụ, thiên khai tiên cảnh thấu không hư. Kỷ thụ lang mai hoa chính phóng, mãn sơn dao thảo sắc giai thư. Long tiềm giản để, hổ phục nhai trung. U hàm như tố ngữ, tuần lộc cận nhân hành. Bạch hạc bạn vân tê lão cối, thanh loan đan phượng hướng dương minh. Ngọc hư sư tương chân tiên địa, kim khuyết nhân từ trị thế môn.
巨鎮東南，中天神岳。芙蓉峰竦傑，紫蓋嶺巍峨。九江水盡荊揚遠，百越山連翼軫多。上有太虛之寶洞，朱陸之靈臺。三十六宮金磬響，百千萬客進香來。舜巡禹禱，玉簡金書。樓閣飛青鳥，幢幡擺赤裾。地設名山雄宇宙，天開仙境透空虛。幾樹榔梅花正放，滿山瑤草色皆舒。龍潛澗底，虎伏崖中。幽含如訴語，馴鹿近人行。白鶴伴雲棲老檜，青鸞丹鳳向陽鳴。玉虛師相真仙地，金闕仁慈治世門。
Núi thần giữa trời đất
Trấn giữ cõi đông nam
Sừng sững đỉnh Phù Dung
Chất ngất non Tử Cái
Nước Cửu Giang dồn Kinh Dương mãi mãi
Non Bách Việt liền Dực Chẩn bao la
Động báu Thái Hư sừng sững một tòa
Xây đài cao nơi linh thiêng Chu Lục
Ba mươi sáu cung khánh vàng thánh thót
Trăm nghìn vạn khách kính lậy dâng hương
Sách ngọc với kinh vàng
Vua Thuấn, Vũ cầu cúng
Lầu các chim xanh lượn
Tràng phan giải đỏ bay
Đất mọc danh sơn vũ trụ lừng thay
Trời bày tiên cảnh bầu không lộng lẫy
Mấy khóm mai thơm hoa nụ nẩy
Đây non cỏ ngọc sắc xanh tươi
Rồng đáy vực rình ngồi.
Hổ sườn non nằm phục
Chim kêu giọng thánh thót
Hươu nai dạo quanh người
Hạc trắng bạn mây đậu ngọn gội tươi
Loan xanh phượng đỏ chầu vầng dương hót
Thầy cãi Ngọc Hư, đất tiên bụt tươi tốt
Kim khuyết nhân từ gìn giữ thế gian
Ngoài động Thiên Hoa, nơi ở của Tỳ Lam Bồ Tát:
Thanh tùng già thắng cảnh, thúy bách nhiễu tiên cư.
Lục liễu doanh sơn đạo, kỳ hoa mãn giản cừ.
Hương lan vi thạch ốc, phương thảo ánh nham ngu.
Lưu thủy liên khê bích, vân phong cổ thụ hư.
Dã cầm thanh quát quát, u lộc bộ từ từ.
Tu trúc chi chi tú, hồng mai diệp diệp thư.
Hàn nha tê cổ thụ, xuân điểu táo cao xư.
Hạ mạch doanh điền quảng, thu hòa biến địa dư.
Tứ thì vô diệp lạc, bát tiết hữu hoa như.
Mỗi sinh thụy ái liên tiêu hán, thường phóng tường vân tiếp thái hư.
青松遮勝境，翠柏繞仙居。
綠柳盈山道，奇花滿澗渠。
香蘭圍石屋，芳草映巖嵎。
流水連溪碧，雲封古樹虛。
野禽聲聒聒，幽鹿步徐徐。
修竹枝枝秀，紅梅葉葉舒。
寒鴉棲古樹，春鳥噪高樗。
夏麥盈田廣，秋禾遍地餘。
四時無葉落，八節有花如。
每生瑞藹連霄漢，常放祥雲接太虛。
Tùng xanh che thắng cảnh
Trắc biếc kín nhà tiên
Bên đường liễu rung rinh
Bờ suối hoa ngan ngát
Lan thơm leo động ngất
Cỏ lạ bám vách cao
Nước róc rách reo vui
Cổ thụ mây quấn quýt
Chim rừng ca ríu rít
Hươu rừng lượn tung tăng
Trúc đá lá xanh xanh
Hồng mai hoa trăng trắng
Cây cao quạ im ắng
Riêng chim hót véo von
Ruộng nương mạch xanh rờn
Khắp chốn lúa thu chín
Bốn mùa không lá rụng
Tám tiết hoa xuân cười
Khí đẹp bay ngất trời
Mây lành xông Tiêu Hán.
_____
Thiền viện Quán Âm:
Tằng tằng điện các, điệp điệp lang phòng. Tam sơn môn ngoại, nguy nguy vạn đạo thải vân già; ngũ phúc đường tiền, diễm diễm thiên điều hồng vụ nhiễu. Lưỡng lộ tùng hoàng, nhất lâm cối bách. Lưỡng lộ tùng hoàng, vô niên vô kỷ tự thanh u; nhất lâm cối bách, hữu sắc hữu nhan tùy ngạo lệ. Hựu kiến na chung cổ lâu cao, phù đồ tháp tuấn. An thiền tăng định tính, đề thụ điểu âm nhàn. Tịch mịch vô trần chân tịch mịch, thanh hư hữu đạo quả thanh hư.
Thi viết:
Thượng sát chích viên ẩn thúy oa, chiêu đề thắng cảnh tái sa bà.
Quả nhiên tịnh thổ nhân gian thiếu, thiên hạ danh sơn tăng chiêm đa.
層層殿閣，疊疊廊房。三山門外，巍巍萬道彩雲遮；五福堂前，豔豔千條紅霧遶。兩路松篁，一林檜柏。兩路松篁，無年無紀自清幽；一林檜柏，有色有顏隨傲麗。又見那鐘鼓樓高，浮屠塔峻。安禪僧定性，啼樹鳥音閑。寂寞無塵真寂寞，清虛有道果清虛。
詩曰：
上剎祇園隱翠窩，招提勝景賽娑婆。
果然淨土人間少，天下名山僧占多。
Tầng tầng điện các,
Lớp lớp hành lang.
Ngoài cửa tam sơn, muôn lớp mây lành bay quấn quýt;
Trước nhà ngũ phúc, nghìn tia khí đẹp cuộn xung quanh.
Hai hàng tùng biếc,
Một dải trắc xanh.
Hai hàng tùng biếc, quanh năm suốt tháng cảnh u tĩnh;
Một dải trắc xanh, sắc thắm màu tươi đẹp tuyệt trần.
/////Lại thấy:
Gác chuông cao chất ngất,
Tháp Phật nhọn thanh thanh.
Tăng ngồi thiền nhập định.
Chim véo von đầu cành.
Tịch mịch vô cùng là tịch mịch.
Thần tiên quả thật rất thần tiên.
/////Có bài thơ rằng:
Chùa cổ trang nghiêm ẩn núi xanh,
Nơi đây cảnh đẹp nhất phàm trần,
Đời nay tịnh thổ tìm đâu thấy,
Thắng cảnh thiên môn chiếm hết phần.
Cảnh chùa Cứu Sinh:
Sơn môn hồng phấn nị,
Đa lại thi chủ công.
Nhất tòa lâu đài tòng thử lập,
Lưỡng lang phòng vũ tự kim hưng.
Chu hồng cách phiến,
Thất bảo linh lung.
Hương khí phiêu vân hán,
Thanh quang mãn thái không.
Kỷ chu nộn bách hoàn kiêu thủy,
Số cán kiều tùng vị kết tùng.
Hoạt thủy nghênh tiền, Thông Thiên điệp điệp phiên ba lãng;
Cao nhai ỷ hậu, sơn mạch trùng trùng tiếp địa long.
山門紅粉膩，
多賴施主功。
一座樓臺從此立，
兩廊房宇自今興。
朱紅隔扇，
七寶玲瓏。
香氣飄雲漢，
清光滿太空。
幾株嫩柏還澆水，
數榦喬松未結叢。
活水迎前，通天疊疊翻波浪；
高崖倚後，山脈重重接地龍。
Cổng chùa quét sơn đỏ,
Ấy chính công họ Trần.
Một tòa lâu đài cổ,
Cùng hai dãy hành lang.
Quạt quý màu son tía,
Thất bảo sáng lung linh.
Khói hương xông nghi ngút,
Lan tỏa khắp trời xanh.
Trắc biếc mấy cây soi bóng nước,
Vài hàng tùng cổ rợp xung quanh.
Thông Thiên sóng vỗ dâng đằng trước,
Mạch núi tầng tầng tựa phía lưng.
Chùa Từ Vân
Trân lâu tráng lệ, bảo tọa tranh vanh. Phật các cao vân ngoại, tăng phòng tĩnh nguyệt trung. Đan hà phiếu miểu phù đồ đĩnh, bích thụ âm sâm luân tàng thanh. Chân tịnh thổ, giả long cung, đại hùng điện thượng tử vân lung. Lưỡng lang bất tuyệt nhàn nhân hí, nhất tháp thường khai hữu khách đăng. Lô trung hương hỏa thì thì nhiệt, đài thượng đăng hoa dạ dạ huỳnh. Hốt văn phương trượng kim chung vận, ứng Phật tăng nhân lãng tụng kinh.
珍樓壯麗，寶座崢嶸。佛閣高雲外，僧房靜月中。丹霞縹緲浮屠挺，碧樹陰森輪藏清。真淨土，假龍宮，大雄殿上紫雲籠。兩廊不絕閑人戲，一塔常開有客登。爐中香火時時爇，臺上燈花夜夜熒。忽聞方丈金鐘韻，應佛僧人朗誦經。
Lầu son tráng lệ,
Gác tía nguy nga.
Phật các cao vút,
Tăng phòng bao la.
Cây cao rợp bóng hồ luân tạng,
Ráng đẹp vây quanh tháp phù đồ.
Điện Đại Hùng mây tía chan hòa,
Thật cung giả long miền tịnh thổ.
Hành lang rộng rãi người vui vẻ,
Cửa tháp mở toang đón khách thăm.
Lò hương nghi ngút tỏa thơm lừng,
Bàn thờ, bày đèn hoa phẩm quả.
Bỗng nghe phương trượng chuông gióng giả,
Tăng nhân lễ Phật tụng chân kinh.
Chùa Bố Kim:
Bất tiểu bất đại, khước dã thị lưu ly bích ngõa; bán tân bán cựu, khước dã thị bát tự hồng tường. Ẩn ẩn kiến thương tùng yển cái, dã bất tri thị kỷ thiên bách niên gian cố vật đáo vu kim; sàn sàn thính lưu thủy minh huyền, dã bất đạo thị na triêu đại thì phân khai sơn lưu đắc tại. Sơn môn thượng, đại thư trứ 『 Bố Kim Thiền Tự 』; huyền biển thượng, lưu đề trứ 『 Thượng cổ di tích 』.
不小不大，卻也是琉璃碧瓦；半新半舊，卻也是八字紅牆。隱隱見蒼松偃蓋，也不知是幾千百年間故物到於今；潺潺聽流水鳴絃，也不道是那朝代時分開山留得在。山門上，大書著『布金禪寺』；懸匾上，留題著『上古遺跡』。
Chẳng nhỏ chẳng to,
Mái lợp lưu ly ngọc biếc.
Nửa kim nửa cổ,
Cũng tường xây chữ bát màu son.
Ẩn hiện trong tán tùng xanh om,
Cổ tích mấy ngàn năm còn lại.
Khe chảy rì rầm như đàn gẩy,
Từ đời nào rạch núi vẫn còn đây.
Giữa thung lũng xanh cây,
Biển ghi rõ “Bố Kim thiền tự”.
Và lại còn đề thêm bốn chữ,
"Thượng cổ di tích” rõ rành rành.
Chùa Bảo Lâm:
Bát tự chuyên tường nê hồng phấn, lưỡng biên môn thượng đinh kim đinh.
Điệp điệp lâu đài tàng lĩnh bạn, tằng tằng cung khuyết ẩn sơn trung.
Vạn phật các đối như lai điện, triêu dương lâu ứng đại hùng môn.
Thất tằng tháp truân vân túc vụ, tam tôn phật thần hiện quang vinh.
Văn thù đài đối già lam xá, di lặc điện kháo đại từ sảnh.
Khán sơn lâu ngoại thanh quang vũ, bộ hư các thượng tử vân sinh.
Tùng quan trúc viện y y lục, phương trượng thiền đường xử xử thanh.
Nhã nhã u u cung nhạc sự, xuyên xuyên đạo đạo hỉ hồi nghênh.
Tham thiền xử hữu thiền tăng giảng, diễn nhạc phòng đa nhạc khí minh.
Diệu cao đài thượng đàm hoa trụy, thuyết pháp đàn tiền bối diệp sinh.
Chính thị na lâm già tam bảo địa, sơn ủng phạm vương cung.
Bán bích đăng yên quang thiểm chước, nhất hành hương ải vụ mông lung.
八字磚牆泥紅粉，兩邊門上釘金釘。
疊疊樓臺藏嶺畔，層層宮闕隱山中。
萬佛閣對如來殿，朝陽樓應大雄門。
七層塔屯雲宿霧，三尊佛神現光榮。
文殊臺對伽藍舍，彌勒殿靠大慈廳。
看山樓外青光舞，步虛閣上紫雲生。
松關竹院依依綠，方丈禪堂處處清。
雅雅幽幽供樂事，川川道道喜迴迎。
參禪處有禪僧講，演樂房多樂器鳴。
妙高臺上曇花墜，說法壇前貝葉生。
正是那林遮三寶地，山擁梵王宮。
半壁燈煙光閃灼，一行香靄霧朦朧。
Tường xây gạch quét vôi hồng,
Hai bên cánh cửa đỉnh vàng song song.
Sườn non lớp lớp lầu son,
Ẩn trong vách núi hiện vàng chen nhau.
Gác Vạn Phật, điện Như Lai,
Cửa Đại Hùng ấy với lầu Triều Dương.
Tháp bẩy tầng vút trời xanh,
Tam tôn thần Phật hiện hình vẻ vang.
Đài Văn Thù, xá Già Lam,
Đây đài Di Lặc, kia phòng Từ Bi.
Lầu Khán Sơn ánh sàng lòa.
Gác Bộ Hư vẫn sớm trưa mây vờn.
Cửa tùng sâu trúc xanh rờn,
Phòng phương trượng sạch bụi trần, trong veo.
Cảnh vật u nhã, mĩ miều,
Giúp cho việc đạo rất nhiều cơ duyên.
Tăng ni nghe giảng kinh thiền,
Nơi khu diễn lạc sáo đàn rộn vang.
Đài Diệu Cao nở hoa Đàm,
Lá bổi xanh thắm bên đàn thuyết kinh.
Nơi này chính thực là:
Rừng che đất tam bảo,
Núi đỡ cung Phạm vương.
Đèn nến thắp sáng choang.
Khói hương thơm ngào ngạt.
Hai bức tượng Kim Cương tại chùa Bảo Lâm:
Nhất cá thiết diện cương tu tự hoạt dung, nhất cá táo mi viên nhãn nhược linh lung. Tả biên đích quyền đầu cốt đột như sinh thiết, hữu biên đích thủ chưởng lăng tằng tái xích đồng. Kim giáp liên hoàn quang xán lạn, minh khôi tú đái ánh phiêu phong. Tây phương chân cá đa cung phật, thạch đỉnh trung gian hương hỏa hồng.
一個鐵面鋼鬚似活容，一個燥眉圜眼若玲瓏。左邊的拳頭骨突如生鐵，右邊的手掌崚嶒賽赤銅。金甲連環光燦爛，明盔繡帶映飄風。西方真個多供佛，石鼎中間香火紅。
Một vị râu cứng mặt đen,
Một vị mắt tròn mày xếch.
Tay trái nắm lại như hòn sắt,
Tay phải giơ cao tựa thỏi đồng.
Áo giáp vàng che kín thân mình,
Dải lụa mũ gió bay phất phất.
Phương tây thực lắm người thờ Phật,
Lư đá hương trầm cháy rực hồng.
Mặt sau chùa Trấn Hải:
Thanh chuyên thế tựu thải vân tường, lục ngõa cái thành lưu ly điện. Hoàng kim trang thánh tượng, bạch ngọc tạo giai đài. Đại hùng điện thượng vũ thanh quang, bì la các hạ sinh nhuệ khí. Văn Thù điện kết thải phi vân, luân tàng đường miêu hoa đôi thúy. Tam diêm đỉnh thượng bảo bình tiêm, ngũ phúc lâu trung bình tú cái. Thiên chu thúy trúc dao thiền tháp, vạn chủng thanh tùng ánh Phật môn. Bích vân cung lý phóng kim quang, tử vụ tùng trung phiêu thụy ải. Triêu văn tứ dã hương phong viễn, mộ thính sơn cao họa cổ minh. Ứng hữu triêu dương bổ phá nạp, khởi vô đối nguyệt liễu tàn kinh. Hựu chích kiến bán bích đăng quang minh hậu viện, nhất hành hương vụ chiếu trung đình.
青磚砌就彩雲牆，綠瓦蓋成琉璃殿。黃金裝聖像，白玉造階臺。大雄殿上舞青光，毘羅閣下生銳氣。文殊殿結采飛雲，輪藏堂描花堆翠。三簷頂上寶瓶尖，五福樓中平繡蓋。千株翠竹搖禪榻，萬種青松映佛門。碧雲宮裡放金光，紫霧叢中飄瑞靄。朝聞四野香風遠，暮聽山高畫鼓鳴。應有朝陽補破衲，豈無對月了殘經。又只見半壁燈光明後院，一行香霧照中庭。
Tường hoa xây toàn gạch đỏ,
Điện báu lợp toàn ngói xanh.
Tượng thánh đắp nạm vàng ròng,
Thềm điện lát toàn ngọc trắng.
Điện Đại Hùng dịu xanh làn ánh sáng,
Gác Tỳ La rực rỡ ánh hào quang.
Điện Văn Thù mây đẹp mơ màng,
Lầu Luân Tạng trạm hoa trổ lá,
Bình báu đắp đỉnh tam thiền đó,
Lọng tía bay lầu ngũ phúc kia.
Bên tòa Phật nghìn khóm trúc phất phơ,
Trước cửa Phật vạn gốc tùng xanh mướt.
Đám mây xanh hào quang tỏa đẹp.
Tầng ráng tía khí phủ mông lung
Sớm sớm hương đưa từ khắp cánh đồng.
Chiều chiều non cao tiếng chuông văng vẳng.
Người vá áo đông vui ngày nắng,
Kẻ tụng kinh rộn rã đêm thanh.
Lại chỉ thấy viện sau cửa bóng đèn xanh,
Một làn khói thơm tỏa nơi sân giữa.
_____
Chùa Tiểu Lôi Âm:
Trân lâu bảo tọa, thượng sát danh phương. Cốc hư phồn địa lại, cảnh tịch tán thiên hương. Thanh tùng đái vũ già cao các, thúy trúc lưu vân hộ giảng đường. Hà quang phiếu miểu long cung hiển, thải sắc phiêu diêu sa giới trường. Chu lan ngọc hộ, họa đống điêu lương. Đàm kinh hương mãn tọa, ngữ lục nguyệt đương song. Điểu đề đan thụ nội, hạc ẩm thạch tuyền bàng. Tứ vi hoa phát kỳ viên tú, tam diện môn khai xá vệ quang. Lâu đài đột ngột môn nghênh chướng, chung khánh hư từ thanh vận trường. Song khai phong tế, liêm quyển yên mang. Hữu tăng tình tán đạm, vô tục ý hòa xương. Hồng trần bất đáo chân tiên cảnh, tĩnh thổ chiêu đề hảo đạo tràng.
珍樓寶座，上剎名方。谷虛繁地籟，境寂散天香。青松帶雨遮高閣，翠竹留雲護講堂。霞光縹緲龍宮顯，彩色飄颻沙界長。朱欄玉戶，畫棟雕梁。談經香滿座，語籙月當窗。鳥啼丹樹內，鶴飲石泉傍。四圍花發琪園秀，三面門開舍衛光。樓臺突兀門迎嶂，鐘磬虛徐聲韻長。窗開風細，簾捲煙茫。有僧情散淡，無俗意和昌。紅塵不到真仙境，靜土招提好道場。
Lầu vàng cung tỏa ngọc,
Chùa nức tiếng dồn vang.
Vi vút gió lùa hang,
Ngan ngát hương tịch mịch,
Tùng thắm đượm mưa che gác ngất,
Trúc xanh mây phủ rợp giảng đường
Long cung ráng đẹp chiếu mênh mang. Hào quang rực rỡ trùm sa giới
Lầu son và gác tía
Cột chạm với kèo hoa
Giảng kinh hương ngát tòa
Đọc sách trăng lồng bóng
Chim kêu trên núi thẳm
Hạc uống nước khe sâu
Vườn Kỳ Viên hoa nở muôn màu
Thành Xá Vệ mở toang sáng sủa
Lâu đài chót vót bên sườn đá
Chuông khánh ngân nga vẳng lầu không.
Cửa mở gió lùa song,
Rèm treo vờn mây khói
Vị tu thiền sảng khoái
Y thoát tục lâng lâng
Cõi tiên chẳng vướng chút bụi trần
Tịch Thổ nơi đây đạo tràng tuyệt!
Quán Hoàng Hoa:
Sơn hoàn lâu các, khê nhiễu đình đài. Môn tiền tạp thụ mật sâm sâm, trạch ngoại dã hoa hương diễm diễm. Liễu gian tê bạch lộ, hồn như yên lý ngọc vô hà; đào nội chuyển hoàng oanh, khước thị hỏa trung kim hữu sắc. Song song dã lộc, vong tình nhàn đạp lục toa nhân; đối đối sơn cầm, phi ngữ cao minh hồng thụ diểu. Chân như Lưu Nguyễn Thiên Thai động, bất á thần tiên Lãng Uyển gia.
山環樓閣，溪遶亭臺。門前雜樹密森森，宅外野花香豔豔。柳間棲白鷺，渾如煙裡玉無瑕；桃內囀黃鶯，卻是火中金有色。雙雙野鹿，忘情閑踏綠莎茵；對對山禽，飛語高鳴紅樹杪。真如劉阮天臺洞，不亞神仙閬苑家。
Quanh non lầu các
Bên suối đình đài
Trước cửa cổ thụ xanh ngất trời
Ngoài vườn hoa dại hương dìu dịu
Cò trắng đậu khóm liễu
Khác nào ngọc long lanh
Cành đào hót hoàng oanh
Mật vàng ngời trong lửa
Hươu rừng bước thong thả
Từng đôi đạp cỏ xanh
Chim núi lượn xa gần
Líu lo ngọn phong đỏ
Tựa động Thiên Thai Lưu Nguyễn đó
Khác nào Lãng Uyển chốn thần tiên
Cảnh bên ngoài Am Mộc Tiên:
Mạc mạc yên vân khứ sở, thanh thanh tiên cảnh nhân gia.
Chính hảo khiết thân tu luyện, kham nghi chủng trúc tài hoa.
Mỗi kiến thúy nham lai hạc, thì văn thanh chiểu minh oa.
Canh tái thiên đài đan táo, nhưng kỳ hoa nhạc minh hà.
Thuyết thậm canh vân điếu nguyệt, thử gian ẩn dật kham khoa.
Tọa cửu u hoài như hải, mông lung nguyệt thượng song sa.
漠漠煙雲去所，清清仙境人家。
正好潔身修煉，堪宜種竹栽花。
每見翠巖來鶴，時聞青沼鳴蛙。
更賽天臺丹灶，仍期華岳明霞。
說甚耕雲釣月，此間隱逸堪誇。
坐久幽懷如海，朦朧月上窗紗。
Lẳng lặng khói mây man mác
Lâng lâng phong cảnh nhà tiên
Đáng nơi chay lòng tu luyện
Giữa vùng hoa trúc mơ màng
Vách thẳm hạc tiên ẩn hiện
Ao trong ếch ộp kêu vang
Bếp luyện linh đơn nghi ngút
Non tiên Hoa Nhạc mây vàng
Nói gì cày mây câu nguyệt
Chính nơi ẩn dật ni tăng
Ngồi buồn thẳm sâu tựa biển
Song sa lấp ló vầng trăng
Cảnh bên trong Am Mộc Tiên:
Thủy tự thạch biên lưu xuất, hương tòng hoa lý phiêu lai.
Mãn tọa thanh hư nhã trí, toàn vô bán điểm trần ai.
水自石邊流出，香從花裡飄來。
滿座清虛雅致，全無半點塵埃。
Nước từ khe đá chảy ra
Hương từ hoa thắm thoảng qua mơ màng
Khắp nhà u nhã lâng lâng
Tuyệt không nửa hạt bụi trần nơi đây
Núi Giải Dương:
U hoa bãi cẩm, dã thảo phô lam. Giản thủy tương liên lạc, khê vân nhất dạng nhàn. Trọng trọng cốc hác đằng la mật, viễn viễn phong loan thụ mộc phiền. Điểu đề nhạn quá, lộc ẩm viên phàn. Thúy đại như bình chướng, thanh nhai tự kế hoàn. Trần ai cổn cổn chân nan đáo, tuyền thạch quyên quyên bất yếm khán. Mỗi kiến tiên đồng thải dược khứ, thường phùng tiều tử phụ tân hoàn. Quả nhiên bất á thiên đài cảnh, thắng tự tam phong tây hoa sơn.
幽花擺錦，野草鋪藍。澗水相連落，溪雲一樣閑。重重谷壑藤蘿密，遠遠峰巒樹木蘩。鳥啼雁過，鹿飲猿攀。翠岱如屏嶂，青崖似髻鬟。塵埃滾滾真難到，泉石涓涓不厭看。每見仙童採藥去，常逢樵子負薪還。果然不亞天臺景，勝似三峰西華山。
Hoa rừng thêu gấm biếc,
Cỏ nội phơi thắm xanh.
Nước khe chảy róc rách,
Mây núi vẫn bay quanh.
Tầng tầng hang hốc dây leo kín,
Lớp lớp non cao cây tựa thành.
Chim kêu nhạn bay lượn,
Hươu uống, vượn đu cành.
Núi xanh như mây sẫm,
Non biếc tựa tóc xanh.
Bụi trần cuồn cuộn khôn đường tới,
Nước chảy rì rào suối uốn quanh.
Tiên đồng hái thuốc trên non thẳm,
Tiều phu kiếm củi dưới ngàn xanh.
So với Thiên Thai nào có kém,
Tây Hoa sơn nữa cũng khôn dành.
_____
Tòa tháp báu chùa Đại Thánh thiền tự:
Sáp vân ỷ hán cao thiên trượng, ngưỡng thị kim bình thấu bích không.
Thượng hạ hữu quang ngưng vũ trụ, đông tây vô ảnh ánh liêm long.
Phong xuy bảo đạc văn thiên nhạc, nhật ánh băng cầu đối phạm cung.
Phi túc linh cầm thì tố ngữ, diêu chiêm hoài thủy miểu vô cùng.
插雲倚漢高千丈，仰視金瓶透碧空。
上下有光凝宇宙，東西無影映簾櫳。
風吹寶鐸聞天樂，日映冰虯對梵宮。
飛宿靈禽時訴語，遙瞻淮水渺無窮。
Nghìn trượng cao vút tầng không
Ngẩng trông tháp báu chọc tầng trời xanh.
Dưới trên ánh sáng lung linh
Đông tây rèm rủ in hình đẹp tươi
Gió đưa tiếng mõ an vui
Nắng soi băng tuyết sáng ngời phạn cung
Chim ca réo rắt vang lừng
Xa trong Hoài Thủy mênh mông sáng ngời
Bảo tháp lưu li chùa Kim Quang:
Tranh vanh ỷ hán, đột ngột lăng không. Chính hoán tố ngũ sắc lưu ly tháp, thiên kim xá lợi phong. Thê chuyển như xuyên quật, môn khai tự xuất lung. Bảo bình ảnh xạ thiên biên nguyệt, kim đạc thanh truyện hải thượng phong. Đãn kiến na hư diêm củng đấu, tuyệt đỉnh lưu vân. Hư diêm củng đấu, tác thành xảo thạch xuyên hoa phượng; tuyệt đỉnh lưu vân, tạo tựu phù đồ nhiễu vụ long. Viễn thiếu khả quan thiên lý ngoại, cao đăng tự tại cửu tiêu trung. Tằng tằng môn thượng lưu ly đăng, hữu trần vô hỏa; bộ bộ diêm tiền bạch ngọc lan, tích cấu phi trùng. Tháp tâm lý, phật tọa thượng, hương yên tận tuyệt; song linh ngoại, thần diện tiền, chu võng khiên mông. Lô trung đa thử phẩn, trản nội thiếu du dung. Chích nhân ám thất trung gian bảo, khổ sát tăng nhân mệnh lạc không. Tam Tạng phát tâm tương tháp tảo, quản giáo trọng kiến cựu thì dung.
崢嶸倚漢，突兀凌空。正喚做五色琉璃塔，千金舍利峰。梯轉如穿窟，門開似出籠。寶瓶影射天邊月，金鐸聲傳海上風。但見那虛簷拱斗，絕頂留雲。虛簷拱斗，作成巧石穿花鳳；絕頂留雲，造就浮屠遶霧龍。遠眺可觀千里外，高登似在九霄中。層層門上琉璃燈，有塵無火；步步簷前白玉欄，積垢飛蟲。塔心裡，佛座上，香煙盡絕；窗櫺外，神面前，蛛網牽朦。爐中多鼠糞，盞內少油鎔。只因暗失中間寶，苦殺僧人命落空。三藏發心將塔掃，管教重見舊時容。
Cao vút lưng trời thẳm
Sừng sững giữa tầng không
Tháp lưu li ngũ sắc
Ngọn xá lị vàng ròng
Thang cuốn như chui hố
Sổ lỏng cửa mở tung
Bình báu soi bóng nguyệt
Mõ vàng rộn gió rung
Sao rọi bên cửa sáng
Đỉnh thẳm mây uốn vòng
Đá đẽo xen hoa phượng
Quanh tháp cuộn bóng rồng
Nhìn tít xa ngàn dặm
Lên cao giữa chín tầng
Đèn lưu li trong tháp
Lửa tắt bụi bay nồng
Bước bước lan can ngọc
Rác rưởi phủ điệp trùng
Lòng tháp trước tòa Phật
Hương khói vắng lạnh lùng
Trước mặt thần bên cửa
Tơ nhện chăng mịt mùng
Trong lò toàn cứt chuột
Dưới đĩa vệt dầu loang
Chỉ tại đồ thờ quý bị mất
Đổ riệt cho sư thật ức oan
Tam Tạng lòng thành lên quét tháp
Vẻ xưa rực rỡ lại đường hoàng.
_____
Tòa thành nước Thiên Trúc:
Hổ cứ long bàn hình thế cao,
Phượng lâu lân các thải quang dao.
Ngự câu lưu thủy như hoàn đái,
Phúc địa y sơn sáp cẩm tiêu.
Hiểu nhật tinh kỳ minh liễn lộ,
Xuân phong tiêu cổ biến khê kiều.
Quốc vương hữu đạo y quan thắng,
Ngũ cốc phong đăng hiển tuấn hào.
虎踞龍蟠形勢高，鳳樓麟閣彩光搖。
御溝流水如環帶，福地依山插錦標。
曉日旌旗明輦路，春風簫鼓遍溪橋。
國王有道衣冠勝，五穀豐登顯俊豪。
Hình thế rồng cuốn hổ ngồi,
Lầu lân gác phượng ngời ngời lung linh.
Hào ngự nước chảy uốn quanh,
Dựa lưng vào núi tòa thành nguy nga.
Gió xuân vi vút nhạc hòa,
Cờ bay trong nắng gần xa rợp đường.
Nhà vua có đạo đế vương,
Cảnh vật tươi tốt, mùa màng bội thu.
Nước Bảo Tượng:
Vân miểu miểu, lộ điều điều. địa tuy thiên lý ngoại, cảnh vật nhất bàn nhiêu. thụy ải tường yên lung tráo, thanh phong minh nguyệt chiêu dao. luật luật tốt tốt đích viễn sơn, đại khai đồ họa; sàn sàn viên viên đích lưu thủy, toái tiên quỳnh dao. khả canh đích liên thiên đái mạch, túc thực đích mật huệ tân miêu. ngư điếu đích kỷ gia tam giản khúc, tiều thải đích nhất đam lưỡng phong tiêu. khuếch đích khuếch, thành đích thành, kim thang củng cố; gia đích gia, hộ đích hộ, chích đấu tiêu diêu. cửu trọng đích cao các như điện vũ, vạn trượng đích tằng đài tự cẩm tiêu. dã hữu na thái cực điện, hoa cái điện, thiêu hương điện, quan văn điện, tuyên chính điện, diên anh điện, nhất điện điện đích ngọc bệ kim giai, bãi liệt trứ văn quan vũ biện; dã hữu na đại minh cung, chiêu dương cung, trường nhạc cung, hoa thanh cung, kiến chương cung, vị ương cung, nhất cung cung đích chung cổ quản dược, tát mạt liễu khuê oán xuân sầu. dã hữu cấm uyển đích lộ hoa quân nộn kiểm, dã hữu ngự câu đích phong liễu vũ tiêm yêu. thông cù thượng, dã hữu cá đỉnh quan thúc đái đích, thịnh nghi dung, thừa ngũ mã; u tích trung, dã hữu cá trì cung hiệp thỉ đích, bát vân vụ, quán song điêu. hoa liễu đích hạng, quản huyền đích lâu, xuân phong bất nhượng lạc dương kiều. thủ kinh đích trường lão, hồi thủ đại đường can đảm liệt; bạn sư đích đồ đệ, tức kiên tiểu dịch mộng hồn tiêu.
雲渺渺，路迢迢。地雖千里外，景物一般饒。瑞靄祥煙籠罩，清風明月招搖。嵂嵂崒崒的遠山，大開圖畫；潺潺湲湲的流水，碎濺瓊瑤。可耕的連阡帶陌，足食的密蕙新苗。漁釣的幾家三澗曲，樵採的一擔兩峰椒。廓的廓，城的城，金湯鞏固；家的家，戶的戶，只鬥逍遙。九重的高閣如殿宇，萬丈的層臺似錦標。也有那太極殿、華蓋殿、燒香殿、觀文殿、宣政殿、延英殿，一殿殿的玉陛金階，擺列著文冠武弁；也有那大明宮、昭陽宮、長樂宮、華清宮、建章宮、未央宮，一宮宮的鐘鼓管籥，撒抹了閨怨春愁。也有禁苑的露花勻嫩臉，也有御溝的風柳舞纖腰。通衢上，也有個頂冠束帶的，盛儀容，乘五馬；幽僻中，也有個持弓挾矢的，撥雲霧，貫雙鵰。花柳的巷，管弦的樓，春風不讓洛陽橋。取經的長老，回首大唐肝膽裂；伴師的徒弟，息肩小驛夢魂消。
Mây phơi phới, đường quanh quanh.
Đất tuy hơn nghìn dặm,
Cảnh vật đẹp như tranh.
Ráng đẹp khí lành bọc,
Trăng trong gió mát lành.
Rặng núi xa xanh biếc,
Nhấp nhô chân trời xanh.
Suối trong ào ào chảy,
Phun bọt trắng đầu ghềnh.
Ruộng cấy liền bờ thẳm,
Bông mẩy, thóc thừa ăn.
Nhà chài dăm ba nóc,
Tiều phu một gánh cành.
Thành quách nom sừng sững,
Dáng lộng lẫy tươi xinh.
Nhà phố mọc san sát,
Nhân dân sống không lành.
Muôn trượng đền đài gấm,
Chín tầng lầu gác thanh.
Nào là điện Thái Cực,
Điện Hoa Cái, Diên Anh.
Kia là điện Tuyên Chính,
Đây Thiên Hương, Quan Văn.
Toàn thềm vàng, bệ ngọc,
Đầy quan võ quan văn.
Nào là cung Trường Lạc,
Cung Chiêu Dương, Thái Minh.
Kia Kiến Chương tráng lệ,
Đây Vị Ương, Hoa Thanh.
Toàn trống chuông đàn sáo,
Vẳng điệu ca xuân tình.
Kìa khu vườn ngự uyển,
Hoa đẫm sương rung rinh.
Đây suối nhà vua ngự,
Liễu rủ tơ buông mành.
Phố xá chen mũ áo,
Ngựa xe chạy rập rình.
Nơi thâm sơn hẻo lánh,
Người kẹp nỏ bắn săn.
Chốn tường hoa ngõ hạnh,
Nhộn nhịp tiếng ca thanh.
Chứa chan cảnh xuân sắc,
Lạc Dương Kiều sao bằng!
Nước Chu Tử:
Môn lâu cao tủng, đóa điệp tề bài. Chu vi hoạt thủy thông lưu, nam bắc cao sơn tương đối. Lục nhai tam thị hóa tư đa, vạn hộ thiên gia sinh ý thịnh. Quả nhiên thị cá đế vương đô hội xử, thiên phủ đại kinh thành. Tuyệt vực thê hàng chí, hà phương ngọc bạch doanh. Hình thắng liên sơn viễn, cung viên tiếp hán thanh. Tam quan nghiêm tỏa thược, vạn cổ nhạc thăng bình.
門樓高聳，垛疊齊排。周圍活水通流，南北高山相對。六街三市貨資多，萬戶千家生意盛。果然是個帝王都會處，天府大京城。絕域梯航至，遐方玉帛盈。形勝連山遠，宮垣接漢清。三關嚴鎖鑰，萬古樂昇平。
Cửa son cao chất ngất,
Điện các xếp lô nhô,
Ven thành hào quanh co,
Nam bắc núi thăm thẳm.
Hàng hóa đầy phố rộng,
Tấp nập người bán buôn.
Quả nơi ở đế vương,
Đúng kinh kỳ thiên phủ.
Thuyền phương xa neo trú,
Gấm vóc, ngọc chất đầy.
Thắng cảnh trải trời mây,
Lầu cung vút tiêu hán.
Oai nghiêm ba cửa chắn,
Muôn thuở vui thanh bình.
Nước Tế Trại:
Long bàn hình thế, hổ cứ kim thành. Tứ thùy hoa cái cận, bách chuyển tử khư bình. Ngọc thạch kiều lan bài xảo thú, hoàng kim đài tọa liệt hiền minh. Chân cá thị thần châu đô hội, thiên phủ dao kinh. Vạn lý bang kỳ cố, thiên niên đế nghiệp long. Man di củng phục quân ân viễn, hải nhạc triêu nguyên thánh hội doanh. Ngự giai khiết tịnh, liễn lộ thanh ninh. Tửu tứ ca thanh nháo, hoa lâu hỉ khí sinh. Vị ương cung ngoại trường xuân thụ, ứng hứa triêu dương thải phượng minh.
龍蟠形勢，虎踞金城。四垂華蓋近，百轉紫墟平。玉石橋欄排巧獸，黃金臺座列賢明。真個是神洲都會，天府瑤京。萬里邦畿固，千年帝業隆。蠻夷拱服君恩遠，海岳朝元聖會盈。御階潔淨，輦路清寧。酒肆歌聲鬧，花樓喜氣生。未央宮外長春樹，應許朝陽彩鳳鳴。
Hình thế dáng rồng cuộn
Thành vàng thế hổ ngồi
Bốn mặt lọng báu rủ
Phẳng phiu đẹp núi đồi
Cầu cuốn đá hoa hình thú lạ
Điện dát vàng ròng ánh sáng soi
Khác nào chốn thần tiên họp mặt
Kinh đô vạn dặm đế vương ngồi
Man di thần phục ơn vua khắp
Sông núi chầu về thánh hội vui
Thềm son sạch bóng
Đường phố tuyệt vời
Quán rượu ngân nga tiếng nhạc
Lầu hoa giòn giã giọng cười
Bên cung Vị Ương cây thấm mãi
Phượng kêu lanh lảnh ánh hồng soi
Nước Ô Kê:
Hải ngoại cung lâu như thượng bang, nhân gian ca vũ nhược tiền đường.
Hoa nghênh bảo phiến hồng vân nhiễu, nhật chiếu tiên bào thúy vụ quang.
Khổng tước bình khai hương ải xuất, trân châu liêm quyển thải kỳ trương.
Thái bình cảnh tượng chân kham hạ, tĩnh liệt đa quan một tấu chương.
海外宮樓如上邦，人間歌舞若前唐。
花迎寶扇紅雲繞，日照鮮袍翠霧光。
孔雀屏開香靄出，珍珠簾捲彩旗張。
太平景像真堪賀，靜列多官沒奏章。
Cung điện nơi đây giống thượng bang,
Câu ca điệu múa hệt triều Đường.
Hoa chào quạt báu mây hồng quấn,
Nắng chiếu bào tươi lóng lánh sương.
Rèm ngọc cuốn cao cờ phấp phới.
Bình phong hé mở đỉnh thơm hương.
Thái bình cảnh tượng nom vui thật,
Văn võ trăm quan đứng thẳng hàng.
_____
Viên lâm chùa Từ Vân:
Thì duy chính nguyệt,
Tuế giới tân xuân.
Viên lâm u nhã, cảnh vật nghiên sâm.
Tứ thì hoa mộc tranh kỳ, nhất phái phong loan điệp thúy.
Phương thảo giai tiền manh động, lão mai chi thượng sinh hinh.
Hồng nhập đào hoa nộn, thanh quy liễu sắc tân.
Kim cốc viên phú lệ hưu khoa, 《 võng xuyên đồ 》 lưu phong mạn thuyết.
Thủy lưu nhất đạo, dã phù xuất một vô thường; trúc chủng thiên can, mặc khách thôi xao vị định.
Thược dược hoa, mẫu đan hoa, tử vi hoa, hàm tiếu hoa, thiên cơ phương tỉnh;
Sơn trà hoa, hồng mai hoa, nghênh xuân hoa, thụy hương hoa, diễm chất tiên khai.
Âm nhai tích tuyết do hàm đống, viễn thụ phù yên dĩ đái xuân.
Hựu kiến na lộc hướng trì biên chiếu ảnh, hạc lai tùng hạ thính cầm.
Đông kỷ hạ, tây kỷ đình, khách lai lưu túc; nam kỷ đường, bắc kỷ tháp, tăng tĩnh an thiền.
Hoa hủy trung, hữu nhất lưỡng tọa dưỡng tính lâu, trọng diêm cao củng;
Sơn thủy nội, hữu tam tứ xử luyện ma thất, tĩnh kỷ minh song.
Chân cá thị thiên nhiên kham ẩn dật,
Hựu hà tu tha xử mịch Bồng Doanh.
時維正月，歲屆新春。園林幽雅，景物妍森。四時花木爭奇，一派峰巒疊翠。芳草階前萌動，老梅枝上生馨。紅入桃花嫩，青歸柳色新。金谷園富麗休誇，《輞川圖》流風慢說。水流一道，野鳧出沒無常；竹種千竿，墨客推敲未定。芍藥花、牡丹花、紫薇花、含笑花，天機方醒；山茶花、紅梅花、迎春花、瑞香花，艷質先開。陰崖積雪猶含凍，遠樹浮煙已帶春。又見那鹿向池邊照影，鶴來松下聽琴。東幾廈，西幾亭，客來留宿；南幾堂，北幾塔，僧靜安禪。花卉中，有一兩座養性樓，重簷高拱；山水內，有三四處煉魔室，靜几明窗。真個是天然堪隱逸，又何須他處覓蓬瀛。
Thời đúng tháng giêng,
Tiết vừa xuân mới.
Vườn cây tươi mới,
Cảnh vật thanh tân.
Suốt bốn mùa hoa cỏ tươi xanh,
Thẳng một mạch núi non trùng điệp.
Trước thềm cỏ non xanh mướt mướt,
Đầu cành mai nở ngát hương đưa.
Mơn mởn cành đào tơ,
Mỡ màng hàng dương liễu.
Vườn Kim Cốc cảnh quan tuyệt diệu,
Đình Cương Xuyên gió mát hây hây.
Một dòng suối chảy, chim rừng chao lượn đó đây,
Muôn khóm thủy trúc, tao nhân tứ thơ lai láng.
Hoa thược dược, hoa mẫu đơn, hoa tử vi, hé cười duyên dáng,
Hoa sơn trà, hoa hồng mai, hoa nghênh xuân, hoa thụy hương diễm lệ xinh tươi
Vách non bông tuyết lất phất rơi,
Cây xa khói tỏa vương xuân ý.
Ven hồ hươu nhởn nhơ gặm cỏ,
Ngọn tùng hạc chao lượn nghe đàn.
Đình đông, sảnh tây tân khách dừng chân,
Quán nam, tháp bắc tăng nhân thiền định.
Thấp thoáng trong bóng cây hai lầu dưỡng tính,
Chập chờn nơi sơn thủy vài chỗ luyện ma.
Thật là nơi phong cảnh nên thơ,
Bồng Đảo, Doanh Châu còn tìm đâu nữa!
Phật đường nhà họ Khấu:
Hương vân ái đãi, chúc diễm quang huy. Mãn đường trung cẩm thốc hoa toàn, tứ hạ lý kim phô thải huyến. Chu hồng giá cao quải tử kim chung, thải tất kềnh đối thiết hoa khang cổ. Kỷ đối phan tú thành bát bảo, Thiên Tôn Phật tận thương hoàng kim. Cổ đồng lô, cổ đồng bình; điêu tất trác, điêu tất hạp. Cổ đồng lô nội, thường thường bất đoạn trầm đàn; Cổ đồng bình trung, mỗi mỗi liên hoa hiện thải. Điêu tất trác thượng ngũ vân tiên, điêu tất hạp trung hương biện tích. Pha ly trản, tịnh thủy trừng thanh; lưu ly đăng, hương du minh lượng. Nhất thanh kim khánh, hưởng vận hư từ. Chân cá thị hồng trần bất đáo tái trân lâu, gia phụng Phật đường khi thượng sát.
香雲靉靆，燭焰光輝。滿堂中錦簇花攢，四下裡金鋪彩絢。朱紅架高掛紫金鐘，彩漆檠對設花腔鼓。幾對旛繡成八寶，千尊佛盡戧黃金。古銅爐，古銅瓶；雕漆桌，雕漆盒。古銅爐內，常常不斷沉檀；古銅瓶中，每每蓮花現彩。雕漆桌上五雲鮮，雕漆盒中香瓣積。玻璃盞，淨水澄清；琉璃燈，香油明亮。一聲金磬，響韻虛徐。真個是紅塵不到賽珍樓，家奉佛堂欺上剎。
Mây thơm quấn quýt,
Ánh sáng chan hòa.
Gấm chồng hoa chất khắp chùa,
Vàng dát huy hoàng bốn phía
Chuông vàng trang nghiêm trên giá,
Trống hoa gác tía đặt cao.
Mấy đôi phướn thêu hình bát bảo đẹp sao,
Nghìn tượng Phật sơn son thếp vàng rực rỡ.
Nào là lư đồng cổ, lục bình đồng cổ,
Bàn sơn then, tráp cũng sơn then.
Chiếc lư đồng nghi ngút hương trầm,
Độc bình cổ hoa sen phô vẻ.
Bàn sơn then mây lành rạng rỡ,
Tráp sơn then hương hoa ngất ngây.
Chén pha lê tịnh thủy vơi đầy,
Đèn lưu ly dầu thơm óng ánh.
Tiếng khánh vàng vang ngân chùa rộng,
Quả nơi đây chẳng bén bụi hồng.
Phật đường lễ Phật kính dâng.
Kinh đường nhà họ Khấu:
Phương đài thụ quỹ, ngọc hạp kim hàm. Phương đài thụ quỹ, đôi tích trứ vô số kinh văn; Ngọc hạp kim hàm, thu trữ trứ hứa đa giản trát. Thải tất trác thượng, hữu chỉ mặc bút nghiễn, đô thị ta tinh tinh trí trí đích văn phòng; Tiêu phấn bình tiền, hữu thư họa cầm kỳ, tận thị ta diệu diệu huyền huyền đích chân thú. Phóng nhất khẩu khinh ngọc phù kim chi tiên khánh, quải nhất bính phi phong phi nguyệt chi long nhiêm. Thanh khí lệnh nhân thần khí sảng, trai tâm tự giác đạo tâm nhàn.
方臺豎櫃，玉匣金函。方臺豎櫃，堆積著無數經文；玉匣金函，收貯著許多簡札。彩漆桌上，有紙墨筆硯，都是些精精緻緻的文房；椒粉屏前，有書畫琴棋，盡是些妙妙玄玄的真趣。放一口輕玉浮金之仙磬，掛一柄披風披月之龍髯。清氣令人神氣爽，齋心自覺道心閑。
Đài vuông hòm rộng,
Tráp ngọc khảm vàng.
Đài vuông hòm rộng, chất vô số quyển kinh,
Tráp ngọc khảm vàng, đủ loại thẻ tre xếp chặt.
Trên bàn giấy mực bút nghiên toàn những đồ tốt nhất;
Lại thêm thư họa cầm kỳ rặt là những thứ thanh cao,
Tiếng khánh tiên dìu dặt trong veo,
Bóng cành phướn vờn trăng giỡn gió.
Thanh khí lâng lâng, thần khí nhẹ,
Lòng không ham muốn, đạo tâm tràn.
Hoa viên nước Thiên Trúc:
Kính phô thải thạch,
Hạm tạc điêu lan. Kính phô thải thạch, kính biên thạch bạn trường kỳ ba;
Hạm tạc điêu lan, hạm ngoại lan trung sinh dị hủy.
Yêu đào mê phỉ thúy,
Nộn liễu thiểm hoàng ly.
Bộ giác u hương lai tụ mãn,
Hành triêm thanh vị thượng y đa.
Phượng đài long chiểu,
Trúc các tùng hiên.
Phượng đài chi thượng, xuy tiêu dẫn phượng lai nghi;
Long chiểu chi gian, dưỡng ngư hóa long nhi khứ.
Trúc các hữu thi, phí tận thôi xao tài bạch tuyết;
Tùng hiên văn tập, khảo thành châu ngọc chú thanh biên.
Giả sơn quyền thạch thúy,
Khúc thủy bích ba thâm.
Mẫu Đơn đình, sắc vi giá, điệp cẩm phô nhung;
Mạt Lê hạm, hải đường huề, đôi hà thế ngọc.
Thược dược dị hương,
Thục quỳ kỳ diễm.
Bạch lê hồng hạnh đấu phương phi,
Tử huệ kim huyên tranh lạn mạn.
Lệ xuân hoa, mộc bút hoa, đỗ quyên hoa, yêu yêu chước chước;
Hàm tiếu hoa, phượng tiên hoa, ngọc trâm hoa, chiến chiến nguy nguy.
Nhất xử xử hồng thấu yên chi nhuận,
Nhất tùng tùng phương nùng cẩm tú vi.
Canh hỉ đông phong hồi noãn nhật,
Mãn viên kiều mị sính quang huy.
徑鋪彩石，檻鑿雕欄。徑鋪彩石，徑邊石畔長奇葩；檻鑿雕欄，檻外欄中生異卉。夭桃迷翡翠，嫩柳閃黃鸝。步覺幽香來袖滿，行沾清味上衣多。鳳臺龍沼，竹閣松軒。鳳臺之上，吹簫引鳳來儀；龍沼之間，養魚化龍而去。竹閣有詩，費盡推敲裁白雪；松軒文集，考成珠玉註青編。假山拳石翠，曲水碧波深。牡丹亭，薔薇架，疊錦鋪絨；茉藜檻，海棠畦，堆霞砌玉。芍藥異香，蜀葵奇豔。白梨紅杏鬥芳菲，紫蕙金萱爭爛熳。麗春花、木筆花、杜鵑花，夭夭灼灼；含笑花、鳳仙花、玉簪花，戰戰巍巍。一處處紅透胭脂潤，一叢叢芳濃錦繡圍。更喜東風回煖日，滿園嬌媚逞光輝。
Lối lát đá hoa,
Lan can dát ngọc.
Lối lát đá hoa, hai bên hoa lạ ngát hương thơm,
Lan can dát ngọc, chân thềm cỏ kỳ xanh mướt mướt.
Đào yêu nom mỡ màng tươi tốt,
Liễu non lanh lảnh tiếng hoàng oanh.
Bước đi hương ngây ngất quanh mình,
Giọt móc đọng trên tà áo mỏng.
Ao rồng chân đài phượng,
Gác trúc cạnh hiên tùng.
Nghe sáo, phượng đến múa chân thềm,
Ao thiêng cá hóa rồng bay vút,
Gác trúc đề thơ, lời lời thôi xao hay tuyệt;
Hiên tùng văn tập, câu câu châu ngọc tuyệt vời.
Hòn giả sơn xanh biếc ngấn rêu,
Hồ khúc thủy trong veo làn nước.
Đình mẫu đơn, giàn tường vi gấm hoa trùng điệp,
Hiên vị lê, lối hải đường nụ ngọc tầng tầng.
Thược dược nhả hương thanh,
Hướng dương khoe sắc lạ.
Bạch lê, hồng hạnh xanh óng ả,
Huệ tía, lan vàng nở lan man.
Hoa lệ xuân, hoa mộc bút, hoa đỗ quyên rực rỡ bạt ngàn;
Hoa phượng tiên, hoa ngọc trâm, hoa hàm tiếu tưng bừng xán lạn.
Cả một vùng mỡ màng tươi nhuận,
Toàn khu vườn xanh tốt thơm tho.
Thêm nỗi gió Đông kéo nắng xuân về,
Khắp vườn xinh tươi, yêu kiều, rực rỡ.
Vườn hoa trong động Vô Để:
Oanh hồi khúc kính, phân phân tận điểm thương đài; yểu điệu khỉ song, xử xử ám lung tú bạc. Vi phong sơ động, khinh phiêu phiêu triển khai thục cẩm ngô lăng; tế vũ tài thu, kiều tích tích lộ xuất băng cơ ngọc chất. Nhật chước tiên hạnh, hồng như tiên tử sái nghê thường; nguyệt ánh ba tiêu, thanh tự thái chân dao vũ phiến. Phấn tường tứ diện, vạn chu dương liễu chuyển hoàng ly; nhàn quán chu vi, mãn viện hải đường phi phấn điệp. Canh khán na ngưng hương các, thanh nga các, giải trình các, tương tư các, tằng tằng quyển ánh, chu liêm thượng câu khống tu, hựu kiến na dưỡng toan đình, phi tố đình, họa mi đình, tứ vũ đình, cá cá tranh vanh, hoa biển thượng tự thư điểu triện. Khán na dục hạc trì, tẩy thương trì, di nguyệt trì, trạc anh trì, thanh bình lục tảo diệu kim lân; hựu hữu mặc hoa hiên, dị tương hiên, thích thú hiên, mộ vân hiên, ngọc đấu quỳnh chi phù lục nghĩ. Trì đình thượng hạ, hữu thái hồ thạch, tử anh thạch, anh lạc thạch, cẩm xuyên thạch, thanh thanh tài trứ hổ tu bồ; hiên các đông tây, hữu mộc giả sơn, thúy bình sơn, khiếu phong sơn, ngọc chi sơn, xử xử tùng sinh phượng vĩ trúc. Đồ giá, sắc vi giá, cận trứ thu thiên giá, hồn như cẩm trướng la vi; tùng bách đình, tân di đình, đối trứ mộc hương đình, khước tự bích thành tú mạc. Thược dược lan, mẫu đan tùng, chu chu tử tử đấu nùng hoa; dạ hợp đài, mạt lê hạm, tuế tuế niên niên sinh vũ mị. Quyên quyên tích lộ tử hàm tiếu, kham họa kham miêu; diễm diễm thiêu không hồng phật tang, nghi đề nghi phú. Luận cảnh trí, hưu khoa lãng uyển bồng lai; giác phương phi, bất số diêu hoàng ngụy tử. Nhược đáo tam xuân nhàn đấu thảo, viên trung chích thiếu ngọc quỳnh hoa.
縈迴曲逕，紛紛盡點蒼苔；窈窕綺窗，處處暗籠繡箔。微風初動，輕飄飄展開蜀錦吳綾；細雨才收，嬌滴滴露出冰肌玉質。日灼鮮杏，紅如仙子曬霓裳；月映芭蕉，青似太真搖羽扇。粉牆四面，萬株楊柳囀黃鸝；閑館周圍，滿院海棠飛粉蝶。更看那凝香閣、青蛾閣、解酲閣、相思閣，層層捲映，朱簾上鉤控鬚，又見那養酸亭、披素亭、畫眉亭、四雨亭，個個崢嶸，華扁上字書鳥篆。看那浴鶴池、洗觴池、怡月池、濯纓池，青萍綠藻耀金鱗；又有墨花軒、異箱軒、適趣軒、慕雲軒，玉斗瓊卮浮綠蟻。池亭上下，有太湖石、紫英石、鸚落石、錦川石，青青栽著虎鬚蒲；軒閣東西，有木假山、翠屏山、嘯風山、玉芝山，處處叢生鳳尾竹。荼架、薔薇架，近著鞦韆架，渾如錦帳羅幃；松柏亭、辛夷亭，對著木香亭，卻似碧城繡幙。芍藥欄，牡丹叢，朱朱紫紫鬥穠華；夜合臺，茉藜檻，歲歲年年生嫵媚。涓涓滴露紫含笑，堪畫堪描；豔豔燒空紅佛桑，宜題宜賦。論景致，休誇閬苑蓬萊；較芳菲，不數姚黃魏紫。若到三春閑鬥草，園中只少玉瓊花。
Lối đi quanh quất, đó đây rêu phủ xanh om,
Cửa sổ rèm buông, thấp thoáng đèn lồng thắm đỏ,
Gió rung nhè nhẹ, phất phơ gấm Thục lụa Ngô,
Mưa nhỏ thoảng qua, trắng mịn da ngà mặt ngọc.
Cành hạnh nắng rọi, hồng rực như tiên nữ trải xiêm y;
Bụi chuối trắng ngà, xanh biếc tựa Thái Chân phe phẩy quạt.
Tường vôi bốn mặt, muôn cây dương liễu hót oanh vàng;
Lầu quán quanh tường, đầy sân hải đường vờn bướm phấn.
Xem kìa:
Gác Ngưng Hương, gác Thanh Nga, gác Giải Trình, gác Tương Tư tầng tầng lấp lánh, treo rèm hồng bằng móc uốn râu tôm.
Lại thấy:
đình Dưỡng Toan, đình Phi Tố, đình Họa Mi, đình Tứ Vũ lớp lớp hiên ngang; trên biển hoa chữ triện đề đen bóng
Và kìa:
ao Dục Hạc, ao Di Nguyệt, ao Trạc Anh bèo xanh tảo biếc soi vẩy vàng lấp lánh;
Còn đây:
hiên Mặc Hoa, hiên Dị Sương, hiên Thích Thú, hiên Mộ Vân chén quỳnh ly ngọc nổi vân xanh;
Ven đình, nào đá Thái Hồ, đá Tử Anh, đá Anh Lạc, đá Cẩm Xuyên trồng cây lưỡi hổ thanh thanh;
Bên hiên, nào núi Mộc Giả, núi Thúy Bình, núi Khiếu Phong, núi Ngọc Chi trúc phượng mọc lên tươi tốt.
Giàn trà mi, giàn tường vi cạnh cây đu ngỡ màn là trướng vóc;
Đình Tùng Bách, đình Tân Di đối diện đình Mộc Hương tưởng tường ngọc rèm thêu.
Khóm thược dược, bụi mẫu đơn chen nhau khoe sắc yêu kiều;
Đài bách hợp, gốc vĩ lê suốt tháng quanh năm tươi rói.
Long lanh hoa hé cười tựa tranh thủy mặc,
Rực rỡ ánh hồng soi thi hứng thêm nồng.
Bàn cảnh trí, hãy khoan khen Lăng Uyển, non Bồng.
So hoa đẹp, chớ vội tán hai nhà Diêu, Ngụy.
Mùa xuân đến cỏ hoa đua nở,
Trong vườn đây chỉ thiếu ngọc quỳnh hoa.
Hoa viên của Trần Gia Trang:
Cảnh trị tam thu, phong quang như tịch. thương tùng kết ngọc nhị, suy liễu quải ngân hoa. giai hạ ngọc đài đôi phấn tiết, song tiền thúy trúc thổ quỳnh nha. xảo thạch sơn đầu, dưỡng ngư trì nội. xảo thạch sơn đầu, tước tước tiêm phong bài ngọc duẩn; dưỡng ngư trì nội, thanh thanh hoạt thủy tác băng bàn. lâm ngạn phù dung kiều sắc thiển, bàng nhai mộc cận nộn chi thùy. thu hải đường, toàn nhiên áp đảo; tịch mai thụ, liêu phát tân chi. mẫu đan đình, hải lưu đình, đan quế đình, đình đình tận nga mao đôi tích; phóng hoài xử, khoản khách xử, khiển hưng xử, xử xử giai điệp sí phô mạn. lưỡng ly hoàng cúc ngọc tiêu kim, kỷ thụ đan phong hồng gian bạch. vô số nhàn đình lãnh nan đáo, thả quan tuyết động lãnh như băng. na lý biên phóng nhất cá thú diện tượng túc đồng hỏa bồn, nhiệt hồng hồng thán hỏa tài sinh; thượng hạ hữu kỷ trương hổ bì đáp thiêm tất giao y, nhuyễn ôn ôn chỉ song phô thiết.
tứ bích thượng quải kỷ trục danh công cổ họa, khước thị na:
thất hiền quá quan, hàn giang độc điếu, điệp chướng tằng loan đoàn tuyết cảnh; tô vũ xan chiên, chiết mai phùng sử, quỳnh lâm ngọc thụ tả hàn văn. thuyết bất tận na: gia cận thủy đình ngư dịch mãi, tuyết mê sơn kính tửu nan cô. chân cá khả kham dung tất xử, toán lai hà dụng phóng bồng hồ?
景值三秋，風光如臘。蒼松結玉蕊，衰柳掛銀花。階下玉苔堆粉屑，窗前翠竹吐瓊芽。巧石山頭，養魚池內。巧石山頭，削削尖峰排玉筍；養魚池內，清清活水作冰盤。臨岸芙蓉嬌色淺，傍崖木槿嫩枝垂。秋海棠，全然壓倒；臘梅樹，聊發新枝。牡丹亭、海榴亭、丹桂亭，亭亭盡鵝毛堆積；放懷處、款客處、遣興處，處處皆蝶翅鋪漫。兩籬黃菊玉綃金，幾樹丹楓紅間白。無數閑庭冷難到，且觀雪洞冷如冰。那裡邊放一個獸面象足銅火盆，熱烘烘炭火才生；上下有幾張虎皮搭苫漆交椅，軟溫溫紙窗鋪設。
四壁上掛幾軸名公古畫，卻是那：
七賢過關，寒江獨釣，疊嶂層巒團雪景；蘇武餐氈，折梅逢使，瓊林玉樹寫寒文。說不盡那：家近水亭魚易買，雪迷山徑酒難沽。真個可堪容膝處，算來何用訪蓬壺？
Đang là lúc tam thu.
Cảnh vật như tháng chạp.
Tùng xanh kết nhụy ngọc.
Liễu yếu rủ hoa cườm.
Rêu xanh phấn rắc trắng trước thềm,
Trúc biếc nảy mầm bên song cửa.
Đầu non đá lạ,
Cá lượn trong ao…
Đầu non đá lạ, đỉnh non nhọn hoắt hàng măng ngọc;
Cá lượn trong ao, làn nước trong veo mảnh kính băng.
Bên bờ khoe sắc thắm phù dung,
Vách núi rủ cành non dâm bụt
Mơn mởn hải đường thu tuyệt đẹp.
Thanh tân cành mai tháng chạp rung rinh.
Đình Mẫu Đơn, đình Hải Lựu, đình Đan Quế, tuyết rơi trắng long lanh,
Lầu Phong Hoài, lầu Đãi Khách, lầu khiển hứng, cánh bướm bay dìu dặt.
Bờ rào cúc vàng thơm ngát,
Mấy cây đan phượng trắng hồng…
Còn bao nhàn đinh do lạnh chẳng tới thăm.
Dành đứng ngắm nhìn động tuyết như băng phủ.
Bên kia đặt chậu sưởi chân đồng đầu thú,
Lửa đang lên rực rỡ đỏ hồng,
Hai bên kê mấy bộ trường kỷ sơn son,
Phủ da bò êm đềm ấm áp.
/////Trên bốn vách lại thấy treo mấy bức tranh cổ của những danh họa. Đó là các bức tranh:
Bảy người hiền qua cửa.
Sông lạnh bác chài câu.
Tô Vũ nuốt lông cừu.
Núi non tuyết trắng xóa.
Bẻ một cành mai tặng sứ giả,
Rừng quỳnh cây ngọc tả hàn văn.
/////Nói sao hết:
Nhà cạnh thủy đình mua cá rẻ,
Tuyết mờ đường núi rượu khôn mua.
Rung đùi ngồi khểnh bao thi vị,
Hà tất phải tìm chốn đế đô.
Hồ nước nóng ở suối Trạc Cấu:
Tự khai tịch dĩ lai, thái dương tinh nguyên trinh hữu thập, hậu bị nghệ thiện khai cung, xạ lạc cửu ô trụy địa, chỉ tồn kim ô nhất tinh, nãi thái dương chi chân hỏa dã. Thiên địa hữu cửu xử thang tuyền, câu thị chúng ô sở hóa. Na cửu dương tuyền, nãi Hương Lãnh tuyền, Bạn Sơn tuyền, Ôn tuyền, Đông Hợp tuyền, Hoàng Sơn tuyền, Hiếu An tuyền, Quảng Phần tuyền, Thang tuyền ── thử tuyền nãi Trạc Cấu tuyền.
Hữu thi vi chứng. thi viết:
Nhất khí vô đông hạ, tam thu vĩnh chú xuân.
Viêm ba như đỉnh phí, tuyết lãng tự thang tân.
Phân lưu tư hòa giá, đình lưu đãng tục trần.
Quyên quyên châu lệ phiếm, cổn cổn ngọc sinh tân.
Nhuận hoạt nguyên phi nhưỡng, thanh bình hoàn tự ôn.
Thụy tường bản địa tú, tạo hóa nãi thiên chân.
Giai nhân tẩy xử băng cơ hoạt, địch đãng trần phiền ngọc thể tân.
自開闢以來，太陽星原貞有十，後被羿善開弓，射落九烏墜地，止存金烏一星，乃太陽之真火也。天地有九處湯泉，俱是眾烏所化。那九陽泉，乃香冷泉、伴山泉、溫泉、東合泉、潢山泉、孝安泉、廣汾泉、湯泉──此泉乃濯垢泉。
有詩為證。詩曰：
一氣無冬夏，三秋永注春。
炎波如鼎沸，雪浪似湯新。
分溜滋禾稼，停流蕩俗塵。
涓涓珠淚泛，滾滾玉生津。
潤滑原非釀，清平還自溫。
瑞祥本地秀，造化乃天真。
佳人洗處冰肌滑，滌蕩塵煩玉體新。
Từ khai thiên lập địa
Thái dương có mười vầng
Bị Hậu Nghệ giương cung
Bắn rụng chín văng xuống
Còn một vầng soi sáng
Là chân hỏa thái dương
Suối nóng có chín vùng
Do vầng ô hóa đấy
Chín suối cửu dương ấy
Gồm Hương Lãnh, Bạn Sơn, Ôn Tuyền và Mãn Sơn
Hiếu An cùng Đông Hợp, Quảng Phần,
Thang Tuyền gộp và Trạc Cầu suối đây
/////Có bài thơ cho rằng:
Một khi không đông hạ
Ba thu mãi chứa xuân
Sóng lửa đỉnh sôi sục
Nước tuyết canh nóng hầm
Chia dòng tưới đồng lúa
Ngừng trôi lắng bụi trần
Đầm đìa châu nhỏ lệ
Thánh thót ngọc sinh tân
Long lanh như rượu cất
Trong veo ấm bội phần
Điềm lành từ địa mạch
Phúc tốt ở tiên nhân
Giai nhân xuống tắm da thơm mịn
Sạch bụi, thân ngà lộ vẻ tân
_____
Trần Gia Trang:
Ỷ sơn thông lộ, bàng ngạn lâm khê. Xử xử sài phi yểm, gia gia trúc viện quan. Sa đầu túc lộ mộng hồn thanh, liễu ngoại đề minh hầu thiệt lãnh. Đoản địch vô thanh, hàn châm bất vận. Hồng liệu chi dao nguyệt, hoàng lô diệp đấu phong. Mạch đầu thôn khuyển phệ sơ ly, độ khẩu lão ngư miên điếu đĩnh. Đăng hỏa hi, nhân yên tĩnh, bán không hiểu nguyệt như huyền kính. Hốt văn nhất trận bạch bình hương, khước thị tây phong cách ngạn tống.
倚山通路，傍岸臨溪。處處柴扉掩，家家竹院關。沙頭宿鷺夢魂清，柳外啼鳴喉舌冷。短笛無聲，寒砧不韻。紅蓼枝搖月，黃蘆葉鬥風。陌頭村犬吠疏籬，渡口老漁眠釣艇。燈火稀，人煙靜，半空皎月如懸鏡。忽聞一陣白蘋香，卻是西風隔岸送。
Đường thông sườn núi biếc,
Bờ dọc con khe xanh.
Chốn chốn cửa cài khép.
Nhà nhà rào trúc quanh
Đầu bãi cò ngủ chợp.
Ngọn liễu quạ kêu rinh.
Nhịp chày xa văng vẳng,
Tiếng sáo gợi ân tình.
Ngổ tía trăng lay động,
Lau vàng gió rung rinh,
Chó sủa quanh đầu xóm,
Ngư ông ngủ bên ghềnh.
Đèn tắt đêm thanh vắng,
Giữa trời vầng trăng thanh.
Hương bèo đưa thoang thoảng.
Bờ tây gió dập dềnh.
Thôn Cao Lão:
Trúc ly mật mật, mao ốc trọng trọng. Tham thiên dã thụ nghênh môn, khúc thủy khê kiều ánh hộ. Đạo bàng dương liễu lục y y, viên nội hoa khai hương phức phức. Thử thì na tịch chiếu trầm tây, xử xử sơn lâm huyên điểu tước; vãn yên xuất thoán, điều điều đạo kính chuyển ngưu dương. Hựu kiến na thực bão kê đồn miên ốc giác, túy hàm lân tẩu xướng ca lai.
竹籬密密，茅屋重重。參天野樹迎門，曲水溪橋映戶。道傍楊柳綠依依，園內花開香馥馥。此時那夕照沉西，處處山林喧鳥雀；晚煙出爨，條條道逕轉牛羊。又見那食飽雞豚眠屋角，醉酣鄰叟唱歌來。
Giậu trúc kín tầng tầng,
Mái tranh nghèo san sát
Cổng làng cây cao ngất,
Mặt nước bóng nhà soi.
Ngoài đường dương liễu rủ,
Trong vườn hoa hé cười.
Lúc này trời đã xế,
Khắp rừng chim hót vui.
Khói chiều lan mờ tỏ.
Đường làng trâu về rồi.
Lợn no nằm xó bếp,
Ông già say, hát cười.
Sơn trang của Lưu Bá Khâm:
Tham thiên cổ thụ, mạn lộ hoang đằng. vạn hác phong trần lãnh, thiên nhai khí tượng kỳ. Nhất kính dã hoa hương tập thể, số can u trúc lục y y. Thảo môn lâu, ly ba viện, kham miêu kham họa; thạch bản kiều, bạch thổ bích, chân nhạc chân hi. Thu dung tiêu tác, sảng khí cô cao. Đạo bàng hoàng diệp lạc, lĩnh thượng bạch vân phiêu. Sơ lâm nội sơn cầm quát quát, trang môn ngoại tế khuyển liệu liệu.
參天古樹，漫路荒籐。萬壑風塵冷，千崖氣象奇。一徑野花香襲體，數竿幽竹綠依依。草門樓，籬笆院，堪描堪畫；石板橋，白土壁，真樂真稀。秋容蕭索，爽氣孤高。道傍黃葉落，嶺上白雲飄。疏林內山禽聒聒，莊門外細犬嘹嘹。
Cổ thụ cao ngất trại,
Mây móc quấn quanh đường.
Muôn khe gió lạnh rít,
Nghìn non cảnh lạ thường;
Một hàng hoa dại hương thơm ngát,
Mấy cây thanh trúc lá xanh rờn.
Rào nửa nhà tranh như cảnh vẽ,
Tường vôi cầu đá thú nào hơn!
Cảnh thu vắng vẻ,
Khí lạnh dâng dâng
Bên đường lá vàng rụng,
Đỉnh non mây trắng vờn
Rừng thưa chim ríu rít,
Cổng trại chó gầm vang.
Một thôn xóm dưới chân núi do các thần Hộ pháp biến hóa ra:
Tử chi ế ế, bạch thạch thương thương. tử chi ế ế đa thanh thảo, bạch thạch thương thương bán lục đài. số điểm tiểu huỳnh quang chước chước, nhất lâm dã thụ mật bài bài. hương lan phức úc, nộn trúc tân tài. thanh tuyền lưu khúc giản, cổ bách ỷ thâm nhai. địa tích canh vô du khách đáo, môn tiền duy hữu dã hoa khai.
紫芝翳翳，白石蒼蒼。紫芝翳翳多青草，白石蒼蒼半綠苔。數點小螢光灼灼，一林野樹密排排。香蘭馥郁，嫩竹新栽。清泉流曲澗，古柏倚深崖。地僻更無遊客到，門前惟有野花開。
Tử chi mườn mượt,
Đá trắng nhờ nhờ.
Tử chi mườn mượt cỏ xanh xanh,
Đá trắng nhờ nhờ rêu phủ quanh.
Đom đóm vài con bay thấp thoáng,
Rừng già một dải mọc như thành.
Mùi lan đưa ngào ngạt,
Khóm trúc mọc thanh thanh.
Suối lượn nước trong vắt,
Bách già tựa non xanh.
Hẻo lánh ít khi du khách tới,
Chỉ thấy hoa rừng nở trước sân.
Ngôi nhà do các vị Bồ Tát biến hóa ra để thử lòng thầy trò Đường Tăng:
Môn thùy thúy bách, trạch cận thanh sơn. kỷ chu tùng nhiễm nhiễm, số hành trúc ban ban. ly biên dã cúc ngưng sương diễm, kiều bạn u lan ánh thủy đan. phấn nê tường bích, chuyên thế vi viên. cao đường đa tráng lệ, đại hạ thậm thanh an. ngưu dương bất kiến vô kê khuyển, tưởng thị thu thu nông sự nhàn.
門垂翠柏，宅近青山。幾株松冉冉，數莖竹斑斑。籬邊野菊凝霜艷，橋畔幽蘭映水丹。粉泥牆壁，磚砌圍圜。高堂多壯麗，大廈甚清安。牛羊不見無雞犬，想是秋收農事閑。
Cổng trùm bóng trắc biếc,
Nhà sát vách núi xanh.
Mấy hàng tùng mướt mướt,
Dăm ngọn trúc thanh thanh.
Bên dậu cúc khoe sắc,
Chân cầu lan soi mình.
Nhà cửa vôi quét sáng,
Tường gạch bọc xung quanh.
Lâu đài cực tráng lệ,
Phòng lớn rất u thâm.
Không trâu, dê, gà, chó,
Mùa màng chắc đã xong.
Một thôn xóm trong rừng tùng:
Tuyết khi suy liễu, băng kết phương đường. Sơ sơ tu trúc dao thanh, úc úc kiều tùng ngưng thúy. Kỷ gian mao ốc bán trang ngân, nhất tọa tiểu kiều tà thế phấn. Ly biên vi thổ thủy tiên hoa, diêm hạ trường thùy băng đống trứ. Táp táp hàn phong tống dị hương, tuyết mạn bất kiến mai khai xử.
雪欺衰柳，冰結方塘。疏疏修竹搖青，鬱鬱喬松凝翠。幾間茅屋半裝銀，一座小橋斜砌粉。籬邊微吐水仙花，簷下長垂冰凍箸。颯颯寒風送異香，雪漫不見梅開處。
Tuyết rơi cành liễu yếu,
Băng đóng mặt ao vuông
Lơ thơ khóm trúc ngả xanh rờn
Ngan ngát hàng tùng phô vẻ biếc
Mấy gian nhà cỏ tường vôi quét
Một chiếc cầu cong gạch phấn thoa
Thủy tiên hé mở phía rào xa,
Đũa băng rũ xuống thềm hiên trước,
Gió bấc từng cơn đưa hương ngát
Chẳng thấy mai cười bởi tuyết bay
Một thôn xóm trên đường đi:
Dã hoa doanh kính, tạp thụ già phi. Viễn ngạn lưu sơn thủy, bình huề chủng mạch quỳ. Kiêm gia lộ nhuận khinh âu túc, dương liễu phong vi quyện điểu tê. Thanh bách gian tùng tranh thúy bích, hồng bồng ánh liệu đấu phương phi. Thôn khuyển phệ, vãn kê đề, ngưu dương thực bão mục đồng quy. Thoán yên kết vụ hoàng lương thục, chính thị sơn gia nhập mộ thì.
野花盈徑，雜樹遮扉。遠岸流山水，平畦種麥葵。蒹葭露潤輕鷗宿，楊柳風微倦鳥棲。青柏間松爭翠碧，紅蓬映蓼鬥芳菲。村犬吠，晚雞啼，牛羊食飽牧童歸。爨煙結霧黃粱熟，正是山家入暮時。
Đầy đường hoa dại nở,
Cửa rợp bóng cây che.
Nước róc rách lòng khe,
Ruộng nương xanh rờn lúa.
Khóm lau rậm rạp cò êm ngủ,
Chòm liễu rung rinh sẻ mệt về.
Tùng nhạt bách xanh phơi tán biếc,
Bông hồng ngổ tía thoảng hương quê.
Chó sủa vang vang gà gáy rộn,
Trâu bò no bụng trẻ đưa về.
Mơ màng khói bếp nồi kê chín,
Chính lúc nhà nông được thỏa thuê.
Một ngôi nhà nhỏ của người dân trong rừng sâu:
Thạch kính trọng mạn đài tiển, sài môn bồng lạc đằng hoa.
Tứ diện sơn quang liên tiếp, nhất lâm điểu tước huyên hoa.
Mật mật tùng hoàng giao thúy, phân phân dị hủy kỳ ba.
Địa tích vân thâm chi xử, trúc ly mao xá nhân gia.
石徑重漫苔蘚，柴門蓬絡藤花。
四面山光連接，一林鳥雀諠譁。
密密松篁交翠，紛紛異卉奇葩。
地僻雲深之處，竹籬茅舍人家。
Đường đá rêu phong kín
Hoa mây rủ cửa sài
Bốn phía núi sừng sững,
Khắp rừng chim hót vui,
Tùng bách rợp bóng mát.
Hoa cỏ ngát hương bay.
Chốn núi sâu tịch mịch,
Thấp thoáng bóng nhà ai.
_____
Ngôi nhà nơi ở của bảy yêu tinh nhện:
Thạch kiều cao tủng, cổ thụ sâm tề. Thạch kiều cao tủng, sàn sàn lưu thủy tiếp trường khê; cổ thụ sâm tề, quát quát u cầm minh viễn đại. Kiều na biên hữu số chuyên mao ốc, thanh thanh nhã nhã nhược tiên am; hựu hữu na nhất tọa bồng song, bạch bạch minh minh khi đạo viện. Song tiền hốt kiến tứ giai nhân, đô tại na lý thứ phượng miêu loan tố châm tuyến.
石橋高聳，古樹森齊。石橋高聳，潺潺流水接長溪；古樹森齊，聒聒幽禽鳴遠岱。橋那邊有數椽茅屋，清清雅雅若仙庵；又有那一座蓬窗，白白明明欺道院。窗前忽見四佳人，都在那裡刺鳳描鸞做針線。
Cầu đá cao ngất
Cổ thụ sum suê
Cầu đá cao ngất, nước trôi róc rách dưới khe dài;
Cổ thụ sum suê, chim hót líu lo trên núi thẳm,
Bên cầu mấy nếp tranh soi bóng
Xinh xinh thanh nhã tựa am tiên
Lại thấy thấp thoáng mấy khung cửa sổ êm đềm
Phong cảnh thanh u như đạo viện
Bỗng thấy bốn giai nhân kiều diễm
Đường kim mũi chỉ mải mê thêu
Trang viên trong am Tụ Tiên:
Tiểu kiều thông hoạt thủy, mao xá ỷ thanh sơn.
Thôn khuyển uông ly lạc, u nhân tự vãng hoàn.
小橋通活水，茅舍倚青山。
村犬汪籬落，幽人自往還。
Cầu nhỏ vắt qua suối,
Nếp tranh dựa núi xanh.
Chó sủa bên gian vắng,
Người đi cốt cách thanh.
_____
Miếu thờ Linh Cảm Đại Vương:
Cảm ứng nhất phương hưng miếu vũ, uy linh thiên lý hữu lê dân.
Niên niên trang thượng thi cam vũ, tuế tuế thôn trung lạc khánh vân.
Tuy tắc ân đa hoàn hữu oán, tung nhiên từ huệ khước thương nhân.
Chích nhân yếu cật đồng nam nữ, bất thị chiêu chương chính trực thần.
感應一方興廟宇，威靈千里祐黎民。
年年莊上施甘雨，歲歲村中落慶雲。
雖則恩多還有怨，縱然慈惠卻傷人。
只因要吃童男女，不是昭彰正直神。
Cảm ứng một phương xây miếu vũ,
Uy linh nghìn dặm giúp dân tình.
Quanh năm đồng ruộng rơi mưa ngọt.
Suốt tháng thôn cư rợp ráng vàng.
Tuy đội ơn sâu thành oán nặng,
Từ tâm mà lại hóa vô nhân.
Trẻ con nộp mạng ngài ăn thịt,
Chẳng phải chiêu chương chính trực thần!
Ngôi miếu cổ giữa núi Kinh Cức:
Nham tiền cổ miếu chẩm hàn lưu, lạc mục hoang yên tỏa phế khâu.
Bạch hạc tùng trung thâm tuế nguyệt, lục vu đài hạ tự xuân thu.
Trúc dao thanh bội nghi văn ngữ, điểu lộng dư âm tự tố sầu.
Kê khuyển bất thông nhân tích thiếu, nhàn hoa dã mạn nhiễu tường đầu.
巖前古廟枕寒流，落目荒煙鎖廢丘。
白鶴叢中深歲月，綠蕪臺下自春秋。
竹搖青珮疑聞語，鳥弄餘音似訴愁。
雞犬不通人跡少，閑花野蔓遶牆頭。
Bên suối lạnh một ngôi miếu cổ
Lòng khói mây mưa gió buồn tênh
Hạc trắng đùa với mây xanh
Cỏ hoa chân miếu dập dềnh tháng năm
Trúc xào xạc tưởng trăm người nói
Chim líu lo như gợi cơn sầu
Dấu chân người thấy đâu nào
Hoa tươi cỏ tốt quanh đầu tường hoang
Cảnh tượng hoang phế ở chùa Kim Quang:
Cổ điện hương đăng lãnh, hư lang diệp tảo phong. Lăng vân thiên xích tháp, dưỡng tính kỷ chu tùng. Mãn địa lạc hoa vô khách quá, diêm tiền chu võng nhậm phàn lung. Không giá cổ, uổng huyền chung, hội bích trần đa thải tượng mông. Giảng tọa u nhiên tăng bất kiến, thiền đường tĩnh hĩ điểu thường phùng. Thê lương kham thán tức, tịch mịch khổ vô cùng. Phật tiền tuy hữu hương lô thiết, hôi lãnh hoa tàn sự sự không.
古殿香燈冷，虛廊葉掃風。凌雲千尺塔，養性幾株松。滿地落花無客過，簷前蛛網任攀籠。空架鼓，枉懸鐘，繪壁塵多彩像朦。講座幽然僧不見，禪堂靜矣鳥常逢。淒涼堪歎息，寂寞苦無窮。佛前雖有香爐設，灰冷花殘事事空。
Điện cổ đèn hương lạnh
Sân quang lá rụng bay
Tháp cao chọc trời mây
Mấy gốc tùng sừng sững
Khách vắng hoa ngàn rụng
Hành lang nhện chăng tơ
Lầu chuông trống chỏng chơ
Tượng phật bụi trần phủ
Tòa vắng sư đâu cả
Chùa hoang chim đậu đầy
Cảnh vật thê lương thay
Thật vô cùng u tịch
Lư hương trước đài lạnh
Lặng không hương khói bay
Mặt trước Chùa Trấn Hải:
Trường lang tịch tĩnh, cổ sát tiêu sơ; đài tiển doanh đình, hao trăn mãn kính; duy huỳnh hỏa chi phi đăng, chích oa thanh nhi đại lậu.
長廊寂靜，古剎蕭疏；苔蘚盈庭，蒿蓁滿徑；惟螢火之飛燈，只蛙聲而代漏。
Hiên dài vắng lặng, chùa cổ điêu tàn, rêu phủ đầy sân, cổ bò khắp đất, chỉ thấy đom đóm bay lập lòe, tiếng ếch kêu ồm ộp.
Điện vũ điêu linh đảo tháp, lang phòng tịch mịch khuynh đồi. Đoạn chuyên phá ngõa thập dư đôi, tận thị ta oai lương chiết trụ. Tiền hậu tận sinh thanh thảo, trần mai hủ lạn hương trù. Chung lâu băng phôi cổ vô bì, lưu ly hương đăng phá tổn. Phật Tổ kim thân một sắc, la hán đảo ngọa đông tây. Quan Âm lâm phôi tận thành nê, dương liễu tịnh bình trụy địa. Nhật nội tịnh vô tăng nhân, dạ gian tận túc hồ ly. Chích thính phong hưởng hống như lôi, đô thị hổ báo tàng thân chi xử. Tứ hạ tường viên giai đảo, diệc vô môn phiến quan cư.
Hữu thi vi chứng. thi viết:
Đa niên cổ sát một nhân tu, lang bái điêu linh đảo canh hưu.
Mãnh phong xuy liệt già lam diện, đại vũ kiêu tàn phật tượng đầu.
Kim Cương điệt tổn tùy lâm sái, thổ địa vô phòng dạ bất thu.
Canh hữu lưỡng bàn kham thán xử, đồng chung trứ địa một huyền lâu.
殿宇凋零倒塌，廊房寂寞傾頹。斷磚破瓦十餘堆，盡是些歪梁折柱。前後盡生青草，塵埋朽爛香廚。鐘樓崩壞鼓無皮，琉璃香燈破損。佛祖金身沒色，羅漢倒臥東西。觀音淋壞盡成泥，楊柳淨瓶墜地。日內並無僧人，夜間盡宿狐狸。只聽風響吼如雷，都是虎豹藏身之處。四下牆垣皆倒，亦無門扇關居。
有詩為證。詩曰：
多年古剎沒人修，狼狽凋零倒更休。
猛風吹裂伽藍面，大雨澆殘佛像頭。
金剛跌損隨淋灑，土地無房夜不收。
更有兩般堪嘆處，銅鐘著地沒懸樓。
Đền miếu sao đổ nát.
Hành lang cũng vắng teo.
Ngói vỡ và tường xiên,
Cột nghiêng kèo gẫy cả.
Trước sau cỏ che phủ,
Bếp núc bụi bám dày.
Gác chuông đổ thảm thay,
Đèn lưu ly vỡ nát.
Tượng Phật Tổ phai sắc,
Tượng La Hán đổ lăn.
Tượng Quan Âm bở tan,
Bình nước cành dương rớt.
Ngày chẳng bóng sư sãi,
Đêm cáo thỏ nô đùa.
Gió rít thổi vù vù.
Nơi ẩn thân hổ báo.
Bốn vách tường xiêu vẹo
Cánh cửa đóng cũng không.
/////Có bài thơ làm chứng rằng:
Bao năm chùa cổ chẳng ai tu,
Đổ nát thê lương dạ thẫn thờ.
Thốc mặt Già Lam cơn gió lạnh,
Hắt đầu Phật Tổ trận mưa to.
Kim cương tượng gỗ dầm sương gió,
Thổ địa phòng không dãi nắng mưa.
Ngó tới hai bên càng chán ngán,
Chuông đồng lăn lóc giữa hoang sơ.
Cảnh đổ nát trong ngự hoa viên của hoàng cung nước Ô Kê:
Thải họa điêu lan lang bái, bảo trang đình các khi oai. Toa đinh liệu ngạn tận trần mai, thược dược đồ câu bại. Mạt lỵ mân côi hương ám, mẫu đan bách hợp không khai. Phù dung mộc cận thảo cai cai, dị hủy kỳ ba ủng phôi. Xảo thạch sơn phong câu đảo, trì đường thủy hạc ngư suy. Thanh tùng tử trúc tự càn sài, mãn lộ nhung nhung hao ngải. Đan quế bích đào chi tổn, hải lưu đường lệ căn oai. Kiều đầu khúc kính hữu thương đài, lãnh lạc hoa viên cảnh giới.
彩畫雕欄狼狽，寶妝亭閣攲歪。莎汀蓼岸盡塵埋，芍藥荼俱敗。茉莉玫瑰香暗，牡丹百合空開。芙蓉木槿草垓垓，異卉奇葩壅壞。巧石山峰俱倒，池塘水涸魚衰。青松紫竹似乾柴，滿路茸茸蒿艾。丹桂碧桃枝損，海榴棠棣根歪。橋頭曲徑有蒼苔，冷落花園境界。
Mái trạm tường son đổ nát.
Lâu đài đình các ngả nghiêng.
Khóm liễu ven hồ xơ xác,
Cỏ hoa cây cối u buồn,
Hoa hồng, phù dung ủ rũ.
Mẫu đơn, bách hợp cánh bươm.
Dâm bụt, hoa nhài cỏ lấn,
Côn trùng, sâu bọ cắn tàn.
Núi giả đá kê xiêu vẹo.
Trong hồ tôm cá gầy còm.
Trúc, tùng khô như que củi.
Đầy đường cỏ mọc tốt um.
Bích đào cành kia gẫy gục.
Đường lệ thân cây đổ ngang.
Đầu cầu rêu xanh phủ kín,
Cảnh vật nom thật hoang tàn.
Cảnh đổ nát ở núi Hoa Quả:
Hồi cố tiên sơn lưỡng lệ thùy, đối sơn thê thảm canh thương bi.
đương thì chích đạo sơn vô tổn, kim nhật phương tri địa hữu khuy.
khả hận nhị lang tương ngã diệt, kham sân tiểu thánh bả nhân khi.
hành hung quật nhĩ tiên linh mộ, vô cán phá nhĩ tổ phần cơ.
mãn thiên hà vụ giai tiêu đãng, biến địa phong vân tận tán hi.
đông lĩnh bất văn ban hổ khiếu, tây sơn na kiến bạch viên đề.
bắc khê hồ thỏ vô tung tích, nam cốc chương một ảnh di.
thanh thạch thiêu thành thiên khối thổ, bích sa hóa tác nhất đôi nê.
động ngoại kiều tùng giai ỷ đảo, nhai tiền thúy bách tận hi thiếu.
xuân sam hòe cối lật đàn tiêu, đào hạnh lý mai lê tảo liễu.
chá tuyệt tang vô chẩm dưỡng tàm? liễu hi trúc thiếu nan tê điểu.
phong đầu xảo thạch hóa vi trần, giản để tuyền càn đô thị thảo.
nhai tiền thổ hắc một chi lan, lộ bạn nê hồng đằng bệ phàn.
vãng nhật phi cầm phi na xử? đương thì tẩu thú tẩu hà sơn?
báo hiềm mãng ác khuynh đồi sở, hạc tị xà hồi bại phôi gian.
tưởng thị nhật tiền hành ác niệm, trí lệnh mục hạ thụ gian nan.
回顧仙山兩淚垂，對山悽慘更傷悲。
當時只道山無損，今日方知地有虧。
可恨二郎將我滅，堪嗔小聖把人欺。
行兇掘你先靈墓，無干破爾祖墳基。
滿天霞霧皆消蕩，遍地風雲盡散稀。
東嶺不聞斑虎嘯，西山那見白猿啼。
北谿狐兔無蹤跡，南谷獐沒影遺。
青石燒成千塊土，碧砂化作一堆泥。
洞外喬松皆倚倒，崖前翠柏盡稀少。
椿杉槐檜栗檀焦，桃杏李梅梨棗了。
柘絕桑無怎養蠶？柳稀竹少難棲鳥。
峰頭巧石化為塵，澗底泉乾都是草。
崖前土黑沒芝蘭，路畔泥紅藤薜攀。
往日飛禽飛那處？當時走獸走何山？
豹嫌蟒惡傾頹所，鶴避蛇回敗壞間。
想是日前行惡念，致令目下受艱難。
Ngoảnh lại non tiêu rơi giọt lệ,
Núi xưa xơ xác quặn đau lòng.
Đương thời cứ ngỡ non không lở,
Nay mới hay rằng đất cũng băng.
Đáng giận Nhị Lang sao nỡ bắt,
Lừa đời Tiểu Thánh nghĩ càng căm.
Đào mồ những kẻ gây hung ác,
Cuốc mả nhà bay thực bất bằng!
Sương tuyết đầy trời tan tác đó,
Gió mây khắp đất rạc rời đây.
Núi đông bặt tiếng hùm gầm thét,
Chỉ thấy non tây vượng gọi bầy.
Khe bắc cáo cầy không dấu vết,
Hươu nai nào thấy ở hang nam.
Đá xanh đốt vụn thành muôn cục,
Ngọc biếc ngày xưa cũng nát tan.
Cửa động tùng xanh nghiêng ngả đổ,
Sườn non trắc biếc xác xơ khô.
Thung, sam, hòe, lật đều vàng xém,
Đào, mận, lê, mơ cũng rạc rờ.
Không có dâu gai tằm cũng hỏng,
Bơ phờ liễu trúc chẳng chim bay.
Đỉnh non đá tảng thành bùn bụi,
Lòng suối cạn khô bụi phủ đầy.
Sườn núi xám sì lan huệ héo,
Ven đường đỏ quạch sắn bìm leo.
Chim bay ngày ấy đâu rồi nhỉ?
Thú chạy giờ đây cũng vắng teo.
Báo hiềm nằm cuộn nơi hoang vắng,
Hạc sợ trăn nằm chốn nát tan.
Ấy bởi ngày xưa gây chuyện ác,
Cho nên giờ gặp cảnh gian nan.
_____
Các nhà sư không tu hành mà chỉ phá phách:
Nhàn thì duyên tường phao ngõa, muộn lai bích thượng ban đinh. Lãnh thiên hướng hỏa chiết song linh. Hạ nhật tha môn lan kính.
Phiên bố xả vi cước đái, nha hương thâu hoán mạn tinh. Thường tương lưu ly bả du khuynh. Đoạt oản đoạt oa đổ thắng.
閑時沿牆拋瓦，悶來壁上扳釘。冷天向火折窗櫺。夏日拖門攔徑。
幡布扯為腳帶，牙香偷換蔓菁。常將琉璃把油傾。奪碗奪鍋賭勝。
Lúc rỗi trèo tường ném ngói,
Khi buồn phá cửa nhổ đinh,
Trời lạnh bẻ song đốt sưởi,
Ngày hè ngả cửa nằm nhàn.
Vải phướn xé làm bao chân,
Bát nhang đổi lấy rau sam.
Làm đổ dầu đèn lênh láng,
Giằng nồi cướp bát tranh ăn.
_____
Bầy khỉ nô đùa:
Khiêu thụ phàn chi, thải hoa mịch quả; phao đạn tử, ngõa ma nhi; bào sa oa, thế bảo tháp; cản tinh đình, phác chá; tham lão thiên, bái bồ tát; xả cát đằng, biên thảo; tróc sắt tử, giảo hựu kháp; lý mao y, dịch chỉ giáp. Ai đích ai, sát đích sát; thôi đích thôi, áp đích áp; xả đích xả, lạp đích lạp: thanh tùng lâm hạ nhậm tha ngoan, lục thủy giản biên tùy tẩy trạc.
跳樹攀枝，採花覓果；拋彈子，邷麼兒；跑沙窩，砌寶塔；趕蜻蜓，撲蜡；參老天，拜菩薩；扯葛籐，編草；捉虱子，咬又掐；理毛衣，剔指甲。挨的挨，擦的擦；推的推，壓的壓；扯的扯，拉的拉：青松林下任他頑，綠水澗邊隨洗濯。
Từng con nô giỡn.
Leo cây vin cành.
Hái hoa tìm quả
Nhảy nhót lanh chanh
Nào trèo đống cát
Nào xây tháp tầng
Tìm bắt bươm bướm
Chuồn chuồn vồ lanh
Con lạy Bồ Tát
Con vái trời xanh
Con xe dây sắn
Con đan hài vân
Tìm bắt chấy rận
Cắn móng tay, chân
Gãi cào xúm xít
Co kéo loanh quanh
Nô đùa thỏa thích
Trong rừng thông xanh
Tắm táp nghịch ngợm
Giữa suối trong lành
_____
Các nhà sư đang tụng kinh, nhìn thấy bọn Hành Giả liền bỏ chạy:
Quan khán ngoại lai nhân, chủy trường nhĩ đóa đại.
Thân thô bối bạc khoan, thanh hưởng như lôi trách.
Hành giả dữ sa tăng, dung mạo canh sửu lậu.
Sảnh đường kỷ chúng tăng, vô nhân bất hại phạ.
Đồ lê hoàn niệm kinh, ban thủ giáo hành bãi.
Nan cố khánh hòa linh, phật tượng thả đâu hạ.
Nhất tề xuy tức đăng, kinh tán quang sạ sạ.
Điệt điệt dữ ba ba, môn hạn hà tằng khóa.
Nhĩ đầu chàng ngã đầu, tự đảo hồ lô giá.
Thanh thanh hảo đạo tràng, phiên thành đại tiếu thoại.
觀看外來人，嘴長耳朵大。
身粗背膊寬，聲響如雷咋。
行者與沙僧，容貌更醜陋。
廳堂幾眾僧，無人不害怕。
闍黎還念經，班首教行罷。
難顧磬和鈴，佛像且丟下。
一齊吹息燈，驚散光乍乍。
跌跌與爬爬，門限何曾跨。
你頭撞我頭，似倒葫蘆架。
清清好道場，翻成大笑話。
Nhìn thấy người đứng ngoài,
Mồm dài tai to vểnh.
Người thô, lưng tấm phản.
Tiếng ồm ồm sấm vang.
Hành Giả và Sa Tăng.
Mặt mũi dáng dữ tợn.
Trong nhà mấy hòa thượng,
Đều hoảng hốt giật mình.
Sư chủ còn đọc kinh.
Sư cụ bảo dừng lại.
Chuông khánh chẳng ai đoái.
Tượng Phật vứt chỏng chơ.
Đèn nến tắt, tối mờ,
Người người bỏ chạy ráo,
Sờ soạng, chân lảo đảo.
Bậu cửa bước không qua.
Đầu vào đụng đầu ra,
Như bầu khô trong lốc.
Đạo tràng đang nghiêm túc.
Bỗng thành trận cười rền!
_____
Khung cảnh buổi lễ nhương tinh của các đạo sĩ tại quán Tam Thanh:
Linh khu cao điện, phúc địa chân đường. Linh khu cao điện, nguy nguy tráng tự bồng hồ cảnh; phúc địa chân đường, ẩn ẩn thanh như hóa nhạc cung. Lưỡng biên đạo sĩ tấu sanh hoàng, chính diện cao công kình ngọc giản. Tuyên lý tiêu tai sám, khai giảng 《 đạo đức kinh 》. Dương trần kỷ độ tận truyện phù, biểu bạch nhất phiên giai phủ phục. Chú thủy phát hịch, chúc diễm phiêu dao trùng thượng giới; tra cương bố đấu, hương yên phức úc thấu thanh tiêu. Án đầu hữu cung hiến tân tiên, trác thượng hữu trai diên phong thịnh.
靈區高殿，福地真堂。靈區高殿，巍巍壯似蓬壺景；福地真堂，隱隱清如化樂宮。兩邊道士奏笙簧，正面高公擎玉簡。宣理消災懺，開講《道德經》。揚塵幾度盡傳符，表白一番皆俯伏。咒水發檄，燭焰飄搖沖上界；查罡佈斗，香煙馥郁透清霄。案頭有供獻新鮮，桌上有齋筵豐盛。
Điện lớn linh khu
Tòa cao phúc địa
Điện lớn linh khu, vòi vọi nguy nga Bồng Lai cảnh
Tòa cao phúc địa, lấp ló thanh thanh Hoa Lạc cung
Hai bên đạo sĩ tấu đàn, sênh!
Phía trước một ngài cầm ngọc giản
Lầm rầm khấn tiêu tan tai nạn
Oang oang giảng giải đạo đức kinh
Phất trần phe phẩy thẩy truyền linh
Biểu tấu một phen đều phủ phục
Sớ dâng bùa phái, phiêu diêu rực rỡ cuộn trời xanh
Sắp xếp trăng sao, khói hương nghi ngút xông thượng giới
Trước án bày đầy hoa quả mới
Trên bàn đặt chật thức ăn chay
_____
Thái tử nước Ô Kê về cung hỏi mẹ chuyện thực hư:
Phùng quân chích thuyết thụ sinh nhân, tiện tác như lai hội thượng nhân.
Nhất niệm tĩnh quan trần thế phật, thập phương đồng khán hàng uy thần.
Dục tri kim nhật chân minh chủ, tu vấn đương niên đích mẫu thân.
Biệt hữu thế gian tằng vị kiến, nhất hành nhất bộ nhất hoa tân.
逢君只說受生因，便作如來會上人。
一念靜觀塵世佛，十方同看降威神。
欲知今日真明主，須問當年嫡母身。
別有世間曾未見，一行一步一花新。
Gặp người nói chuyện thụ sinh.
Tưởng như Phật tổ với mình gặp nhau.
Niệm xong trông thấy lẽ màu,
Giáng oai thân ấy trước sau tỏ tường.
Muốn biết ai ở ngai vàng,
Mẫu thân còn đó tìm đường hỏi ngay.
Một phần thế giới ai hay.
Bước đi mỗi bước cỏ cây lạ lùng.
_____
Bài thơ nói về nước Tây Lương toàn là đàn bà con gái:
Thánh tăng bái phật đáo Tây Lương, quốc nội truân âm thế thiếu dương.
Nông sĩ công thương giai nữ bối, ngư tiều canh mục tận hồng trang.
Kiều nga mãn lộ hô nhân chủng, ấu phụ doanh nhai tiếp phấn lang.
Bất thị ngộ năng thi sửu tương, yên hoa vi khốn khổ nan đương!
聖僧拜佛到西梁，國內衠陰世少陽。
農士工商皆女輩，漁樵耕牧盡紅妝。
嬌娥滿路呼人種，幼婦盈街接粉郎。
不是悟能施醜相，煙花圍困苦難當！
Thánh Tăng bái Phật đến Tây Lương,
Chỉ gái không trai nước lạ thường!
Nông, sĩ, công, thương toàn phái yếu,
Ngư, tiều, canh, mục rặt hồng trang.
Gái tơ kén rể ngồi đầy chợ,
Thiếu nữ cầu hôn đứng chật đường.
Không có Ngộ Năng người xấu xí,
Các nàng vây chặt khó mà đương.
_____
Bài ca phơi kinh:
Nhất thể thuần dương hỉ hướng dương,
Âm ma bất cảm sính cường lương.
Tu tri thủy thắng chân kinh phục,
Bất phạ phong lôi thiểm vụ quang.
Tự thử thanh bình quy chính giác,
Tòng kim an thái đáo tiên hương.
Sái kinh thạch thượng lưu tung tích,
Thiên cổ vô ma đáo thử phương.
一體純陽喜向陽，陰魔不敢逞強梁。
須知水勝真經伏，不怕風雷熌霧光。
自此清平歸正覺，從今安泰到仙鄉。
曬經石上留蹤跡，千古無魔到此方。
Một thể thuần dương thấy ánh dương, Ma âm thôi dám, chẳng ngăn đường.
Mới hay nước có làm kinh ướt,
Chẳng sợ gió, mây, sấm dập dồn.
Thỏa chí từ đây về chính quả,
Vui lòng nay đã hưởng Tây phương.
Phơi kinh đá nọ còn ghi dấu,
Nghìn kiếp yêu ma chẳng bén bàng.
_____
Gặp lại con rùa ở sông Thông Thiên:
Bất nhị môn trung pháp áo huyền,
Chư ma chiến thối thức nhân thiên.
Bản lai diện mục kim phương kiến,
Nhất thể nguyên nhân thủy đắc toàn.
Bỉnh chứng tam thừa tùy xuất nhập,
Đan thành cửu chuyển nhậm chu toàn.
Thiêu bao phi trượng thông hưu giảng,
Hạnh hỉ hoàn nguyên ngộ lão ngoan.
不二門中法奧玄，諸魔戰退識人天。
本來面目今方見，一體原因始得全。
秉證三乘隨出入，丹成九轉任周旋。
挑包飛杖通休講，幸喜還元遇老黿。
Bất nhị pháp môn rất diệu huyền,
Yêu ma lui sợ – rõ người tiên.
Bản lai diện mục nay mừng thấy,
Một thể nguyên nhân đã vẹn tuyền.
Đạo cả tam thừa tùy xuất nhập,
Linh đơn chín luyện mặc tuần hoàn.
Gậy bay gói khoác thôi đừng kể,
Gặp lại rùa xưa thỏa ước nguyền.
_____
Trải qua 81 nạn, Đường Tăng đắc chính quả:
Cửu cửu quy chân đạo hành nan,
Kiên trì đốc chí lập huyền quan.
Tất tu khổ luyện tà ma thối,
Định yếu tu trì chính pháp hoàn.
Mạc bả kinh chương đương dung dịch,
Thánh Tăng nan quá hứa đa bàn.
Cổ lai diệu hợp tham đồng khế,
Hào phát soa thù bất kết đan.
九九歸真道行難，堅持篤志立玄關。
必須苦煉邪魔退，定要修持正法還。
莫把經章當容易，聖僧難過許多般。
古來妙合參同契，毫髮差殊不結丹。
Tám mươi mốt nạn tai ương trọn,
Dựng cơ huyền, chí hướng sắt son.
Ma lui là bởi lòng bền,
Muốn thành chính pháp phải nên tu trì.
Chớ bảo lấy kinh kia là dễ,
Công Thánh Tăng chịu khổ xiết bao.
Xưa nay hòa hợp tuyệt sao!
Một ly sai biệt kết nào nổi đan!
_____
Ma quái chiếm ngôi, điềm dữ hiện ra:
Nhược thị chân vương đăng bảo tọa, tự hữu tường quang ngũ sắc vân.
Chích nhân yêu quái xâm long vị, đằng đằng hắc khí tỏa kim môn.
若是真王登寶座，自有祥光五色雲。
只因妖怪侵龍位，騰騰黑氣鎖金門。
Nếu vua xứng đáng ở ngôi.
Mây lành ngũ sắc rợp trời chở che.
Hẳn tà ma chiếm ngôi vua,
Mây đen phủ kín thế kia, thảo nào…
_____
Tả điềm lành:
Mãn thiên thụy ải, trận trận hương phong.
滿天瑞靄，陣陣香風。
Mây đẹp khắp trời, gió thơm lồng lộng.
Tường vân phiếu miểu, thụy ải nhân uân.
祥雲縹緲，瑞靄氤氳。
Mây lành phơi phới, ráng đẹp mơ màng.
_____
Tả các trận gió lành:
Hương phong liễu nhiễu
香風繚繞
Gió thơm phảng phất
Hương phong đãng đãng
香風蕩蕩
Gió thơm thoang thoảng
Hương phong cổn cổn
香風滾滾
Gió thơm cuồn cuộn
_____
Thành ngữ
流星趕月 Lưu tinh cản nguyệt: Nhanh như sao băng đuổi theo mặt trăng vậy
風捲殘雲 Phong quyển tàn vân: Rất nhanh, loáng một cái đã hết giống như gió cuốn mây tàn vậy
_____
Lời bài hát của bác tiều phu trong rừng:
Vân tế y y nhận cựu lâm, đoạn nhai hoang thảo lộ nan tầm.
Tây sơn vọng kiến triêu lai vũ, nam giản quy thì độ xử thâm.
雲際依依認舊林，斷崖荒草路難尋。
西山望見朝來雨，南澗歸時渡處深。
Trong mây rừng cũ nhận ra,
Sườn non cỏ ngập rườm rà khó trông.
Non tây buổi sớm mưa ròng,
Chiều về đã thấy khe trong nước đầy.
_____
Đan thành thức đắc bản lai diện,
Thể kiện như như bái chủ nhân.
丹成識得本來面，體健如如拜主人。
Đan thành biết rõ diện mục cũ
Thân khỏe thung dung lạy chủ nhân.
_____
Đường Tăng công quả viên mãn:
Đương niên thanh yến nhạc thăng bình,
Văn vũ an nhiên hiển tuấn anh.
Thủy lục tràng trung tăng diễn pháp,
Kim loan điện thượng chủ soa khanh.
Quan văn sắc tứ Đường Tam Tạng,
Kinh quyển nguyên nhân phối ngũ hành.
Khổ luyện hung ma chủng chủng diệt,
Công thành kim hỉ thượng triều kinh.
當年清宴樂昇平，文武安然顯俊英。
水陸場中僧演法，金鑾殿上主差卿。
關文敕賜唐三藏，經卷原因配五行。
苦煉兇魔種種滅，功成今喜上朝京。
Năm nào dự yến thanh bình,
Trăm quan văn võ triều đình xênh xang.
Diễn pháp thủy lục đàn tràng,
Vua ban chiếu chỉ lên đường sang Tây.
Điệp văn xuất cảnh trao tay,
Ngũ hành phối hợp mang ngay kinh về.
Tai ương, hoạn nạn vượt qua,
Công thành toại nguyện nay về Tràng An.
Tán thán công quả của Đường Tăng:
Thánh tăng nỗ lực thủ kinh biên,
Tây vũ chu lưu thập tứ niên.
Khổ lịch trình đồ tao hoạn nạn,
Đa kinh sơn thủy thụ truân chiên.
Công hoàn bát cửu hoàn gia cửu,
Hành mãn tam thiên cập đại thiên.
Đại giác diệu văn hồi thượng quốc,
Chí kim Đông Thổ vĩnh lưu truyền.
聖僧努力取經編，西宇周流十四年。
苦歷程途遭患難，多經山水受迍邅。
功完八九還加九，行滿三千及大千。
大覺妙文回上國，至今東土永留傳。
Thánh tăng gắng sức lấy kinh,
Ruổi rong mười bốn năm ròng trời Tây.
Gian lao vất vả đêm ngày,
Trèo đèo lội suối đắng cay muôn phần.
Hoàn thành công quả vô vàn.
Ba nghìn viên mãn đủ vòng đại thiên.
Chân kinh về tới Đại Đường,
Từ nay mãi mãi lưu truyền cõi Đông.
Năm thánh thành chính quả:
Nhất thể chân như chuyển lạc trần,
Hợp hòa tứ tương phục tu thân.
Ngũ hành luận sắc không hoàn tịch,
Bách quái hư danh tổng mạc luận.
Chính quả chiên đàn quy đại giác,
Hoàn thành phẩm chức thoát trầm luân.
Kinh truyền thiên hạ ân quang khoát,
Ngũ thánh cao cư bất nhị môn.
一體真如轉落塵，合和四相復修身。
五行論色空還寂，百怪虛名總莫論。
正果旃檀歸大覺，完成品職脫沉淪。
經傳天下恩光闊，五聖高居不二門。
Một thể chân như lạc xuống trần,
Hợp hòa bốn tướng lại tu thân.
Ngũ hành sắc tướng không rồi tịch,
Trăm quái hư danh thấy chẳng bàn. Chính quả chiên đàn theo đại giác,
Hoàn thành phẩm chức thoát trầm luân.
Kính truyền thiên hạ ân vô lượng,
Năm thánh ngồi cao bất nhị môn.
_____
Chùa Cứu Sinh được hương khói quanh năm:
Kim lô bất đoạn, thiên niên hỏa;
Ngọc trản thường minh, vạn tải đăng.
金爐不斷千年火，玉盞常明萬載燈。
Lò vàng nghìn thuở hương còn ngát,
Đèn ngọc muôn năm lửa chẳng tàn.
_____
Đàn tràng lễ Phật tụng kinh tại nhà họ Khấu:
Đại dương phan, phô thiết kim dung; Tề bỉnh chúc, thiêu hương cung dưỡng. Lôi cổ xao nao, xuy sanh niệp quản. Vân la nhi, hoành địch âm thanh, dã đô thị xích công tự dạng. Đả nhất hồi, xuy nhất tranh, lãng ngôn tề ngữ khai kinh tàng. Tiên an thổ địa, thứ thỉnh thần tướng. Phát liễu văn thư, bái liễu Phật tượng. Đàm nhất bộ 《 Khổng Tước Kinh 》, cú cú tiêu tai chướng; Điểm nhất giá Dược Sư Đăng, diễm diễm huy quang lượng. Bái thủy sám, giải oan khiên; Phúng 《 Hoa Nghiêm 》, trừ phỉ báng. Tam thừa diệu pháp thậm tinh cần, nhất nhị sa môn giai nhất dạng.
大揚旛，鋪設金容；齊秉燭，燒香供養。擂鼓敲鐃，吹笙捻管。雲鑼兒，橫笛音清，也都是尺工字樣。打一回，吹一趟，朗言齊語開經藏。先安土地，次請神將。發了文書，拜了佛像。談一部《孔雀經》，句句消災障；點一架藥師燈，焰焰輝光亮。拜水懺，解冤愆；諷《華嚴》，除誹謗。三乘妙法甚精勤，一二沙門皆一樣。
Phướn bay phần phật,
Lộng lẫy ánh vàng.
Đuốc sáng huy hoàng,
Hương trầm ngào ngạt,
Trống chiêng nhộn nhịp,
Đàn sáo du dương.
Xen tiếng trống chiêng,
Ê a kinh tụng.
Thổ địa kính trọng,
Thần tướng thảy mời.
Đốt sắc xong rồi,
Kính lạy tượng Phật.
Tụng kinh Khổng Tước,
Trừ mọi hiểm nguy.
Châm đèn Dược Sư,
Sáng ngời lấp lánh.
Tụng kinh Thủy Sám,
Giải mọi oan khiên.
Tụng kinh Hoa Nghiêm,
Trừ mọi tai ách.
Tam thừa diệu pháp bao tinh mật,
Nhất nhị sa môn thảy giống nhau.
_____
Đêm hội hoa đăng Nguyên Tiêu:
Tam ngũ lương tiêu tiết, thượng nguyên xuân sắc hòa. Hoa đăng huyền nháo thị, tề xướng thái bình ca. Hựu kiến na lục nhai tam thị đăng lượng, bán không nhất giam sơ thăng. Na nguyệt như phùng di thôi thượng lạn ngân bàn, giá đăng tự tiên nữ chức thành phô địa cẩm. Đăng ánh nguyệt, tăng nhất bội quang huy; nguyệt chiếu đăng, thiêm thập phân xán lạn. Quan bất tận thiết tỏa tinh kiều, khán bất liễu đăng hoa hỏa thụ. Tuyết hoa đăng, mai hoa đăng, xuân băng tiễn toái; tú bình đăng, họa bình đăng, ngũ thải toàn thành. Hạch đào đăng, hà hoa đăng, đăng lâu cao quải; thanh sư đăng, bạch tượng đăng, đăng giá cao kềnh. Hà nhi đăng, miết nhi đăng, bằng tiền cao lộng; dương nhi đăng, thỏ nhi đăng, diêm hạ tinh thần. Ưng nhi đăng, phượng nhi đăng, tương liên tương tịnh; hổ nhi đăng, mã nhi đăng, đồng tẩu đồng hành. Tiên hạc đăng, bạch lộc đăng, thọ tinh kỵ tọa; kim ngư đăng, trường kình đăng, lý bạch cao thừa. Ngao sơn đăng, thần tiên tụ hội; tẩu mã đăng, vũ tương giao phong. Vạn thiên gia đăng hỏa lâu đài, thập số lý vân yên thế giới. Na bích sương, tác lang lang ngọc xiếm phi lai; giá bích sương, cốc lộc lộc hương xa liễn quá. Khán na hồng trang lâu thượng, ỷ trứ lan, cách trứ liêm, tịnh trứ kiên, huề trứ thủ, song song mỹ nữ tham hoan; lục thủy kiều biên, nháo sảo sảo, cẩm thốc thốc, túy huân huân, tiếu a a, đối đối du nhân hí thải. Mãn thành trung tiêu cổ huyên hoa, triệt dạ lý sanh ca bất đoạn.
Hữu thi vi chứng. Thi viết:
Cẩm tú tràng trung xướng thải liên, thái bình cảnh nội thốc nhân yên.
Đăng minh nguyệt hiểu nguyên tiêu dạ, vũ thuận phong điều đại hữu niên.
三五良宵節，上元春色和。花燈懸鬧市，齊唱太平歌。又見那六街三市燈亮，半空一鑑初升。那月如馮夷推上爛銀盤，這燈似仙女織成鋪地錦。燈映月，增一倍光輝；月照燈，添十分燦爛。觀不盡鐵鎖星橋，看不了燈花火樹。雪花燈、梅花燈，春冰剪碎；繡屏燈、畫屏燈，五彩攢成。核桃燈、荷花燈，燈樓高掛；青獅燈、白象燈，燈架高檠。蝦兒燈、鱉兒燈，棚前高弄；羊兒燈、兔兒燈，簷下精神。鷹兒燈、鳳兒燈，相連相併；虎兒燈、馬兒燈，同走同行。仙鶴燈、白鹿燈，壽星騎坐；金魚燈、長鯨燈，李白高乘。鰲山燈，神仙聚會；走馬燈，武將交鋒。萬千家燈火樓臺，十數里雲煙世界。那壁廂，索琅琅玉韂飛來；這壁廂，轂轆轆香車輦過。看那紅妝樓上，倚著欄，隔著簾，並著肩，攜著手，雙雙美女貪歡；綠水橋邊，鬧吵吵，錦簇簇，醉醺醺，笑呵呵，對對遊人戲彩。滿城中簫鼓諠譁，徹夜裡笙歌不斷。
有詩為證。詩曰：
錦繡場中唱彩蓮，太平境內簇人煙。
燈明月皎元宵夜，雨順風調大有年。
Tiết lương tiêu xuân thắm,
Ngày thượng nguyên gió hòa.
Hoa đăng treo khắp nhà,
Chốn chốn rộn đàn sáo.
Dọc phố đèn sáng rực,
Giữa trời trăng bao la.
Đèn như gấm thêu hoa,
Trăng tựa mâm bạc trắng.
Đèn lồng trăng, lung linh vẻ sáng,
Trăng rọi đèn, rực rỡ chan hòa.
Ngắm sao hết cây trĩu đèn hoa,
Nhìn bất tận cầu sao óng ánh.
Đèn tuyết hoa, đèn mai hoa băng tan lóng lánh,
Đèn tú bình, đèn họa bình năm sắc lung linh.
Đèn hoa đào, đèn hoa sen trước ngõ treo lên,
Đèn sư tử, đèn bạch tượng bên thềm buộc chặt.
Đèn con tôm, đèn ba ba nhấp nha nhấp nháy,
Đèn con dê, đèn con thỏ lộng lẫy tinh thần.
Đèn chim ưng, đèn chim phượng liền giải như thành,
Đèn con hổ, đèn con ngựa như đi như diễu.
Đèn hạc tiên, đèn hươu trắng Thọ Tinh ngồi cưỡi,
Đèn cá vàng, đèn cá kình Lý Bạch bay cao.
Đèn ngạo sơn tựa thần tiên tụ hội giữa trời,
Đèn tẩu mã như võ tướng giao tranh giữa trận.
Muôn nghìn nhà đèn hoa lồng lộng,
Vài dặm phố mây khói mông lung.
Góc này yên ngọc gõ lanh canh,
Phía kia xe thơm lăn rộn rã.
Đám mỹ nữ vai chen vai, tay trong tay, rộn ràng hè phố,
Cánh du nhân say túy lúy, cười khà khà, túm tụm bên cầu.
Đầy thành tiếng đàn sáo ca lâu,
Suốt đêm giọng sênh ca dìu dặt.
Có bài thơ làm chứng rằng:
Giữa chốn phồn hoa hát hái sen,
Trong miền cực lạc khách đua chen.
Nguyên tiêu đêm đẹp đèn, trăng sáng,
Gió thuận mưa hòa lúa tốt lên.
Cảnh rước đèn:
Mã não hoa thành, lưu ly tiên động, thủy tinh vân mẫu chư cung: tự trọng trọng cẩm tú, điệp điệp linh lung. Tinh kiều ảnh hoảng càn khôn động, khán số chu hỏa thụ dao hồng. Lục nhai tiêu cổ, thiên môn bích nguyệt, vạn hộ hương phong. Kỷ xử ngao phong cao tủng, hữu ngư long xuất hải, loan phượng đằng không. Tiện đăng quang nguyệt sắc, hòa khí dung dung. Khỉ la đội lý, nhân nhân hỉ thính sanh ca. Xa mã oanh oanh: khán bất tận hoa dung ngọc mạo, phong lưu hào hiệp, giai cảnh vô cùng.
瑪瑙花城，琉璃仙洞，水晶雲母諸宮：似重重錦繡，疊疊玲瓏。星橋影晃乾坤動，看數株火樹搖紅。六街簫鼓，千門璧月，萬戶香風。幾處鰲峰高聳，有魚龍出海，鸞鳳騰空。羨燈光月色，和氣融融。綺羅隊裡，人人喜聽笙歌。車馬轟轟：看不盡花容玉貌，風流豪俠，佳景無窮。
Thành hoa mã não,
Động tiên lưu ly.
Cung Thủy Tinh như gấm thêu hoa,
Điện Vân Mẫu long lanh ngũ sắc.
Bóng cầu sao đung đưa trời đất,
Cây treo đèn đỏ rực gần xa.
Réo rắt tiếng đàn sáo sênh ca,
Phố xá cửa nhà hương thơm ngát.
Thấp thoáng ngọn ngạo phong cao ngất,
Lượn lờ đàn loan phượng thung dung.
Ánh đèn lồng long lanh,
Khí hòa dâng lai láng.
Người nghe sênh ca vui nhộn,
Ngựa xe bon chạy lanh canh.
Ngắm sao hết vẻ ngọc mạo hoa dung,
Phong nhã hào hoa cảnh đèn tuyệt diệu!
Cảnh tiệc hội dưới đầm Bích Ba:
Chu cung bối khuyết, dữ thế bất thù. Hoàng kim vi ốc ngõa, bạch ngọc tác môn xu. Bình khai đại mạo giáp, hạm thế san hô châu. Tường vân thụy ái huy liên tọa, thượng tiếp tam quang hạ nhập cù. Phi thị thiên cung tịnh hải tàng, quả nhiên thử xử tái bồng hồ. Cao đường thiết yến la tân chủ, đại tiểu quan viên quan miện châu. Mang hô ngọc nữ phủng nha bàn, thôi hoán tiên nga điều luật lữ. Trường kình minh, cự giải vũ, miết xuy sanh, đà kích cổ, ly hạm chi châu chiếu tôn trở. Điều triện chi văn liệt thúy bình, hà tu chi liêm quải lang vũ. Bát âm điệt tấu tạp tiên thiều, cung thương hưởng triệt át vân tiêu. Thanh đầu lư kỹ phủ dao sắt, hồng nhãn mã lang phẩm ngọc tiêu. Quyết bà đỉnh hiến hương chương bô, long nữ đầu trâm kim phượng kiều. Cật đích thị, thiên trù bát bảo trân tu vị; ẩm đích thị, tử phủ quỳnh tương thục uấn lao.
朱宮貝闕，與世不殊。黃金為屋瓦，白玉作門樞。屏開玳瑁甲，檻砌珊瑚珠。祥雲瑞藹輝蓮座，上接三光下入衢。非是天宮並海藏，果然此處賽蓬壺。高堂設宴羅賓主，大小官員冠冕珠。忙呼玉女捧牙槃，催喚仙娥調律呂。長鯨鳴，巨蟹舞，鱉吹笙，鼉擊鼓，驪頷之珠照樽俎。鳥篆之文列翠屏，蝦鬚之簾掛廊廡。八音迭奏雜仙韶，宮商響徹遏雲霄。青頭鱸妓撫瑤瑟，紅眼馬郎品玉簫。鱖婆頂獻香獐脯，龍女頭簪金鳳翹。吃的是，天廚八寶珍饈味；飲的是，紫府瓊漿熟醞醪。
Lầu son cài cửa ngọc,
Chẳng khác gì thế gian.
Ngói lợp toàn bằng vàng,
Then cửa bằng ngọc trắng.
Lan can san hô thắm,
Bình phong khảm đồi mồi.
Ráng đẹp mây lành dọi liên đài,
Trên ánh tam quang soi cung điện.
Chẳng phải thiên cung hay đáy biển,
Nơi đây nào khác chốn Bồng Lai,
Tiệc đặt lầu cao khách chủ vui.
Quan viên lớn nhỏ ngồi la liệt,
Ngọc nữ bưng mâm ngả bầy tiệc,
Tiên nga lựa phím dạo đàn tranh.
Cá kình hò hát, cua múa quanh,
Ba ba thổi sáo, vừa đánh trống.
Châu báu long lanh soi thứ đựng,
Câu thơ nét chữ dán bình phong.
Rèm râu tôm treo rủ cửa cung,
Khúc tiên thiều bát âm réo rắt.
Tiếng bổng trầm vang tầng trời ngất,
Cá lô xanh đàn sắt dạo theo.
Cá chày mắt đỏ thổi ống tiêu,
Bà cá diếc dâng nem nai rán.
Cô long nữ cài trâm duyên dáng,
Thức ăn toàn bát bảo cao lương.
Thức uống toàn mỹ tửu quỳnh tương…
_____
Cảnh phố xá ở quận Ngọc Hoa:
Cẩm thành thiết úng vạn niên kiên, lâm thủy y sơn sắc sắc tiên.
Bách hóa thông hồ thuyền nhập thị, thiên gia cô tửu điếm thùy liêm.
Lâu đài xử xử nhân yên quảng, hạng mạch triêu triêu khách giả huyên.
Bất á Trường An phong cảnh hảo, kê minh khuyển phệ diệc bàn bàn.
錦城鐵瓮萬年堅，臨水依山色色鮮。
百貨通湖船入市，千家沽酒店垂帘。
樓臺處處人煙廣，巷陌朝朝客賈喧。
不亞長安風景好，雞鳴犬吠亦般般。
Thành đồng lũy sắt vững ngàn năm
Dựa núi kề sông sắc vẻ tân
Hàng hóa lưu thông thuyền cập bến
Quán hàng nhộn nhịp cửa treo rèm
Lâu đài san sát dân đông đúc
Phố xá quanh co khách rảo chân
Chẳng kém Tràng An phong cảnh đẹp
Gà kêu chó sủa rộn xa gần.
Cảnh phố xá nước Tỳ Kheo:
Tửu lâu ca quán ngữ thanh huyên, thải phô trà phòng cao quải liêm.
Vạn hộ thiên môn sinh ý hảo, lục nhai tam thị quảng tài nguyên.
Mãi kim phiến cẩm nhân như nghĩ, đoạt lợi tranh danh chích vi tiền.
Lễ mạo trang nghiêm phong cảnh thịnh, hà thanh hải yến thái bình niên.
酒樓歌館語聲喧，彩鋪茶房高掛帘。
萬戶千門生意好，六街三市廣財源。
買金販錦人如蟻，奪利爭名只為錢。
禮貌莊嚴風景盛，河清海晏太平年。
Hàng ăn quán nước ồn ào,
Quán trà rực rỡ, lầu cao cuốn rèm.
Nghìn nhà vạn hộ xênh xang,
Phố phường chợ búa chật hàng bán buôn.
Chen nhau bán gấm mua vàng,
Tranh lời đoạt lãi vì tiền cả thôi.
Trang nghiêm, lễ độ nơi nơi,
Sóng trong biển lặng chung vui thái bình.
_____
Vua Đường mở hội đón Đường Tam Tạng lấy kinh trở về:
Quân vương gia hội tái Đường ngu,
Thủ đắc chân kinh phúc hữu dư.
Thiên cổ lưu truyền thiên cổ thịnh,
Phật quang phổ chiếu Đế vương cư.
君王嘉會賽唐虞，取得真經福有餘。
千古流傳千古盛，佛光普照帝王居。
Quân vương mở hội vui sao,
Chân kinh lấy được, phúc nào to hơn?
Công lao muôn thuở còn truyền,
Hào quang Phật rọi ngai vàng đế vương.
Vua nước Thiên Trúc đón Đường Tăng:
Phinh đình niểu na,
Ngọc chất băng cơ.
Nhất song song kiều khi Sở nữ,
Nhất đối đối mỹ tái Tây Thi.
Vân kế cao bàn phi thải phượng,
Nga mi vi hiển viễn sơn đê.
Sanh hoàng nhã tấu,
Tiêu cổ tần xuy.
Cung thương giác trưng vũ,
Ức dương cao hạ tề.
Thanh ca diệu vũ thường kham ái,
Cẩm thế hoa đoàn sắc sắc di.
娉婷嬝娜，玉質冰肌。一雙雙嬌欺楚女，一對對美賽西施。雲髻高盤飛彩鳳，蛾眉微顯遠山低。笙簧雅奏，簫鼓頻吹。宮商角徵羽，抑揚高下齊。清歌妙舞常堪愛，錦砌花團色色怡。
Xinh tươi yểu điệu,
Chất ngọc đa băng.
Từng hàng khác nào gái Sở tuyệt trần,
Từng đôi còn hơn cả Tây Thi nước Việt.
Tóc mây uốn phượng bay dìu dặt,
Nét mây cong xanh thẫm núi xa.
Sáo đàn vẳng ngân nga,
Trống chiêng vang rộn rã.
Năm bậc cung-thương-giốc-chủy-vũ,
Hòa quyện nhau lúc bổng lúc trầm.
Giọng ca điệu múa rộn tưng bừng,
Gấm chất hoa chồng đủ ngũ sắc.
Các sư chùa Bố Kim đón xa giá vua nước Thiên Trúc:
Tân phân thụy ải mãn thiên hương,
Nhất tọa hoang sơn thúc bị tường.
Hồng lưu thiên tái thanh hà hải,
Điện nhiễu trường xuân tái Vũ Thang.
Thảo mộc triêm ân thiêm tú sắc,
Dã hoa đắc nhuận hữu dư phương.
Cổ lai trường giả lưu di tích,
Kim hỉ minh quân hàng bảo đường.
繽紛瑞靄滿天香，一座荒山倏被祥。
虹流千載清河海，電繞長春賽禹湯。
草木沾恩添秀色，野花得潤有餘芳。
古來長者留遺跡，今喜明君降寶堂。
Mây phơi phới đầy trời hương ngát,
Chốn hoang sơn bỗng thoắt trang nghiêm.
Nghìn năm non nước vững bền,
Vũ Thang đời trị sánh ngang huy hoàng.
Mưa móc thấm cây càng thêm nhuận,
Cỏ hoa thơm được lắm công ơn.
Từ xưa tiếng tốt lưu truyền,
Nay mừng thánh chúa ngai vàng vững yên.
Xe loan kiệu phượng của nước Tây Lương đón rước Đường Tăng về làm rể:
Lục long phún thải, song phượng sinh tường. Lục long phún thải phù xa xuất, song phượng sinh tường giá liễn lai. Phức dị hương ái, nhân uân thụy khí khai. Kim ngư ngọc bội đa quan ủng, bảo kế vân hoàn chúng nữ bài. Uyên ương chưởng phiến già loan giá, phỉ thúy châu liêm ảnh phượng thoa. Sanh ca âm mỹ, huyền quản thanh hài. Nhất phiến hoan tình trùng bích hán, vô biên hỉ khí xuất linh đài. Tam diêm la cái dao thiên vũ, ngũ sắc tinh kỳ ánh ngự giai. Thử địa tự lai vô hợp cẩn, nữ vương kim nhật phối nam tài.
六龍噴彩，雙鳳生祥。六龍噴彩扶車出，雙鳳生祥駕輦來。馥異香藹，氤氳瑞氣開。金魚玉佩多官擁，寶髻雲鬟眾女排。鴛鴦掌扇遮鑾駕，翡翠珠簾影鳳釵。笙歌音美，絃管聲諧。一片歡情沖碧漢，無邊喜氣出靈臺。三簷羅蓋搖天宇，五色旌旗映御階。此地自來無合巹，女王今日配男才。
Sáu rồng phun vẻ đẹp,
Song phượng nhả mây lành.
Sáu rồng phun vẻ đẹp kéo xe nhanh,
Song phượng nhả mây lành khiêng kiệu lướt.
Mơ màng hương thơm ngát,
Tưng bừng khí ấm soi.
Đai báu cá vàng quan lại đông vui
Tóc mây lược ngà cung phi đứng chật.
Quanh xa giá quạt uyên ương phất phất,
Trước ngai rồng rèm châu thúy đung đưa.
Rộn rịp giọng sênh ca,
Vang lừng đàn sáo nổi.
Cảnh tượng tưng bừng vui như hội,
Hỷ khí vô biên chẳng khác xuân.
Kiệu rồng, lọng báu rước đưa chân,
Tinh kỳ phấp phới màu rực rỡ.
Tự cổ kim xứ này chưa có,
Nữ vương nay được lấy đàn ông.
_____
Đường Tăng ngồi xe loan cùng nữ vương nước Tây Lương:
Đồng huề tố thủ, cộng tọa long xa. Na nữ chủ hỉ tư tư dục phối phu thê, giá trường lão ưu hoàng hoàng chích tư bái Phật. Nhất cá yếu động phòng hoa chúc giao uyên lữ, nhất cá yếu tây vũ Linh Sơn kiến Thế Tôn. Nữ đế chân tình, thánh tăng giả ý. Nữ đế chân tình, chỉ vọng hòa hài đồng đáo lão; thánh tăng giả ý, lao tàng tình ý dưỡng nguyên thần. Nhất cá hỉ kiến nam thân, hận bất đắc bạch trú tịnh đầu hài kháng lệ; nhất cá phạ phùng nữ sắc, chích tư lượng tức thì thoát võng thượng Lôi Âm. Nhị nhân hòa hội đồng đăng liễn, khởi liêu đường tăng các hữu tâm.
同攜素手，共坐龍車。那女主喜孜孜欲配夫妻，這長老憂惶惶只思拜佛。一個要洞房花燭交鴛侶，一個要西宇靈山見世尊。女帝真情，聖僧假意。女帝真情，指望和諧同到老；聖僧假意，牢藏情意養元神。一個喜見男身，恨不得白晝並頭諧伉儷；一個怕逢女色，只思量即時脫網上雷音。二人和會同登輦，豈料唐僧各有心。
Hai tay ngà cùng dắt,
Cùng ngồi trong xe rồng.
Nữ chúa lòng rộn ràng muốn kết vợ chồng,
Tam Tạng bụng ngay ngáy chỉ mong bái Phật.
Một người muốn động phòng ái ân trăng mật,
Một người mong tới Linh Sơn để yết kiến Thế Tôn.
Nữ vương thì thật lòng,
Thánh tăng tìm cách dối.
Nữ vương thật lòng, mong tình nồng nàn duyên thắm mãi,
Thánh tăng tìm cách dối, giấu êm, tình ý giữ nguyên thần.
Một người khấp khởi thấy đàn ông, giận chẳng được giữa ban ngày vui tình chồng vợ,
Một người phấp phỏng gặp nữ sắc, mong tức thời thoát lưới tình đến được Lôi Âm.
Hai người vui vẻ lên xe rồng,
Ai biết Đường Tăng ý khác.
_____
Khung cảnh cửa Đoan môn ở hoàng cung nước Tây Lương khi đón rước Đường Tăng làm rể:
Phong phiêu tiên nhạc hạ lâu đài, xương hạp trung gian thúy liễn lai.
Phượng khuyết đại khai quang ái ái, hoàng cung bất bế cẩm bài bài.
Kỳ lân điện nội lô yên niểu, khổng tước bình biên phòng ảnh hồi.
Đình các tranh vanh như thượng quốc, ngọc đường kim mã canh kỳ tai.
風飄仙樂下樓臺，閶闔中間翠輦來。
鳳闕大開光藹藹，皇宮不閉錦排排。
麒麟殿內爐煙裊，孔雀屏邊房影迴。
亭閣崢嶸如上國，玉堂金馬更奇哉。
Nhạc tiên dìu dặt gió rung rinh,
Kiệu thúy hoa kia đã tới sân.
Gác phượng mở toang ngời lấp lánh,
Hoàng cung rộng cửa gấm long vân.
Kỳ lân bảo điện lư hương ngát,
Khổng tước bình phong bóng gác gần.
Đình các nguy nga như thượng quốc,
Ngựa vàng nhà ngọc vẻ thanh tân.
_____
Đội quân đi săn của thái tử nước Ô Kê:
Hiểu xuất cấm thành đông, phân vi thiển thảo trung. Thải kỳ khai ánh nhật, bạch mã sậu nghênh phong. Đà cổ đông đông lôi, tiêu thương đối đối trùng. Giá ưng quân mãnh liệt, khiên khuyển tương kiêu hùng. Hỏa pháo liên thiên chấn, niêm can ánh nhật hồng. Nhân nhân chi nỗ tiễn, cá cá khoá điêu cung. Trương võng sơn pha hạ, phô thằng tiểu kính trung. Nhất thanh kinh phích lịch, thiên kỵ ủng tỳ hùng. Giảo thỏ thân nan bảo, quai chương trí diệc cùng. Hồ ly cai mệnh tận, mi lộc tang đương trung. Sơn trĩ nan phi thoát, dã kê chẩm tị hung. Tha đô giản chiêm sơn tràng cầm mãnh thú, tồi tàn lâm mộc xạ phi trùng.
曉出禁城東，分圍淺草中。彩旗開映日，白馬驟迎風。鼉鼓鼕鼕擂，標槍對對衝。架鷹軍猛烈，牽犬將驍雄。火炮連天振，粘竿映日紅。人人支弩箭，個個挎雕弓。張網山坡下，鋪繩小徑中。一聲驚霹靂，千騎擁貔熊。狡兔身難保，乖獐智亦窮。狐狸該命盡，麋鹿喪當中。山雉難飛脫，野雞怎避兇。他都揀占山場擒猛獸，摧殘林木射飛蟲。
Sớm ra khỏi cửa Đông,
Bãi cỏ xếp thành vòng.
Cờ hoa bay phấp phới,
Ngựa bạch vó cuốn tung.
Thùng thùng tiếng trống nổi,
Lấp lánh ngọn đao vung.
Quân dắt ưng dữ tợn,
Tướng khua chó kiêu hùng.
Đì đùng hỏa pháo nổ,
Óng ánh que nhựa rung.
Kẻ nọ cắp cây nỏ,
Người này đeo ngọn cung.
Lưới chăng kín sườn núi,
Bẫy cài khắp nẻo thung.
Tiếng thét rền như sấm,
Nghìn ngựa hý vang lừng.
Thỏ khôn không đường chạy,
Sói rừng khó giữ thân.
Hươu nai ngày tận số,
Cầy cáo buổi đường cùng.
Trĩ núi bay đâu thoát,
Gà rừng lủi không xong.
Bọn họ:
Quây khắp sơn tràng săn mãnh thú,
Núp trong rừng rú bắn chim muông.
Đội hải quân của thái tử Ma Ngang dẫn đi bắt yêu quái Đà Long:
Chinh kỳ phiêu tú đái, họa kích liệt minh hà.
Bảo kiếm ngưng quang thải, trường thương anh nhiễu hoa.
Cung loan như nguyệt tiểu, tiễn sáp tự lang nha.
Đại đao quang xán xán, đoản côn ngạnh sa sa.
Kình ngao tịnh cáp bạng, giải miết cộng ngư hà.
Đại tiểu tề tề bãi, cán qua tự mật ma.
Bất thị nguyên nhung lệnh, thùy cảm loạn ba tra?
征旗飄繡帶，畫戟列明霞。
寶劍凝光彩，長槍纓繞花。
弓彎如月小，箭插似狼牙。
大刀光燦燦，短棍硬沙沙。
鯨鰲並蛤蚌，蟹鱉共魚蝦。
大小齊齊擺，干戈似密麻。
不是元戎令，誰敢亂爬蹅？
Tinh kỳ bay phấp phới
Họa kích bày sáng choang
Bảo kiếm ánh huy hoàng
Giáo dài tua rực rỡ
Tên nhọn như nanh chó
Cong cong tựa vành trăng
Đại đao sáng long lanh
Đoản côn cứng vô kể
Kình ngao và cua bể
Cá tôm cùng hến trai
Lớn nhỏ xếp hàng dài
Binh khí dày nêm cối
Nguyên nhung lệnh chưa đội
Cựa quậy ai dám nào!
Đội quân các vị thần dưới Long Cung kéo đi giúp Hành Giả đấu Hồng Hài Nhi:
Sa ngư kiêu dũng vi tiền bộ, hoạch si khẩu đại tác tiên phong.
Lý nguyên soái phiên ba khiêu lãng, ngạnh đề đốc thổ vụ phún phong.
Chinh thái úy đông phương đả tiếu, bạch đô ti tây lộ thôi chinh.
Hồng nhãn mã lang nam diện vũ, hắc giáp tương quân bắc hạ trùng.
Cơ bả tổng trung quân chưởng hào, ngũ phương binh xử xử anh hùng.
Tung hoành cơ xảo ngoan xu mật, diệu toán huyền vi quy tương công.
Hữu mưu hữu trí đà thừa tương, đa biến đa năng miết tổng nhung.
Hoành hành giải sĩ luân trường kiếm, trực khiêu hà bà xả ngạnh cung.
Niêm ngoại lang tra minh văn bộ, điểm long binh xuất ly ba trung.
Hữu thi vi chứng. thi viết:
Tứ hải long vương hỉ trợ công, tề thiên đại thánh thỉnh tương tòng.
Chích nhân tam tàng đồ trung nan, tá thủy tiền lai diệt hỏa hồng.
鯊魚驍勇為前部，鱯痴口大作先鋒。
鯉元帥翻波跳浪，鯁提督吐霧噴風。
鯖太尉東方打哨，鮊都司西路催征。
紅眼馬郎南面舞，黑甲將軍北下衝。
鯕把總中軍掌號，五方兵處處英雄。
縱橫機巧黿樞密，妙算玄微龜相公。
有謀有智鼉丞相，多變多能鱉總戎。
橫行蟹士掄長劍，直跳蝦婆扯硬弓。
鮎外郎查明文簿，點龍兵出離波中。
有詩為證。詩曰：
四海龍王喜助功，齊天大聖請相從。
只因三藏途中難，借水前來滅火紅。
Cá sa kiêu dũng làm tiền bộ
Cá hộ mồm rộng làm tiên phong
Chép nguyên soái rẽ dòng cưỡi sóng
Trôi đề đốc mù thổi cuộn tung
Thanh thái úy phương Đông tuần tiễu
Bạch đô ty phương Tây dốc chung
Mã lang mắt đỏ mạn Nam múa
Tướng quân giáp đen phía Bắc xông
Hoàng bá tổng trung quân đôn đốc
Năm phương quân sĩ thảy ra công
Giải cơ mật mưu mô thi thố
Rùa tướng công kế sách vẫy vùng
Đồi mồi tướng hữu mưu hữu trí
Ba ba quan đa biến kiêu hùng
Cua mưu sĩ bò ngang đeo kiếm
Tôm lệnh bà nhảy dọc khoác cung
Chiêm ngoại lang kiểm tra sổ sách
Rẽ làn sóng nước đội quân rồng
/////Lại có bài thơ làm chứng rằng:
Bốn biển long vương giúp sẵn lòng
Tề Thiên Đại Thánh đón đi cùng
Chỉ tại Đường Tăng lâm nạn hiểm
Mượn nước đem đi dập lửa hồng
Đoàn thợ săn núi Hoa Quả:
Hồ bì cái kiên đỉnh, cẩm khỉ khỏa yêu hung.
đại sáp lang nha tiễn, khố quải bảo điêu cung.
nhân tự sưu sơn hổ, mã như khiêu giản long.
thành quần dẫn trứ khuyển, mãn bàng giá kỳ ưng.
kinh khuông đài hỏa pháo, đái định hải đông thanh.
niêm can bách thập đam, thỏ xoa hữu thiên căn.
ngưu đầu lan lộ võng, diêm vương khấu tử thằng.
nhất tề loạn yêu hát, tán tát mãn thiên tinh.
狐皮蓋肩頂，錦綺裹腰胸。
袋插狼牙箭，胯掛寶雕弓。
人似搜山虎，馬如跳澗龍。
成群引著犬，滿膀架其鷹。
荊筐擡火炮，帶定海東青。
粘竿百十擔，兔叉有千根。
牛頭攔路網，閻王扣子繩。
一齊亂吆喝，散撒滿天星。
Áo da cáo che ngực,
Dải lụa gấm thắt lưng.
Túi đầy tên nhọn hoắt.
Nách cắp cung cong cong.
Người như hùm sục núi,
Ngựa như rồng băng băng.
Đi theo đàn chó dữ,
Cùng một lũ chim ưng.
Sọt mây đựng hỏa pháo,
Cẩn thận buộc dây thừng.
Que dính nhựa hàng gánh,
Bẫy cạm cũng hàng trăm.
Bủa lưới toàn quỷ sứ,
Thắt lưới rặt Diêm Vương.
Hò hét vang khắp núi,
Lăng xăng chạy khắp rừng.
_____
Vua nước Ô Kê gặp khổ nạn:
Cung tội hành đồng niên thả mại, si lung âm ách gia tư phôi.
Tổ cư nguyên thị thử gian nhân, ngũ tái chi tiền tao phá bại.
Thiên vô vũ, dân càn phôi, quân vương lê thứ đô trai giới.
Phần hương mộc dục cáo thiên công, vạn lý toàn vô vân ái đãi.
Bách tính cơ hoang nhược đảo huyền, chung nam hốt hàng toàn chân quái.
Hô phong hoán vũ hiển thần thông, nhiên hậu ám tương tha mệnh hại.
Thôi hạ hoa viên thiên tỉnh trung, âm xâm long vị nhân nan giải.
Hạnh ngô lai, công quả đại, khởi tử hồi sinh vô quái ngại.
Tình nguyện quy y tác hành đồng, dữ tăng đồng khứ triêu tây giới.
Giả biến quân vương thị đạo nhân, đạo nhân chuyển thị chân vương đại.
供罪行童年且邁，痴聾瘖啞家私壞。
祖居原是此間人，五載之前遭破敗。
天無雨，民乾壞，君王黎庶都齋戒。
焚香沐浴告天公，萬里全無雲靉靆。
百姓饑荒若倒懸，鍾南忽降全真怪。
呼風喚雨顯神通，然後暗將他命害。
推下花園天井中，陰侵龍位人難解。
幸吾來，功果大，起死回生無罣礙。
情願皈依作行童，與僧同去朝西界。
假變君王是道人，道人轉是真王代。
Đạo nhân đây tuổi đã già,
Ngu si câm điếc cửa nhà nát tan
Nơi này vốn chính quê hương,
Năm năm trước gặp tai ương lụi tàn.
Trời đại hạn đán héo mòn,
Vua quan sĩ thứ lập đàn cầu mưa.
Đèn nhang thành kính sớm trưa.
Vậy mà muôn dặm mây mưa thấy nào.
Trăm họ cực khổ lao đao,
Núi Chung Nam có anh hào chân nhân
Hô mưa gọi gió thần thông,
Rồi sau vua bị hại ngầm thảm thương.
Đẩy thây xuống giếng trong vườn.
Cướp ngay ngôi báu trăm quan biết gì.
May ta đến, công quả to.
Hồi sinh cải tử thây kia dễ dàng.
Quy y tình nguyện một lòng.
Cùng đoàn hòa thượng lên dường sang Tây.
Chân nhân vua giả không sai,
Quốc vương chính đạo nhân này đấy thôi.
_____
Bạch Long Mã hóa rồng:
Nhưng mệnh Yết Đế dẫn liễu mã, hạ Linh Sơn hậu nhai Hóa Long Trì biên, tương mã thôi nhập trì trung. Tu du gian, na mã đả cá triển thân, tức thối liễu mao bì, hoán liễu đầu giác, hồn thân thượng trường khởi kim lân, tai hạm hạ sinh xuất ngân tu, nhất thân thụy khí, tứ trảo tường vân, phi xuất Hóa Long Trì, bàn nhiễu tại sơn môn lý kình thiên hoa biểu trụ thượng.
仍命揭諦引了馬，下靈山後崖化龍池邊，將馬推入池中。須臾間，那馬打個展身，即退了毛皮，換了頭角，渾身上長起金鱗，腮頷下生出銀鬚，一身瑞氣，四爪祥雲，飛出化龍池，盤繞在山門裡擎天華表柱上。
Phật Tổ sai các vị Yết Đế dẫn con ngựa xuống thung lũng đằng sau núi Linh Sơn, đến bên ao để hóa rồng. Con ngựa được đẩy xuống ao, trong chớp mắt nó vươn mình, trút hết da lông, thay đổi đầu tóc, vẩy vàng mọc ra khắp người, râu bạc dài hai bên mép, khắp người khí đẹp, bốn vuốt mây lành, hóa rồng bay ra khỏi ao, lượn quanh cửa chùa, sừng sững chống trời trên cây hoa biểu.
_____
Vua nước Tỳ Kheo làm việc ác:
Tà chúa vô tri thất chính chân, tham hoan bất tỉnh ám thương thân.
Nhân cầu vĩnh thọ tường đồng mệnh, vi giải thiên tai sát tiểu dân.
Tăng phát từ bi nan cát xá, quan ngôn lợi hại bất kham văn.
Đăng tiền sái lệ trường hu thán, thống đảo tham thiền hướng Phật nhân.
邪主無知失正真，貪歡不省暗傷身。
因求永壽戕童命，為解天災殺小民。
僧發慈悲難割捨，官言利害不堪聞。
燈前灑淚長吁嘆，痛倒參禪向佛人。
Vua ngu tối gian tà bất chính,
Sắc dục say chẳng tỉnh hại thân.
Cầu trường thọ, hại nhi đồng,
Tìm phương thoát nạn, hại dân trăm bề.
Sư thương xót tái tê lòng dạ,
Quan nói ra nhỏ lệ khôn ngăn.
Trước đèn sùi sụt thở than.
Nỗi đau đến thắt ruột gan kẻ thiền!
_____
Quận Phượng Tiên bị hạn hán:
Tệ địa đại bang Thiên Trúc quốc, Phượng Tiên ngoại quận ngô ti mục.
Nhất liên tam tái ngộ càn hoang, thảo tử bất sinh tuyệt ngũ cốc.
Đại tiểu nhân gia mãi mại nan, thập môn cửu hộ câu đề khốc.
Tam đình ngạ tử nhị đình nhân, nhất đình hoàn tự phong trung chúc.
Hạ quan xuất bảng biến cầu hiền, hạnh ngộ chân tăng lai ngã quốc.
Nhược thi thốn vũ tế lê dân, nguyện phụng thiên kim thù hậu đức!
敝地大邦天竺國，鳳仙外郡吾司牧。
一連三載遇乾荒，草子不生絕五穀。
大小人家買賣難，十門九戶俱啼哭。
三停餓死二停人，一停還似風中燭。
下官出榜遍求賢，幸遇真僧來我國。
若施寸雨濟黎民，願奉千金酬厚德！
Quận tôi thuộc nước Đại Thiên Trúc,
Tên gọi Phượng Tiên, tôi chức mục.
Liên tiếp ba năm hạn hán to,
Chết khô cây cỏ cùng ngũ cốc.
Già trẻ lớn bé khó làm ăn,
Thôn xóm phố phường thảy than khóc.
Người sống ba phần, hai đã chết,
Phần còn thoi thóp tựa tro than.
Hạ quan treo bảng cầu người hiền,
May gặp chân tăng tới xứ mình.
Cứu giúp lê dân cầu mưa ngọt,
Nghìn vàng đa tạ báo ân nhân.
_____
Cung nga nước Bảo Tượng bỏ chạy vì sợ yêu quái ăn thịt:
Cung nga tủng cụ, thải nữ mang kinh. Cung nga tủng cụ, nhất tự vũ đả phù dung lung dạ vũ; thải nữ mang kinh, tựu như phong xuy thược dược vũ xuân phong. Tốt toái tỳ bà cố mệnh, điệt thương cầm sắt đào sinh. Xuất môn na phân nam bắc, ly điện bất quản tây đông. Khái tổn ngọc diện, chàng phá kiều dung. Nhân nhân đào mệnh tẩu, các các bôn tàn sinh.
宮娥悚懼，綵女忙驚。宮娥悚懼，一似雨打芙蓉籠夜雨；綵女忙驚，就如風吹芍藥舞春風。捽碎琵琶顧命，跌傷琴瑟逃生。出門那分南北，離殿不管西東。磕損玉面，撞破嬌容。人人逃命走，各各奔殘生。
Cung nga sợ sệt,
Mỹ nữ kinh hoàng.
Cung nga sợ sệt, khác nào mưa xối nát phù dung:
Mỹ nữ kinh hoàng, như thể gió xuân vờn thược dược.
Quẳng cả tỳ bà mong thoát chết,
Vứt bừa đàn sáo, chạy như bay.
Ra khỏi cửa chẳng kể đông tây,
Rời hoàng cung nào hay nam bắc.
Mặt mày xây xát,
Thân thể bơ phờ.
Mong chạy cho xa,
Giữ mình thoát chết.
_____
Bài tán công đức việc làm mưa ở quận Phượng Tiên:
Điền trù cửu hạn phùng cam vũ, hà đạo kinh thương xử xử thông.
Thâm cảm thần tăng lai quận giới, đa mông Đại Thánh thượng thiên cung.
Giải trừ tam sự tòng tiền ác, nhất niệm quy y thiện quả hoằng.
Thử hậu nguyện như Nghiêu Thuấn thế, ngũ phong thập vũ vạn niên phong.
田疇久旱逢甘雨，河道經商處處通。
深感神僧來郡界，多蒙大聖上天宮。
解除三事從前惡，一念皈依善果弘。
此後願如堯舜世，五風十雨萬年豐。
Đồng ruộng lâu ngày mưa ngọt tươi,
Sông ngòi đầy ắp tiện giao thông.
Thần Tăng đến quận lòng thâm tạ,
Đại Thánh lên trời dạ khắc ân.
Ba việc giải trừ ác cũ,
Một niềm quy thiện thấy thành công.
Từ đây thịnh trị đời Nghiêu Thuấn,
Gió thuận mưa hòa lúa nặng bông.
_____
Quạt tắt lửa Hỏa Diệm Sơn:
Hỏa Diệm Sơn diêu bát bách trình, hỏa quang đại địa hữu thanh danh.
Hỏa tiên ngũ lậu đan nan thục, hỏa liệu tam quan đạo bất thanh.
Thì tá ba tiêu thi vũ lộ, hạnh mông thiên tương trợ thần công.
Khiên ngưu quy phật hưu điên liệt, thủy hỏa tương liên tính tự bình.
火焰山遙八百程，火光大地有聲名。
火煎五漏丹難熟，火燎三關道不清。
時借芭蕉施雨露，幸蒙天將助神功。
牽牛歸佛休顛劣，水火相聯性自平。
Tám trăm dặm Hỏa Diệm Sơn
Lửa lan đất rộng lời đồn không ngoa
Linh đơn luyện chín nẫu nà
Tam quan cháy rực, đường qua nóng hoài
Ba Tiêu phất nhẹ mưa rơi
Thiên binh thần tướng mọi người giúp nên
Dắt trâu theo Phật băng miền
Thủy hỏa liên kết binh yên chu toàn
_____
Thầy trò làm ơn mắc oán:
Ân tương ân báo nhân gian thiếu,
Phản bả ân từ biến tác cừu.
Hạ thủy cứu nhân chung hữu thất,
Tam tư hành sự khước vô ưu.
恩將恩報人間少，反把恩慈變作仇。
下水救人終有失，三思行事卻無憂。
Ơn trả ơn thế gian hiếm có,
Ơn nghĩa kia lại hóa oan cừu.
Cứu người thoắt bỗng gặp tai,
Việc làm nghĩ kỹ ấy thời không lo.
_____
Thầy trò bị quan quân bắt:
Đường Tam Tạng, chiến chiến căng căng, tích lệ nan ngôn;
Trư Bát Giới, nhứ nhứ thao thao, tâm trung báo oán.
Sa Hòa Thượng, nang đột đột, ý hạ trù trừ;
Tôn Hành Giả, tiếu hi hi, yếu thi thủ đoạn.
唐三藏，戰戰兢兢，滴淚難言；豬八戒，絮絮叨叨，心中報怨。沙和尚，囊突突，意下躊躇；孫行者，笑嘻嘻，要施手段。
Đường Tam Tạng, run như cầy sấy,
nước mắt nghẹn ngào;
Trư Bát Giới, càu nhà càu nhàu, trong lòng oán thán.
Sa Hòa Thượng, buồn như chấu cắn, suy nghĩ miên man.
Tôn Ngộ Không, cười khành khạch, muốn khoe thủ đoạn.
_____
Thầy trò Đường Tăng gặp Phật tổ giả:
Bích nhãn hồ nhi thức giả chân, thiền cơ kiến tượng bái kim thân.
Hoàng bà manh mục đồng tham lễ, mộc mẫu si tâm cộng thoại luận.
Tà quái sinh cường khi bản tính, ma đầu hoài ác trá thiên nhân.
Thành vi đạo tiểu ma đầu đại, thác nhập bàng môn uổng phí thân.
碧眼猢兒識假真，禪機見像拜金身。
黃婆盲目同參禮，木母痴心共話論。
邪怪生強欺本性，魔頭懷惡詐天人。
誠為道小魔頭大，錯入傍門枉費身。
Hành Giả mắt tinh biết rõ rành
Đường Tăng thấy tượng lạy cho nhanh.
Sa Tăng mù quáng hùa theo lạy,
Bát Giới ngu si vội cúi mình.
Yêu quái ra oai lừa bản tính,
Ma vương tính ác dối thiên linh.
Thực là đạo nhỏ yêu ma lớn,
Lầm gặp bàng môn, uổng phí mình.
_____
Đường Tăng khóc vì gặp nạn:
Nhất biệt Trường An thập số niên,
Đăng sơn thiệp thủy khổ ngao tiên.
Hạnh lai tây vực phùng giai tiết,
Hỉ đáo Kim Bình ngộ thượng nguyên.
Bất thức đăng trung giả Phật tượng,
Giai nhân mệnh lý hữu tai khiên.
Hiền đồ truy tập thi uy vũ,
Đãn nguyện anh hùng triển đại quyền.
一別長安十數年，登山涉水苦熬煎。
幸來西域逢佳節，喜到金平遇上元。
不識燈中假佛像，皆因命裡有災愆。
賢徒追襲施威武，但願英雄展大權。
Mấy năm từ biệt Tràng An,
Trèo non lội suối gian nan bao lần.
Cõi Tây vừa lúc đặt chân,
Phủ Kim Bình, đúng ngày rằm tháng giêng.
Nào hay Phật giả xem đèn,
Chỉ than số phận lẫn liền tai ương.
Đồ đệ ơi, gắng tìm phương,
Thần thông trổ phép thoát đường hiểm nguy.
Tam Tạng khóc Ngộ Không:
Ngộ Không a, ngã:
Tự hận đương thì bất thính y, trí lệnh kim nhật thụ tai nguy.
Kim nao chi nội thương liễu nhĩ, ma thằng khổn ngã hữu thùy tri.
Tứ nhân tao phùng duyên mệnh khổ, tam thiên công hành tận khuynh đồi.
Hà do giải đắc truân chiên nan, thản đãng tây phương khứ phục quy?
悟空啊，我：
自恨當時不聽伊，致令今日受災危。
金鐃之內傷了你，麻繩綑我有誰知。
四人遭逢緣命苦，三千功行盡傾頹。
何由解得迍邅難，坦蕩西方去復歸？
Ngộ Không ơi!
Ta hối hận chẳng nghe con
Để nay đến nỗi sa vòng tai vương.
Con trong não hạt hết đường
Còn ta cũng chịu thảm thương trói ghì
Số thầy rò chẳng ra gì
Ba nghìn công quả đến thì suy vong.
Cách nào thoát khỏi nạn cùng.
Tây phương đường phẳng thong dong theo về?
Đường Tăng cảm thán về việc đi lấy kinh:
Tự tòng biệt chúa lai Tây Vực, đệ đệ điều điều khứ lộ diêu.
Thủy thủy sơn sơn tai bất thoát, yêu yêu quái quái mệnh nan đào.
Tâm tâm chích vi kinh tam tàng, niệm niệm nhưng cầu thượng cửu tiêu.
Lục lục lao lao hà nhật liễu, kỷ thì hành mãn chuyển Đường Triều?"
自從別主來西域，遞遞迢迢去路遙。
水水山山災不脫，妖妖怪怪命難逃。
心心只為經三藏，念念仍求上九霄。
碌碌勞勞何日了，幾時行滿轉唐朝？
Kể từ tạm biệt vua Đường
Sang Tây bái Phật dặm trường gian nan
Núi sông hiểm trở tai ương
Hết yêu đến quái mệnh thường khó qua
Lấy kinh một dạ thật là
Cầu mong trời Phật tai qua công thành
Quản gì gian khổ đủ vành
Ngày nào hành mãn dâng kinh triều Đường
Tam Tạng một mình đi lấy kinh vất vả:
Hàn táp táp vũ lâm phong, hưởng sàn sàn giản hạ thủy. Hương phức phức dã hoa khai, mật tùng tùng loạn thạch lỗi. Nháo nhượng nhượng lộc dữ viên, nhất đội đội chương hòa kỷ. Huyên tạp tạp điểu thanh đa, tĩnh tiễu tiễu nhân sự mỹ. Na trưởng lão, chiến căng căng tâm bất ninh; giá mã nhi, lực khiếp khiếp đề nan cử.
寒颯颯雨林風，響潺潺澗下水。香馥馥野花開，密叢叢亂石磊。鬧嚷嚷鹿與猿，一隊隊獐和麂。喧雜雜鳥聲多，靜悄悄人事靡。那長老，戰兢兢心不寧；這馬兒，力怯怯蹄難舉。
Rét căn cắt thổi gió mưa,
Nước ào ào chảy xuống khe.
Hương thoang thoảng hoa rừng nở,
Đá lổn nhổn dọc đường đi.
Nghe văng vẳng tiếng vượn hót.
Từng đàn lũ hươu nai về,
Giọng ríu rít chim rừng hót,
Đường vắng tanh bóng người đi.
Chú ngựa gầy chân bước mỏi
Vị trưởng lão lòng tái tê.
Tam Tạng cảm thán về việc đi lấy kinh (bài thơ có tên các vị thuốc: ích trí, vương bất lưu hành, tam lăng tử, mã đâu linh, kinh giới, phục linh, phòng kỷ, hồi hương):
Tự tòng ích trí đăng sơn minh, vương bất lưu hành tống xuất thành.
Lộ thượng tương phùng tam lăng tử, đồ trung thôi toản mã đâu linh.
Tầm pha chuyển giản cầu kinh giới, mại lĩnh đăng sơn bái phục linh.
Phòng kỷ nhất thân như trúc lịch, hồi hương hà nhật bái triều đình?
自從益智登山盟，王不留行送出城。
路上相逢三棱子，途中催趲馬兜鈴。
尋坡轉澗求荊芥，邁嶺登山拜茯苓。
防己一身如竹瀝，茴香何日拜朝廷？
Từ ngày ích trí thề non ấy.
Vương bất lưu hành tiễn ngoại thành.
Gặp gỡ dọc đường tam lăng tử,
Thúc roi trên nẻo mã đâu linh.
Trèo non lội suối tìm kinh giới,
Vượt vách qua khe hái phục linh.
Phòng kỷ một thân như trúc lịch,
Hồi hương bao thuở đến triều đình?
(Tham khảo thêm bài thơ của Hồ Xuân Hương:
Văng vẳng tai nghe tiếng khóc gì?
Thương chồng nên nỗi khóc tì ti!
Ngọt bùi thiếp nhớ mùi cam thảo,
Cay đắng chàng ơi vị quế chi.
Thạch nhũ, trần bì sao để lại,
Qui thân, liên nhục tẩm mang đi.
Dao cầu thiếp biết trao ai nhỉ.
Sinh ký chàng ôi tử tắc quy.
Tham khảo thêm bài thơ của tác giả vô danh nói về tình yêu nam nữ có sử dụng tên các vị thuốc bắc:
Trước kính lạy trông ơn bối mẫu,
Sau tỏ lòng thục nữ hồng hoa.
Đôi ta từ bán hạ giao hòa,
Lòng những ước liên kiều hai họ.
Duyên xích thược anh đà gắn bó,
Nghĩa quế chi em khá ghi lòng.
Mặc dù ai trỗi tiếng phòng phong,
Đôi ta nguyện cùng nhau cát cánh.
Ngồi nhớ tới đào nhơn cám cảnh,
Nỡ để cho quân tử ưu phiền.
Muốn sao cho nhơn nghĩa huỳnh liên,
Thì mới đặng vui vầy viễn chí.
Ngồi buồn chốn mạch môn thăn thỉ,
Nhớ thuyền quyên tục đoạn gan vàng.
Ơn cha mẹ nghĩa tợ hoài san,
Công song nhạc tình đà đỗ trọng.
Ngày vái tới thiên môn lồng lộng,
Đêm nguyện cùng thục địa chiếu tri.
Dạ muốn cho trọn chữ đương quy,
Vậy nên phải cạn lời bạch truật.
Bấy lâu tưởng linh tiêu phục dực,
Nay mới tường độc hoạt loan phòng.
Trách dạ em nhiều nỗi xuyên khung,
Chạnh tủi phận lòng này cam toại.
Vì nhẫn nhục không trông trái phải,
Nỡ phụ người bạch chỉ chi nhân.
Tưởng cùng nhau tụ hội châu trần,
Hay đâu bậu ký sanh viễn địa.
Này kinh giới chẳng toàn nhơn nghĩa,
Chốn tiền hồ nguyệt kết liễu châm.
Tai vẳng nghe nổi tiếng huỳnh cầm,
Chạnh tủi phận đằm đằm trạch tả.
Nhớ trinh nữ lòng dao cắt dạ,
Quặn nhơn bào tựa muối xát lòng.
Ngùi châu sa lụy ngọc ròng ròng,
Đoạn thần khúc đề thơ trách bậu.)
Đám thợ săn ở núi Hoa Quả bị chết hết: (bài thơ có tên các vị thuốc bắc)
Thạch đả ô đầu phấn toái, sa phi hải mã câu thương. nhân tham quan quế lĩnh tiền mang, huyết nhiễm chu sa địa thượng. phụ tử nan quy cố lý, tân lang chẩm đắc hoàn hương. thi hài khinh phấn ngọa sơn tràng, hồng nương tử gia trung phán vọng.
石打烏頭粉碎，沙飛海馬俱傷。人參官桂嶺前忙，血染朱砂地上。附子難歸故里，檳榔怎得還鄉。屍骸輕粉臥山場，紅娘子家中盼望。
Đá choảng ô đầu nát vụn,
Cát bay hải mã thương vong.
Đỉnh non sâm, quế xơ xác,
Mặt đất chu sa máu hồng.
Phụ tử khó về quê cũ,
Tân lang quay lại: đừng hòng.
Thây như khinh phấn rơi đầy núi,
Tựa cửa hồng nương luống đợi trông.
Tam Tạng khấn trước mộ mấy tên cướp:
Bái duy hảo hán, thính đảo nguyên nhân: Niệm ngã đệ tử, Đông Thổ Đường nhân. Phụng Thái Tông hoàng đế chỉ ý, thượng Tây Phương cầu thủ kinh văn. Thích lai thử địa, phùng nhĩ đa nhân, bất tri thị hà phủ, hà châu, hà huyện, đô tại thử sơn nội kết đảng thành quần. Ngã dĩ hảo thoại, ai cáo ân cần. Nhĩ đẳng bất thính, phản thiện sinh sân. Khước tao Hành Giả, côn hạ thương thân. Thiết niệm thi hài bạo lộ, ngô tùy yểm thổ bàn phần. Chiết thanh trúc vi hương chúc, vô quang thải, hữu tâm cần; thủ ngoan thạch tác thi thực, vô tư vị, hữu thành chân. Nhĩ đáo Sâm La điện hạ hưng từ, đảo thụ tầm căn, tha tính Tôn, ngã tính Trần, các cư dị tính. Oan hữu đầu, trái hữu chủ, thiết mạc cáo ngã thủ kinh tăng nhân.
拜惟好漢，聽禱原因：念我弟子，東土唐人。奉太宗皇帝旨意，上西方求取經文。適來此地，逢爾多人，不知是何府、何州、何縣，都在此山內結黨成群。我以好話，哀告慇懃。爾等不聽，反善生嗔。卻遭行者，棍下傷身。切念屍骸暴露，吾隨掩土盤墳。折青竹為香燭，無光彩，有心勤；取頑石作施食，無滋味，有誠真。你到森羅殿下興詞，倒樹尋根，他姓孫，我姓陳，各居異姓。冤有頭，債有主，切莫告我取經僧人。
Kính lạy hảo hán,
Nghe thấu nguyên nhân.
Tôi đây đệ tử,
Nước Đường phương Đông.
Vâng lệnh đức Thái Tông hoàng đế,
Sang phương Tây để lấy kinh văn,
Kíp đến đất này,
Gặp người đông quá,
Người phủ nào, châu nào, huyện nào khác lạ,
Tụ tập thành đoàn giữa chốn rừng sâu.
Ta nguyện thỉnh cầu,
Van lạy hồi lâu.
Không nghe thì chớ,
Lại còn càn rỡ.
Gặp phải Hành Giả,
Một gậy nát thân.
Nghĩ tới thi hài chết lăn,
Xót thương đắp thêm mộ kín.
Bẻ tre tươi làm hương nến,
Không hương khói, cũng thành tâm.
Nhặt đá cuội để làm cơm,
Không mùi vị, mà lòng kính.
Nếu tới Sâm La đi kiện,
Truy cội nguồn tìm nguyên nhân.
Thì hắn họ Tôn, ta họ Trần,
Riêng biệt mỗi người một họ.
Oan trái có nơi, nợ nần có chủ
Chớ đổ nhà sư đi lấy kinh văn.
Tam Tạng nhớ cố hương:
Ngã tự thiên bài truyện chỉ ý, cẩm bình phong hạ lĩnh quan văn.
Quan đăng thập ngũ ly Đông Thổ, tài dữ Đường Vương thiên địa phân.
Phủ năng long hổ phong vân hội, khước hựu sư đồ ảo mã quân.
Hành tận Vu Sơn phong thập nhị, hà thì đối tử kiến đương kim?
我自天牌傳旨意，錦屏風下領關文。
觀燈十五離東土，才與唐王天地分。
甫能龍虎風雲會，卻又師徒拗馬軍。
行盡巫山峰十二，何時對子見當今？
Từ thuở thiên bài truyền chiếu chỉ,
Nơi bình phong gấm nhận quan văn.
Đèn trao mười dặm rời Đông Thổ,
Cùng với vua Đường cách núi sông.
Chỉ ước gió mây rồng hổ hội,
Nào hay sư đệ giữa non cùng.
Vu Sơn mười hai ngọn đi hết,
Biết đến bao giờ lại cố hương?
Tam Tạng ngắm trăng nhớ quê hương:
Hạo phách đương không bảo kính huyền, sơn hà dao ảnh thập phân toàn.
Quỳnh lâu ngọc vũ thanh quang mãn, băng giam ngân bàn sảng khí toàn.
Vạn lý thử thì đồng hiểu khiết, nhất niên kim dạ tối minh tiên.
Hồn như sương bính ly thương hải, khước tự băng luân quải bích thiên.
Biệt quán hàn song cô khách muộn, sơn thôn dã điếm lão ông miên.
Sạ lâm hán uyển kinh thu tấn, tài đáo tần lâu xúc vãn liêm.
Dữu lượng hữu thi truyện tấn sử, viên hoành bất mị phiếm giang thuyền.
Quang phù bôi diện hàn vô lực, thanh ánh đình trung kiện hữu tiên.
Xử xử song hiên ngâm bạch tuyết, gia gia viện vũ lộng băng huyền.
Kim tiêu tĩnh ngoạn lai sơn tự, hà nhật tương đồng phản cố viên?
皓魄當空寶鏡懸，山河搖影十分全。
瓊樓玉宇清光滿，冰鑑銀盤爽氣旋。
萬里此時同皎潔，一年今夜最明鮮。
渾如霜餅離滄海，卻似冰輪掛碧天。
別館寒窗孤客悶，山村野店老翁眠。
乍臨漢苑驚秋鬢，才到秦樓促晚奩。
庾亮有詩傳晉史，袁宏不寐泛江船。
光浮杯面寒無力，清映庭中健有仙。
處處窗軒吟白雪，家家院宇弄冰弦。
今宵靜玩來山寺，何日相同返故園？
Vằng vặc gương nga sáng giữa trời,
Non sông soi tỏ rõ mười mươi.
Lầu quỳnh quản ngọc mầu trong vắt,
Mâm bạc gương băng khí thảnh thơi.
Muôn dặm lúc này đều sáng tỏ,
Quanh năm đêm ấy tuyệt xinh tươi.
Khác nào băng tuyết treo trời biếc,
Như thể sương ngân vượt bể khơi.
Cô khách lạnh lùng nơi quán khách.
Ông già mệt mỏi chốn xa xôi.
Vừa vào vườn Hán kinh giá đến,
Mới đến lầu Tần ước kính soi.
Dữu Lượng có thơ truyền sử sách,
Viên Hoằng chẳng ngủ đẩy thuyền chơi.
Ngoài sân rực rỡ người tiên đứng,
Miệng chén lạnh lùng ngấn rượu vơi.
Đây đó ngân nga thơ bạch tuyết,
Xa gần trầm bổng điệu đàn trời.
Đêm nay ngủ trọ ngôi chùa núi.
Thuở nào trở lại, cố hương ơi!
Đường Tăng cáo bệnh gửi vua Đường:
Thần tăng kê thủ tam đốn thủ, vạn tuế sơn hô bái thánh quân;
Văn vũ lưỡng ban đồng nhập mục, công khanh tứ bách cộng tri văn:
Đương niên phụng chỉ ly Đông Thổ, chỉ vọng Linh Sơn kiến Thế Tôn.
Bất liêu đồ trung tao ách nan, hà kỳ bán lộ hữu tai truân.
Tăng bệnh trầm a nan tiến bộ, Phật môn thâm viễn tiếp thiên môn.
Hữu kinh vô mệnh không lao lục, khải tấu đương kim biệt khiển nhân.
臣僧稽首三頓首，萬歲山呼拜聖君；
文武兩班同入目，公卿四百共知聞：
當年奉旨離東土，指望靈山見世尊。
不料途中遭厄難，何期半路有災迍。
僧病沉痾難進步，佛門深遠接天門。
有經無命空勞碌，啟奏當今別遣人。
Bần tăng dập đầu lạy ba lạy.
Tung hô thánh thượng thọ vô cương.
Và thưa cùng văn võ hai ban.
Trăm vị công khanh nghe tôi bày tỏ.
Năm nao vâng chiếu rời Đông Thổ,
Mong tới Linh San bái Thế Tôn.
Ngờ đâu dọc đường lắm gian nan,
Ai hay giữa lối nhiều tai ách.
Bệnh sư trầm trọng không sao nhích,
Cửa Phật xa xôi tựa cửa trời.
Có kinh không mệnh, cũng uổng công toi.
Cúi xin bệ hạ tìm người thay thế.
Tam Tạng than cái chuông chùa Trấn Hải:
Chung a, nhĩ dã tằng huyền quải cao lâu hống, dã tằng minh viễn thải lương thanh. Dã tằng kê đề tựu báo hiểu, dã tằng thiên vãn tống hoàng hôn. Bất tri hóa đồng đích đạo nhân quy hà xử, chú đồng tượng tác na biên tồn. Tưởng tha nhị mệnh quy âm phủ, tha vô tung tích nhĩ vô thanh.
鐘啊，你也曾懸掛高樓吼，也曾鳴遠彩梁聲。也曾雞啼就報曉，也曾天晚送黃昏。不知化銅的道人歸何處，鑄銅匠作那邊存。想他二命歸陰府，他無蹤跡你無聲。
Chuông ơi:
Đã từng treo ở gác chùa,
Đã từng văng vẳng ngân nga sớm chiều.
Đã từng lảnh lót sớm mai,
Đã từng bảng lảng giục trời hoàng hôn.
Đạo nhân đúc cũng chẳng còn,
Và người thợ khắc biết còn hay không?
Chắc là về cả cõi âm,
Không người nên chú âm thầm chẳng kêu.
_____
Tam Tạng kể về nước Đại Đường:
Tam Hoàng trị thế, Ngũ Đế phân luân. Nghiêu Thuấn chính vị, Vũ Thang an dân. Thành chu tử chúng, các lập càn khôn. Ỷ cường khi nhược, phân quốc xưng quân. Bang quân thập bát, phân dã biên trần. Hậu thành thập nhị, vũ trụ an thuần. Nhân vô xa mã, khước hựu tương thôn. Thất hùng tranh thắng, lục quốc quy Tần. Thiên sinh Lỗ phái, các hoài bất nhân. Giang sơn thuộc Hán, ước pháp khâm tuân. Hán quy Tư Mã, tấn hựu phân vân. Nam bắc thập nhị, tống tề lương trần. Liệt tổ tương kế, đại tùy thiệu chân. Thưởng hoa vô đạo, đồ thán đa dân. Ngã vương Lý thị, quốc hiệu Đường quân. Cao tổ yến giá, đương kim Thế Dân. Hà thanh hải yến, đại đức khoan nhân. Tư nhân Trường An thành bắc, hữu cá quái thủy long thần, khắc giảm cam vũ, ứng cai tổn thân. Dạ gian thác mộng, cáo vương cứu truân. Vương ngôn chuẩn xá, tảo triệu hiền thần. Khoản lưu điện nội, mạn bả kỳ luân. Thì đương nhật ngọ, na hiền thần mộng trảm long thân.
三皇治世，五帝分倫。堯舜正位，禹湯安民。成周子眾，各立乾坤。倚強欺弱，分國稱君。邦君十八，分野邊塵。後成十二，宇宙安淳。因無車馬，卻又相吞。七雄爭勝，六國歸秦。天生魯沛，各懷不仁。江山屬漢，約法欽遵。漢歸司馬，晉又紛紜。南北十二，宋齊梁陳。列祖相繼，大隋紹真。賞花無道，塗炭多民。我王李氏，國號唐君。高祖晏駕，當今世民。河清海晏，大德寬仁。茲因長安城北，有個怪水龍神，刻減甘雨，應該損身。夜間託夢，告王救迍。王言准赦，早召賢臣。款留殿內，慢把棋輪。時當日午，那賢臣夢斬龍身。
Tam Hoàng trị thế,
Ngũ Đế chia luân,
Nghiêu Thuấn tức vị,
Vũ, Thang an dân.
Thành, Chu con lắm,
Chia trị xa gần.
Y mạnh chống yếu,
Chia nước xưng quân.
Cả mười tám nước,
Đều đã định phân.
Mười hai còn lại,
Bờ cõi khuôn ngăn,
Do thiếu ngựa xe,
Nuốt nhau tranh phần.
Bảy nước giành giật,
Sáu nước theo Tần.
Trời sinh Lỗ, Bái.
Một lũ bất nhân
Núi sông thuộc Hán,
Lập pháp hộ thân.
Tư Mã cướp Hán,
Nhà Tấn lấn dần,
Nam Bắc xâu xé,
Tống, Tề, Lương, Trần.
Các tổ truyền nối,
Nhà Tùy kế chân.
Vua tôi vô đạo,
Chìm đắm muôn dân.
Vua tôi họ Lý,
Quốc hiệu Đường quân.
Cao Tổ tạ thế,
Nay là Thế Dân.
Sông trong biển lặng,
Đại đức khoan nhân.
Bỗng thành Tràng An mạn bắc,
Có một thủy quái long thần.
Mưa ngọt bớt xén.
Đáng tội chém thân.
Đêm khua thác mộng,
Xin vua cứu mình.
Vua hứa cứu thoát,
Sớm vời hiền thần.
Lưu trong cung khuyết,
Đánh cờ lần khân,
Vừa đúng giờ ngọ,
Hiền thần mộng chém long thần…
_____
Hành Giả khóc Đường Tăng:
Sư phụ a:
Hận ngã khi thiên khốn võng la, sư lai cứu ngã thoát trầm a.
Tiềm tâm đốc chí đồng tham Phật, nỗ lực tu thân cộng luyện ma.
Khởi liêu kim triêu tao triết hại, bất năng bảo nhĩ thượng bà sa.
Tây Phương thắng cảnh vô duyên đáo, khí tán hồn tiêu chẩm nại hà?
師父啊：
恨我欺天困網羅，師來救我脫沉痾。
潛心篤志同參佛，努力修身共煉魔。
豈料今朝遭蜇害，不能保你上婆娑。
西方勝境無緣到，氣散魂消怎奈何？
Sư phụ ơi!
Con xưa quấy đảo bị giam,
May nhờ sư phụ thoát nàn tai ương.
Thỉnh kinh quyết chí lên đường,
Tu thân gắng sức diệt phường quái ma.
Nào hay giờ mắc nạn to,
Sư phụ bị bọn quái ma ăn rồi.
Tây phương mù mịt phương trời.
Đau thương khốn khổ ai thời thấu cho!
Ngộ Không than khóc Đường Tăng:
Sư phụ a, ngã:
Tự tòng bỉnh giáo nhập thiền lâm, cảm hà Bồ Tát thoát nan thâm.
Bảo nhĩ tây lai cầu đại đạo, tương đồng phụ trợ thượng Lôi Âm.
Chích ngôn bình thản dương tràng lộ, khởi liêu thôi nguy quái vật xâm.
Bách kế thiên phương nan cứu nhĩ, đông cầu tây cáo uổng lao tâm.
師父啊，我
自從秉教入禪林，感荷菩薩脫難深。
保你西來求大道，相同輔助上雷音。
只言平坦羊腸路，豈料崔巍怪物侵。
百計千方難救你，東求西告枉勞心。
Sư phụ ơi! Con:
Từ ngày theo đạo thiền lâm
Đội ơn Bồ Tát thoát trần nạn to
Phò thầy cầu đạo xông pha
Cùng nhau bái Phật đến chùa Lôi Âm
Tưởng rằng đường phẳng yên tâm
Ngờ đâu yêu quái sơn lâm khó lường
Cứu thầy trăm kế nghìn phương
Nhọc lòng mà chẳng nên cơm cháo gì.
Hành Giả khóc khi gặp nạn khổ tại Quán Hoàng Hoa:
Sư phụ a,
Đương niên bỉnh giáo xuất sơn trung, cộng vãng tây lai khổ dụng công.
Đại hải hồng ba vô khủng cụ, dương câu chi nội khước tao phong.
師父啊，
當年秉教出山中，共往西來苦用工。
大海洪波無恐懼，陽溝之內卻遭風。
Sư phụ ơi!
Nhớ xưa theo đạo rời non
Sang Tây cất bước lên đường gian truân
Sóng to biển cả không sờn
Ai ngờ ngòi hẹp nên cơn cớ này!
Ngộ Không than khóc khi gặp nạn ở núi Kim Đâu:
Phật ân hữu đức hữu hòa dung, đồng ấu đồng sinh ý mạc cùng.
Đồng trụ đồng tu đồng giải thoát, đồng từ đồng niệm hiển linh công.
Đồng duyên đồng tương tâm chân khế, đồng kiến đồng tri đạo chuyển thông.
Khởi liêu như kim vô chủ trượng, không quyền xích cước chẩm hưng long!
佛恩有德有和融，同幼同生意莫窮。
同住同修同解脫，同慈同念顯靈功。
同緣同相心真契，同見同知道轉通。
豈料如今無主杖，空拳赤腳怎興隆！
Phật ân có đức có hòa dung.
Cùng trẻ cùng sinh ý chẳng cùng.
Cùng trụ cùng tu cùng giải thoát.
Cùng từ cùng niệm hiển linh công.
Cùng duyên cùng tướng tâm khăng khít,
Cùng thấy cùng hay đạo đạt thông
Không gậy giờ đây toan tính chịu,
Tay không tấc sắt khó thành công.
Bát Giới khóc đống xương khô:
Na đại na triều nguyên soái thể, hà bang hà quốc đại tướng quân.
Đương thì hào kiệt tranh cường thắng, kim nhật thê lương lộ cốt cân.
Bất kiến thê nhi lai thị phụng, na phùng sĩ tốt bả hương phần.
Mạn quan giá đẳng chân kham thán, khả tích hưng vương bá nghiệp nhân.
那代那朝元帥體，何邦何國大將軍。
當時豪傑爭強勝，今日淒涼露骨筋。
不見妻兒來侍奉，那逢士卒把香焚。
謾觀這等真堪嘆，可惜興王霸業人。
Ngài là nguyên soái phương nào
Hay là đại tướng nước nào vậy thay?
Nhớ xưa hào kiệt ra oai,
Mà nay một đống xương bày thê lương
Vợ con đâu chẳng vấn vương
Nào đâu sĩ tốt thắp hương phụng thờ?
Chạnh nhìn lòng luống ngẩn ngơ,
Đồ vương tranh bá bây giờ đáng thương!
_____
Quốc vương nước Chu Tử khóc hoàng hậu:
Đương niên giai tiết khánh chu minh, thái tuế hung yêu phát hảm thanh.
Cường đoạt ngự thê vi áp trại, quả nhân hiến xuất vi thương sinh.
Canh vô hội thoại tịnh ly thoại, na hữu trường đình cộng đoản đình?
Biểu ký hương nang toàn một ảnh, chí kim phiết ngã khổ linh đình.
當年佳節慶朱明，太歲兇妖發喊聲。
強奪御妻為壓寨，寡人獻出為蒼生。
更無會話並離話，那有長亭共短亭？
表記香囊全沒影，至今撇我苦伶仃。
Đoan Dương năm ấy đẹp trời,
Thái Tuế ào đến sục sôi khôn lường.
Bắt trẫm vợ đẹp phải nhường,
Thương dân trẫm cứ một đường nghe theo.
Chia tay chẳng nói một điều,
Đầu cầu, quán dịch trẫm nhiều khổ đau.
Quà kỷ niệm chẳng có đâu,
Đến nay lòng trẫm buồn rầu tái tê.
Kim Thánh nương nương khóc nhớ vua nước Chu Tử:
Tiền sinh thiêu liễu đoạn đầu hương, kim thế tao phùng bát quái vương.
Sách phượng tam niên hà nhật hội? phân uyên lưỡng xử trí bi thương.
Soa lai trường lão tài thông tín, kinh tán giai nhân nhất mệnh vong.
Chích vi kim linh nan giải thức, tương tư hựu bỉ cựu thì cuồng.
前生燒了斷頭香，今世遭逢潑怪王。
拆鳳三年何日會？分鴛兩處致悲傷。
差來長老才通信，驚散佳姻一命亡。
只為金鈴難解識，相思又比舊時狂。
Chúa công ơi, thiếp với chàng:
Kiếp xưa đứt đốt đoạn hương
Kiếp này gặp phải ma vương hung tàn
Xa nhau đằng đẵng ba năm
Phượng loan đôi ngả cực lòng xiết bao!
Bắn tin sai trưởng lão vào
Dè đâu duyên cũ ước ao hỏng rồi
Chỉ vì hột nhạc kia thôi
Tương tư nay lại gấp mười ngày nao!
_____
Hành Giả nói về y thuật:
Y môn lý pháp chí vi huyền, đại yếu tâm trung hữu chuyển toàn.
Vọng văn vấn thiết tứ bàn sự, khuyết nhất chi thì bất bị toàn:
Đệ nhất vọng tha thần khí sắc, nhuận khô phì sấu khởi hòa miên;
Đệ nhị văn thanh thanh dữ trọc, thính tha chân ngữ cập cuồng ngôn;
Tam vấn bệnh nguyên kinh kỷ nhật, như hà ẩm thực chẩm sinh tiện;
Tứ tài thiết mạch minh kinh lạc, phù trầm biểu lý thị hà bàn.
Ngã bất vọng văn tịnh vấn thiết, kim sinh mạc tưởng đắc an nhiên.
醫門理法至微玄，大要心中有轉旋。
望聞問切四般事，缺一之時不備全：
第一望他神氣色，潤枯肥瘦起和眠；
第二聞聲清與濁，聽他真語及狂言；
三問病原經幾日，如何飲食怎生便；
四才切脈明經絡，浮沉表裡是何般。
我不望聞並問切，今生莫想得安然。
Y môn lý pháp cực huyền,
Trong lòng cốt phải cần chuyên mới thành.
Vọng, văn, vấn, thiết rành rành,
Thiếu một điều ấy chẳng thành y khoa.
Một là thần sắc xem qua,
Nhuận khô, gầy béo nhận ra tỏ tường.
Hai nghe giọng nói trong, khàn,
Lời chân chất hoặc ngông cuồng biết ngay.
Ba hỏi bệnh đã mấy ngày,
Uống ăn, đái, ỉa bấy nay thế nào?
Bốn bắt mạch biết thấp cao,
Phù trầm, biểu lý loại nào rõ ngay.
Vọng, văn, vấn, thiết không hay,
Mệnh này đừng tưởng có ngày được yên.
_____
Hành Giả nói khoác về thực lực binh mã của nước Chu Tử:
Cung tiễn đao thương giáp dữ y, cán qua kiếm kích tịnh anh kỳ. Phiếu thương nguyệt sạn đâu mâu khải, đại phủ đoàn bài thiết tật lê. Trường muộn côn, đoản oa chùy, cương xoa súng bào cập đầu khôi. Đả phẫn đắc trung hài hộ đỉnh tịnh bàn áo, giản tiên thần đạn dữ đồng chùy.
弓箭刀槍甲與衣，干戈劍戟並纓旗。剽槍月鏟兜鍪鎧，大斧團牌鐵蒺藜。長悶棍，短窩槌，鋼叉銃鉋及頭盔。打扮得䩺鞋護頂並胖襖，簡鞭神彈與銅鎚。
Cung tên giáo mác rợp trời,
Can qua chật đất, sáng ngời cờ bay.
Kích dài, kiếm nhọn bày đầy,
Đao to búa lớn đứng vây chật đường.
Côn Trường Muộn, gậy Truy Vương,
Cương soa sáng quắc, trường thương sáng lòe!
Kim khôi, áo giáp rợn ghê,
Chùy đồng loang loáng, roi kia vù vù.
_____
Các sư chùa Trấn Hải tự sự cùng Tôn Ngộ Không:
Phát trường tầm đao tước, y đan phá nạp phùng. Tảo thần khởi lai tẩy trứ kiểm, xoa thủ cung thân quy y đại đạo; dạ lai thu thập thiêu trứ hương, kiền tâm khấu xỉ niệm đích di đà. Cử đầu khán kiến phật liên cửu phẩm, tam thừa từ hàng cộng pháp vân, nguyện kiến chích viên thích thế tôn đê đầu khán kiến tâm, thụ ngũ giới, độ đại thiên, sinh sinh vạn pháp trung, nguyện ngộ ngoan không dữ sắc không. Chư đàn việt lai a, lão đích tiểu đích, trường đích ải đích, bàn đích sấu đích, nhất cá cá xao mộc ngư, kích kim khánh, ai ai tạt tạt, lưỡng quyển 《 pháp hoa kinh 》, nhất sách 《 lương vương sám 》; chư đàn việt bất lai a, tân đích cựu đích, sinh đích thục đích, thôn đích tiếu đích, nhất cá cá hợp trứ chưởng, minh trứ mục, tiễu tiễu minh minh, nhập định bồ đoàn thượng, lao quan nguyệt hạ môn. Nhất nhậm tha oanh đề điểu ngữ nhàn tranh đấu, bất thượng ngã phương tiện từ bi đại pháp thừa. Nhân thử thượng, dã bất hội phục hổ, dã bất hội hàng long; dã bất thức đích quái, dã bất thức đích tinh. Nhĩ lão gia nhược hoàn nhạ khởi na yêu ma a, ngã bách thập cá hòa thượng chích cú tha trai nhất bão. Nhất tắc đọa lạc ngã chúng sinh luân hồi; nhị tắc diệt mạt liễu giá thiền lâm cổ tích; tam tắc Như Lai hội thượng toàn một bán điểm nhi quang huy. Giá khước thị hảo ta nhi bất tiện xử.
髮長尋刀削，衣單破衲縫。早晨起來洗著臉，叉手躬身皈依大道；夜來收拾燒著香，虔心叩齒念的彌陀。舉頭看見佛蓮九品，三乘慈航共法雲，願見祇園釋世尊低頭看見心，受五戒，度大千，生生萬法中，願悟頑空與色空。諸檀越來啊，老的小的、長的矮的、胖的瘦的，一個個敲木魚，擊金磬，挨挨拶拶，兩卷《法華經》，一策《梁王懺》；諸檀越不來啊，新的舊的、生的熟的、村的俏的，一個個合著掌，瞑著目，悄悄冥冥，入定蒲團上，牢關月下門。一任他鶯啼鳥語閑爭鬥，不上我方便慈悲大法乘。因此上，也不會伏虎，也不會降龍；也不識的怪，也不識的精。你老爺若還惹起那妖魔啊，我百十個和尚只夠他齋一飽。一則墮落我眾生輪迴；二則滅抹了這禪林古跡；三則如來會上全沒半點兒光輝。這卻是好些兒不便處。
Tóc dài dao cắt béng
Áo đơn rách vá ngay.
Sớm dậy rửa sạch mặt mũi chân tay,
Chắp tay nghiêng mình quy y đại đạo.
Đêm tới thắp hương niệm A Di Đà Phật,
Ngẩng đầu lạy Phật cùng tòa cửu phẩm liên hoa.
Chấp tam thừa lẫn mây pháp thuyền bi,
Nguyện thấy Kỳ Viên của đức Thế Tôn phật tổ.
Cúi đầu ngắm tâm, thụ ngũ giới, độ đại thiên lớn nhỏ.
Trong sinh sinh vạn pháp, nguyện rõ lẽ không sắc sắc không.
Thí chủ đến có già trẻ, lớn bé, gầy béo cao lùn
Ai nấy gõ mõ cá, rung khánh vàng, xúm xít tụng kinh Pháp hoa và Lương Vương sám hối.
Thí chủ không đến, vẫn có cũ mới, lạ quen, xấu đẹp.
Ai nấy nhắm mắt chắp tay, nhập định trên bồ đoàn.
Mặc chim chóc tranh nhau ca hát véo von.
Không ảnh hưởng đại pháp thừa từ bi phương tiện.
Chính vì vậy, tài hàng long phục hổ không bao giờ tập luyện,
Cũng chẳng hay ma quái với yêu tinh.
Giả sử ngài gây sự với lũ hôi tanh.
Trăm hòa thượng tôi chỉ đủ cho hắn ăn chay một bữa.
Lúc ấy, một là chúng tôi sa vòng luân hồi đầy đọa.
Hai là tự viện này dấu vết sạch không.
Ba là nên hội Như Lai chẳng ánh hào quang,
Đó chẳng phải điều lôi thôi rắc rối?
_____
Ngộ Không xuống địa phủ:
Thập đại Diêm Quân củng thủ tiếp,
Ngũ phương quỷ phán khấu đầu nghênh.
Thiên chu kiếm thụ giai khi trắc,
Vạn điệp đao sơn tận thản bình.
Uổng Tử thành trung si mị hóa,
Nại Hà kiều hạ quỷ siêu sinh.
Chính thị na:
Thần quang nhất chiếu như thiên xá,
Hắc ám âm ti xử xử minh.
十代閻君拱手接，五方鬼判叩頭迎。千株劍樹皆攲側，萬疊刀山盡坦平。枉死城中魑魅化，奈河橋下鬼超生。正是那神光一照如天赦，黑暗陰司處處明。
Mười vị Diêm Vương tay chắp,
Năm phương quỷ phán dập đầu.
Nghìn cây kiếm nhọn cúi chào,
Muôn dãy đao to nghiêng đón.
Thành Uổng Tử ma kia hiển hiện,
Chân cầu Nại Hà quỷ nọ siêu sinh.
Khắp một vùng rực ánh thần quang,
U ám âm ty bừng sáng sủa.
_____
Hành Giả vào động Vô Để cứu Đường Tăng:
Cổ quái biệt tai tâm lý cường, tự tiểu vi quái thần lực tráng.
Cao đê diện tái mã an khiêu, nhãn phóng kim quang như hỏa lượng.
Hồn thân mao ngạnh tự cương châm, hổ bì quần hệ minh hoa hưởng.
Thượng thiên chàng tán vạn vân phi, hạ hải hỗn khởi thiên tằng lãng.
Đương thiên ỷ lực đả Thiên Vương, đáng thối thập vạn bát thiên tướng.
Quan phong Đại thánh Mỹ Hầu tinh, thủ trung quán sử Kim Cô bổng.
Kim nhật Tây thiên nhậm hiển năng, phục lai động nội phù Tam Tạng.
古怪別腮心裡強，自小為怪神力壯。
高低面賽馬鞍鞽，眼放金光如火亮。
渾身毛硬似鋼針，虎皮裙繫明花響。
上天撞散萬雲飛，下海混起千層浪。
當天倚力打天王，擋退十萬八千將。
官封大聖美猴精，手中慣使金箍棒。
今日西天任顯能，復來洞內扶三藏。
Quái xưa hình lạ lòng hung.
Làm yêu từ nhỏ thần thông hơn người.
Mặt mũi xấu xí khác đời,
Hai mắt tóe lửa sáng ngời hào quang.
Khắp người lông phủ bờm xờm.
Chiếc quần da hổ thắt ngang quanh người,
Cưỡi mây bay vạn dặm trời,
Xuống biển rẽ sóng trùng khơi nghìn tầng.
Hung hăng đánh cả Ngọc Hoàng.
Thiên binh mười vạn chịu hàng rút lui
Quan phong Đại Thánh rõ oai,
Hai tay quen sử một cây gậy thần.
Tây phương mặc sức tung hoành,
Lại vào động cứu Đường Tăng mắc nàn.
_____
Hành Giả bay vút lên mây:
Thượng diện vô thằng xả, hạ đầu một côn xanh.
Nhất bàn đồng phụ mẫu, tha tiện cốt đầu khinh.
上面無繩扯，下頭沒棍撐。
一般同父母，他便骨頭輕。
Mặt trên không thừng kéo,
Dưới gậy chống cũng không.
Nói chung giống cha mẹ,
Mà nhẹ tựa lông hồng!
_____
Núi Bối Âm:
Hình đa đột ao, thế canh khi khu. Tuấn như thục lĩnh, cao tự lư nham. Phi dương thế chi danh sơn, thực âm ti chi hiểm địa. Kinh cức tùng tùng tàng quỷ quái, thạch nhai lân lân ẩn tà ma. Nhĩ bạn bất văn thú điểu táo, nhãn tiền duy kiến quỷ yêu hành. Âm phong táp táp, hắc vụ mạn mạn. Âm phong táp táp, thị thần binh khẩu nội tiếu lai yên; hắc vụ mạn mạn, thị quỷ túy ám trung phún xuất khí. Nhất vọng cao đê vô cảnh sắc, tương khán tả hữu tận xương vong. Na lý sơn dã hữu, phong dã hữu, lĩnh dã hữu, động dã hữu, giản dã hữu; chích thị sơn bất sinh thảo, phong bất sáp thiên, lĩnh bất hành khách, động bất nạp vân, giản bất lưu thủy. Ngạn tiền giai võng lượng, lĩnh hạ tận thần ma, động trung thu dã quỷ, giản để ẩn tà hồn. Sơn tiền sơn hậu, ngưu đầu mã diện loạn huyên hô; bán yểm bán tàng, ngạ quỷ cùng hồn thì đối khấp. Thôi mệnh đích phán quan, cấp cấp mang mang truyện tín phiếu; truy hồn đích thái úy, yêu yêu hát hát toản công văn. Cấp cước tử, toàn phong cổn cổn; câu ti nhân, hắc vụ phân phân.
形多凸凹，勢更崎嶇。峻如蜀嶺，高似廬巖。非陽世之名山，實陰司之險地。荊棘叢叢藏鬼怪，石崖磷磷隱邪魔。耳畔不聞獸鳥噪，眼前惟見鬼妖行。陰風颯颯，黑霧漫漫。陰風颯颯，是神兵口內哨來煙；黑霧漫漫，是鬼祟暗中噴出氣。一望高低無景色，相看左右盡猖亡。那裡山也有，峰也有，嶺也有，洞也有，澗也有；只是山不生草，峰不插天，嶺不行客，洞不納雲，澗不流水。岸前皆魍魎，嶺下盡神魔，洞中收野鬼，澗底隱邪魂。山前山後，牛頭馬面亂喧呼；半掩半藏，餓鬼窮魂時對泣。催命的判官，急急忙忙傳信票；追魂的太尉，吆吆喝喝趲公文。急腳子，旋風滾滾；勾司人，黑霧紛紛。
Hình thế gập ghềnh và hiểm trở
Dốc như đỉnh Thục với non Lu
Chẳng phải non cao trên dương thế
Thực là núi hiểm dưới âm ty
Gai góc um tùm che quỷ quái
Cheo leo vách đá giấu yêu ma
Bên tai chim thú đều im bặt
Đầy đường chỉ thấy quỷ đi về
Gió âm hiu hắt thần binh thổi
Khí độc bủa giăng quỷ sứ phi
Nhìn khắp thấp cao không cảnh đẹp
Ngó ra sau trước rặt hồn ma.
/////Ở đây đủ cả:
Nào núi, nào động
Nào đèo, nào khe
/////Có điều:
Núi không cỏ mọc
Đèo không người qua
Khe không nước chảy
Động không mây về
Vách non đầy quỷ quái
Chân núi rặt yêu ma
Trong động toàn quỷ dại
Dưới khe ẩn hồn tà
Trước núi sau non, mặt ngựa đầu trâu gào loạn xị
Che tay úp mặt, cô hồn quỷ đói khóc hu hu
Phán quan đòi mạng, vội vội vàng vàng truyền tín phiếu
Thái úy bắt hồn, hò hò hét hét chuyển văn thư
Bọn thừa sai, đông như kiến cỏ
Lũ quỷ bắt đặc tựa mây mù.
Núi Tiểu Tây Thiên:
Lâm trung phong táp táp, giản để thủy sàn sàn. Nha tước phi bất quá, thần tiên dã đạo nan. Thiên nhai vạn hác, ức khúc bách loan. Trần ai cổn cổn vô nhân đáo, quái thạch sâm sâm bất yếm khán. Hữu xử hữu vân như thủy hoảng, thị phương thị thụ điểu thanh phồn. Lộc hàm chi khứ, viên trích đào hoàn. Hồ hạc vãng lai nhai thượng khiêu, kinh chương xuất nhập lĩnh đầu ngoan. Hốt văn hổ khiếu kinh nhân đảm, ban báo thương lang bả lộ lan.
林中風颯颯，澗底水潺潺。鴉雀飛不過，神仙也道難。千崖萬壑，億曲百灣。塵埃滾滾無人到，怪石森森不厭看。有處有雲如水滉，是方是樹鳥聲繁。鹿啣芝去，猿摘桃還。狐貉往來崖上跳，麖獐出入嶺頭頑。忽聞虎嘯驚人膽，斑豹蒼狼把路攔。
Trong rừng gió vi vút,
Đáy khe nước rì rào
Chim bay qua chẳng đặng
Thần tiên cũng khó vào
Muôn vách nghìn hang hốc,
Trăm suối vạn đèo cao.
Bụi cuốn người không vết,
Đá lởm chởm ghế sao?
Xứ ấy mây vờn soi bóng nước,
Phương kia chim hót giọng thấp cao.
Hươu ngậm cỏ chi, co cẳng chạy,
Vượn vin đào chín chẳng ai rào.
Cầy cáo lại qua leo vách nhảy,
Hươu nai ẩn hiện đỉnh non cao.
Bỗng nghe hùm thét người run rẩy,
Báo đốm lang xanh chặn lối vào.
Núi Trúc Tiết:
Phong bài đột ngột, lĩnh tuấn khi khu. Thâm giản hạ sàn viên thủy sấu, đẩu nhai tiền cẩm tú hoa hương. Hồi loan trọng điệp, cổ đạo loan hoàn. Chân thị hạc lai tùng hữu bạn, quả nhiên vân khứ thạch vô y. Huyền viên mịch quả hướng tình huy, mi lộc tầm hoa hoan nhật noãn. Thanh loan thanh tích lịch, hoàng điểu ngữ miên man. Xuân lai đào lý tranh nghiên, hạ chí liễu hòe cạnh mậu. Thu đáo hoàng hoa bố cẩm, đông giao bạch tuyết phi miên. Tứ thì bát tiết hảo phong quang, bất á Doanh Châu tiên cảnh tượng.
峰排突兀，嶺峻崎嶇。深澗下潺湲水漱，陡崖前錦鏽花香。回巒重疊，古道灣環。真是鶴來松有伴，果然雲去石無依。玄猿覓果向晴暉，麋鹿尋花歡日暖。青鸞聲淅嚦，黃鳥語綿蠻。春來桃李爭妍，夏至柳槐競茂。秋到黃花佈錦，冬交白雪飛綿。四時八節好風光，不亞瀛洲仙景象。
Đỉnh non nhọn hoắt,
Sừng sững nhấp nhô.
Khe sâu róc rách nước tràn ra,
Vách núi hoa kỳ hương ngào ngạt.
Núi vòng vèo trùng điệp,
Đường cổ dạo quanh co.
Từng có bạn hạc tới múa ca,
Vách núi mây bay phô sắc biếc,
Ngày nắng vượn đen tìm quả ngọt,
Đẹp trời hươu hoẵng nhởn nhơ đùa.
Loan xanh hót líu lo,
Oanh vàng ca réo rắt.
Xuân về đào mận hoa khoe sắc.
Hè đến hòe liễu tán xanh om.
Thu qua lác đác hoa cúc vàng.
Đông tới bông tuyết bay lất phất.
Bốn mùa tám tiết cảnh đẹp tuyệt,
Bồng Đảo Doanh Châu nào có thua.
Núi Bình Đính:
Nguy nguy tuấn lĩnh, tước tước tiêm phong. Loan hoàn thâm giản hạ, cô tuấn đẩu nhai biên. Loan hoàn thâm giản hạ, chích thính đắc hốt lạt lạt hí thủy mãng phiên thân; cô tuấn đẩu nhai biên, đãn kiến na tốt luật luật xuất lâm hổ tiễn vĩ. Vãng thượng khán, loan đầu đột ngột thấu thanh tiêu; hồi nhãn quan, hác hạ thâm trầm lân bích lạc. Thượng cao lai, tự thê tự đắng; hạ đê hành, như tiệm như khanh. Chân cá thị cổ quái điên phong lĩnh, quả nhiên thị liên tiêm tước bích nhai. Điên phong lĩnh thượng, thải dược nhân tầm tư phạ tẩu; tước bích nhai tiền, đả sài phu thốn bộ nan hành. Hồ dương dã mã loạn thoán toa, giảo thỏ sơn ngưu như bố trận. Sơn cao tế nhật già tinh đấu, thì phùng yêu thú dữ thương lang. Thảo kính mê mạn nan tiến mã, chẩm đắc lôi âm kiến phật vương?
巍巍峻嶺，削削尖峰。灣環深澗下，孤峻陡崖邊。灣環深澗下，只聽得唿喇喇戲水蟒翻身；孤峻陡崖邊，但見那崒嵂嵂出林虎剪尾。往上看，巒頭突兀透青霄；回眼觀，壑下深沉鄰碧落。上高來，似梯似凳；下低行，如塹如坑。真個是古怪巔峰嶺，果然是連尖削壁崖。巔峰嶺上，採藥人尋思怕走；削壁崖前，打柴夫寸步難行。胡羊野馬亂攛梭，狡兔山牛如佈陣。山高蔽日遮星斗，時逢妖獸與蒼狼。草徑迷漫難進馬，怎得雷音見佛王？
Sườn non sừng sững,
Đỉnh núi chon von.
Suối sâu vòng vèo chảy,
Núi thẳm dựng hai bên.
Suối sâu vòng vèo chảy, vang tiếng giao long vờn nước réo ào ào;
Núi thẳm dựng hai bên, chỉ thấy hổ xám vẫy đuôi gầm lanh lảnh.
Ngẩng mặt nhìn, núi sát tầng mây thẳm.
Ngó sau xem, vực thông suốt suối vàng.
Đến từ trên, chẳng khác bước lên thang,
Đi phía dưới, hệt sa hầm sầy hố,
Đúng là nơi núi non quái kỳ lố nhố.
Thực là miền vách đá dựng chon von.
Trên đỉnh non, người hái thuốc sợ hãi bồn chồn
Trước vách núi, kẻ tiều phu bám leo còn khó.
Dê núi, ngựa đồng chạy lung tung đây đó.
Thỏ rừng, trâu mộng bầy trận lao xao.
Núi cao che lấp cả trăng sao.
Luôn luôn gặp sói lang, yêu quái.
Đường cỏ ngập ngựa kia khó bước, tìm cách nào bái Phật đến Lôi Âm?
Núi Hắc Phong:
Vạn hác tranh lưu, thiên nhai cạnh tú. Điểu đề nhân bất kiến, hoa lạc thụ do hương. Vũ quá thiên liên thanh bích nhuận, phong lai tùng quyển thúy bình trương. Sơn thảo phát, dã hoa khai, huyền nhai tiễu chướng; bệ la sinh, giai mộc lệ, tuấn lĩnh bình cương. Bất ngộ u nhân, na tầm tiều tử? Giản biên song hạc ẩm, thạch thượng dã viên cuồng. Súc súc đôi loa bài đại sắc, nguy nguy ủng thúy lộng lam quang.
萬壑爭流，千崖競秀。鳥啼人不見，花落樹猶香。雨過天連青壁潤，風來松捲翠屏張。山草發，野花開，懸崖峭嶂；薜蘿生，佳木麗，峻嶺平崗。不遇幽人，那尋樵子？澗邊雙鶴飲，石上野猿狂。矗矗堆螺排黛色，巍巍擁翠弄嵐光。
Muôn khe nước cuồn cuộn,
Nghìn non hoa rờn rợn.
Chim kêu người chẳng thấy,
Hoa rụng hương vấn vương.
Mưa rơi vách đá phô màu biếc,
Gió thổi rừng tùng xòe tán xanh.
Vách núi chênh vênh cây lác đác,
Sườn non thoai thoải cỏ thanh thanh.
Cao nhân nào đâu thấy,
Tiều phu vắng bóng người.
Dưới khe đôi hạc uống,
Trên đá vượn đùa vui.
Tầng tầng đá xếp phô màu xám,
Chất ngất cây xanh rực ánh trời.
Núi Hoàng Phong:
Cao đích thị sơn, tuấn đích thị lĩnh; trắc đích thị nhai, thâm đích thị hác; hưởng đích thị tuyền, tiên đích thị hoa. na sơn cao bất cao, đỉnh thượng tiếp thanh tiêu; giá giản thâm bất thâm, để trung kiến địa phủ. sơn tiền diện, hữu cốt đô đô bạch vân , ngật đặng đặng quái thạch, thuyết bất tận thiên trượng vạn trượng hiệp hồn nhai. nhai hậu hữu loan loan khúc khúc tàng long động, động trung hữu đinh đinh đương đương tích thủy nham. hựu kiến ta nha nha xoa xoa đái giác lộc, nê nê si si khán nhân chương, bàn bàn khúc khúc hồng lân mãng, sái sái ngoan ngoan bạch diện viên. chí vãn ba sơn tầm huyệt hổ, đái hiểu phiên ba xuất thủy long, đăng đích động môn hốt lạt lạt hưởng. thảo lý phi cầm phác lô lô khởi, lâm trung tẩu thú cúc hành. mãnh nhiên nhất trận lang trùng quá, hách đắc nhân tâm khất đặng đặng kinh. chính thị na đương đảo động đương đương đảo động, động đương đương đảo động đương sơn. thanh đại nhiễm thành thiên trượng ngọc, bích sa lung tráo vạn đôi yên.
高的是山，峻的是嶺；陟的是崖，深的是壑；響的是泉，鮮的是花。那山高不高，頂上接青霄；這澗深不深，底中見地府。山前面，有骨都都白雲 ，屹嶝嶝怪石，說不盡千丈萬丈挾魂崖。崖後有彎彎曲曲藏龍洞，洞中有叮叮噹噹滴水巖。又見些丫丫叉叉帶角鹿，泥泥痴痴看人獐，盤盤曲曲紅鱗蟒，耍耍頑頑白面猿。至晚巴山尋穴虎，帶曉翻波出水龍，登的洞門唿喇喇響。草裡飛禽撲轤轤起，林中走獸掬行。猛然一陣狼蟲過，嚇得人心趷蹬蹬驚。正是那當倒洞當當倒洞，洞當當倒洞當山。青岱染成千丈玉，碧紗籠罩萬堆煙。
Núi cao đèo dốc gập ghềnh,
Khe sâu thăm thẳm, chênh vênh đường vòng.
Suốt quanh nước réo ỳ ầm,
Hoa rừng đua nở tưng bừng nơi nơi.
Núi cao nào có thấu trời,
Thế mà đỉnh núi quyện vời mây xanh.
Suối sâu, sâu có bâu lăm,
Thế mà đáy suối sát tầng âm ty.
Phía trước mây nổi xầm xì,
Sừng sững vách đá trông thì phát run.
Đằng sau quanh quất động hang,
Nước rơi từng giọt tình tang đêm ngày.
Hươu nai ngơ ngác từng bầy
Mới hay sóng lật hiện ra thuồng luồng.
Ù ù gió thổi trên hang,
Trong đám cỏ rậm chim ngàn vút cao.
Rừng sâu thú chạy ào ào.
Lang trùng vun vút, ai nào chẳng kinh.
Chính là lúc động rung rinh.
Động thành núi thẳm, núi thành động sâu.
Muôn tầng núi ngọc xanh mầu.
Sương mù giăng kín khác nào lụa sa.
Núi Uyển Tử, động Ba Nguyệt:
Thạch nhai cao vạn trượng, sơn đại tiếp thanh tiêu. căn liên địa hậu, phong sáp thiên cao. lưỡng biên tạp thụ số thiên khỏa, tiền hậu đằng triền bách dư lý. hoa ánh thảo sao phong hữu ảnh, thủy lưu vân đậu nguyệt vô căn. đảo mộc hoành đam thâm giản, khô đằng kết quải quang phong. thạch kiều hạ, lưu cổn cổn thanh tuyền; đài tọa thượng, trường minh minh bạch phấn. viễn quan nhất tự tam đảo thiên đường, cận khán hữu như bồng lai thắng cảnh. hương tùng tử trúc nhiễu sơn khê, nha thước viên hầu xuyên tuấn lĩnh. động môn ngoại, hữu nhất lai nhất vãng đích tẩu thú thành hành; thụ lâm lý, hữu hoặc xuất hoặc nhập đích phi cầm tác đội. thanh thanh hương thảo tú, diễm diễm dã hoa khai. giá sở tại phân minh thị ác cảnh, na trường lão hối khí chàng tương lai.
石崖高萬丈，山大接青霄。根連地厚，峰插天高。兩邊雜樹數千棵，前後藤纏百餘里。花映草梢風有影，水流雲竇月無根。倒木橫擔深澗，枯藤結掛光峰。石橋下，流滾滾清泉；臺座上，長明明白粉。遠觀一似三島天堂，近看有如蓬萊勝境。香松紫竹遶山溪，鴉鵲猿猴穿峻嶺。洞門外，有一來一往的走獸成行；樹林裡，有或出或入的飛禽作隊。青青香草秀，艷艷野花開。這所在分明是惡境，那長老晦氣撞將來。
Vách đá cao muôn trượng,
Đỉnh non chọc chồi xanh.
Chân núi liền lòng đất,
Đỉnh núi ngang cửu trùng.
Cây cối nghìn loài giống,
Dây leo trăm vạn vồng.
Bóng cỏ hoa óng ánh,
Nước chảy hiện mây trăng.
Khe sâu cây gỗ bắc,
Đỉnh núi dây leo chằng.
Dưới cầu nước cuồn cuộn,
Trên đài đá trắng bong.
Xa trông ngỡ Tam Đảo,
Gần ngắm tưởng non Bồng.
Tùng trúc um bờ suối,
Quạ, vượn nhảy lung tung.
Cửa động đàn thú chạy,
Chim bay rộn rừng xanh.
Mơn mởn cỏ xanh tốt,
Phơi phới hoa lung linh.
Đích thực nơi độc ác,
Trưởng lão mê, chẳng rành.
Núi Thanh Long:
Trùng trùng khâu hác,
Khúc khúc nguyên tuyền.
Đằng la huyền tước bích,
Tùng bách đĩnh hư nham.
Hạc minh thần vụ lý,
Nhạn lệ hiểu vân gian.
Nga nga súc súc phong bài kích,
Đột đột lân lân thạch thế bàn.
Đỉnh điên cao vạn nhận, tuấn lĩnh điệp thiên loan.
Dã hoa giai mộc tri xuân phát,
Đỗ vũ hoàng oanh ứng cảnh nghiên.
Năng nguy dịch, thực sàm nham, cổ quái khi khu hiểm hựu gian.
Đình ngoạn đa thì nhân bất ngữ,
Chích thính hổ báo hữu thanh hãn.
Hương chương bạch lộc tùy lai vãng, Ngọc thỏ thanh lang khứ phục hoàn.
Thâm giản thủy lưu thiên vạn lý,
Hồi thoan kích thạch hưởng sàn sàn.
重重丘壑，曲曲源泉。藤蘿懸削壁，松柏挺虛巖。鶴鳴晨霧裡，鴈唳曉雲間。峨峨矗矗峰排戟，突突磷磷石砌磐。頂巔高萬仞，峻嶺疊千灣。野花佳木知春發，杜宇黃鶯應景妍。能巍奕，實巉巖，古怪崎嶇險又艱。停玩多時人不語，只聽虎豹有聲鼾。香獐白鹿隨來往，玉兔青狼去復還。深澗水流千萬里，回湍激石響潺潺。
Núi non trùng điệp,
Uốn lượn nhấp nhô.
Dây mây bò vách đá,
Tùng bách vút đôi bờ.
Hạc hót trong sương sớm,
Nhạn lượn giữa mây tơ.
Đỉnh non mũi kiếm dựng,
Đá quái nằm chỏng chơ.
Thăm thẳm cao ngàn dặm,
Sừng sững lượn quanh co.
Hoa nở hay xuân đến,
Cuốc kêu biết hè qua.
Nhọn hoắt thêm hiểm trở,
Gập ghềnh đường khó đi.
Hồi lâu đứng lặng ngắm,
Hổ báo gầm vang xa.
Hươu nai lượn đây đó,
Cáo thỏ giỡn nhởn nhơ.
Suối sâu vòng vạn dặm,
Róc rách giữa đôi bờ.
Núi Báo Đầu:
Long mạch du trường, địa hình viễn đại. Tiêm phong đĩnh đĩnh sáp thiên cao, đẩu giản trầm trầm lưu thủy cấp. Sơn tiền hữu dao thảo phô nhân, sơn hậu hữu kỳ hoa bố cẩm. Kiều tùng lão bách, cổ thụ tu hoàng. Sơn nha sơn thước loạn phi minh, dã hạc dã hầu giai khiếu lệ. Huyền nhai hạ, mi lộc song song; tiễu bích tiền, hoan hồ đối đối. Nhất khởi nhất phục viễn lai long, cửu khúc cửu loan tiềm địa mạch. Canh đầu tương tiếp Ngọc Hoa Châu, vạn cổ thiên thu hưng thắng xử.
龍脈悠長，地形遠大。尖峰挺挺插天高，陡澗沉沉流水急。山前有瑤草鋪茵，山後有奇花佈錦。喬松老柏，古樹修篁。山鴉山鵲亂飛鳴，野鶴野猴皆嘯唳。懸崖下，麋鹿雙雙；峭壁前，獾狐對對。一起一伏遠來龍，九曲九灣潛地脈。埂頭相接玉華州，萬古千秋興勝處。
Mạch long dằng dặc,
Thế đất xa vời.
Đỉnh non nhọn hoắt chọc trời cao.
Khe suối nước sâu trôi cuồn cuộn.
Đầu núi cỏ non phô thắm,
Sau đồi hoa ngọc khoe tươi,
Tùng bách cao ngất trời,
Trắc phong xòe rợp tán.
Quạ diều trời cao bay lượn,
Hạc khỉ rừng sâu véo von.
Sườn non hươu nai từng đàn,
Vách núi cáo cầy từng lũ
Thế núi nhấp nhô mờ tỏ,
Mạch đất chín khúc vòng vèo.
Một đầu tới sát Ngọc Hoa Châu,
Muôn thuở nghìn đời miền thắng địa
Núi Nam Sơn:
Na sơn chân hảo sơn, tế khán sắc ban ban. Đỉnh thượng vân phiêu đãng, nhai tiền thụ ảnh hàn. Phi cầm tích lịch, tẩu thú hung ngoan. Lâm nội tùng thiên cán, loan đầu trúc kỷ can. Hống khiếu thị thương lang đoạt thực, bào hao thị ngạ hổ tranh xan. Dã viên trường khiếu tầm tiên quả, mi lộc phàn hoa thượng thúy lam. Phong sái sái, thủy sàn sàn, thì văn u điểu ngữ gian quan. Kỷ xử đằng la khiên hựu xả, mãn khê dao thảo tạp hương lan. Lân lân quái thạch, tước tước phong nham. Hồ hạc thành quần tẩu, hầu viên tác đội ngoan. Hành khách chính sầu đa hiểm tuấn, nại hà cổ đạo hựu loan hoàn.
那山真好山，細看色班班。頂上雲飄蕩，崖前樹影寒。飛禽淅瀝，走獸兇頑。林內松千榦，巒頭竹幾竿。吼叫是蒼狼奪食，咆哮是餓虎爭餐。野猿長嘯尋鮮果，麋鹿攀花上翠嵐。風灑灑，水潺潺，時聞幽鳥語間關。幾處藤蘿牽又扯，滿溪瑤草雜香蘭。磷磷怪石，削削峰岩。狐狢成群走，猴猿作隊頑。行客正愁多險峻，奈何古道又灣還。
Ngọn núi này đẹp thật,
Nhìn kỹ ngăn ngắt xanh
Quanh đỉnh mây bồng bềnh
Sườn non cao san sát
Chim bay kêu chiêm chiếp
Thú chạy gào hung hăng
Rừng sâu nghìn gốc tùng
Non cao dăm khóm trúc
Cướp mồi lang xanh hực
Tranh ăn hồ đói gầm
Vượn hú tìm quả ăn
Hươu gào sục tìm cỏ
Gió ào ào đây đó
Nước róc rách xa gần
Chốc chốc lại tiếng chim
Lanh lảnh vang rừng núi
Khắp chốn dây mây bò thành sợi
Bờ khe cỏ mọc lẫn hương lan
Lổn nhổn đá quái nằm dọc đường
Rờn rợn đỉnh non cao nhọn hoắt
Khỉ vượn thành đàn đang nhảy nhót
Cáo cầy từng lũ mải vui chơi
Người đi lòng buồn vì núi đụng trời
Lối mòn lại thêm phần ngoắt ngoéo.
Núi Hãm Không:
Đỉnh ma bích hán, phong tiếp thanh tiêu. Chu vi tạp thụ vạn vạn thiên, lai vãng phi cầm tra tra táo. Hổ báo thành trận tẩu, chương lộc đả tùng hành. Hướng dương xử, kỳ hoa dao thảo hinh hương; bối âm phương, tịch tuyết ngoan băng bất hóa. Khi khu tuấn lĩnh, tước bích huyền nhai. Trực lập cao phong, loan hoàn thâm giản. Tùng úc úc, thạch lân lân, hành nhân kiến liễu tủng kỳ tâm. Đả sài tiều tử toàn vô ảnh, thải dược tiên đồng bất kiến tung. Nhãn tiền hổ báo năng hưng vụ, biến địa hồ ly loạn lộng phong.
頂摩碧漢，峰接青霄。周圍雜樹萬萬千，來往飛禽喳喳噪。虎豹成陣走，獐鹿打叢行。向陽處，琪花瑤草馨香；背陰方，臘雪頑冰不化。崎嶇峻嶺，削壁懸崖。直立高峰，灣環深澗。松鬱鬱，石磷磷，行人見了悚其心。打柴樵子全無影，採藥仙童不見蹤。眼前虎豹能興霧，遍地狐狸亂弄風。
Đỉnh đàm Ngân Hán
Ngọn chọc trời xanh.
Lô nhô ngàn vạn cây xanh tốt.
Chao liệng chim rừng hót véo von.
Hổ báo lồng từng tốp.
Hươu nai chạy thành đàn.
Bên đông cỏ lạ hoa kỳ ngào ngạt.
Phía tây tuyết dày băng thẳm không tan.
Nhấp nhô hiểm trở,
Dựng đứng như thành
Đỉnh non nhọn hoắt,
Khe vòng dưới chân.
Tùng bách xanh tốt,
Đá xếp thành tầng
Tiều phu kiếm củi không hề thấy.
Tiên đồng hái thuốc cũng vắng tanh
Hổ báo phun mù bay mù mịt,
Cáo cầy quạt gió bốc ầm ầm.
Núi Bàn Ty:
Loan đầu cao tủng, địa mạch diêu trường. Loan đầu cao tủng tiếp vân yên, địa mạch diêu trường thông hải nhạc. Môn cận thạch kiều, cửu khúc cửu loan lưu thủy cố; viên tài đào lý, thiên chu thiên khỏa đấu nùng hoa. Đằng bệ quải huyền tam ngũ thụ, chi lan hương tán vạn thiên hoa. Viễn quan động phủ khi bồng đảo, cận đổ sơn lâm áp thái hoa. Chính thị yêu tiên tầm ẩn xử, canh vô lân xá độc thành gia.
巒頭高聳，地脈遙長。巒頭高聳接雲煙，地脈遙長通海岳。門近石橋，九曲九灣流水顧；園栽桃李，千株千顆斗穠華。藤薜掛懸三五樹，芝蘭香散萬千花。遠觀洞府欺蓬島，近睹山林壓太華。正是妖仙尋隱處，更無鄰舍獨成家。
Đỉnh non cao ngất,
Mạch đất quanh co
Đỉnh non cao ngất xông mây khói
Mạch đất quanh co tiếp biển khơi
Cửa kề bên cầu đá bóng soi
Nước chảy quanh co vòng chín khúc
Vườn mận đào tươi tốt
Nghìn khóm hoa nở hồng
Cổ thụ dây leo vòng
Lan huệ thơm ngào ngạt
Xa trông động phủ như Bồng Đảo
Gần ngắm non ngàn tựa Thái Hoa
Chính nơi ẩn náu lũ ma quái
Lấy đâu nhà dân cùng lối xóm.
Núi Kỳ Lân:
Trùng thiên chiêm địa, ngại nhật sinh vân. Trùng thiên xử, tiêm phong súc súc; chiêm địa xử, viễn mạch điều điều. Ngại nhật đích, nãi lĩnh đầu tùng úc úc, sinh vân đích, nãi nhai hạ thạch lân lân. Tùng úc úc, tứ thì bát tiết thường thanh; thạch lân lân, vạn tái thiên niên bất cải. Lâm trung mỗi thính dạ viên đề, giản nội thường văn yêu mãng quá. Sơn cầm thanh yết yết, sơn thú hống hô hô. Sơn chương sơn lộc, thành song tác đối phân phân tẩu; sơn nha sơn thước, đả trận toàn quần mật mật phi. Sơn thảo sơn hoa khán bất tận, sơn đào sơn quả ánh thì tân. Tuy nhiên ỷ hiểm bất kham hành, khước thị yêu tiên ẩn dật xử.
沖天占地，礙日生雲。沖天處，尖峰矗矗；占地處，遠脈迢迢。礙日的，乃嶺頭松鬱鬱，生雲的，乃崖下石磷磷。松鬱鬱，四時八節常青；石磷磷，萬載千年不改。林中每聽夜猿啼，澗內常聞妖蟒過。山禽聲咽咽，山獸吼呼呼。山獐山鹿，成雙作對紛紛走；山鴉山鵲，打陣攢群密密飛。山草山花看不盡，山桃山果映時新。雖然倚險不堪行，卻是妖仙隱逸處。
Núi cao vút trời thẳm,
Nắng chắn mây phủ quanh.
Ngất trời đỉnh nhọn hoắt,
Một giải trập trùng xanh.
Nắng soi tùng mướt mướt,
Mây phủ đá quanh quanh.
Tùng xanh suốt năm tháng,
Đá nhọn vạn niên thanh.
Rừng sâu vượn thắc thỏm,
Khe suối rắn bò nhanh.
Chim núi kêu rít rít,
Mãnh thú rống liên thanh.
Hươu nai lượn từng cặp,
Quạ sẻ bay liệng vành.
Cỏ hoa ngút tầm mắt,
Đào núi dáng tươi xanh.
Hiểm trở đường đi khó,
Đích thị chốn yêu tinh.
Núi Tích Lôi:
Cao bất cao, đỉnh ma bích hán; đại bất đại, căn trát hoàng tuyền. Sơn tiền nhật noãn, lĩnh hậu phong hàn. Sơn tiền nhật noãn, hữu tam đông thảo mộc vô tri; lĩnh hậu phong hàn, kiến cửu hạ băng sương bất hóa. Long đàm tiếp giản thủy trường lưu, hổ huyệt y nhai hoa phóng tảo. Thủy lưu thiên phái tự phi quỳnh, hoa phóng nhất tâm như bố cẩm. Loan hoàn lĩnh thượng loan hoàn thụ, thiên xoa thạch ngoại thiên xoa tùng. Chân cá thị: Cao đích sơn, tuấn đích lĩnh; đẩu đích nhai, thâm đích giản; hương đích hoa, mỹ đích quả; hồng đích đằng, tử đích trúc; thanh đích tùng, thúy đích liễu. Bát tiết tứ thì nhan bất cải, thiên niên vạn cổ sắc như long.
高不高，頂摩碧漢；大不大，根扎黃泉。山前日暖，嶺後風寒。山前日暖，有三冬草木無知；嶺後風寒，見九夏冰霜不化。龍潭接澗水長流，虎穴依崖花放早。水流千派似飛瓊，花放一心如布錦。灣環嶺上灣環樹，扢扠石外扢扠松。真個是：高的山，峻的嶺；陡的崖，深的澗；香的花，美的果；紅的藤，紫的竹；青的松，翠的柳。八節四時顏不改，千年萬古色如龍。
Cao chẳng cao, chạm tầng vân hán,
To chẳng to, rễ cắm suối vàng,
Trước núi mặt trời ấm áp,
Sau non gió thổi mơ màng.
Trước núi mặt trời ấm áp, suốt ba đông câu cỏ vô tư,
Sau non gió thổi mơ màng, trải chín hạ băng sương chẳng hóa.
Đầm rồng thông mạch khe nước trôi êm ả,
Hang hổ vách non cao hoa nở sớm trưa.
Nước chảy nghìn dòng tựa ngọc quỳnh sa,
Hoa nở một màu trông như gấm trải.
Suối uốn quanh non, cây quanh suối,
Tùng chênh vênh giữa vách chênh vênh.
/////Thật là:
Núi thẳm non xanh,
Suối sâu vách dựng.
Hoa thơm quả thắm,
Trúc tía mây hồng.
Liễu biếc tùng xanh,
Xinh tươi cảnh vật.
Cảnh đẹp y nguyên tứ thời bát tiết,
Sắc mầu thắm mãi muôn thuở nghìn đời.
Núi Kim Đâu:
Tha nga súc súc, biến tước nguy nguy. Tha nga súc súc trùng tiêu hán, biến tước nguy nguy ngại bích không. Quái thạch loạn đôi như tọa hổ, thương tùng tà quải tự phi long. Lĩnh thượng điểu đề kiều vận mỹ, nhai tiền mai phóng dị hương nùng. Giản thủy sàn viên lưu xuất lãnh, điên vân ảm đạm quá lai hung. Hựu kiến na phiêu phiêu tuyết, lẫm lẫm phong, bào hao ngạ hổ hống sơn trung. Hàn nha giản thụ vô tê xử, dã lộc tầm oa một định tung. Khả thán hành nhân nan tiến bộ, trứu mi sầu kiểm bả đầu mông.
嵯峨矗矗，變削巍巍。嵯峨矗矗沖霄漢，變削巍巍礙碧空。怪石亂堆如坐虎，蒼松斜掛似飛龍。嶺上鳥啼嬌韻美，崖前梅放異香濃。澗水潺湲流出冷，巔雲黯淡過來兇。又見那飄飄雪，凜凜風，咆哮餓虎吼山中。寒鴉揀樹無棲處，野鹿尋窩沒定蹤。可嘆行人難進步，皺眉愁臉把頭蒙。
Sừng sững vút cao,
Nguy nga hiểm trở.
Sừng sững vút cao xông trời thẳm
Nguy nga hiểm trở trấn tầng không.
Đá la liệt tựa hồ ngồi trông
Tùng nghiêng ngả như rồng lượn bay
Đỉnh núi véo von chim hót rộn
Sườn non thoang thoảng vị mai nồng
Lòng suối róc rách làn nước trong
Đầu non chập chờn đám mây bạc.
Tuyết lả tả,
Gió căm căm
Hổ đói gầm vang giữa núi rừng
Quạ lạnh chọn cây tìm chốn ngủ
Hươu chẳng có nơi làm hang ổ
Ái ngại người đi bước rã rời
Buồn bã nhíu mày che mặt tới!
Núi Hiệu Sơn:
Cao bất cao, đỉnh thượng tiếp thanh tiêu; thâm bất thâm, giản trung như địa phủ. Sơn tiền thường kiến cốt đô đô bạch vân, thiên đằng đằng hắc vụ. Hồng mai thúy trúc, lục bách thanh tùng. Sơn hậu hữu thiên vạn trượng hiệp hồn linh đài, đài hậu hữu cổ cổ quái quái tàng ma động, động trung hữu đinh đinh đương đương tích thủy tuyền, tuyền hạ hữu loan loan khúc khúc lưu thủy giản. Hựu kiến na khiêu thiên sóc địa hiến quả viên, nha nha xoa xoa đái giác lộc, ni ni si si khán nhân chương. Chí vãn ba sơn tầm huyệt hổ, đãi hiểu phiên ba xuất thủy long. Đăng đắc động môn hốt lạt đích hưởng, kinh đắc phi cầm phác lỗ đích khởi. Khán na lâm trung tẩu thú cúc luật luật đích hành, kiến thử nhất khỏa cầm hòa thú, hách đắc nhân tâm thiên đặng đặng kinh. Đường đảo động đường đường đảo động, động đương đương đảo động đương tiên. Thanh thạch nhiễm thành thiên khối ngọc, bích sa lung tráo vạn đôi yên.
高不高，頂上接青霄；深不深，澗中如地府。山前常見骨都都白雲，扢騰騰黑霧。紅梅翠竹，綠柏青松。山後有千萬丈挾魂靈臺，臺後有古古怪怪藏魔洞，洞中有叮叮噹噹滴水泉，泉下有彎彎曲曲流水澗。又見那跳天搠地獻果猿，丫丫叉叉帶角鹿，呢呢痴痴看人獐。至晚巴山尋穴虎，待曉翻波出水龍。登得洞門唿喇的響，驚得飛禽撲魯的起。看那林中走獸鞠律律的行，見此一夥禽和獸，嚇得人心扢磴磴驚。堂倒洞堂堂倒洞，洞當當倒洞當仙。青石染成千塊玉，碧紗籠罩萬堆煙。
Cao chẳng cao đỉnh non liền trời thẳm.
Sâu chẳng sâu, lòng suối sát Âm ty.
Trước núi: xương khô tựa mây trắng ùn ùn,
Và chướng khí đen bốc cao cuồn cuộn.
Mai hồng trúc lượn,
Trắc biếc tùng xanh.
Sau núi: đài kẹp hồn nghìn trượng, lênh khênh.
Sau đài: động yêu ma lạ kỳ cổ quái.
Trong động, nước rỏ giọt tí ta tí tách,
Dưới chân một dòng suối lượn uốn quanh co.
Lại thấy cả vượn dâng trái nhảy nhót đùa nô.
Và hươu nai nghênh sừng ngơ ngơ ngác ngác.
Tối đến cọp về tìm hang động.
Đợi sáng ra lật sóng hiện rồng ngay.
Trèo được lên cửa động, tiếng răng rắc cành cây,
Giật thót mình chim ngàn bay chấp chới.
Khắp trong rừng thú chạy gào vang dội,
Nhìn chim thú tìm người đập thình thình.
Ngỡ nhà rộng lại hóa động thênh thênh.
Động yêu quái hay là tiên động đây?
Đá xanh nhuộm thành nghìn viên ngọc đẹp.
Khói lam buông như lụa mỏng che trùm.
Một ngọn núi cao trên đường đi:
Đỉnh điên tùng bách tiếp vân thanh, thạch bích kinh trăn quải dã đằng. Vạn trượng thôi nguy, thiên tằng huyền tước. Vạn trượng thôi nguy phong lĩnh tuấn, thiên tằng huyền tước hác nhai thâm. Thương đài bích tiển phô âm thạch, cổ cối cao hòe kết đại lâm. Lâm thâm xử, thính u cầm, xảo thanh hiển hoản thực kham ngâm. Giản nội thủy lưu như tả ngọc, lộ bàng hoa lạc tự đôi kim. Sơn thế ác, bất kham hành, thập bộ toàn vô bán bộ bình. Hồ ly mi lộc thành song ngộ, bạch lộc huyền viên tác đối nghênh. Hốt văn hổ khiếu kinh nhân đảm, hạc minh chấn nhĩ thấu thiên đình. Hoàng mai hồng hạnh kham cung thực, dã thảo nhàn hoa bất thức danh.
頂巔松柏接雲青，石壁荊榛掛野藤。萬丈崔巍，千層懸削。萬丈崔巍峰嶺峻，千層懸削壑崖深。蒼苔碧蘚鋪陰石，古檜高槐結大林。林深處，聽幽禽，巧聲睍睆實堪吟。澗內水流如瀉玉，路傍花落似堆金。山勢惡，不堪行，十步全無半步平。狐狸糜鹿成雙遇，白鹿玄猿作對迎。忽聞虎嘯驚人膽，鶴鳴振耳透天庭。黃梅紅杏堪供食，野草閑花不識名。
Đỉnh non tùng bách cao sát mây xanh,
Vách đá dây leo vòng quanh từng đợt.
Muôn trượng chót vót
Nghìn tầng chênh vênh.
Lớp lớp rêu xanh phủ mờ mặt đá,
Hòe cao gội cổ kết bạn rừng già.
Chốn rừng thẳm chim núi líu lo,
Giọng thánh thót rừng sâu nghe khác lạ.
Nước khe trong cuốn theo nhiều ngọc đá,
Hoa rụng ven đường trông tựa vàng rơi.
Rừng núi hiểm, cất bước thế chơi vơi.
Đi mươi bước gồ ghề hơi chán ngán,
Cầy cáo, hươu nai, từng đôi đùa giỡn,
Hươu trắng, vượn đen, từng cặp lang thang.
Bỗng vang lên tiếng hổ thét kinh hoàng,
Hạc nội kêu đêm vút lưng trời thẳm.
Hồng hạnh, hoàng mai tha hồ yến ẩm,
Cỏ nội hoa ngàn chẳng rõ tên cây.
Một ngọn núi hiểm trở trên đường đi:
Sơn đỉnh tha nga ma đấu bính, thụ sao bàng phật tiếp vân tiêu. Thanh yên đôi lý, thì văn đắc cốc khẩu viên đề; loạn thúy âm trung, mỗi thính đắc tùng gian hạc lệ. Khiếu phong sơn mị lập khê gian, hí lộng tiều phu; thành khí hồ ly tọa nhai bạn, kinh trương liệp hộ. Hảo sơn! khán na bát diện nhai nguy, tứ vi hiểm tuấn. Cổ quái kiều tùng bàn thúy cái, khô tồi lão thụ quải đằng la. Tuyền thủy phi lưu, hàn khí thấu nhân mao phát lãnh; điên phong ngật, thanh phong xạ nhãn mộng hồn kinh. Thì thính đại trùng hao hống, mỗi văn sơn điểu thì minh. Kỷ lộc thành quần xuyên kinh cức, vãng lai khiêu dược; chương kết đảng tầm dã thực, tiền hậu bôn bào. Trữ lập thảo pha, nhất vọng tịnh vô khách lữ; hành lai thâm ao, tứ biên câu hữu sài lang. Ứng phi phật tổ tu hành xử, tận thị phi cầm tẩu thú tràng.
山頂嵯峨摩斗柄，樹梢彷彿接雲霄。青煙堆裡，時聞得谷口猿啼；亂翠陰中，每聽得松間鶴唳。嘯風山魅立溪間，戲弄樵夫；成器狐狸坐崖畔，驚張獵戶。好山！看那八面崖巍，四圍險峻。古怪喬松盤翠蓋，枯摧老樹掛藤蘿。泉水飛流，寒氣透人毛髮冷；巔峰屹，清風射眼夢魂驚。時聽大蟲哮吼，每聞山鳥時鳴。麂鹿成群穿荊棘，往來跳躍；獐結黨尋野食，前後奔跑。佇立草坡，一望並無客旅；行來深凹，四邊俱有豺狼。應非佛祖修行處，盡是飛禽走獸場。
Đỉnh núi chon von liền bắc đẩu,
Ngọn cây nghiêng ngả sát tầng mây.
Trong làn khói tỏa, vượn hót đâu đây.
Dưới rặng tùng xanh, hạc kêu thánh thót.
Quỷ hú bờ khe, ghẹo người kiếm củi,
Hồ ly ngồi vách, dọa đám thợ săn.
Mấy gốc tùng cổ xòe tán dù căng,
Quanh thân xù xì dây leo chằng chịt.
Nước khe dào dạt, hơi lạnh bốc cao người chết khiếp.
Đỉnh non lởm chởm, gió ngàn xông mắt mộng hồn kinh.
Thỉnh thoảng tiếng dê núi rì rầm,
Chốc chốc giọng chim ngàn khắc khoải.
Hươu nai từng đàn chui bờ bụi,
Cáo cầy từng lũ kiếm ăn quanh.
Nhìn quanh co chẳng bóng khách xa gần,
Trong hang hốc rặt những loài cầy cáo.
Hẳn chẳng phải nơi Như Lai tu đạo.
Đích thị là vùng thú chạy chim bay.
Ngọn núi nơi Bạch Cốt Tinh tác quái:
Phong nham trọng điệp, giản hác loan hoàn. hổ lang thành trận tẩu, kỷ lộc tác quần hành. vô số chương toản thốc thốc, mãn sơn hồ thỏ tụ tùng tùng. thiên xích đại mãng, vạn trượng trường xà. đại mãng phún sầu vụ, trường xà thổ quái phong. đạo bàng kinh cức khiên mạn, lĩnh thượng tùng nam tú lệ. bệ la mãn mục, phương thảo liên thiên. ảnh lạc thương minh bắc, vân khai đấu bính nam. vạn cổ thường hàm nguyên khí lão, thiên phong nguy liệt nhật quang hàn.
峰巖重疊，澗壑彎環。虎狼成陣走，麂鹿作群行。無數獐鑽簇簇，滿山狐兔聚叢叢。千尺大蟒，萬丈長蛇。大蟒噴愁霧，長蛇吐怪風。道旁荊棘牽漫，嶺上松柟秀麗。薜蘿滿目，芳草連天。影落滄溟北，雲開斗柄南。萬古常含元氣老，千峰巍列日光寒。
Núi non trùng điệp,
Khe suối uốn quanh.
Hổ báo lũ lượt,
Hươu nai rập rình,
Vô số lợn dê chạy nhảy,
Cơ man cáo thỏ tung hoành,
Trăn dài nghìn thước,
Rắn lớn muôn tầm nhả nọc tanh,
Ven đường gai góc chằng chịt,
Sườn non cổ thụ tươi xanh,
Dây leo bò khắp đất,
Cỏ thơm mọc như thành.
Biển bắc trời bảng lảng.
Trời nam mây dăng dăng.
Nguyên khí đắp bồi từ thượng cổ,
Vầng ô lạnh lẽo núi muôn tầng.
Một ngọn núi cao hiểm trở trên đường đi:
Vân vụ lung phong đỉnh, sàn viên dũng giản trung. Bách hoa hương mãn lộ, vạn thụ mật tùng tùng. Mai thanh lý bạch, liễu lục đào hồng. Đỗ quyên đề xử xuân tương mộ, tử yến ni nam xã dĩ chung. Tha nga thạch, thúy cái tùng. Khi khu lĩnh đạo, đột ngột linh lung. Tước bích huyền nhai tuấn, bệ la thảo mộc nùng. Thiên nham cạnh tú như bài kích, vạn hác tranh lưu viễn lãng hồng.
雲霧籠峰頂，潺湲湧澗中。百花香滿路，萬樹密叢叢。梅青李白，柳綠桃紅。杜鵑啼處春將暮，紫燕呢喃社已終。嵯峨石，翠蓋松。崎嶇嶺道，突兀玲瓏。削壁懸崖峻，薜蘿草木穠。千巖競秀如排戟，萬壑爭流遠浪洪。
Mây mù trùm đỉnh núi,
Nước mạch cuộn lòng khe.
Trăm hoa ngát đường xa,
Rừng cây vươn rậm rạp.
Mai xanh và mận bạch,
Liễu lục với đào hồng.
Cuốc kêu rắng rỏi xuân sắp tàn,
Én hót líu lo cuộc tế hết,
Vách đá chon von, tùng mướt mướt,
Đá bày lởm chởm, lối gập ghềnh,
Vách núi dựng như thành,
Cổ thụ dây leo quấn,
Nghìn ngọn vút cao như kiếm dựng,
Muôn khe nước chảy sóng ào ào.
Động Kim Đâu:
Yên vân ngưng thụy, đài tiển đôi thanh. Lăng tằng quái thạch liệt, khi khu khúc đạo oanh. Viên khiếu điểu đề phong cảnh lệ, loan phi phượng vũ nhược bồng doanh. Hướng dương kỷ thụ mai sơ phóng, lộng noãn thiên can trúc tự thanh. Đẩu nhai chi hạ, thâm giản chi trung, đẩu nhai chi hạ tuyết đôi phấn, thâm giản chi trung thủy kết băng. Lưỡng lâm tùng bách thiên niên tú, kỷ thốc sơn trà nhất dạng hồng.
煙雲凝瑞，苔蘚堆青。崚嶒怪石列，崎嶇曲道縈。猿嘯鳥啼風景麗，鸞飛鳳舞若蓬瀛。向陽幾樹梅初放，弄暖千竿竹自青。陡崖之下，深澗之中，陡崖之下雪堆粉，深澗之中水結冰。兩林松柏千年秀，幾簇山茶一樣紅。
Khói mây ngưng vẻ đẹp,
Rêu thẳm nổi gò xanh,
Đá tầng tầng xếp đặt,
Đường khấp khểnh len quanh
Vượn hót chim kêu phong cảnh đẹp
Oanh bay phượng múa chốn bồng doanh
Mai đón ánh dương cười chúm chím
Trúc phơi nắng ấm nhuộm xanh xanh
Chân núi suối sâu băng đóng cứng
Đỉnh non tuyết phủ trắng long lanh.
Đôi rừng tùng bách nghìn năm đẹp
Mấy gốc sơn trà đượm vẻ thanh
Động Hổ Khẩu:
Chu vi sơn nhiễu thúy, nhất mạch khí liên thành.
Tiễu bích ban thanh mạn, cao nhai quải tử kinh.
Điều thanh thâm thụ táp, hoa ảnh động môn nghênh.
Bất á đào nguyên động, kham nghi tị thế tình.
周圍山遶翠，一脈氣連城。
峭壁扳青蔓，高崖掛紫荊。
鳥聲深樹匝，花影洞門迎。
不亞桃源洞，堪宜避世情。
Xung quanh núi cao ngất,
Một mạch khí liền thành.
Dây leo quanh vách động.
Gai góc phủ sườn non.
Rừng sâu chim ríu rít,
Cửa động hoa rung rinh,
Động Đào Nguyên cõi tục,
Chốn ẩn dật nhân gian.
Động Chiết Nhạc:
Tước phong yểm ánh, quái thạch tha nga. Kỳ hoa dao thảo hinh hương, hồng hạnh bích đào diễm lệ. Nhai tiền cổ thụ, sương bì lưu vũ tứ thập vi; môn ngoại thương tùng, đại sắc tham thiên nhị thiên xích. Song song dã hạc, thường lai động khẩu vũ thanh phong; đối đối sơn cầm, mỗi hướng chi đầu đề bạch trú. Thốc thốc hoàng đằng như quải tác, hành hành yên liễu tự thùy kim. Phương đường tích thủy, thâm huyệt y sơn. Phương đường tích thủy, ẩn cùng lân vị biến đích giao long; thâm huyệt y sơn, trụ đa niên cật nhân đích lão quái. Quả nhiên bất á thần tiên cảnh, chân thị tàng phong tụ khí sào.
削峰掩映，怪石嵯峨。奇花瑤草馨香，紅杏碧桃豔麗。崖前古樹，霜皮溜雨四十圍；門外蒼松，黛色參天二千尺。雙雙野鶴，常來洞口舞清風；對對山禽，每向枝頭啼白晝。簇簇黃藤如掛索，行行煙柳似垂金。方塘積水，深穴依山。方塘積水，隱窮鱗未變的蛟龍；深穴依山，住多年吃人的老怪。果然不亞神仙境，真是藏風聚氣巢。
Đỉnh non cao óng ánh,
Đá quái dựng nguy nga.
Cỏ ngọc hoa kỳ hương thoảng,
Hạnh hồng đào biếc rườm rà.
Cổ thụ vách non, da dẻ tuyết sương mấy vòng ôm
Tùng xanh trước cửa, sắc đậm in trời nghìn trượng thẳm.
Hạc núi từng đôi vờn cửa động,
Chim rừng ríu rít hót ban mai.
Óng vàng khắp lối bụi bụi song mây,
Ánh xanh ngọc treo hàng hàng yên liễu.
Ao vuông nước biếc,
Vực thẳm chân non…
Ao vuông nước biếc, thuồng luồng ẩn náu tự ngàn xưa,
Vực thẳm chân non, yêu quái chực rình ăn thịt sống.
Nơi đây so non Bồng chẳng kém,
Cũng nơi sào huyệt tụ phong sương.
Động Vô Để:
Y cựu song luân nhật nguyệt, chiếu bàn nhất vọng sơn xuyên. Châu uyên ngọc tỉnh noãn thao yên. Canh hữu hứa đa kham tiện.
Điệp điệp chu lâu họa các, nghi nghi xích bích thanh điền. Tam xuân dương liễu cửu thu liên. Ngột đích động thiên hãn kiến.
依舊雙輪日月，照般一望山川。珠淵玉井暖弢煙。更有許多堪羨。
疊疊朱樓畫閣，嶷嶷赤壁青田。三春楊柳九秋蓮。兀的洞天罕見。
Nhật nguyệt hai vầng như cũ
Sáng soi một khoảng núi sông
Vực chân giếng ngọc ẩm hơi lam
Cảnh trí càng thêm thơ mộng.
Thấp thoáng lầu son ngọc điện,
Uy nghi tường đỏ ruộng xanh.
Xuân thắm cành dương, thu rực cánh sen,
Cảnh động xinh tươi trên đời hiếm có.
Động Thanh Hoa:
Yên hà hoảng lượng, nhật nguyệt thâu minh. Bạch vân thường xuất động, thúy tiển loạn mạn đình. Nhất kính kỳ hoa tranh diễm lệ, biến giai dao thảo đấu phương vinh. Ôn noãn khí, cảnh thường xuân, hồn như lãng uyển, bất á bồng doanh. Hoạt đắng phàn trường mạn, bình kiều quải loạn đằng. Phong hàm hồng nhị lai nham quật, điệp hí u lan quá thạch bình.
煙霞晃亮，日月偷明。白雲常出洞，翠蘚亂漫庭。一徑奇花爭豔麗，遍階瑤草鬥芳榮。溫暖氣，景常春，渾如閬苑，不亞蓬瀛。滑凳攀長蔓，平橋掛亂藤。蜂啣紅蕊來巖窟，蝶戲幽蘭過石屏。
Yên hà trùm lấp lánh.
Nhật nguyệt soi sáng ngời.
Mây trắng bay cửa động.
Rêu xanh phủ khắp nơi.
Một lối hoa kỳ khoe sắc thắm.
Dọc thềm cỏ ngọc vẻ xanh tươi.
Cảnh vật mùa xuân tràn khí ấm.
Khác nào Lăng Uyển với Bồng Lai.
Ghế đá cây che rợp.
Cầu khe bóng lá soi.
Ong ngậm nhị hoa về động núi.
Bướm giỡn lan thơm lượn bên đồi.
Động Sư Đà, tầng cửa thứ nhất:
Khô lâu nhược lĩnh, hài cốt như lâm. Nhân đầu phát tỷ thành chiên phiến, nhân bì nhục lạn tác nê trần. Nhân cân triền tại thụ thượng, càn tiêu hoảng lượng như ngân. Chân cá thị thi sơn huyết hải, quả nhiên tinh xú nan văn. Đông biên tiểu yêu, tương hoạt nhân nã liễu quả nhục; tây hạ bát ma, bả nhân nhục tiên chử tiên phanh. Nhược phi Mỹ Hầu Vương như thử anh hùng đảm, đệ nhị cá phàm phu dã tiến bất đắc tha môn.
骷髏若嶺，骸骨如林。人頭髮屣成氈片，人皮肉爛作泥塵。人筋纏在樹上，乾焦晃亮如銀。真個是尸山血海，果然腥臭難聞。東邊小妖，將活人拿了剮肉；西下潑魔，把人肉鮮煮鮮烹。若非美猴王如此英雄膽，第二個凡夫也進不得他門。
Đầu lâu cao tựa núi,
Hài cốt chất như rừng.
Tóc người dày tựa chăn,
Da người nát như cám
Cây cao thân người quấn,
Từng đám trắng lầy nhầy.
Thực biển máu núi thây,
Mùi tanh hôi lộn mửa!
Bên động bọn yêu nhỏ,
Bắt người mổ moi gan
Phía tây lũ tà gian,
Nướng thịt người đánh chén.
Mỹ Hầu Vương dũng cảm
Mới dám mò tận đây
Hạng phàm phu khố dây.
Thách kẹo chẳng dám tới!
Động Sư Đà, tầng cửa thứ hai:
Thanh kỳ u nhã, tú lệ khoan bình; tả hữu hữu dao thảo tiên hoa, tiền hậu hữu kiều tùng thúy trúc.
清奇幽雅，秀麗寬平；左右有瑤草仙花，前後有喬松翠竹。
Thanh kỳ u nhã, diễm lệ tốt tươi. Hai bên hoa thơm cỏ lạ, sau trước tùng thắm cúc xanh.
Động Giải Trãi:
Huyền nhai tước bích, thạch ốc hư đường, tả hữu hữu kỳ hoa dao thảo, tiền hậu đa cổ bách kiều tùng.
懸崖削壁，石屋虛堂，左右有琪花瑤草，前後多古柏喬松。
Tường vách dựng đứng, nhà đá hư đường, hai bên cỏ ngọc, hoa châu, trước sau tùng già bách cổ.
Động Ba Tiêu:
Sơn dĩ thạch vi cốt, thạch tác thổ chi tinh. Yên hà hàm túc nhuận, đài tiển trợ tân thanh. Tha nga thế tủng khi bồng đảo, u tĩnh hoa hương nhược hải doanh. Kỷ thụ kiều tùng tê dã hạc, số chu suy liễu ngữ sơn oanh. Thành nhiên thị thiên niên cổ tích, vạn tái tiên tung. Bích ngô minh thải phượng, hoạt thủy ẩn thương long. Khúc kính tất la thùy quải, thạch thê đằng cát phàn lung. Viên khiếu thúy nham hãn nguyệt thượng, điểu đề cao thụ hỉ tình không. Lưỡng lâm trúc ấm lương như vũ, nhất kính hoa nùng một tú nhung. Thì kiến bạch vân lai viễn tụ, lược vô định thể mạn tùy phong.
山以石為骨，石作土之精。煙霞含宿潤，苔蘚助新青。嵯峨勢聳欺蓬島，幽靜花香若海瀛。幾樹喬松棲野鶴，數株衰柳語山鶯。誠然是千年古跡，萬載仙蹤。碧梧鳴彩鳳，活水隱蒼龍。曲逕蓽蘿垂掛，石梯藤葛攀籠。猿嘯翠巖忻月上，鳥啼高樹喜晴空。兩林竹蔭涼如雨，一逕花濃沒繡絨。時見白雲來遠岫，略無定體漫隨風。
Núi lấy đá là xương,
Đất là tinh của đá.
Mây khói thuần cây lá,
Rêu biếc phủ xanh trong.
Nguy nga chót vót tựa non Bồng.
U tĩnh hương bay như Doanh đảo.
Hạc nội đậu cành tùng khô ráo,
Oanh líu lo bên khóm liễu tơ.
Chính nơi cổ tích tự bao giờ,
Thật chốn dấu tiên vạn năm trước.
Khóm ngô đồng phượng hoàng vui hót,
Dòng nước trong rồng quẫy tung tăng.
Đường quanh co vướng vít dây rừng,
Bậc đá núi mây song chằng chịt.
Vượn hú sườn non chim ríu rít.
Dưới chòm cổ thụ thưởng trăng thanh.
Trong rừng trúc mát tựa hương lành.
Đường non hoa dại như phơi gấm.
Mây trắng lang thang vờn núi sẫm,
Gió thổi hiu hiu suốt dặm trường.
Động Hỏa Vân:
Hồi loan cổ đạo u hoàn tĩnh, phong nguyệt dã thính huyền hạc lộng.
Bạch vân thấu xuất mãn xuyên quang, lưu thủy quá kiều tiên ý hưng.
Viên khiếu điểu đề hoa mộc kỳ, đằng la thạch đặng chi lan thắng.
Thương dao nhai hác tán yên hà, thúy nhiễm tùng hoàng chiêu thải phượng.
Viễn liệt điên phong tự sáp bình, sơn triêu giản nhiễu chân tiên động.
Côn lôn địa mạch phát lai long, hữu phân hữu duyên phương thụ dụng.
迴鑾古道幽還靜，風月也聽玄鶴弄。
白雲透出滿川光，流水過橋仙意興。
猿嘯鳥啼花木奇，藤蘿石蹬芝蘭勝。
蒼搖崖壑散煙霞，翠染松篁招彩鳳。
遠列巔峰似插屏，山朝澗繞真仙洞。
崑崙地脈發來龍，有分有緣方受用。
Lối bước quanh co u tịch quá
Trăng thanh gió mát hạc kêu rền
Bồng bềnh mây trắng sông trong sáng
Nước chảy chân cầu ý tự nhiên
Vượn hót chim kêu hoa cỏ lạ
Mây leo vách đá huệ lan chen
Mịt mờ hoa khói xanh sườn núi
Ngăn ngắt thông tùng gọi gió lên
Đỉnh núi xa gần như tháp dựng
Suối khe uốn lượn chốn hang tiên
Côn Lôn khởi phát nguồn long mạch
Dành để cho người ngắm phúc duyên
Động Hắc Phong:
Nhai thâm tụ hiểm, vân sinh lĩnh thượng; bách thương tùng thúy, phong táp lâm gian. Nhai thâm tụ hiểm, quả thị yêu tà xuất một nhân yên thiếu; bách thương tùng thúy, dã khả tiên chân tu ẩn đạo tình đa. Sơn hữu giản, giản hữu tuyền, sàn sàn lưu thủy yết minh cầm, tiện kham tẩy nhĩ; nhai hữu lộc, lâm hữu hạc, u u tiên lại động gian sầm, diệc khả thưởng tâm. Giá thị yêu tiên hữu phân hàng bồ đề, hoằng thệ vô biên thùy trắc ẩn.
崖深岫險，雲生嶺上；柏蒼松翠，風颯林間。崖深岫險，果是妖邪出沒人煙少；柏蒼松翠，也可仙真修隱道情多。山有澗，澗有泉，潺潺流水咽鳴琴，便堪洗耳；崖有鹿，林有鶴，幽幽仙籟動間岑，亦可賞心。這是妖仙有分降菩提，弘誓無邊垂惻隱。
Vách cao động thẳm,
Đỉnh non mây vờn.
Tùng bách tươi tốt,
Gió thổi xuyên non.
Vách cao động thẳm, yêu quái vào ra người chẳng thấy:
Tùng bách tươi tốt, chân tiên ẩn dật, đúng nơi đây!
Núi có khe sâu, thành suối chảy,
Nước rơi réo rắt tựa đàn ca.
Vách có hươu nai, rừng có hạc,
Sáo trời vi vút thỏa lòng ta.
/////Thực là:
Yêu tinh có phúc hàng Bồ tát,
Bồ tát từ bi cũng cứu ra.
Động Hắc Phong:
Yên hà miểu miểu, tùng bách sâm sâm. Yên hà miểu miểu thải doanh môn, tùng bách sâm sâm thanh nhiễu hộ. Kiều đạp khô tra mộc, phong điên nhiễu bệ la. Điểu hàm hồng nhị lai vân hác, lộc tiễn phương tùng thượng thạch đài. Na môn tiền thì thôi hoa phát, phong tống hoa hương. Lâm đê lục liễu chuyển hoàng ly, bàng ngạn yêu đào phiên phấn điệp. Tuy nhiên khoáng dã bất kham khoa , khước tái Bồng Lai sơn hạ cảnh.
煙霞渺渺，松柏森森。煙霞渺渺采盈門，松柏森森青遶戶。橋踏枯槎木，峰巔繞薜蘿。鳥啣紅蕊來雲壑，鹿踐芳叢上石臺。那門前時催花發，風送花香。臨堤綠柳轉 黃鸝，傍岸夭桃翻粉蝶。雖然曠野不堪誇 ，卻賽蓬萊山下景。
Khói mây mờ mịt,
Tùng bách um tùm,
Khói mây mờ mịt, cửa sặc sỡ;
Tùng bách um tùm, ngõ rợp xanh.
Cầu ghép thân cây gỗ,
Sườn non dây quấn quanh.
Chim ngậm nhụy hồng bay suối thẳm,
Hươu dẫm cỏ thơm nhảy bậc thềm.
Trước động hoa khoe hương gió thoảng,
Bên bờ liễu rủ, tiếng oanh ngâm.
Đào non mơn mởn hai bờ suối,
Bươm bướm mơ màng lượn rập rình.
Tuy rằng hoang dã khoe ai vậy,
Cũng cảnh Bồng Lai hiện dưới trần.
Động Hoàng Phong:
Điệp chướng tiêm phong, hồi loan cổ đạo. thanh tùng thúy trúc y y, lục liễu bích ngô nhiễm nhiễm. nhai tiền hữu quái thạch song song, lâm nội hữu u cầm đối đối. giản thủy viễn lưu trùng thạch bích, sơn tuyền tế tích mạn sa đê. dã vân phiến phiến, dao thảo thiên thiên. yêu hồ giảo thỏ loạn thoán toa, giác lộc hương chương tề đấu dũng. phách nhai tà quải vạn niên đằng, thâm hác bán huyền thiên tuế bách. dịch dịch nguy nguy khi hoa nhạc, lạc hoa đề điểu tái thiên đài.
疊障尖峰，迴巒古道。青松翠竹依依，綠柳碧梧冉冉。崖前有怪石雙雙，林內有幽禽對對。澗水遠流沖石壁，山泉細滴漫沙堤。野雲片片，瑤草芊芊。妖狐狡兔亂攛梭，角鹿香獐齊鬥勇。劈崖斜掛萬年籐，深壑半懸千歲柏。奕奕巍巍欺華嶽，落花啼鳥賽天臺。
Vách đá chon von,
Lối đi quanh quất.
Rặng thông, khóm trúc rườm rà,
Bụi liễu, hàng dương xanh mướt.
Sườn non đá xếp ngổn ngang,
Rừng sâu chim vui ríu rít.
Vách núi nước vỗ ỳ ầm,
Bờ cao suối reo róc rách.
Mây trời lớp lớp,
Cỏ ngọc xanh xanh.
Cáo thỏ chạy tung tăng,
Hươu nai dương sừng húc.
Tùng bách lâu năm bờ suối mọc,
Sườn non muôn thuở rủ đầy mây.
Chót vót chon von hơn núi Nhạc,
Hoa bay chim hót quả Thiên Thai.
Động Ma Vân:
Thụ lâm sâm mật, nhai tước lăng tằng. Bệ la âm nhiễm nhiễm, lan huệ vị hinh hinh. Lưu tuyền sấu ngọc xuyên tu trúc, xảo thạch tri cơ đái lạc anh. Yên hà lung viễn tụ, nhật nguyệt chiếu vân bình. Long ngâm hổ khiếu, hạc lệ oanh minh. Nhất phiến thanh u chân khả ái, kỳ hoa dao thảo cảnh thường minh. Bất á thiên đài tiên động, thắng như hải thượng bồng doanh.
樹林森密，崖削崚嶒。薜蘿陰冉冉，蘭蕙味馨馨。流泉漱玉穿修竹，巧石知機帶落英。煙霞籠遠岫，日月照雲屏。龍吟虎嘯，鶴唳鶯鳴。一片清幽真可愛，琪花瑤草景常明。不亞天臺仙洞，勝如海上蓬瀛。
Rừng cây mọc san sát,
Vách núi dựng chon von.
Dây leo cây cao vút,
Lan huệ ngát hương ngàn.
Suối trong như ngọc luồn rừng trúc,
Đá trắng hoa rơi ngập vệ đường.
Mây khói lồng đỉnh núi,
Sường non rọi ánh dương.
Rồng gào cùng hổ thét,
Hạc hót với oanh đàn.
Một chốn nên thơ và u nhã,
Hoa châu cỏ ngọc đẹp vô vàn.
Kém gì tiên động Thiên Thai ấy,
Hơn cả Bồng Doanh chốn đào tiên.
Động Thủy Tạng:
Bút phong đĩnh lập, khúc giản thâm trầm. bút phong đĩnh lập thấu không tiêu, khúc giản thâm trầm thông địa hộ. lưỡng nhai hoa mộc tranh kỳ, kỷ xử tùng hoàng đấu thúy. tả biên long, thục thục tuần tuần; hữu biên hổ, bình bình phục phục. mỗi kiến thiết ngưu canh, thường hữu kim tiền chủng. u cầm hiển hoản thanh, đan phượng triêu dương lập. thạch lân lân, ba tịnh tịnh, cổ quái khiêu hề chân ác nanh. thế thượng danh sơn vô số đa, hoa khai hoa tạ phiền hoàn chúng. tranh như thử cảnh vĩnh trường tồn, bát tiết tứ thì hồn bất động. thành vi tam giới khảm nguyên sơn, tư dưỡng ngũ hành thủy tạng động.
筆峰挺立，曲澗深沉。筆峰挺立透空霄，曲澗深沉通地戶。兩崖花木爭奇，幾處松篁鬥翠。左邊龍，熟熟馴馴；右邊虎，平平伏伏。每見鐵牛耕，常有金錢種。幽禽睍睆聲，丹鳳朝陽立。石磷磷，波淨淨，古怪蹺蹊真惡獰。世上名山無數多，花開花謝蘩還眾。爭如此景永長存，八節四時渾不動。誠為三界坎源山，滋養五行水臟洞。
Núi dựng chon von
Suối vòng thăm thẳm
Suối vòng thăm thẳm thông lòng đất.
Núi dựng chon von chọc ráng xanh.
Hai bờ cỏ hoa đua lạ,
Mấy chỗ tùng trắc tươi xinh.
Bên này dáng rồng uốn lượn.
Phía nọ thế hổ ngồi rình.
Thấy cả tiền vàng mấy loại.
Cùng là trâu sắt giữa dòng.
Chim rừng kêu khắc khoải.
Nắng chiếu phượng vươn cành.
Đá xám xịt,
Sóng lăn tăn.
Một vẻ u huyền cổ quái.
Hiểm nguy ít thấy sự lành.
Hoa nở hoa tàn bao xiết kể,
Như cùng cảnh vật mãi đua tranh.
Bốn mùa tám tiết dương im thít,
Tổ sơn ba cõi thực đây chăng?
Nuôi dưỡng nên thành: động Thủy Tạng.
Thành Sư Đà:
Toàn toàn thốc thốc yêu ma quái, tứ môn đô thị lang tinh linh.
Ban lan lão hổ vi đô quản, bạch diện hùng bưu tác tổng binh.
Nha xoa giác lộc truyện văn dẫn, linh lỵ hồ ly đương đạo hành.
Thiên xích đại mãng vi thành tẩu, vạn trượng trường xà chiêm lộ trình.
Lâu hạ thương lang hô lệnh sử, đài tiền hoa báo tác nhân thanh.
Dao kỳ lôi cổ giai yêu quái, tuần canh tọa phô tận sơn tinh.
Giảo thỏ khai môn lộng mãi mại, dã trư thiêu đam cán doanh sinh.
Tiên niên nguyên thị thiên triêu quốc, như kim phiên tác hổ lang thành.
攢攢簇簇妖魔怪，四門都是狼精靈。
斑斕老虎為都管，白面雄彪作總兵。
丫叉角鹿傳文引，伶俐狐狸當道行。
千尺大蟒圍城走，萬丈長蛇占路程。
樓下蒼狼呼令使，臺前花豹作人聲。
搖旗擂鼓皆妖怪，巡更坐鋪盡山精。
狡兔開門弄買賣，野豬挑擔幹營生。
先年原是天朝國，如今翻作虎狼城。
Yêu ma từng lũ từng đoàn,
Bốn cửa rặt giống sài lang canh phòng.
Đô quản là lão hổ vằn,
Tổng binh là lũ trắng nanh gấu rừng.
Hươu ba trạc chạy sớ văn,
Dẫn đường là lũ lanh chanh cáo cầy.
Trăn dài nghìn thước đó đây.
Rắn dài vạn trượng đông tây chật đường.
Lầu cao lang sói lệnh truyền,
Trước đình báo đốm rít lên tiếng người.
Cờ bay trống dậy rầm trời,
Yêu ma canh giữ trong ngoài đến nghiêm.
Giảo thỏ mở cửa bán buôn,
Lợn rừng gồng gánh kiếm ăn sớm chiều.
Nơi đây xưa nước thiên triều,
Mà nay thành chốn quái yêu tung hoành.
Rừng gai góc núi Kinh Cức:
Táp địa viễn thiên, ngưng yên đái vũ. Giáp đạo nhu nhân loạn, mạn sơn thúy cái trương. Mật mật tha tha sơ phát diệp, phàn phàn xả xả chính phân phương. Diêu vọng bất tri hà sở tận, cận quan nhất tự lục vân mang. Mông mông nhung nhung, úc úc thương thương. Phong thanh phiêu tác tác, nhật ảnh ánh hoàng hoàng. Na trung gian hữu tùng hữu bách hoàn hữu trúc, đa mai đa liễu canh đa tang. Bệ la triền cổ thụ, đằng cát nhiễu thùy dương. Bàn đoàn tự giá, liên lạc như sàng. Hữu xử hoa khai chân bố cẩm, vô đoan hủy phát viễn sinh hương. Vi nhân thùy bất tao Kinh Cức, na kiến Tây Phương Kinh Cức trường?
匝地遠天，凝煙帶雨。夾道柔茵亂，漫山翠蓋張。密密搓搓初發葉，攀攀扯扯正芬芳。遙望不知何所盡，近觀一似綠雲茫。蒙蒙茸茸，鬱鬱蒼蒼。風聲飄索索，日影映煌煌。那中間有松有柏還有竹，多梅多柳更多桑。薜蘿纏古樹，藤葛繞垂楊。盤團似架，聯絡如床。有處花開真佈錦，無端卉發遠生香。為人誰不遭荊棘，那見西方荊棘長？
Đầy trời xông khí đất
Khói đọng quyến mưa bay
Ven đường cỏ mọc đầy
Khắp núi cây xòe tán
Rậm rậm rì rì đám lá non
Chằng chằng chịt chịt mọc chồi xanh
Xa trông thấy ngút mắt mênh mông
Gần nhìn tựa mây bay bát ngát
Um tùm rậm rạp
Ngăn ngắt xanh tươi
Tiếng gió vi vút reo vui
Ánh dương tia ngời lấp lánh
Có tùng, có bách trúc tươi tắn
Lắm mai, lắm liễu, lắm tang dâu
Dây leo chằng chịt quấn cây cao
Bìm sắn lan man quanh cành liễu
Đan xen như giá kiệu
Xoắn xuýt tựa chõng giường
Thấp thoáng hoa cười gấm huy hoàng
Thoang thoảng hương đưa phô nhụy biếc
Làm người ai chẳng hay đói rét
Nào biết Tây phương đường góc gai!
Một khu rừng tùng tối om rậm rạp:
Đông tây mật bãi, nam bắc thành hành. Đông tây mật bãi triệt vân tiêu, nam bắc thành hành xâm bích hán. Mật tra kinh cức chu vi kết, liệu khước triền chi thượng hạ bàn. Đằng lai triền cát, cát khứ triền đằng. Đằng lai triền cát, đông tây khách lữ nan hành; cát khứ triền đằng, nam bắc kinh thương chẩm tiến. Giá lâm trung trụ bán niên, na phân nhật nguyệt; hành số lý, bất kiến đấu tinh. Nhĩ khán na bối âm chi xử thiên bàn cảnh, hướng dương chi sở vạn tùng hoa. Hựu hữu na thiên niên hòe, vạn tái cối, nại hàn tùng, sơn đào quả, dã thược dược, hạn phù dung, nhất toàn toàn mật thế trọng đôi, loạn phân phân thần tiên nan họa. Hựu thính đắc bách điểu thanh: anh vũ tiếu, đỗ quyên đề; hỉ thước xuyên chi, ô nha phản bộ; hoàng ly phi vũ, bách thiệt điều âm; chá cô minh, tử yến ngữ; bát ca nhi học nhân thuyết thoại, họa mi lang dã hội khán kinh. Hựu kiến na đại trùng bãi vĩ, lão hổ khái nha; đa niên hồ hạc trang nương tử, nhật cửu thương lang hống chấn lâm. Tựu thị Thác Tháp Thiên Vương lai đáo thử, tung hội hàng yêu dã thất hồn.
東西密擺，南北成行。東西密擺徹雲霄，南北成行侵碧漢。密查荊棘週圍結，蓼卻纏枝上下盤。藤來纏葛，葛去纏藤。藤來纏葛，東西客旅難行；葛去纏藤，南北經商怎進。這林中住半年，那分日月；行數里，不見斗星。你看那背陰之處千般景，向陽之所萬叢花。又有那千年槐，萬載檜，耐寒松，山桃果，野芍藥，旱芙蓉，一攢攢密砌重堆，亂紛紛神仙難畫。又聽得百鳥聲：鸚鵡哨，杜鵑啼；喜鵲穿枝，烏鴉反哺；黃鸝飛舞，百舌調音；鷓鴣鳴，紫燕語；八哥兒學人說話，畫眉郎也會看經。又見那大蟲擺尾，老虎磕牙；多年狐狢妝娘子，日久蒼狼吼振林。就是托塔天王來到此，縱會降妖也失魂。
Đông tây um tùm,
Nam bắc rậm rạp.
Đông tây um tùm liền trời ngất,
Nam bắc rậm rạp sát ráng trời.
Dưới đất bò chằng chịt góc gai.
Trên cành đủ dây leo quấn quýt.
Mây quấn sắn chằng, đông tây khách bộ hành khó bước,
Sắn chằng mây quấn, nam bắc người buôn bán khó sang.
Trong rừng sâu, đến nửa năm chẳng phân biệt ngày đêm,
Đi vài dặm, nhìn không rõ một ngôi sao sáng.
Hãy xem kìa, chỗ âm u muôn hình vạn trạng.
Và nơi sáng sủa đủ loại hoa thơm.
Nào hòe nghìn năm, gội vạn tuổi, từng chịu rét, quả sơn đào, hoa phù dung, hoa thược dược, khác nào tranh vẽ cảnh thần tiên.
Lại nghe trăm chim ca: vẹt kêu quác quác chim thước chuyền cành, cuốc gào nỉ non, quạ đen mớm mẹ.
Oanh vàng thỏ thẻ, khướu hót véo von, én tía du dương, rộn ràng tu hú…
Chú sáo non học tiếng người rộn rã,
Chàng họa mi cũng mê mải xem kinh.
Lại thấy cả: Báo lớn vẫy đuôi rình
Hổ già nhe nanh vuốt.
Cầy cáo thành tinh giả gái đẹp,
Lang sói gầm chấn động rừng sâu.
Thác Tháp Lý Thiên Vương dù có phép mầu,
Nếu có tới đây cũng hồn bay phách lạc!
Thác nước trước cửa động Thủy Liêm:
Nhất phái bạch hồng khởi, thiên tầm tuyết lãng phi.
Hải phong xuy bất đoạn, giang nguyệt chiếu hoàn y.
Lãnh khí phân thanh chướng, dư lưu nhuận thúy vi.
Sàn viên danh bộc bố, chân tự quải liêm duy.
一派白虹起，千尋雪浪飛。
海風吹不斷，江月照還依。
冷氣分青嶂，餘流潤翠微。
潺湲名瀑布，真似掛簾帷。
Một dải trắng xóa cầu vồng
Nghìn tám sóng tuyết mịt mùng bay ngang
Vi vu gió biển thổi tràn
Mặt sông soi tỏ vầng trăng thuở nào
Khí lạnh tê buốt non cao
Nước nguồn mát lạnh xanh màu cỏ cây
Thác trong cuồn cuộn đêm ngày
Xa trông nom tựa rèm mây lưng trời.
Sông Thông Thiên:
Dương dương quang tẩm nguyệt, hạo hạo ảnh phù thiên.
Linh phái thôn hoa nhạc, trường lưu quán bách xuyên.
Thiên tằng hung lãng cổn, vạn điệp tuấn ba điên.
Ngạn khẩu vô ngư hỏa, sa đầu hữu lộ miên.
Mang nhiên hồn tự hải, nhất vọng canh vô biên.
洋洋光浸月，浩浩影浮天。
靈派吞華岳，長流貫百川。
千層洶浪滾，萬疊峻波顛。
岸口無漁火，沙頭有鷺眠。
茫然渾似海，一望更無邊。
Mênh mang ánh trăng bạc.
Bát ngát nước liền trời.
Dòng thiêng chìm Hoa Nhạc,
Sông rộng chứa muôn nơi.
Nghìn tầng sóng cuồn cuộn.
Vạn dặm nước đầy vơi.
Đầu bến không ánh lửa.
Bãi xa cỏ loi thoi.
Bao la như biển cả,
Bến bờ tít mù khơi.
Sông Hắc Thủy:
Tằng tằng nùng lãng, điệp điệp hồn ba, tằng tằng nùng lãng phiên ô lạo, điệp điệp hồn ba quyển hắc du. Cận quan bất chiếu nhân thân ảnh, viễn vọng nan tầm thụ mộc hình. Cổn cổn nhất địa mặc, thao thao thiên lý hôi. Thủy mạt phù lai như tích thán, lãng hoa phiêu khởi tự phiên môi. Ngưu dương bất ẩm, nha thước nan phi. Ngưu dương bất ẩm hiềm thâm hắc, nha thước nan phi phạ miểu di. Chích thị ngạn thượng lô bình tri tiết lệnh, than đầu hoa thảo đấu thanh kỳ. Hồ bạc giang hà thiên hạ hữu, khê nguyên trạch động thế gian đa. Nhân sinh giai hữu tương phùng xử, thùy kiến tây phương Hắc Thủy Hà?
層層濃浪，疊疊渾波，層層濃浪翻烏潦，疊疊渾波捲黑油。近觀不照人身影，遠望難尋樹木形。滾滾一地墨，滔滔千里灰。水沫浮來如積炭，浪花飄起似翻煤。牛羊不飲，鴉鵲難飛。牛羊不飲嫌深黑，鴉鵲難飛怕渺瀰。只是岸上蘆蘋知節令，灘頭花草鬥青奇。湖泊江河天下有，溪源澤洞世間多。人生皆有相逢處，誰見西方黑水河？
Nước cuộn tầng tầng
Sóng trào lớp lớp
Sóng cuộn tầng tầng, lật sóng đen
Sóng trào lớp lớp, dâng đầu xám
Đến gần soi chẳng thấy bóng dáng
Đứng xa trông không ngọn cỏ cây
Một vùng cuộn đen tựa mực giầy
Nghìn dặm tung bụi như tro xám
Bọt nước lềnh bềnh đen sạm
Hoa sóng trôi nổi rề rà
Quạ thước khó bay qua
Bò dê không dám uống
Bò dê chẳng uống ngại nước sâu đen
Quạ thước không bay sợ dòng bát ngát
Chỉ thấy ven bờ lau đưa xào xạc
Đầu bãi gió đưa cỏ dại tràn đầy
Thiên hạ thiếu gì sông hồ đó đây
Đầm lạch suối khe thế gian đủ cả
Đời người ta ai cũng đều gặp gỡ
Nào thấy phương Tây có Hắc Thủy hà?
Sông Lưu Sa:
Đông liên sa thích, tây để chư phiên, nam đạt ô qua, bắc thông thát đát. Kính quá hữu bát bách lý diêu, thượng hạ hữu thiên vạn lý viễn. Thủy lưu nhất tự địa phiên thân, lãng cổn khước như sơn tủng bối. Dương dương hạo hạo, mạc mạc mang mang, thập lý diêu văn vạn trượng hồng. Tiên tra nan đáo thử, liên diệp mạc năng phù. Suy thảo tà dương lưu khúc phổ, hoàng vân ảnh nhật ám trường đê. Na lý đắc khách thương lai vãng? Hà tằng hữu ngư tẩu y tê? Bình sa vô nhạn lạc, viễn ngạn hữu viên đề. Chích thị hồng liệu hoa phiền tri cảnh sắc, bạch bình hương tế nhậm y y.
東連沙磧，西抵諸番，南達烏戈，北通韃靼。徑過有八百里遙，上下有千萬里遠。水流一似地翻身，浪滾卻如山聳背。洋洋浩浩，漠漠茫茫，十里遙聞萬丈洪。仙槎難到此，蓮葉莫能浮。衰草斜陽流曲浦，黃雲影日暗長堤。那裡得客商來往？何曾有漁叟依棲？平沙無雁落，遠岸有猿啼。只是紅蓼花蘩知景色，白蘋香細任依依。
Phía Đông liền sa mạc,
Phía Tây sát nước Phiên.
/////Chỉ thấy:
Ô Qua ở phía Nam,
Thát Đát liền mạn Bắc.
Đường xa tám trăm dặm dằng dặc,
Dưới trên dài ngàn vạn dặm xa
Nước cuộn xoáy trôi đi.
Sóng tung cao chất ngất
Nước mênh mông bát ngát,
Tiếng vang mười dặm xa.
Bè tiên khó vượt qua,
Lá sen chìm chẳng nổi
Cỏ mục lềnh bềnh trôi bến bãi,
Mây vàng bảng lảng chiếu đê dài
Khách buôn vắng bóng người,
Thuyền chài không một lá.
Bãi vắng đàn nhạn đỗ,
Bờ xa vượn hú dài
Ngổ tía rau dừa cảnh hắt hiu,
Bèo trắng thoảng hương xanh ngắt ngắt.
Khe Ưng Sầu:
Quyên quyên hàn mạch xuyên vân quá, trạm trạm thanh ba ánh nhật hồng.
Thanh dao dạ vũ văn u cốc, thải phát triêu hà huyễn thái không.
Thiên nhận lãng phi phún toái ngọc, nhất hoằng thủy hưởng hống thanh phong.
Lưu quy vạn khoảnh yên ba khứ, âu lộ tương vong một điếu phùng.
涓涓寒脈穿雲過，湛湛清波映日紅。
聲搖夜雨聞幽谷，彩發朝霞眩太空。
千仞浪飛噴碎玉，一泓水響吼清風。
流歸萬頃煙波去，鷗鷺相忘沒釣逢。
Ầm ầm mạch nước luồn mây chảy,
Lớp lớp sóng xô rực ánh hồng.
Lộp độp mưa đêm miền động thẳm,
Long lanh ráng sớm lóa hầu không.
Sóng tung nghìn trượng phun châu ngọc,
Nước réo một luồng bạt gió đông.
Vạn khoảnh nước xuôi mờ sương khói,
Ngư ông chẳng gặp, cốc cò không.
Cầu Nại Hà:
Bôn lưu hạo hạo chi thủy, hiểm tuấn trách trách chi lộ. Nghiễm như sơ luyện đáp trường giang, khước tự hỏa khanh phù thượng giới. Âm khí bức nhân hàn thấu cốt, tinh phong phác tị vị toản tâm. Ba phiên lãng cổn, vãng lai tịnh một độ nhân thuyền; xích cước bồng đầu, xuất nhập tận giai tác nghiệp quỷ. Kiều trường số lý, khoát chích tam tra, cao hữu bách xích, thâm khước thiên trọng. Thượng vô phù thủ lan can, hạ hữu thưởng nhân ác quái. Gia nữu triền thân, đả thượng nại hà hiểm lộ. Nhĩ khán na kiều biên thần tương thậm hung ngoan, hà nội nghiệt hồn chân khổ não. Nha xoa thụ thượng, quải đích thị thanh hồng hoàng tử sắc ti y; bích đấu nhai tiền, tồn đích thị hủy mạ công bà dâm bát phụ. Đồng xà thiết cẩu nhậm tranh xan, vĩnh đọa nại hà vô xuất lộ.
Thi viết:
Thì văn quỷ khốc dữ thần hào, huyết thủy hồn ba vạn trượng cao.
Vô số ngưu đầu tịnh mã diện, tranh nanh bả thủ Nại Hà Kiều.
奔流浩浩之水，險峻窄窄之路。儼如疋練搭長江，卻似火坑浮上界。陰氣逼人寒透骨，腥風撲鼻味鑽心。波翻浪滾，往來並沒渡人船；赤腳蓬頭，出入盡皆作業鬼。橋長數里，闊只三㪥，高有百尺，深卻千重。上無扶手欄杆，下有搶人惡怪。枷杻纏身，打上奈河險路。你看那橋邊神將甚兇頑，河內孽魂真苦惱。枒杈樹上，掛的是青紅黃紫色絲衣；壁斗崖前，蹲的是毀罵公婆淫潑婦。銅蛇鐵狗任爭餐，永墮奈河無出路。
詩曰：
時聞鬼哭與神號，血水渾波萬丈高。
無數牛頭並馬面，猙獰把守奈河橋。
Nước chảy băng băng
Đường đi hiểm trở
Như dải lụa vắt qua sông
Như lò than lên thượng giới
Âm khí lạnh thấu xương
Giá tanh thốc đầy mũi
Sông dâng cuồn cuộn, ngược xuôi chẳng một bóng thuyền
Đầu rối chân không, lại qua toàn loài nghiệt quỷ.
Cầu dài vạn dặm, rộng chỉ ba gang,
Trăm thước chiều cao, sâu nghìn dặm thẳm.
Trên không tay vịn, dưới có quỷ rình.
Gông cùm đè nặng, lên cầu chênh vênh.
Bên cầu thần binh trông dữ tợn.
Dưới sông hồn ác khổ vô cùng.
Cành cây móc đầy áo xanh đỏ,
Vách núi giam cầm loại bất lương.
Rắn đồng, chó sắt tranh nhau cắn.
Sa xuống Nại Hà chẳng lối lên.
/////Có bài thơ rằng:
Thường nghe quỷ khóc với thần gào,
Sông máu dâng trào sóng vút cao.
Vô khối đầu trâu cùng mặt ngựa,
Hung hăng trấn giữ Nại Hà Kiều.
_____
Trại Thái Tuế:
Hoảng hoảng hà quang sinh đỉnh thượng, uy uy sát khí bính hung tiền.
Khẩu ngoại lão nha bài lợi nhận, tấn biên tiêu phát phóng hồng yên.
Chủy thượng tỳ tu như sáp tiễn, biến thể ngang mao tự điệp chiên.
Nhãn đột đồng linh khi Thái Tuế, thủ trì thiết xử nhược ma thiên.
晃晃霞光生頂上，威威殺氣迸胸前。
口外獠牙排利刃，鬢邊焦髮放紅煙。
嘴上髭鬚如插箭，遍體昂毛似疊氈。
眼突銅鈴欺太歲，手持鐵杵若摩天。
Đỉnh đầu chói chang như ráng đỏ
Sát khí đằng đằng tỏa trước thân.
Bên mép răng nanh lòi nhọn hoắt,
Tóc mai hung đỏ lại quăn quăn.
Râu ria tua tủa như tên bắn,
Lông lá xồm xoàm tựa đống chăn,
Mắt trố lồi to hơn Thái Tuế,
Tay cầm chày sắt dáng hung thần.
Cửu Đầu Trùng:
Đái nhất đỉnh lạn ngân khôi, quang khi bạch tuyết; quán nhất phó đâu mâu giáp, lượng địch thu sương. Thượng tráo trứ cẩm chinh bào, chân cá thị thải vân lung ngọc; yêu thúc trứ tê văn đái, quả nhiên tượng hoa mãng triền kim. Thủ chấp trứ nguyệt nha sạn, hà phi điện xế; cước xuyên trứ trư bì ngoa, thủy lợi ba phân. Viễn khán thì nhất đầu nhất diện, cận đổ xử tứ diện giai nhân: tiền hữu nhãn, hậu hữu nhãn, bát phương thông kiến; tả dã khẩu, hữu dã khẩu, cửu khẩu ngôn luận. Nhất thanh yêu hát trường không chấn, tự hạc phi minh quán cửu thần.
戴一頂爛銀盔，光欺白雪；貫一副兜鍪甲，亮敵秋霜。上罩著錦征袍，真個是彩雲籠玉；腰束著犀紋帶，果然像花蟒纏金。手執著月牙鏟，霞飛電掣；腳穿著豬皮靴，水利波分。遠看時一頭一面，近睹處四面皆人：前有眼，後有眼，八方通見；左也口，右也口，九口言論。一聲吆喝長空振，似鶴飛鳴貫九宸。
Đầu đội mũ bạc trắng
Ngời ngời tựa tuyết rơi
Giáp đâu mâu trên người
Long lanh như sương sớm
Bên ngoài khoác báo gấm
Đẹp tựa ngọc lông mày
Lưng thắt đai tê dày
Hệt mãng xà hóa biến
Tay cầm “nguyệt nha xẻng”
Ráng bay chớp lóe theo
Chân đi hài da heo
Sóng tung, nước không tụ
Xa nhìn một đầu thú
Gần: tứ phía mặt người
Trước mắt, sau mắt soi
Tám phương nhìn thấu tỏ
Trái, phải mồm sáng rõ
Chín miệng đều nói năng
Tiếng quát rộn không gian
Tựa bạc kêu lanh lảnh.
Quái sư tử lông xanh núi Sư Đà:
Tạc nha cứ xỉ, viên đầu phương diện. Thanh hống nhược lôi, nhãn quang như điện. Ngưỡng tị triêu thiên, xích mi phiêu diễm. Đãn hành xử, bách thú tâm hoảng; nhược tọa hạ, quần ma đảm chiến. Giá nhất cá thị thú trung vương thanh mao sư tử quái.
鑿牙鋸齒，圓頭方面。聲吼若雷，眼光如電。仰鼻朝天，赤眉飄焰。但行處，百獸心慌；若坐下，群魔膽戰。這一個是獸中王青毛獅子怪。
Răng lưỡi cưa nhọn hoắt,
Đầu tròn mặt mũi vuông.
Tiếng gầm như sấm dậy,
Mắt lấp lánh tựa gương.
Mũi hếch dòm trời thẳm.
Lông mày đỏ bờm xờm,
Đi, thú rừng hốt hoảng.
Ngồi, ma quỷ sợ run
Chính là vua loài thú,
Quái sư tử lông xanh.
Quái sư tử lông xanh núi Sư Đà nghênh chiến Ngộ Không và Bát Giới:
Thiết ngạch đồng đầu đái bảo khôi, khôi anh phiêu vũ thậm quang huy.
Huy huy xế điện song tình lượng, lượng lượng phô hà lưỡng tấn phi.
Câu trảo như ngân tiêm thả lợi, cứ nha tự tạc mật hoàn tề.
Thân phi kim giáp vô ti phùng, yêu thúc long thao hữu kiến cơ.
Thủ chấp cương đao minh hoảng hoảng, anh hùng uy vũ thế gian hi.
Nhất thanh yêu hát như lôi chấn, vấn đạo" xao môn giả thị thùy" ?
鐵額銅頭戴寶盔，盔纓飄舞甚光輝。
輝輝掣電雙睛亮，亮亮鋪霞兩鬢飛。
勾爪如銀尖且利，鋸牙似鑿密還齊。
身披金甲無絲縫，腰束龍絛有見機。
手執鋼刀明晃晃，英雄威武世間稀。
一聲吆喝如雷震，問道「敲門者是誰」？
Trán sắt đầu đồng đội bao khố,
Giải tua lấp lánh sáng ngời.
Mắt lòe loang loáng như tia chớp,
Tóc lật lồng bồng tựa ráng trời.
Vuốt sắt phau phau cong nhọn hoắt,
Răng cưa xin xít xếp đầy môi,
Giáp vàng thân khoác không đường chỉ,
Đai tía lưng đeo thật khác đời.
Tay nắm cương đao lòe sáng loáng,
Anh hùng uy vũ kém gì ai?
Rằng: “Người gõ cửa ấy là ai?”
Quái voi ngà vàng núi Sư Đà:
Phượng mục kim tình, hoàng nha thô thối. Trường tị ngân mao, khán đầu tự vĩ. viên ngạch trứu mi, thân khu lỗi lỗi. Tế thanh như yểu điệu giai nhân, ngọc diện tự ngưu đầu ác quỷ. Giá nhất cá thị tàng xỉ tu thân đa niên đích hoàng nha lão tượng.
鳳目金睛，黃牙粗腿。長鼻銀毛，看頭似尾。圓額皺眉，身軀磊磊。細聲如窈窕佳人，玉面似牛頭惡鬼。這一個是藏齒修身多年的黃牙老象。
Mắt phượng ngươi vàng,
Chân càng răng xám.
Mũi dài lông trắng
Đuôi đầu hệt nhau.
Trán tròn mày chau,
Thân hình lộc ngộc,
Tiếng thanh như ngọc
Mặt quỷ đầu trâu
Giấu ngà tu lâu,
Voi ngà vàng đó
Quái đại bàng cánh vàng núi Sư Đà:
Kim sí côn đầu, tinh tình báo nhãn. Chấn bắc đồ nam, cương cường dũng cảm. Biến sinh cao tường, yến tiếu long thảm. Đoàn phong cách bách điểu tàng đầu, thư lợi trảo chư cầm tang đảm. Giá cá thị vân trình cửu vạn đích đại bằng điêu.
金翅鯤頭，星睛豹眼。振北圖南，剛強勇敢。變生翱翔，鷃笑龍慘。摶風翮百鳥藏頭，舒利爪諸禽喪膽。這個是雲程九萬的大鵬鵰。
Cánh vàng đầu ca
Mắt báo long lanh
Nam bắc tung hoành
Cương cường dũng cảm.
Biến hóa nhào lượn
Rồng sợ chim run
Vỗ cánh bay lên.
Trăm chim nháo nhác
Xòa đôi vuốt sắc
Cầm thú thất kinh
Chính quái đại bàng
Bay xa chín vạn
Hoàng Mi lão quái:
Bồng trứ đầu, lặc nhất điều biển bạc kim cô; quang trứ nhãn, thốc lưỡng đạo hoàng mi đích thụ. Huyền đảm tị, khổng khiếu khai tra; tứ phương khẩu, nha xỉ tiêm lợi. Xuyên nhất phó khấu kết liên hoàn khải, lặc nhất điều sinh ti toàn tuệ thao. Cước đạp ô lạt hài nhất đối, thủ chấp lang nha bổng nhất căn. Thử hình tự thú bất như thú, tương mạo phi nhân khước tự nhân.
蓬著頭，勒一條扁薄金箍；光著眼，簇兩道黃眉的豎。懸膽鼻，孔竅開查；四方口，牙齒尖利。穿一副叩結連環鎧，勒一條生絲攢穗絛。腳踏烏喇鞋一對，手執狼牙棒一根。此形似獸不如獸，相貌非人卻似人。
Tóc xõa rối bay tung,
Vàng vàng quấn mỏng dính.
Mắt lấp la lấp lánh,
Lông mày vàng uốn quanh.
Mũi túi mật rủ thòng,
Hãi lỗ to thông thống.
Mồm hình vuông chằn chặn
Răng nhọn hoắt sáng xanh
Áo thụng xõa xung quanh
Lưng thắt sợi tơ nõn,
Chân hài da đen sẫm
Gậy lang nha tay cầm,
Vừa giống người vừa không,
Khác thú, mà như thú!
Độc Giác Tỷ:
Độc giác tham soa, song mâu hoảng lượng. Đỉnh thượng thô bì đột, nhĩ căn hắc nhục quang. Thiệt trường thì giảo tị, khẩu khoát bản nha hoàng. Mao bì thanh tự điện, cân luyên ngạnh như cương. Bỉ tê nan chiếu thủy, tượng cổ bất canh hoang. Toàn vô suyễn nguyệt lê vân dụng, đảo hữu khi thiên chấn địa cường. Lưỡng chích tiêu cân lam điện thủ, hùng uy trực đĩnh điểm cương thương. Tế khán giá đẳng hung mô dạng, bất uổng danh xưng Hủy đại vương.
獨角參差，雙眸晃亮。頂上粗皮突，耳根黑肉光。舌長時攪鼻，口闊版牙黃。毛皮青似靛，筋攣硬如鋼。比犀難照水，像牯不耕荒。全無喘月犁雲用，倒有欺天振地強。兩隻焦筋藍靛手，雄威直挺點鋼槍。細看這等兇模樣，不枉名稱兕大王。
Một sừng nhô cong vút,
Hai mắt sáng long lanh,
Dưới tai thịt xám xanh,
Trên đầu da thô xám,
Lưỡi dài thò liếm mũi,
Mồm rộng răng vàng khè,
Da lông xanh lè lè,
Gân cốt cứng như thép
Giống tê mà sợ nước
Giống trâu chăng biết cày
Tuy cày bừa sớm tối không hay
Nhưng dối đất lừa trời nức tiếng
Hai tay nổi gân xanh lấp lánh
Sử thương dài báu vật hiên ngang
Trong hình thù dữ tợn hung hăng
Tên Tỷ đại vương thật xứng đáng.
Tiểu Đà Long:
Phương diện viên tình hà thải lượng, quyển thần cự khẩu huyết bồn hồng.
Kỷ căn thiết tuyến hi nhiêm bãi, lưỡng tấn chu sa loạn phát bồng.
Hình tự hiển linh chân Thái Tuế, mạo như phát nộ ngoan Lôi Công.
Thân phi thiết giáp đoàn hoa xán, đầu đái kim khôi khảm bảo nùng.
Trúc tiết cương tiên đề thủ nội, hành thì cổn cổn duệ cuồng phong.
Sinh lai bản thị ba trung vật, sang khứ nguyên lưu biến hóa hung.
Yếu vấn yêu tà chân tính tự, tiền thân hoán tố Tiểu Đà Long.
方面圜睛霞彩亮，捲唇巨口血盆紅。
幾根鐵線稀髯擺，兩鬢朱砂亂髮蓬。
形似顯靈真太歲，貌如發怒狠雷公。
身披鐵甲團花燦，頭戴金盔嵌寶濃。
竹節鋼鞭提手內，行時滾滾拽狂風。
生來本是波中物，嗆去原流變化兇。
要問妖邪真姓字，前身喚做小鼉龍。
Mặt vuông chành chạnh mắt sáng quắc
Miệng rộng môi cong đỏ hồng hồng
Lơ thơ mấy sợi râu chành ngạnh
Lòa xòa hai chỏm tóc hung hung
Lẫm liệt oai phong nhu Thái Tuế
Gớm ghê hùng hổ tựa Lôi Công
Giáp sắt mình mang ngời lấp lánh
Kim khôi đầu đội ngọc xanh trong
Tay múa một cây roi đốt trúc
Bước đi cuồn cuộn trận cuồng phong
Đẻ ra đã sống trong làn nước
Thoát khỏi nguyên lưu biến hóa cùng
Họ tên quái vật ai cần biết
Tiền thân vốn gọi Tiểu Đà Long
Linh Cảm Đại Vương:
Kim giáp kim khôi xán lạn tân, yêu triền bảo đái nhiễu hồng vân.
Nhãn như vãn xuất minh tinh hiểu, nha tự trọng bài cứ xỉ phân.
Túc hạ yên hà phiêu đãng đãng, thân biên vụ ải noãn huân huân.
Hành thì trận trận âm phong lãnh, lập xử tằng tằng sát khí ôn.
Khước tự quyển liêm phù giá tương, do như trấn tự đại môn thần.
金甲金盔燦爛新，腰纏寶帶繞紅雲。
眼如晚出明星皎，牙似重排鋸齒分。
足下煙霞飄蕩蕩，身邊霧靄暖薰薰。
行時陣陣陰風冷，立處層層煞氣溫。
卻似捲簾扶駕將，猶如鎮寺大門神。
Giáp vàng, mũ cũng vàng tươi.
Lưng đeo đai báu, dáng người hung hăng.
Hai mắt sáng tựa sao băng.
Hai hàm răng nhọn sắc bằng đinh ba.
Khói mây lãng đãng chiều tà.
Sương mù cuồn cuộn bay là quanh thân.
Bước đi trận trận gió hàn,
Đứng lại sát khí từng làn bốc thêm.
Khác nào vị tướng Quyển Liêm,
Hệt như thần tướng trấn bên cổng chùa.
Linh Cảm Đại Vương:
Đầu đái kim khôi hoảng thả huy, thân phi kim giáp xế hồng nghê.
Yêu vi bảo đái đoàn châu thúy, túc đạp yên hoàng ngoa dạng kỳ.
Tị chuẩn cao long như kiệu tủng, thiên đình quảng khoát nhược long nghi.
Nhãn quang thiểm chước viên hoàn bạo, nha xỉ cương phong tiêm hựu tề.
Đoản phát bồng tùng phiêu hỏa diễm, trường tu tiêu sái đĩnh kim trùy.
Khẩu giảo nhất chi thanh nộn tảo, thủ nã cửu biện xích đồng chùy.
Nhất thanh y ách môn khai xử, hưởng tự tam xuân kinh chập lôi.
Giá đẳng hình dung nhân thế thiếu, cảm xưng linh hiển đại vương uy.
頭戴金盔晃且輝，身披金甲掣虹霓。
腰圍寶帶團珠翠，足踏煙黃靴樣奇。
鼻準高隆如嶠聳，天庭廣闊若龍儀。
眼光閃灼圓還暴，牙齒鋼鋒尖又齊。
短髮蓬鬆飄火焰，長鬚瀟灑挺金錐。
口咬一枝青嫩藻，手拿九瓣赤銅鎚。
一聲咿啞門開處，響似三春驚蟄雷。
這等形容人世少，敢稱靈顯大王威。
Trên đầu lấp lánh kim khôi,
Mình khoác giáp đỏ ráng trời đẹp sao
Ngang lưng đai biếc ngọc châu,
Chân đi hài nhỏ vàng au đậm đà.
Mặt to, mũi nhọn dọc dừa,
Trán cao nở rộng nguy nga như rồng
Mắt tròn sáng quắc dữ hung,
Hàm răng lộ xỉ nhọn vòng đến kinh.
Tóc ngắn xoăn tít rối tinh,
Râu dài quặp lại cứng vành bên môi.
Miệng ngậm một ngọn rong tươi,
Cây chùy chín ngạnh sáng ngời cầm tay.
Ầm ầm cửa mở ra ngay,
Thét vang như sấm kinh bầy bọ sâu.
Hình thù lạ lẫm khác mầu,
Đại vương Linh Cảm bấy lâu tiếng đồn!
Hỗn Thế Ma Vương:
Đầu đái ô kim khôi, ánh nhật quang minh; thân quải tạo la bào, nghênh phong phiêu đãng. Hạ xuyên trứ hắc thiết giáp, khẩn lặc bì điều; túc đạp trứ hoa điệp ngoa, hùng như thượng tương. Yêu quảng thập vi, thân cao tam trượng. Thủ chấp nhất khẩu đao, phong nhận đa minh lượng. Xưng vi Hỗn Thế Ma, lỗi lạc hung mô dạng.
頭戴烏金盔，映日光明；身掛皂羅袍，迎風飄蕩。下穿著黑鐵甲，緊勒皮條；足踏著花褶靴，雄如上將。腰廣十圍，身高三丈。手執一口刀，鋒刃多明亮。稱為混世魔，磊落兇模樣。
Đầu đội mũ kim khôi.
Chói chang tia nắng rọi.
Tấm la bào vai khoác,
Gió vờn nhẹ bay tung.
Áo giáp sắt quanh thân,
Sợi dây da thắt chặt.
Đôi hài hoa tuyệt đẹp,
Oai như vị tướng quân.
Lưng rộng chừng mười vòng
Thân cao tới ba trượng
Ngọn đao trong tay nắm,
Lưỡi thép sáng như gương.
Tên Hỗn Thế ma vương.
Thật vô cùng hung hãn!
Yêu tinh gấu đen (Hùng Bi) ở núi Hắc Phong:
Oản tử thiết khôi hỏa tất quang, ô kim khải giáp lượng huy hoàng.
Tạo la bào tráo phong đâu tụ, hắc lục ti thao tuệ trường.
Thủ chấp hắc anh thương nhất can, túc đạp ô bì ngoa nhất song.
Nhãn hoảng kim tình như xế điện, chính thị sơn trung Hắc Phong Vương.
碗子鐵盔火漆光，烏金鎧甲亮輝煌。
皂羅袍罩風兜袖，黑綠絲絛穗長。
手執黑纓槍一桿，足 踏烏皮靴一雙。
眼晃金睛如掣電，正是山中黑風王。
Đen sì mũ sắt đội đầu.
Giáp vàng che ngực một mầu sáng choang,
Áo choàng rộng, cánh đen toàn.
Bên người thắt dải tơ đan buông chùng.
Tay cầm ngọn giáo cán đồng,
Chân đi giầy thẫm dáng hùng xiết bao,
Mắt chớp như điện sáng sao,
Hắc Phong vương đó tự hào nổi danh.
Dần Tướng Quân:
Hùng uy thân lẫm lẫm, mãnh khí mạo đường đường. Điện mục phi quang diễm, lôi thanh chấn tứ phương. Cứ nha thư khẩu ngoại, tạc xỉ lộ tai bàng. Cẩm tú vi thân thể, văn ban khỏa tích lương. Cương hồ hi kiến nhục, câu trảo lợi như sương. Đông hải hoàng công cụ, nam sơn bạch ngạch vương.
雄威身凜凜，猛氣貌堂堂。電目飛光艷，雷聲振四方。鋸牙舒口外，鑿齒露腮旁。錦繡圍身體，文斑裹脊梁。鋼鬍稀見肉，鉤爪利如霜。東海黃公懼，南山白額王。
Oai hùng thân lẫm liệt,
Hung dữ mặt đường đường.
Mắt đảo như chớp giật,
Tiếng gầm tựa sấm vang.
Răng nanh lòi bên mép,
Cằm bạnh ra hai mang.
Toàn thân như phủ gấm,
Lưng vằn dọc vằn ngang.
Ria cứng đâm tua tủa,
Móng nhọn sắc như gươm.
Hoàn Công Đông Hải sợ
Vua trán trắng Nam Sơn.
Hùng Sơn Quân:
Hùng hào đa đảm lượng, khinh kiện kháng thân khu.
Thiệp thủy duy hung lực, bào lâm sính nộ uy.
Hướng lai phù cát mộng, kim độc lộ anh tư.
Lục thụ năng phàn chiết, tri hàn thiện dụ thì.
Chuẩn linh duy hiển xử, cố thử hào sơn quân.
雄豪多膽量，輕健夯身軀。
涉水惟兇力，跑林逞怒威。
向來符吉夢，今獨露英姿。
綠樹能攀折，知寒善諭時。
准靈惟顯處，故此號山君。
Lầm lì và dữ tợn,
Khỏe mạnh lại nhẹ nhàng.
Lội nước tài khéo léo,
Leo rừng chạy băng băng.
Trước nổi trôi mộng đẹp.
Nay tỏ rõ oai phong.
Giỏi trèo cây bẻ lá,
Tránh rét chạy vô chừng.
Cũng có chút linh hiển,
Nếu gọi là Sơn Quân.
Đặc Xử Sĩ:
Tha nga song giác quan, đoan túc tủng kiên bối.
Tính phục thanh y ổn, đề bộ đa trì trệ.
Tông danh phụ tác cổ, nguyên hào mẫu xưng tự.
Năng vi điền giả công, nhân danh đặc xử sĩ.
嵯峨雙角冠，端肅聳肩背。
性服青衣穩，蹄步多遲滯。
宗名父作牯，原號母稱牸。
能為田者功，因名特處士。
Mũ hai sừng cong vút,
Vai lưng thịt nổi u.
Bản tính vốn lầm lì,
Bước đi thật thong thả,
Bố trâu đực đã rõ,
Mẹ trâu cái không sai
Có công cày giúp người.
Tên là Đặc Xử Sĩ.
Hoàng Phong Quái:
Kim khôi hoảng nhật, kim giáp ngưng quang. Khôi thượng anh phiêu sơn trĩ vĩ, la bào tráo giáp đạm nga hoàng. Lặc giáp thao bàn long diệu thải, hộ tâm kính nhiễu nhãn huy hoàng. Lộc bì ngoa, hòe hoa nhiễm sắc; cẩm vi quần, liễu diệp nhung trang. Thủ trì tam cổ cương xoa lợi, bất á đương niên hiển thánh lang.
金盔晃日，金甲凝光。盔上纓飄山雉尾，羅袍罩甲淡鵝黃。勒甲絛盤龍耀彩，護心鏡繞眼輝煌。鹿皮靴，槐花染色；錦圍裙，柳葉絨妝。手持三股鋼叉利，不亞當年顯聖郎。
Trên đầu sáng quắc mũ kim khôi,
Áo giáp vàng tươi sáng rực trời.
Dải trĩ phất phơ trên đỉnh mũ,
La bào vàng nhạt phủ quanh người.
Dây lưng thắt bụng, rồng vùng vẫy,
Tấm kính hộ thân, nguyệt sáng ngời.
Chân xỏ đôi hài da lộc thẫm,
Quần bằng gấm lượt biếc màu tươi.
Dĩa gang ba mũi tay cầm chắc,
Hiển Lang thánh ấy cũng thua rồi.
Hoàng Bào Lão Quái:
Thanh điện kiểm, bạch lão nha, nhất trương đại khẩu nha nha. lưỡng biên loạn bồng bồng đích tấn mao, khước đô thị ta yên chi nhiễm sắc; tam tứ tử nguy nguy đích tỳ nhiêm, hoảng nghi thị na lệ chi bài nha. anh chủy bàn đích tị nhi củng củng, thự tinh dạng đích nhãn nhi ba ba. lưỡng cá quyền đầu, hòa thượng bát vu mô dạng; nhị chích lam cước, huyền nhai cốt đốt nha tra. tà phi trứ đạm hoàng bào trướng, tái quá na chức cẩm ca sa. nã đích nhất khẩu đao, tinh quang diệu ánh; miên đích nhất khối thạch, tế nhuận vô hà. tha dã tằng tiểu yêu bài nghĩ trận, tha dã tằng lão quái tọa phong nha. nhĩ khán tha uy phong lẫm lẫm, đại gia yêu hát, khiếu nhất thanh gia. tha dã tằng nguyệt tác tam nhân hồ chước tửu, tha dã tằng phong sinh lưỡng dịch trản khuynh trà. nhĩ khán tha thần thông hạo hạo, siếp trứ hạ nhãn, du biến thiên nhai. hoang lâm huyên điểu tước, thâm mãng túc long xà. tiên tử chủng điền sinh bạch ngọc, đạo nhân phục hỏa dưỡng đan sa. tiểu tiểu động môn, tuy đáo bất đắc na a tị địa ngục; lăng lăng yêu quái, khước tựu thị nhất cá ngưu đầu dạ xoa.
青靛臉，白獠牙，一張大口呀呀。兩邊亂蓬蓬的鬢毛，卻都是些胭脂染色；三四紫巍巍的髭髯，恍疑是那荔枝排芽。鸚嘴般的鼻兒拱拱，曙星樣的眼兒巴巴。兩個拳頭，和尚缽盂模樣；二隻藍腳，懸崖榾柮枒槎。斜披著淡黃袍帳，賽過那織錦袈裟。拿的一口刀，精光耀映；眠的一塊石，細潤無瑕。他也曾小妖排蟻陣，他也曾老怪坐蜂衙。你看他威風凜凜，大家吆喝，叫一聲爺。他也曾月作三人壺酌酒，他也曾風生兩腋盞傾茶。你看他神通浩浩，霎著下眼，遊遍天涯。荒林喧鳥雀，深莽宿龍蛇。仙子種田生白玉，道人伏火養丹砂。小小洞門，雖到不得那阿鼻地獄；楞楞妖怪，卻就是一個牛頭夜叉。
Mặt xanh, răng trắng ởn,
Miệng há, ngáy khò khè.
Tóc mai xoăn quấn tít,
Đỏ như nhuộm yên chi.
Râu ria mọc lởm chởm,
Như chồi vải xanh rì.
Mũi diều hâu quằm quặm,
Mắt trắng, môi thâm sì.
Hai bàn tay quắp lại,
To như bát nhà sư.
Hai đùi béo nung núc,
Khác gì gốc cây to.
Áo bào màu vàng nhạt,
Cà sa gấm thấm gì.
Con dao để bên cạnh,
Sắc lạnh ánh xanh lè.
Phiến đá làm giường ngủ,
Mịn bóng như sừng tê.
Đã từng bày trận kiến,
Từng cai quản lũ ve.
Uy phong cực lẫm liệt,
Mọi kẻ gọi bằng cha.
Ngắm trăng, hầu chúc rượu,
Hóng gió, lính dâng trà.
Thần thông tài nghệ giỏi,
Đi mây về gió cừ.
Rừng hoang chim sợ hãi,
Bụi rậm rắn im re.
Người tiên trồng cây ngọc,
Đạo sĩ luyện đơn sa.
Hang động tuy lụp xụp,
Khác nào ngục A Tỳ.
Yêu ma tuy ngờ nghệch,
Quỷ Dạ Xoa khác gì!
Hoàng Bào Lão Quái:
Thanh kiểm hồng tu xích phát phiêu, hoàng kim khải giáp lượng quang nhiêu.
Khỏa đỗ sấn yêu thạch đái, phàn hung lặc giáp bộ vân thao.
Nhàn lập sơn tiền phong hống hống, muộn du hải ngoại lãng thao thao.
Nhất song lam điện tiêu cân thủ, chấp định truy hồn thủ mệnh đao.
Yếu tri thử vật danh hòa tính, thanh dương nhị tự hoán hoàng bào.
青臉紅鬚赤髮飄，黃金鎧甲亮光饒。
裹肚襯腰石帶，攀胸勒甲步雲絛。
閑立山前風吼吼，悶遊海外浪滔滔。
一雙藍靛焦觔手，執定追魂取命刀。
要知此物名和姓，聲揚二字喚黃袍。
Mặt xanh râu tóc đỏ hoe
Mình mang áo giáp sáng lòe vàng tươi.
Ngang lưng đai khảm đồi mồi,
Ngựa thắt dây lụa sắc ngời lung linh.
Hiên ngang đầu núi gió rung,
Chơi trong bốn biển sóng tung ào ào.
Hai tay gân guốc hồng hào,
Lăm lăm nắm chặt lưỡi dao truy hồn.
Nào ai muốn biết họ tên,
Hoàng Bào hai tiếng khắp miền lừng danh.
Ngưu Ma Vương:
Đầu thượng đái nhất đỉnh thủy ma ngân lượng thục thiết khôi, thân thượng quán nhất phó nhung xuyên cẩm tú hoàng kim giáp, túc hạ đạp nhất song quyển tiêm phấn để kỷ bì ngoa; yêu gian thúc nhất điều toàn ti tam cổ sư man đái. Nhất song nhãn quang như minh kính, lưỡng đạo mi diễm tự hồng nghê. Khẩu nhược huyết bồn, xỉ bài đồng bản. Hống thanh hưởng chấn sơn thần phạ, hành động uy phong ác quỷ hoảng. Tứ hải hữu danh xưng hỗn thế, tây phương đại lực hào ma vương.
頭上戴一頂水磨銀亮熟鐵盔，身上貫一副絨穿錦繡黃金甲，足下踏一雙捲尖粉底麂皮靴；腰間束一條攢絲三股獅蠻帶。一雙眼光如明鏡，兩道眉艷似紅霓。口若血盆，齒排銅板。吼聲響震山神怕，行動威風惡鬼慌。四海有名稱混世，西方大力號魔王。
Đầu đội mũ thiết khôi sáng loáng,
Áo giáp choàng bằng gấm đẹp sao.
Giầy thơm đánh phấn da hươu,
Ngang lưng đai thẳng khác nào tướng tinh.
Hai con mắt sáng xanh gương tỏ,
Đôi lông mày cong tựa cầu vồng.
Miệng như chậu máu đỏ hồng,
Hàm răng chẳng khác bịt đồng đến kinh.
Tiếng gầm rung rừng xanh chuyển động,
Đi đến đâu gió lộng quỷ nhường.
Tên là Hỗn Thế Ma Vương,
Tây phương Đại Lực lẫy lừng tiếng tăm.
Hồng Hài Nhi:
Diện như phó phấn tam phân bạch, thần nhược đồ chu nhất biểu tài.
Tấn vãn thanh vân khi điện nhiễm, mi phân tân nguyệt tự đao tài.
Chiến quần xảo tú bàn long phượng, hình bỉ na trá canh phú thai.
Song thủ xước thương uy lẫm liệt, tường quang hộ thể xuất môn lai.
Ngân thanh hưởng nhược xuân lôi hống, bạo nhãn minh như xế điện quai.
Yếu thức thử ma chân tính thị, danh dương thiên cổ hoán hồng hài.
面如傅粉三分白，唇若塗朱一表才。
鬢挽青雲欺靛染，眉分新月似刀裁。
戰裙巧繡盤龍鳳，形比哪吒更富胎。
雙手綽槍威凜冽，祥光護體出門來。
哏聲響若春雷吼，暴眼明如掣電乖。
要識此魔真姓氏，名揚千古喚紅孩。
Mặt như bôi phấn trắng
Môi tựa thoa son hồng
Tóc xanh rờn chàm nhuộm
Mày cong vút cánh cung
Na Tra thua béo tốt
Quần gấm thêu phượng rồng
Giáo trong tay lẫm liệt
Hào quang tỏa quanh vùng
Tiếng vang như sấm dậy
Mắt quắc tựa chớp giông
Họ tên ai muốn biết
Hồng Hài danh vang lừng
Ba con yêu quái núi Thanh Long:
Thải diện hoàn tình,
Nhị giác tranh vanh.
Tiêm tiêm tứ chích nhĩ,
Linh khiếu thiểm quang minh.
Nhất thể hoa văn như thải họa,
Mãn thân cẩm tú nhược phỉ anh.
Đệ nhất cá:
Đầu đỉnh hồ cừu hoa mạo noãn,
Nhất kiểm ngang mao nhiệt khí đằng;
Đệ nhị cá:
Thân quải khinh sa phi liệt diễm,
Tứ đề hoa oánh ngọc linh linh;
Đệ tam cá:
Uy hùng thanh hống như lôi chấn,
Lão nha tiêm lợi tái ngân châm.
Cá cá dũng nhi mãnh,
Thủ trì tam dạng binh:
Nhất cá sử việt phủ,
Nhất cá đại đao năng;
Đãn khán đệ tam cá,
Kiên thượng hoành đam thiên thát đằng.
彩面環睛，二角崢嶸。尖尖四隻耳，靈竅閃光明。一體花紋如彩畫，滿身錦繡若蜚英。第一個，頭頂狐裘花帽暖，一臉昂毛熱氣騰；第二個，身掛輕紗飛烈焰，四蹄花瑩玉玲玲；第三個，威雄聲吼如雷振，獠牙尖利賽銀針。個個勇而猛，手持三樣兵：一個使鉞斧，一個大刀能；但看第三個，肩上橫擔扢撻藤。
Mặt phấn mắt tròn xoe,
Hai sừng cong dài ghê.
Bốn tai vểnh nhọn hoắt,
Mắt chơm chớp sáng lóe.
Một khoáy hoa văn như đồ họa,
Khắp người đẹp tựa gấm thêu hoa
Một tên:
Đầu đội mũ da cừu ấm áp,
Mặt vênh lên sát khí đằng đằng.
Một tên:
Mình choàng lụa mỏng bay phơ phất,
Bốn chân lốm đốm ngọc lung linh.
Một tên:
Oai hùng gầm thét vang như sấm,
Răng nhọn chìa ra sắc tựa dùi.
Tên nào tên ấy nom hùng dũng,
Binh khí lăm lăm chẳng sợ ai.
Một tên sử một cây búa nặng,
Một tên sử một lưỡi đại đao.
Còn tên kia, bạn ơi coi thử,
Vắt vẻo bên vai một sợi hèo.
Yêu quái mãng xà ở núi Thất Tuyệt:
Nhãn xạ hiểu tinh, tị phún triêu vụ. Mật mật nha bài cương kiếm, loan loan trảo khúc kim câu. Đầu đái nhất điều nhục giác, hảo tiện tự thiên thiên khối mã não toàn thành; thân phi nhất phái hồng lân, khước tựu như vạn vạn phiến yên chi thế tựu. Bàn địa chích nghi vi cẩm bị, phi không thác nhận tác hồng nghê. Hiết ngọa xử hữu tinh khí trùng thiên, hành động thì hữu xích vân tráo thể. Đại bất đại, lưỡng biên nhân bất kiến đông tây; trường bất trường, nhất tọa sơn khóa chiêm nam bắc.
眼射曉星，鼻噴朝霧。密密牙排鋼劍，彎彎爪曲金鉤。頭戴一條肉角，好便似千千塊瑪瑙攢成；身披一派紅鱗，卻就如萬萬片胭脂砌就。盤地只疑為錦被，飛空錯認作虹霓。歇臥處有腥氣沖天，行動時有赤雲罩體。大不大，兩邊人不見東西；長不長，一座山跨占南北。
Mắt long lanh lóe chớp,
Miệng phun khí phì phì
Răng gai sắc đến ghê,
Vuốt câu vàng lẫm liệt.
Trên đầu lắc lư tấm mào thịt,
Giống muôn nghìn mã não đỏ trong.
Toàn thân phủ kín lớp vẩy hồng,
Tựa ức vạn yên chi ken xếp.
Bò quanh ngỡ bức chăn gấm đẹp.
Lượn bay tưởng đó ngọn cầu vồng.
Chỗ nghỉ ngơi mùi bốc khí nồng,
Khi hành động mây hồng che phủ.
Dẫu chẳng to, người đứng hai bên nom chẳng rõ,
Tuy không dài, núi cao thân thể vắt đông tây.
Yêu tinh hồ ly chín đuôi (mẹ nuôi của hai con yêu quái Kim Giác, Ngân Giác):
Tuyết tấn bồng tùng, tinh quang hoảng lượng. Kiểm bì hồng nhuận trứu văn đa, nha xỉ hi sơ thần khí tráng. Mạo tự hoa tàn sương lý sắc, hình như tùng lão vũ dư nhan. Đầu triền bạch luyện toàn ti mạt, nhĩ trụy hoàng kim khảm bảo hoàn.
雪鬢蓬鬆，星光晃亮。臉皮紅潤皺文多，牙齒稀疏神氣壯。貌似花殘霜裡色，形如松老雨餘顏。頭纏白練攢絲帕，耳墜黃金嵌寶環。
Tóc bạc trắng, rối tơ vò,
Mắt như chảo chớp thò lò long lanh.
Má xề xệ lắm vết nhăn.
Răng tuy có rụng tinh thần vẫn tươi.
Mặt như hoa cúc sương phơi.
Người gầy như thể thông trời sau mưa.
Đầu chít khăn lụa trắng ghê.
Đôi hoa vàng chóe tai kia rủ thòng.
Kim Giác:
Đầu thượng khôi anh quang diễm diễm, yêu gian đái thúc thải hà tiên.
Thân xuyên khải giáp long lân thế, thượng tráo hồng bào liệt hỏa nhiên.
Viên nhãn tĩnh khai quang xế điện, cương tu phiêu khởi loạn phi yên.
Thất tinh bảo kiếm khinh đề thủ, ba tiêu phiến tử bán già kiên.
Hành tự lưu vân ly hải nhạc, thanh như phích lịch chấn sơn xuyên.
Uy phong lẫm lẫm khi thiên tương, nộ soái quần yêu xuất động tiền.
頭上盔纓光燄燄，腰間帶束彩霞鮮。
身穿鎧甲龍鱗砌，上罩紅袍烈火然。
圓眼睜開光掣電，鋼鬚飄起亂飛煙。
七星寶劍輕提手，芭蕉扇子半遮肩。
行似流雲離海岳，聲如霹靂震山川。
威風凜凜欺天將，怒帥群妖出洞前。
Mũ đội dải lụa tung bay,
Ngang lưng dai thắt mầu mây tươi hồng.
Áo giáp lớp lớp vẩy rồng,
Hồng bào đỏ rực lửa hồng choàng vai.
Mắt tròn lấp lánh sao mai.
Râu dài trước gió tung bay lòa xòa.
Kiếm thất tinh tay nhẹ đưa.
Quạt ba tiêu giắt che vừa nửa vai.
Đi như mây cuộn trên trời,
Tiếng như sấm sét chuyển dời núi non.
Oai phong lẫm liệt ai hơn?
Hầm hầm dắt lũ yêu con ra ngoài.
Ngân Giác:
Đầu đái phượng khôi khi tịch tuyết, thân phi chiến giáp hoảng tấn thiết.
Yêu gian đái thị mãng long cân, phấn bì ngoa áo mai hoa triệp.
Nhan như quán khẩu hoạt chân quân, mạo bỉ cự linh vô nhị biệt.
Thất tinh bảo kiếm thủ trung kình, nộ khí trùng tiêu uy liệt liệt.
頭戴鳳盔欺臘雪，身披戰甲幌鑌鐵。
腰間帶是蟒龍觔，粉皮靴靿梅花摺。
顏如灌口活真君，貌比巨靈無二別。
七星寶劍手中擎，怒氣沖霄威烈烈。
Mũ kim khôi trắng đội đầu,
Mình mặc áo giáp thép màu sáng choang.
Đai gân rồng thắt ngang lưng,
Giày thêu hoa biếc màu hồng vẻ xuân.
Mặt tươi như thể chân quân.
Oai phong như thể Cự Linh trên trời.
Kiếm thất tinh múa tơi bời,
Bừng bừng khí giận ngút trời bốc cao.
Con yêu tinh núi Nam Sơn đang hóa phép thổi sương mù:
Bỉnh bỉnh văn ban đa thải diễm, ngang ngang hùng thế thậm đẩu tẩu.
Lão nha xuất khẩu như cương toản, lợi trảo tàng đề tự ngọc câu.
Kim nhãn viên tình cầm thú phạ, ngân tu đảo thụ quỷ thần sầu.
Trương cuồng hao hống thi uy mãnh, ai vụ phún phong vận trí mưu.
炳炳文斑多采豔，昂昂雄勢甚抖擻。
獠牙出口如鋼鑽，利爪藏蹄似玉鉤。
金眼圓睛禽獸怕，銀鬚倒豎鬼神愁。
張狂哮吼施威猛，噯霧噴風運智謀。
Tấm thân lòe loẹt lêu đêu
Oai hùng dáng điệu ra chiều nghênh ngang
Răng nanh nhọn hoắt bên mồm
Đầu mũi quặp xuống tựa cần câu cong
Mắt vàng cầm thú hãi hùng
Râu bạc dựng ngược quỷ thần sợ run
Oai hùng ngồi tựa sườn non
Vận thần thông thổi gió tuôn mù trùm.
Tướng tiên phong của yêu quái Hoàng Phong:
Huyết tân tân đích xích bác thân khu, hồng xuy xuy đích loan hoàn thối túc.
Hỏa diễm diễm đích lưỡng tấn bồng tùng, ngạnh sóc sóc đích song mi trực thụ.
Bạch sâm sâm đích tứ cá cương nha, quang diệu diệu đích nhất song kim nhãn.
Khí ngang ngang đích nỗ lực đại hao, hùng củ củ đích lệ thanh cao hảm.
血津津的赤剝身軀，紅媸媸的彎環腿足。
火燄燄的兩鬢蓬鬆，硬搠搠的雙眉直豎。
白森森的四個鋼牙，光耀耀的一雙金眼。
氣昂昂的努力大哮，雄糾糾的厲聲高喊。
Toàn thân như tắm máu tanh lòm.
Hai cẳng cong queo thắm tựa son.
Mái tóc loăn xoăn vàng tựa lửa,
Đôi mày ngang ngạnh dựng cao lên.
Bốn nanh trắng ởn thò bên mép,
Hai mắt tròn xoe rực lửa hờn,
Hùng hổ ra oai mõm dọa dậm,
Hung hăng hò hét miệng gào tuôn.
Yêu quái bộ hạ tiên phong của Trại Thái Tuế:
Cửu xích trường thân đa ác nanh, nhất song hoàn nhãn thiểm kim đăng.
Lưỡng luân tra nhĩ như xanh phiến, tứ cá cương nha tự sáp đinh.
Tấn nhiễu hồng mao mi thụ diễm, tị thùy tao chuẩn khổng khai minh.
Tỳ nhiêm kỷ lũ chu sa tuyến, quyền cốt lăng tằng mãn diện thanh.
Lưỡng tí hồng cân lam điện thủ, thập điều tiêm trảo bả thương kình.
Báo bì quần tử yêu gian hệ, xích cước bồng đầu nhược quỷ hình.
九尺長身多惡獰，一雙環眼閃金燈。
兩輪查耳如撐扇，四個鋼牙似插釘。
鬢繞紅毛眉豎焰，鼻垂糟準孔開明。
髭髯幾縷朱砂線，顴骨崚嶒滿面青。
兩臂紅觔藍靛手，十條尖爪把槍擎。
豹皮裙子腰間繫，赤腳蓬頭若鬼形。
Thân dài sáu thước dữ ghê!
Hai mắt sáng quắc phóng tia đinh vàng.
Tai to như thể quạt nan,
Bốn nanh nhọn hoắt chìa bên môi dầy, Tóc thời đỏ quạch cứng thay,
Mũi khoằm, hai lỗ to dầy đến kinh!
Râu ria lún phún vòng quanh,
Xương giô má hóp, mặt xanh như chàm.
Cánh tay gân guốc đen ngòm,
Mười ngón nhọn hoắt cầm ôm giáo dài.
Bộ da báo khoác trên người,
Đầu bù chân đất hệt loài quỷ ma.
Tiểu yêu tóc đỏ mặt xanh đưa thư ở núi Báo Đầu:
Viên tích lưu lưỡng chích nhãn, như đăng hoảng lượng; hồng lạt xuy nhất đầu mao, tự hỏa phiêu quang. Tao tị tử, lai khẩu, lão nha tiêm lợi; tra nhĩ đóa, khảm ngạch đầu, thanh kiểm phao phù. Thân xuyên nhất kiện thiển hoàng y, túc đạp nhất song toa bồ lý. Hùng hùng củ củ nhược hung thần, cấp cấp mang mang như ác quỷ.
圓滴溜兩隻眼，如燈晃亮；紅剌媸一頭毛，似火飄光。糟鼻子，猍口，獠牙尖利；查耳朵，砍額頭，青臉泡浮。身穿一件淺黃衣，足踏一雙莎蒲履。雄雄糾糾若兇神，急急忙忙如惡鬼。
Đôi mắt tròn thao láo,
Sáng rực tựa lửa đèn,
Đầu tóc rối bù xù,
Rặt một màu đỏ quạch,
Mũi to, mồm méo xệch,
Răng nanh nhọn chìa ra,
Đôi tai vểnh, trán dô,
Mặt xanh như tàu lá,
Mình mặc áo vàng úa,
Chân đi hài cỏ đan.
Oai phong tựa hung thần,
Dũng mãnh như ác quỷ.
Yêu tinh chuột lông trắng:
Phát bàn vân kế tự đôi nha, thân trứ lục nhung hoa bỉ giáp.
Nhất đối kim liên cương bán chiết, thập chỉ như đồng xuân duẩn phát.
Đoàn đoàn phấn diện nhược ngân bồn, chu thần nhất tự anh đào hoạt.
Đoan đoan chính chính mỹ nhân tư, nguyệt lý Thường Nga hoàn hỉ kháp.
Kim triêu nã trụ thủ kinh tăng, tiện yếu hoan ngu đồng chẩm tháp.
髮盤雲髻似堆鴉，身著綠絨花比甲。
一對金蓮剛半折，十指如同春筍發。
團團粉面若銀盆，朱唇一似櫻桃滑。
端端正正美人姿，月裡嫦娥還喜恰。
今朝拿住取經僧，便要歡娛同枕榻。
Tóc mây búi gọn mượt mà,
Áo nhung xanh biếc thêu hoa đỏ hồng.
Ngón tay măng trúc mỡ màng,
Đôi gò bồng đảo sen vàng tròn căng.
Môi son chúm chím đào bông,
Hây hây má phấn, trắng hồng làn da.
Dung nhan cá lặn chim sa,
Xinh tươi hơn cả Hằng Nga trăng rằm,
Hôm nay bắt được Đường Tăng,
Lòng vui chỉ muốn gối chăn sum vầy.
Ngọc Diện Hồ Ly:
Kiều kiều khuynh quốc sắc, hoãn hoãn bộ di liên. Mạo nhược vương tường, nhan như sở nữ. Như hoa giải ngữ, tự ngọc sinh hương. Cao kế đôi thanh bích nha, song tình trám lục hoành thu thủy. Tương quần bán lộ cung hài tiểu, thúy tụ vi thư phấn oản trường. Thuyết thậm ma mộ vũ triêu vân, chân cá thị chu thần hạo xỉ. Cẩm giang hoạt nị nga mi tú, tái quá Văn Quân dữ Tiết Đào.
嬌嬌傾國色，緩緩步移蓮。貌若王嬙，顏如楚女。如花解語，似玉生香。高髻堆青碧鴉，雙睛蘸綠橫秋水。湘裙半露弓鞋小，翠袖微舒粉腕長。說甚麼暮雨朝雲，真個是朱唇皓齒。錦江滑膩蛾眉秀，賽過文君與薛濤。
Thướt tha đẹp nghiêng nước,
Yểu điệu gót sen rời.
Mặt Vương Tường xinh tươi,
Đẹp như con gái Sở.
Hệt bông hoa hé nở,
Khác nào ngọc đưa hương.
Tóc mây rủ mịn màng,
Mắt long lanh thu thủy.
Quần là hé lộ đôi hài thủy,
Áo bay trắng muốt ánh vân thêu.
Nói làm chi mưa gió sớm chiều,
Thật đúng hạng môi son má phấn.
Mày ngài mượt một đường con sẫm, Hơn cả Văn Quân, cả Tiết Đào.
Thiết Phiến Tiên:
Đầu khỏa đoàn hoa thủ mạt, thân xuyên nạp cẩm vân bào. Yêu gian song thúc hổ cân thao. Vi lộ tú quần thiên tiêu.
Phượng chủy cung hài tam thốn, long tu tất khố kim tiêu. Thủ đề bảo kiếm nộ thanh cao. Hung bỉ nguyệt bà dung mạo.
頭裹團花手帕，身穿納錦雲袍。腰間雙束虎觔絛。微露繡裙偏綃。
鳳嘴弓鞋三寸，龍鬚膝褲金銷。手提寶劍怒聲高。兇比月婆容貌。
Đầu quấn chiếc khăn hoa,
Mình áo bào vân gấm.
Ngang lưng gân hổ quấn,
Quần lụa thêu đẹp sao.
Hài mỏ phượng vút cao,
Xiên râu rồng vàng óng.
Bảo kiếm cầm tay, miệng thét rống,
Dữ tợn khác nào mụ Nguyệt Bà.
Hạnh Tiên:
Thanh tư trang phỉ thúy, đan kiểm tái yên chi. Tinh nhãn quang hoàn thải, nga mi tú hựu tề. Hạ sấn nhất điều ngũ sắc mai thiển hồng quần tử, thượng xuyên nhất kiện yên lý hỏa bỉ giáp khinh y. Cung hài loan phượng chủy, lăng miệt cẩm tha nê. Yêu nhiêu kiều tự thiên đài nữ, bất á đương niên tiếu Đát Cơ.
青姿妝翡翠，丹臉賽胭脂。星眼光還彩，蛾眉秀又齊。下襯一條五色梅淺紅裙子，上穿一件煙裡火比甲輕衣。弓鞋彎鳳嘴，綾襪錦拖泥。妖嬈嬌似天臺女，不亞當年俏妲姬。
Dáng thanh như cánh trả
Má đỏ tựa yên chi
Long lanh đôi mắt phượng
Cong vút một hàng mi
Quần hồng thêu ngũ sắc
Áo lụa màu đỏ hây
Hài nhỏ cong mỏ phượng
Tất gấm ánh lưu ly
Gái Thiên Thai kiều diễm
Nào kém gì Đát Cơ!
Bảy cô gái (yêu tinh nhện):
Tỉ ngọc hương vưu thắng, như hoa ngữ canh chân. Liễu mi hoành viễn tụ, đàn khẩu phá anh thần. Thoa đầu kiều phỉ thúy, kim liên thiểm thao quần. Khước tự thường nga lâm hạ giới, tiên tử lạc phàm trần.
比玉香尤勝，如花語更真。柳眉橫遠岫，檀口破櫻唇。釵頭翹翡翠，金蓮閃絳裙。卻似嫦娥臨下界，仙子落凡塵。
Thơm tho hơn cả ngọc ngà
Dung nhan tươi tắn như hoa trên cành
Thướt tha vẻ liễu mùa xuân
Miệng cười chúm chím đỏ hồng đôi môi
Tóc mây thoa ngọc sáng ngời
Gót sen trắng muốt hé nơi ống quần
Khác nào tiên nữ giáng trần
Hằng Nga cung Quảng xuống phàm du chơi
Ba cô gái (yêu tinh nhện) đang đá cầu:
Phiêu dương thúy tụ, dao duệ tương quần. Phiêu dương thúy tụ, đê lung trứ ngọc duẩn tiêm tiêm; dao duệ tương quần, bán lộ xuất kim liên trách trách. Hình dung thể thế thập phân toàn, động tĩnh cước cân thiên dạng tỷ. Nã đầu quá luận hữu cao đê, trương phiếm tống lai chân hựu giai. Chuyển thân thích cá xuất tường hoa, thối bộ phiên thành đại quá hải. Khinh tiếp nhất đoàn nê, đan thương cấp đối quải. Minh châu thượng phật đầu, thực niết lai tiêm. Trách chuyên thiên hội nã, ngọa ngư tương cước phi. Bình yêu chiết tất tồn, nữu đỉnh kiều cân tỷ. Ban đắng năng huyên phiếm, phi kiên thậm thoát sái. Giảo đang nhậm vãng lai, tỏa hạng tùy dao bãi. Thích đích thị Hoàng Hà thủy đảo lưu, kim ngư than thượng mãi. Na cá thác nhận thị đầu nhi, giá cá chuyển thân tựu đả quải. Đoan nhiên phủng thượng liêm, chu chính tiêm lai tốt. Đề cân tốn thảo hài, đảo sáp hồi đầu thải. Thối bộ phiếm kiên trang, câu nhi chích nhất ngạt. Phiến lâu hạ lai trường, tiện bả đoạt môn sủy. Thích đáo mỹ tâm thì, giai nhân tề hát thải. Nhất cá cá hãn lưu phấn nị thấu la thường, hưng lại tình sơ phương khiếu hải.
Ngôn bất tận, hựu hữu thi vi chứng. Thi viết:
Xúc cúc đương tràng tam nguyệt thiên, tiên phong xuy hạ tố thiền quyên.
Hãn triêm phấn diện hoa hàm lộ, trần nhiễm nga mi liễu đái yên.
Thúy tụ đê thùy lung ngọc duẩn, tương quần tà duệ lộ kim liên.
Kỷ hồi thích bãi kiều vô lực, vân tấn bồng tùng bảo kế thiên.
飄揚翠袖，搖拽緗裙。飄揚翠袖，低籠著玉筍纖纖；搖拽緗裙，半露出金蓮窄窄。形容體勢十分全，動靜腳跟千樣屣。拿頭過論有高低，張泛送來真又楷。轉身踢個出牆花，退步翻成大過海。輕接一團泥，單槍急對拐。明珠上佛頭，實捏來尖。窄磚偏會拿，臥魚將腳抷。平腰折膝蹲，扭頂翹跟屣。扳凳能喧泛，披肩甚脫灑。絞襠任往來，鎖項隨搖擺。踢的是黃河水倒流，金魚灘上買。那個錯認是頭兒，這個轉身就打拐。端然捧上臁，周正尖來捽。提跟潠草鞋，倒插回頭採。退步泛肩妝，鉤兒只一歹。販簍下來長，便把奪門揣。踢到美心時，佳人齊喝采。一個個汗流粉膩透羅裳，興懶情疏方叫海。
言不盡，又有詩為證。詩曰：
蹴踘當場三月天，仙風吹下素嬋娟。
汗沾粉面花含露，塵染蛾眉柳帶煙。
翠袖低垂籠玉筍，緗裙斜拽露金蓮。
幾回踢罷嬌無力，雲鬢蓬鬆寶髻偏。
Tay áo xanh phấp phới
Phô tay ngọc búp măng
Ống quần lụa bay tung
Lộ gót sen xinh xắn
Dung nhan cực tươi tắn
Cử chỉ khéo trăm chiều
Quả cầu tung thấp cao
Vun vút bay qua lại
Co chân đá qua trái
Lùi bước vượt tường hoa
Loang loáng tựa thoi đưa
Vèo vèo như tên bắn
Hệt Hoàng Hà nước cuốn
Cá vàng bám bãi sông
Cô này nhảy lên tung
Nàng kia quay người đá
Tuột cả đôi hài cỏ
Trễ cả thoa cài đầu
Đá cầu một hồi lâu
Giai nhân đều mệt mỏi
Mồ hôi đẫm ướt áo
Gọi nước ngồi nghỉ ngơi
Thật không sao nói xiết.
/////Có bài thơ làm chứng rằng:
Ngày xuân ấm áp đá cầu
Gió tiên phơi phới quạt hầu giai nhân
Mồ hôi hoen ướt má hồng
Mày ngài bụi bám, liễu hồng khói mây
Thon thon trắng muốt búp tay
Gót sen lộ nét, tung bay quần là
Hồi lâu chơi đã mệt phờ
Cô nào cô nấy rối bù tóc mây.
Bốn cô gái (yêu tinh nhện) trong căn nhà:
Khuê tâm kiên tự thạch, lan tính hỉ như xuân.
Kiều kiểm hồng hà sấn, chu thần thao chi quân.
Nga mi hoành nguyệt tiểu, thiền tấn điệp vân tân.
Nhược đáo hoa gian lập, du phong thác nhận chân.
閨心堅似石，蘭性喜如春。
嬌臉紅霞襯，朱唇絳脂勻。
蛾眉橫月小，蟬鬢疊雲新。
若到花間立，遊蜂錯認真。
Nết trinh bền tựa đá
Tinh nhã đẹp như xuân
Má đỏ thắm hoa hồng
Môi son cười chúm chím
Mày ngài trăng non uốn
Tóc phượng mượt mây trời
Ong bay vờn hoa chơi
Ngỡ ngàng tưởng hoa thật!
_____
Tán tụng vẻ đẹp của áo cà sa:
Xảo diệu minh châu chuế,
Hi kỳ Phật bảo toàn.
Bàn long phô tú kết,
Phi phượng cẩm duyên biên.
巧妙明珠綴，稀奇佛寶攢。
盤龍鋪繡結，飛鳳錦沿邊。
Ngọc minh châu tuyệt đẹp
Áo Phật diệu kỳ thay
Thêu rồng lượn trời mây
Viền phượng dập dờn múa.
Tán tụng áo cà sa:
Phật y thiên đản bất tu luận, nội ẩn chân như thoát thế trần.
Vạn tuyến thiên châm thành chính quả, cửu châu bát bảo hợp nguyên thần.
Tiên nga thánh nữ cung tu chế, di tứ thiền tăng tĩnh cấu thân.
佛衣偏袒不須論，內隱真如脫世塵。
萬線千針成正果，九珠八寶合元神。
仙娥聖女恭修製，遺賜禪僧靜垢身。
Áo Phật chẳng thể bàn quanh,
Chân như chứa dựng bên trong áo này.
Chính quả nghìn sợi xe dầy,
Ngọc châu báu vật hợp dây nguyên thần.
Tiên nga thánh nữ may thành.
Ban cho hòa thượng giữ mình trắng trong.
Áo cà sa:
Thiên bàn xảo diệu minh châu trụy, vạn dạng hi kỳ phật bảo toàn.
Thượng hạ long tu phô thải khỉ, đâu la tứ diện cẩm duyên biên.
Thể quải võng lượng tòng thử diệt, thân phi si mị nhập hoàng tuyền.
Thác hóa thiên tiên thân thủ chế, bất thị chân tăng bất cảm xuyên.
千般巧妙明珠墜，萬樣稀奇佛寶攢。
上下龍鬚鋪綵綺，兜羅四面錦沿邊。
體掛魍魎從此滅，身披魑魅入黃泉。
托化天仙親手製，不是真僧不敢穿。
Minh châu rủ khéo vô ngần,
Vật báu cửa Phật muôn phần lạ thay.
Dải tơ sắc tía rủ bày,
Bốn bên viền gấm hoa gài đẹp sao.
Mặc vào, quỷ dữ trừ tiêu,
Khoác vào, ma độc hồn theo suối vàng.
May nên nhờ bởi thần hoàng,
Chân tăng mới được mặc sang áo này.
Áo cà sa:
Giá ca sa, long phi nhất lũ, miễn đại bằng thôn phệ chi tai; hạc quải nhất ti, đắc siêu phàm nhập thánh chi diệu. đãn tọa xử, hữu vạn thần triêu lễ; phàm cử động, hữu thất phật tùy thân. giá ca sa, thị băng tàm tạo luyện trừu ti, xảo tượng phiên đằng vi tuyến, tiên nga chức tựu, thần nữ cơ thành, phương phương thốc phúc tú hoa phùng. phiến phiến tương bang đôi cẩm khấu. linh lung tán toái đấu trang hoa, sắc lượng phiêu quang phún bảo diễm. xuyên thượng mãn thân hồng vụ nhiễu, thoát lai nhất đoạn thải vân phi. tam thiên môn ngoại thấu nguyên quang, ngũ nhạc sơn tiền sinh bảo khí. trọng trọng khảm tựu tây phiên liên, chước chước huyền châu tinh đấu tượng. tứ giác thượng hữu dạ minh châu, toàn đỉnh gian nhất khỏa tổ mẫu lục. tuy vô toàn chiếu nguyên bản thể, dã hữu sinh quang bát bảo toàn. giá ca sa, nhàn thì chiết điệp, ngộ thánh tài xuyên. nhàn thì chiết điệp, thiên tằng bao khỏa thấu hồng nghê; ngộ thánh tài xuyên, kinh động chư thiên thần quỷ phạ. thượng biên hữu như ý châu, ma ni châu, tịch trần châu, định phong châu; hựu hữu na hồng mã não, tử san hô, dạ minh châu, xá lợi tử. thâu nguyệt thấm bạch, dữ nhật tranh hồng. điều điều tiên khí doanh không, đóa đóa tường quang phủng thánh. điều điều tiên khí doanh không, chiếu triệt liễu thiên quan; đóa đóa tường quang phủng thánh, ảnh biến liễu thế giới. chiếu sơn xuyên, kinh hổ báo; ảnh hải đảo, động ngư long. duyên biên lưỡng đạo tiêu kim tỏa, khấu lĩnh liên hoàn bạch ngọc tông.
這袈裟，龍披一縷，免大鵬吞噬之災；鶴掛一絲，得超凡入聖之妙。但坐處，有萬神朝禮；凡舉動，有七佛隨身。這袈裟，是冰蠶造練抽絲，巧匠翻騰為線，仙娥織就，神女機成，方方簇幅繡花縫。片片相幫堆錦簆。玲瓏散碎鬥妝花，色亮飄光噴寶豔。穿上滿身紅霧遶，脫來一段彩雲飛。三天門外透元光，五岳山前生寶氣。重重嵌就西番蓮，灼灼懸珠星斗象。四角上有夜明珠，攢頂間一顆祖母綠。雖無全照原本體，也有生光八寶攢。這袈裟，閑時折疊，遇聖才穿。閑時折疊，千層包裹透虹霓；遇聖才穿，驚動諸天神鬼怕。上邊有如意珠、摩尼珠、辟塵珠、定風珠；又有那紅瑪瑙、紫珊瑚、夜明珠、舍利子。偷月沁白，與日爭紅。條條仙氣盈空，朵朵祥光捧聖。條條仙氣盈空，照徹了天關；朵朵祥光捧聖，影遍了世界。照山川，驚虎豹；影海島，動魚龍。沿邊兩道銷金鎖，叩領連環白玉琮。
/////Tấm áo cà sa này:
Đường khâu rồng lượn, thoát tai ương quạ mổ diều tha;
Sợi chỉ hạc bay, được phúc quả siêu phàm tuyệt diệu.
Khi ngồi: có muôn thần chầu lễ.
Lúc đứng: được bẩy Phật theo đưa
/////Tấm áo cà sa này:
Tằm băng ươm kéo thành tơ,
Thợ khéo tết xe nên sợi.
Tiên nga dệt lại.
Ngọc nữ may thành.
Từng vuông gấm vóc đẹp như tranh,
Mỗi tấm lụa từng chồng óng ánh.
Diễm lệ màu tươi cùng sắc thắm.
Hoa thêu kim tuyến sáng long lanh.
Mặc vào: khắp người mây tía quấn quanh,
Cởi ra: một làn ráng xa bay nhẹ.
Ba cửa trời cao mầu rực rỡ,
Năm tòa núi lớn đượm hương lành.
Từng lớp xếp ken, chẳng khác đóa sen Tây Trúc.
Ngọc châu rủ xuống, lung linh sao sáng đêm thanh.
Bốn góc dát ngọc dạ quang,
Đỉnh cài trân châu tổ mẫu.
Tuy không chiếu rọi khắp toàn thân,
Nhưng cũng sáng ngời hơn bát bảo.
/////Tấm áo cà sa này:
Khi nhàn thường gấp lại,
Gặp thánh mới mặc vào.
Khi nhàn gấp lại, muôn tầng rực rỡ tựa cầu vồng;
Gặp thánh mặc vào, kinh động thiên thần, ma quỷ sợ,
Bên trên có: ngọc ma ni, ngọc tị trần, ngọc dịch phong, ngọc như ý;
Lại có thêm: san hô tía ngọc dạ minh, viên xá lỵ mã não hồng.
Đỏ hơn mặt trời đỏ,
Trong hơn vành trăng trong.
Muôn làn khí đẹp tỏa tầng không,
Ngàn lớp mây lành dâng các thánh,
Chiếu khắp non sông beo cọp sợ.
Bóng trùm hải đảo cá rồng kinh.
Hai chiếc khóa vàng cài vạt áo,
Một viên ngọc bạch rủ bên mình
Gậy tích trượng:
Đồng tương thiết tạo cửu liên hoàn, cửu tiết tiên đằng vĩnh trú nhan.
Nhập thủ yếm khán thanh cốt sấu, hạ sơn khinh đái bạch vân hoàn.
Ma a ngũ tổ du thiên khuyết, la bặc tầm nương phá địa quan.
Bất nhiễm hồng trần ta tử uế, hỉ bạn thần tăng thượng ngọc sơn.
銅鑲鐵造九連環，九節仙藤永駐顏。
入手厭看青骨瘦，下山輕帶白雲還。
摩啊五祖遊天闕，羅卜尋娘破地關。
不染紅塵些子穢，喜伴神僧上玉山。
Nạm thau bịt sắt chín vòng liền,
Chín đốt song tiên tiết rất bền.
Tay chống mừng thầm thân nhẹ nhõm, Chân đi phơi phới cưỡi mây lên.
Ma Ha năm tổ chơi trời thẳm,
La Bặc tìm bà phá đất đen.
Ô uế hồng trần không chút bợn,
Thần tăng làm bạn đến Tây thiên.
Bộ yên cương do các thần đem tặng Tam Tạng:
Điêu an thải hoảng giản ngân tinh, bảo đăng quang phi kim tuyến minh.
Sấn thế kỷ tằng nhung thiêm điệp, khiên cương tam cổ tử ti thằng.
Bí đầu bì tráp đoàn hoa sán, vân phiến miêu kim vũ thú hình.
Hoàn tước khấu thành ma luyện thiết, lưỡng thùy trám thủy kết mao anh.
雕鞍彩晃柬銀星，寶鐙光飛金線明。
襯屜幾層絨苫疊，牽韁三股紫絲繩。
轡頭皮劄團花粲，雲扇描金舞獸形。
環嚼叩成磨煉鐵，兩垂蘸水結毛纓。
Yên thêu sao bạc, sắc long lanh,
Đệm báu vàng au, chỉ kết vành.
Bàn đạp mấy tầng nhung tía mịn,
Tơ điều xoắn xít sợi cương thanh.
Tấm da hoa về bên hàm thiếc.
Chiếc quạt mây thêu thú mấy hình.
Vòng xích làm bằng đồ sắt luyện,
Dải tơ mềm mại rủ bên mình.
Bài tán cây gậy Như Ý:
Hồng Mông sơ phán đào dung thiết, Đại Vũ thần nhân thân sở thiết. Hồ hải giang hà thiển cộng thâm, tằng tương thử bổng tri chi thiết. Khai sơn trị thủy thái bình thì, lưu lạc Đông Dương trấn hải khuyết. Nhật cửu niên thâm phóng thải hà, năng tiêu năng trường năng quang khiết. Lão Tôn hữu phận thủ tương lai, biến hóa vô phương tùy khẩu quyết. Yếu đại di vu vũ trụ gian, yếu tiểu khước tự châm nhi tiết. Bổng danh Như Ý hào kim cô, thiên thượng nhân gian xưng nhất tuyệt. Trọng cai nhất vạn tam thiên ngũ bách cân, hoặc thô hoặc tế năng sinh diệt. Dã tằng trợ ngã nháo thiên cung, dã tằng tùy ngã công địa khuyết. Phục hổ hàng long xử xử thông, luyện ma trừ quái phương phương triệt. Cử đầu nhất chỉ thái dương hôn, thiên địa quỷ thần giai đảm khiếp. Hỗn độn tiên truyền đáo chí kim, nguyên lai bất thị phàm gian thiết.
鴻濛初判陶鎔鐵，大禹神人親所設。湖海江河淺共深，曾將此棒知之切。開山治水太平時，流落東洋鎮海闕。日久年深放彩霞，能消能長能光潔。老孫有分取將來，變化無方隨口訣。要大彌於宇宙間，要小卻似針兒節。棒名如意號金箍，天上人間稱一絕。重該一萬三千五百斤，或粗或細能生滅。也曾助我鬧天宮，也曾隨我攻地闕。伏虎降龍處處通，煉魔除怪方方徹。舉頭一指太陽昏，天地鬼神皆膽怯。混沌仙傳到至今，原來不是凡間鐵。
Sắt thần luyện từ thuở hồng hoang,
Đại Vũ thần nhân vốn tự làm.
Hồ biển sông ngòi sâu hoặc cạn.
Gậy này cắm xuống biết căn nguyên.
Khai sơn trị thủy thuở thanh bình,
Lưu lại Đông Dương trấn thủy cung.
Năm tháng trôi đi sinh ráng đẹp.
Trưởng tiêu nào khó, sáng vô ngần.
Lão Tôn có phận lấy đem về,
Biến hóa thần thông thật diệu kỳ.
Muốn nhỏ, nhỏ bằng kim bé tẹo,
Muốn to, to tựa cả sơn hà.
Tên gậy gọi là Như Ý bổng,
Trên trời dưới đất tiếng lừng vang.
Mười ba ngàn năm trăm cân nặng,
Biến to biến nhỏ giỏi vô ngần.
Đã từng giúp tớ náo thiên cung,
Địa phủ dọc ngang tiếng lẫy lừng.
Phục hổ, hàng long đều thắng cả,
Diệt trừ yêu quái dễ như không.
Ngẩng đầu gậy chỉ, trời tối sầm.
Thiên địa quỷ thần đều hãi sợ,
Tự thuở hồng hoang truyền lại đó,
Phải đâu thứ sắt chốn phàm trần!
Hành Giả nói rõ nguồn gốc cây gậy sắt bịt vàng:
Bổng thị cửu chuyển tấn thiết luyện, Lão Quân thân thủ lô trung đoán.
Vũ Vương cầu đắc hào thần trân, tứ hải bát hà vi định nghiệm.
Trung gian tinh đấu ám phô trần, lưỡng đầu kiềm khỏa hoàng kim phiến.
Hoa văn mật bố quỷ thần kinh, thượng tạo long văn dữ phượng triện.
Danh hiệu Linh Dương Bổng nhất điều, thâm tàng hải tàng nhân nan kiến.
Thành hình biến hóa yếu phi đằng, phiêu diêu ngũ sắc hà quang hiện.
Lão Tôn đắc đạo thủ quy sơn, vô cùng biến hóa đa kinh nghiệm.
Thì gian yếu đại úng lai thô, hoặc tiểu ta vi như thiết tuyến.
Thô như Nam Nhạc tế như châm, trường đoản tùy ngô tâm ý biến.
Khinh khinh cử động thải vân sinh, lượng lượng phi đằng như thiểm điện.
Du du lãnh khí bức nhân hàn, điều điều sát vụ không trung hiện.
Hàng long phục hổ cẩn tùy thân, thiên nhai hải giác đô du biến.
Tằng tương thử côn náo Thiên cung, uy phong đả tán Bàn đào yến.
Thiên Vương đổ đấu vị tằng doanh, Na Tra đối địch nan giao chiến.
Côn đả chư thần một đóa tàng, thiên binh thập vạn đô đào thoán.
Lôi đình chúng tướng hộ Linh Tiêu, phi thân đả thượng Thông Minh Điện.
Chưởng triêu thiên sử tận giai mang, hộ giá tiên khanh câu giảo loạn.
Cử bổng hiên phiên Bắc Đẩu Cung, hồi thủ chấn khai Nam Cực Viện.
Kim khuyết thiên hoàng kiến côn hung, đặc thỉnh Như Lai dữ ngã kiến.
Binh gia thắng bại tự như nhiên, khốn khổ tai nguy vô khả biện.
Chỉnh chỉnh ai bài ngũ bách niên, khuy liễu nam hải Bồ Tát khuyến.
Đại Đường hữu cá xuất gia tăng, đối thiên phát hạ hồng thệ nguyện.
Uổng Tử thành trung độ quỷ hồn, Linh Sơn hội thượng cầu kinh quyển.
Tây Phương nhất lộ hữu yêu ma, hành động thậm thị bất phương tiện.
Dĩ tri thiết bổng thế vô song, ương ngã đồ trung vi lữ bạn.
Tà ma thang trứ phó U Minh, nhục hóa hồng trần cốt hóa diện.
Xứ xứ yêu tinh bổng hạ vong, luận vạn thành thiên vô đả toán.
Thượng phương kích phôi Đẩu Ngưu Cung, hạ phương áp tổn Sâm La Điện.
Thiên tướng tằng tương Cửu Diệu truy, Địa phủ đả thương Thôi Mệnh Phán.
Bán không đâu hạ chấn sơn xuyên, thắng như Thái Tuế tân hoa kiếm.
Toàn bằng thử côn bảo Đường Tăng, thiên hạ yêu ma đô đả biến.
棒是九轉鑌鐵煉，老君親手爐中煅。
禹王求得號神珍，四海八河為定驗。
中間星斗暗鋪陳，兩頭箝裹黃金片。
花紋密佈鬼神驚，上造龍紋與鳳篆。
名號靈陽棒一條，深藏海藏人難見。
成形變化要飛騰，飄颻五色霞光現。
老孫得道取歸山，無窮變化多經驗。
時間要大甕來粗，或小些微如鐵線。
粗如南岳細如針，長短隨吾心意變。
輕輕舉動彩雲生，亮亮飛騰如閃電。
攸攸冷氣逼人寒，條條殺霧空中現。
降龍伏虎謹隨身，天涯海角都遊遍。
曾將此棍鬧天宮，威風打散蟠桃宴。
天王賭鬥未曾贏，哪吒對敵難交戰。
棍打諸神沒躲藏，天兵十萬都逃竄。
雷霆眾將護靈霄，飛身打上通明殿。
掌朝天使盡皆忙，護駕仙卿俱攪亂。
舉棒掀翻北斗宮，回首振開南極院。
金闕天皇見棍兇，特請如來與我見。
兵家勝敗自如然，困苦災危無可辨。
整整挨排五百年，虧了南海菩薩勸。
大唐有個出家僧，對天發下洪誓願。
枉死城中度鬼魂，靈山會上求經卷。
西方一路有妖魔，行動甚是不方便。
已知鐵棒世無雙，央我途中為侶伴。
邪魔湯著赴幽冥，肉化紅塵骨化麵。
處處妖精棒下亡，論萬成千無打算。
上方擊壞斗牛宮，下方壓損森羅殿。
天將曾將九曜追，地府打傷催命判。
半空丟下振山川，勝如太歲新華劍。
全憑此棍保唐僧，天下妖魔都打遍。
Gậy sắt ta chín lần nấu luyện,
Lão Quân thân vận chuyển vào lò.
"Vật thần” vua Vũ ban cho,
Tám sông bốn biển đã thừa tiếng tăm
Quãng giữa chừng đẩu tinh bày đặt,
Khảm hai đầu vàng rực hoàng kim.
Rồng bay phượng múa giập giờn,
Hoa văn chạm khắp quỷ thần sợ run
“Linh dương bổng” nổi tên từ đó
Đáy biển sâu nào có ai hay
Thành hình biến hóa tài thay
Rõ ràng ngũ sắc áng mây huy hoàng.
Rồi đắc đạo ta mang về núi,
Kinh nghiệm nhiều biến đổi khéo ghê.
Lúc to như chiếc vại kia,
Lúc nhỏ thì nhỏ chỉ vừa chiếc kim.
Tuy to nhỏ như kim, như núi
Muốn ngắn dài cũng bởi lòng ta.
Nhẹ nhàng múa lượn gần xa,
Mây trời loang loáng, chớp xa ngoằn ngoèo.
Khi lạnh buốt xông người ớn lạnh.
Mù âm u thảm đạm không trung
Hàng long phục hổ tùy thân,
Chân trời góc biển xa gần rong chơi.
Từng đại náo trên nơi thượng giới,
Nổi oai phong phá hội Bàn Đào.
Thiên binh bỏ chạy ào ào,
Na Tra thái tử đối đầu cũng thua
Gậy múa tít thần kia lẩn trốn,
Mười vạn binh sợ hoảng rút lui
Tung hoành đánh tận Linh Tiêu,
Điện Thông Minh cũng liêu xiêu tơi bời.
Khắp thượng giới mọi người nhốn nháo,
Đám tinh khanh lơ láo rối ren,
Bắc Đẩu ta cũng đánh lên.
Nơi cục Nam Cực cũng khiền chẳng tha
Thượng Đế ấy thấy ta hung hãn,
Mời Như Lai Phật đến trị giùm
Binh gia thắng bại chuyện thường
Giam cầm khốn khổ hết đường ngo ngoe
Tù đằng đẵng dưới chân núi kia,
Nhờ Quan Âm Bồ Tát cứu tinh
Đại Đường có vị thánh tăng
Trông trời phát một nguyện lành lớn lao.
Thành Uông Tử độ bao hồn quỷ,
Hội Linh Sơn quyết chí cầu kinh,
Tây phương bao loại yêu tinh
Ra tay hàng phục giúp thành công lao
Đã biết gậy trên đời có một.
Nửa đường đời bạn hưu thân thương.
Tống tà ma chầu Diêm Vương.
Thịt da hóa bụi, gân xương hóa bùn!
Khắp chốn chốn gậy vung quỷ chết,
Ngàn vạn con tính hết được bao
Trên trời phá đổ cung Ngưu
Dưới âm điện các nện vào là xiêu.
Đánh thiên tướng, đuổi theo Cửu diệu
Địa phủ cung suýt ngoẻo Diêm Vương.
Từ trời chấn động thế gian.
Gươm thiêng Thái Tuế tiếng vang xa gần.
Gậy bảo vệ Đường Tăng sư phụ,
Gặp yêu ma ta bổ chết tươi!
Đinh ba của Trư Bát Giới:
Thử thị đoán luyện thần băng thiết, ma trác thành công quang hiểu khiết.
Lão Quân tự kỷ động kiềm chùy, huỳnh thân thân thiêm thán tiết.
Ngũ phương ngũ đế dụng tâm cơ, lục đinh lục giáp phí chu chiết.
Tạo thành cửu xỉ ngọc thùy nha, chú tựu song hoàn kim trụy diệp.
Thân trang lục diệu bài ngũ tinh, thể án tứ thì y bát tiết.
Đoản trường thượng hạ định càn khôn, tả hữu âm dương phân nhật nguyệt.
Lục hào thần tương án thiên điều, bát quái tinh thần y đấu liệt.
Danh vi thượng bảo thấm kim ba, tiến dữ ngọc hoàng trấn đan khuyết.
Nhân ngã tu thành đại la tiên, vi ngô dưỡng tựu trường sinh khách.
Sắc phong nguyên soái hào thiên bồng, khâm tứ đinh ba vi ngự tiết.
Cử khởi liệt diễm tịnh hào quang, lạc hạ mãnh phong phiêu thụy tuyết.
Thiên tào thần tương tận giai kinh, địa phủ diêm la tâm đảm khiếp.
Nhân gian na hữu giá bàn binh, thế thượng canh vô thử đẳng thiết.
Tùy thân biến hóa khả tâm hoài, nhậm ý phiên đằng y khẩu quyết.
Tương huề số tái vị tằng ly, bạn ngã kỷ niên vô nhật biệt.
Nhật thực tam xan tịnh bất đâu, dạ miên nhất túc hồn vô phiết.
Dã tằng bội khứ phó bàn đào, dã tằng đái tha triêu đế khuyết.
Giai nhân trượng tửu khước hành hung, chích vi ỷ cường tiện tát bát.
Thượng thiên biếm ngã hàng phàm trần, hạ thế tận ngã tác tội nghiệt.
Thạch động tâm tà tằng cật nhân, cao trang tình hỉ hôn nhân kết.
Giá ba hạ hải hiên phiên long đà oa, thượng sơn trảo toái hổ lang huyệt.
Chư bàn binh nhận thả hưu đề, duy hữu ngô đương ba tối thiết.
Tương trì thủ thắng hữu hà nan, đổ đấu cầu công bất dụng thuyết.
Hà phạ nhĩ đồng đầu thiết não nhất thân cương, ba đáo hồn tiêu thần khí tiết.
此是鍛煉神冰鐵，磨琢成工光皎潔。
老君自己動鈐鎚，熒親身添炭屑。
五方五帝用心機，六丁六甲費周折。
造成九齒玉垂牙，鑄就雙環金墜葉。
身妝六曜排五星，體按四時依八節。
短長上下定乾坤，左右陰陽分日月。
六爻神將按天條，八卦星辰依斗列。
名為上寶沁金鈀，進與玉皇鎮丹闕。
因我修成大羅仙，為吾養就長生客。
敕封元帥號天蓬，欽賜釘鈀為御節。
舉起烈焰並毫光，落下猛風飄瑞雪。
天曹神將盡皆驚，地府閻羅心膽怯。
人間那有這般兵，世上更無此等鐵。
隨身變化可心懷，任意翻騰依口訣。
相攜數載未曾離，伴我幾年無日別。
日食三餐並不丟，夜眠一宿渾無撇。
也曾佩去赴蟠桃，也曾帶他朝帝闕。
皆因仗酒卻行兇，只為倚強便撒潑。
上天貶我降凡塵，下世儘我作罪孽。
石洞心邪曾吃人，高莊情喜婚姻結。
這鈀下海掀翻龍鼉窩，上山抓碎虎狼穴。
諸般兵刃且休題，惟有吾當鈀最切。
相持取勝有何難，賭鬥求功不用說。
何怕你銅頭鐵腦一身鋼，鈀到魂消神氣泄。
Thứ này luyện bởi thép thần,
Công phu mài giũa sáng trưng một mầu.
Lão Quân rèn lấy trước sau,
Huỳnh Hoặc cũng nhận việc dấu cho than.
Ngũ phương Yết đế lo toan,
Lục Đinh, Lục Giáp coi làm tận nơi.
Chín chiếc răng ngọc rèn rồi,
Hai vòng đúc nữa vàng ngời sắc thanh.
Cán vẽ lục điệu ngũ tinh,
Bốn mùa tám tiết đủ hình không sai.
Ngắn dài gồm cả đất trời,
Âm dương, nhật nguyệt rạch ròi hai phương.
Sáu hào thần tướng theo đường,
Tinh tú tám quẻ dọc ngang theo hàng.
Đinh ba tên gọi rõ ràng,
Dâng lên thượng đế giữ cung nhà trời.
Đạo tiên đã học xong rồi,
Từ nay ta sẽ muôn đời trường sinh.
Sắc phong nguyên soái Thiên Bồng,
Đinh ba trao tặng lập công, rõ ràng.
Vung lên sáng rực hào quang,
Quất xuống gió nổi tầng tầng tuyết rơi.
Thiên lao thần tướng hồn bay,
Diêm vương địa phủ một bầy quét phăng.
Thế gian vũ khí nào bằng,
Trên đời không thép sánh cùng thép đây.
Tùy nghi biến hóa đông tây,
Theo lời khẩu quyết tung bay mặc lòng.
Bên ta đã mấy năm ròng,
Bạn ta thân thiết chưa từng chia ly.
Bữa ăn ta cũng mang đi,
Đêm ngủ ta chẳng cách ly chút nào.
Đã từng tới Hội bàn đào,
Vào chầu Thượng đế đem theo đi cùng.
Bởi chứng say rượu hành hung,
Cậy tài khoe giỏi thiên công trị liền.
Đẩy ta xuống dưới trần gian,
Tại đây tội ác rỡ càn gây thêm.
Động núi ăn thịt người hiền,
Lấy ngay gái đẹp giữa miền thôn Cao.
Cây đinh ba tuyệt làm sao!
Tổ rồng giữa biển lật nhào cuốn phăng, Phá tan hang hổ giữa rừng,
Mọi đồ binh khí xin đừng sánh ta.
Đinh ba tiếng nhất từ xưa,
Đánh nhau là thắng có thua bao giờ!
Lập công để tựa đánh cờ,
Chẳng cần phải nói chắc là người hay?
Dù ngươi đồng sắt cứng thay.
Đinh ba đã giáng, hồn bay rụng trời!
Đinh ba của Trư Bát Giới:
Cự xỉ chú lai như long trảo, sấm kim trang tựu tự hổ hình.
Nhược phùng đối địch hàn phong sái, đãn ngộ tương trì hỏa diễm sinh.
Năng thế đường tăng tiêu chướng ngại, tây thiên lộ thượng tróc yêu tinh.
Luân động yên hà già nhật nguyệt, sử khởi hôn vân ám đấu tinh.
Trúc đảo thái sơn lão hổ phạ, hiên phiên đại hải lão long kinh.
Nhiêu nhĩ giá yêu hữu thủ đoạn, nhất ba cửu cá huyết quật lung.
巨齒鑄來如龍爪，滲金妝就似虎形。
若逢對敵寒風灑，但遇相持火燄生。
能替唐僧消障礙，西天路上捉妖精。
輪動煙霞遮日月，使起昏雲暗斗星。
築倒泰山老虎怕，掀翻大海老龍驚。
饒你這妖有手段，一鈀九個血窟窿。
Răng to như thể vuốt rồng.
Sắt kia tôi cứng tựa hình hổ to.
Đánh nhau gió táp mưa sa,
Gặp tay địch thủ lửa kia bừng bừng.
Trừ nạn bảo vệ Đường Tăng.
Đường sang Thiên Trúc yêu tinh rụng rời.
Vung lên sầu thảm đất trời,
Múa lên tăm tối tận nơi thiên hà.
Thái Sơn sập, hổ run lo,
Biển sông nghiêng đổ, rồng co kinh hoàng.
Yêu ma giỏi, tớ tha luôn,
Đinh ba này bổ máu tuôn khắp người!
Bảo trượng của Sa Tăng:
Giá bàn binh khí nhân gian thiếu, cố thử nan tri bảo trượng danh.
Xuất tự nguyệt cung vô ảnh xử, toa la tiên mộc trác ma thành.
Ngoại biên khảm bảo hà quang diệu, nội lý toản kim thụy khí ngưng.
Tiên nhật dã tằng bồi ngự yến, kim triêu bỉnh chính bảo đường tăng.
Tây phương lộ thượng vô tri thức, thượng giới cung trung hữu đại danh.
Hoán tố hàng yêu chân bảo trượng, quản giáo nhất hạ toái thiên linh.
這般兵器人間少，故此難知寶杖名。
出自月宮無影處，梭羅仙木琢磨成。
外邊嵌寶霞光耀，內裡鑽金瑞氣凝。
先日也曾陪御宴，今朝秉正保唐僧。
西方路上無知識，上界宮中有大名。
喚做降妖真寶杖，管教一下碎天靈。
Binh khí loại này hiếm lắm thay,
Bảo trượng là tên mấy kẻ hay,
Lấy từ cung Quảng vô hình ấy,
Gỗ tiên mài đẽo mới thành dày,
Ngoài khảm ngọc ngà ngời lấp lánh.
Lõi đổ vàng ròng rực sắc mây.
Ngự yên ngày xưa từng bảo vệ,
Nay phò Tam Tạng nẻo sang Tay,
Đường thẳm Tây phương không kẻ biết,
Tiên cung thượng giới nổi danh đây.
Tên gọi hàng yêu chân bảo trượng,
Bổ ngươi một phát nát tan thây!
Bảo trượng hàng yêu của Sa Tăng:
Bảo trượng nguyên lai danh dự đại, bản thị nguyệt lý toa la phái.
ngô cương phạt hạ nhất chi lai, lỗ ban chế tạo công phu cái.
lý biên nhất điều kim sấn tâm, ngoại biên vạn đạo châu ti giới.
danh xưng bảo trượng thiện hàng yêu, vĩnh trấn linh tiêu năng phục quái.
chích nhân quan bái đại tương quân, ngọc hoàng tứ ngã tùy thân đái.
hoặc trường hoặc đoản nhậm ngô tâm, yếu tế yếu thô bằng ý thái.
dã tằng hộ giá yến bàn đào, dã tằng tùy triêu cư thượng giới.
trị điện tằng kinh chúng thánh tham, quyển liêm tằng kiến chư tiên bái.
dưỡng thành linh tính nhất thần binh, bất thị nhân gian phàm khí giới.
tự tòng tao biếm hạ thiên môn, nhậm ý tung hoành du hải ngoại.
bất đương đại đảm tự xưng khoa, thiên hạ thương đao nan bỉ tái.
khán nhĩ na cá tú đinh ba, chích hảo sừ điền dữ trúc thái.
寶杖原來名譽大，本是月裡梭羅派。
吳剛伐下一枝來，魯班製造工夫蓋。
裡邊一條金趁心，外邊萬道珠絲玠。
名稱寶杖善降妖，永鎮靈霄能伏怪。
只因官拜大將軍，玉皇賜我隨身帶。
或長或短任吾心，要細要粗憑意態。
也曾護駕宴蟠桃，也曾隨朝居上界。
值殿曾經眾聖參，捲簾曾見諸仙拜。
養成靈性一神兵，不是人間凡器械。
自從遭貶下天門，任意縱橫遊海外。
不當大膽自稱誇，天下槍刀難比賽。
看你那個鏽釘鈀，只好鋤田與築菜。
Bảo trượng ta đây vinh dự to,
Là thoi dệt lụa ở cung nga.
Ngô Cương chọn một cành gỗ tốt,
Lỗ Ban thợ giỏi chế mà ra
Bên trong đỏ ối tựa hoàng kim,
Ngoài vỏ muôn đường vân ngọc in.
"Bảo trượng hàng yêu” là tên gọi,
Canh giữ Linh Tiêu quỷ quái chùn
Từ thuở thăng quan đại tướng quân, Ngọc Hoàng cho tớ giắt bên mình.
Ngắn dài biến hóa tùy lòng tớ,
To nhỏ thần thông mặc ý mình.
Đã từng hộ giá hội Bàn Đào.
Đã từng dự hội ở trời cao.
Canh điện được cùng thần thánh họp.
Nâng rèm đón tiếp khách ra vào.
Luyện thành binh khí rất linh thiêng,
Chẳng giống giáo quèn dưới thế gian,
Từ khi bị biếm đầy trần giới,
Mặc sức tung hoành chốn nước non.
Chẳng phải to gan nói mẽ mầu,
Giáo gươm thiên hạ thấm vào đâu,
Cái thứ đinh ba cùn của chú,
Đem mà xới đất hoặc vun rau.
Chày giã thuốc - binh khí của yêu tinh Thỏ Ngọc:
Tiên căn thị đoạn dương chi ngọc,
Ma trác thành hình bất kế niên.
Hỗn độn khai thì ngô dĩ đắc,
Hồng mông phán xử ngã đương tiên.
Nguyên lưu phi bỉ phàm gian vật,
Bản tính sinh lai tại thượng thiên.
Nhất thể kim quang hòa tứ tương,
Ngũ hành thụy khí hợp tam nguyên.
Tùy ngô cửu trụ thiềm cung nội,
Bạn ngã thường cư quế điện biên.
Nhân vi ái hoa thùy thế cảnh,
Cố lai Thiên Trúc giả thiền quyên.
Dữ quân cộng nhạc vô tha ý,
Dục phối Đường Tăng liễu túc duyên.
Nhĩ chẩm khi tâm phá giai ngẫu,
Tử tầm cản chiến sính hung ngoan?
Giá bàn khí giới danh đầu đại,
Tại nhĩ kim cô bổng tử tiền.
Quảng Hàn cung lý đảo dược xử,
Đả nhân nhất hạ mệnh quy tuyền.
仙根是段羊脂玉，磨琢成形不計年。
混沌開時吾已得，洪濛判處我當先。
源流非比凡間物，本性生來在上天。
一體金光和四相，五行瑞氣合三元。
隨吾久住蟾宮內，伴我常居桂殿邊。
因為愛花垂世境，故來天竺假嬋娟。
與君共樂無他意，欲配唐僧了宿緣。
你怎欺心破佳偶，死尋趕戰逞兇頑？
這般器械名頭大，在你金箍棒子前。
廣寒宮裡搗藥杵，打人一下命歸泉。
Gốc tiên là ngọc dương chi,
Giũa mài luyện khí thành chày bao năm.
Sinh ra từ thuở hồng mông,
Khai thiên lập địa ta dùng đầu tiên.
Gốc nguồn chẳng phải đồ phàm,
Sinh ra bản chất ở trên cõi trời.
Hào quang một thể chói ngời,
Ngũ hành khí đẹp hợp nơi nguyên thần.
Theo ta ở mãi cung trăng,
Tại nơi điện Quế kết bằng bạn thân.
Say hoa bị rớt cõi trần,
Sang nơi Thiên Trúc giả công chúa này.
Cùng vua hưởng phúc ai tày,
Muốn kết chồng vợ với thầy Đường Tăng.
Nhà ngươi sao dám hung hăng,
Chia ngăn đôi lứa, đuổi thân liễu bồ!
Binh khí này tiếng đã to,
Gậy quèn mi sử ăn thua nỗi gì!
Chày giã thuốc cung Quảng kia,
Nện ai một cái tức thì chết tươi!
Cương đao của quái sư tử lông xanh núi Sư Đà:
Kim hỏa lô trung tạo, thần công bách luyện ngao.
Phong nhận y tam lược, cương cường án lục thao.
Khước tự thương dăng vĩ, do như bạch mãng yêu.
Nhập sơn vân đãng đãng, hạ hải lãng thao thao.
Trác ma vô biến số, tiên ngao kỷ bách tao.
Thâm sơn cổ động phóng, thượng trận hữu công lao.
Sam trứ nhĩ giá hòa thượng thiên linh cái, nhất tước tựu thị lưỡng cá biều.
金火爐中造，神功百煉熬。
鋒刃依三略，剛強按六韜。
卻似蒼蠅尾，猶如白蟒腰。
入山雲蕩蕩，下海浪滔滔。
琢磨無遍數，煎熬幾百遭。
深山古洞放，上陣有功勞。
攙著你這和尚天靈蓋，一削就是兩個瓢。
Chế tạo trong lò lửa,
Trăm lần luyện thành công.
Tam lược ngời lưỡi sắt,
Lục thao tỏ võ công.
Đuôi nhặng xanh nhọn nhọn,
Mình rắn trắng cong cong.
Lên rừng mây thảm đạm,
Xuống biển sóng bay tung.
Trải bao lần mài giũa,
Kể mấy độ tôi nung.
Ẩn núi sâu động cổ,
Ra trận lập chiến công.
Sọ nhà sư của chú,
Một nhát, đầu đứt phăng!
Chùy đồng chín ngạnh của yêu quái Linh Cảm:
Cửu biện toàn thành hoa cốt đóa, nhất can hư khổng vạn niên thanh.
Nguyên lai bất bỉ phàm gian vật, xuất xử hoàn tòng tiên uyển danh.
Lục phòng tử đích dao trì lão, tố chất thanh hương bích chiểu sinh.
Nhân ngã dụng công đoàn liên quá, kiên như cương nhuệ triệt thông linh.
Thương đao kiếm kích hồn nan tái, việt phủ qua mâu mạc cảm kinh.
Tung nhượng tha ba năng lợi nhận, thang trứ ngô chùy bính chiết đinh.
九瓣攢成花骨朵，一竿虛孔萬年青。
原來不比凡間物，出處還從仙苑名。
綠房紫菂瑤池老，素質清香碧沼生。
因我用功摶鍊過，堅如鋼銳徹通靈。
槍刀劍戟渾難賽，鉞斧戈矛莫敢經。
縱讓他鈀能利刃，湯著吾鎚迸折釘。
Chín ngạnh kết thành hoa một đóa,
Thân cây cán rỗng vạn năm xanh,
Vật phàm chớ có mang so sánh,
Sản xuất vườn tiên đã nổi danh,
Dao Trì nhuộm vẻ màu xanh biếc,
Bích chiểu đượm hương chất trắng tinh
Thêm tớ dầy công tôi luyện nữa,
Cứng như dùi sắt lại oai linh:
Gươm dao, kiếm kích khôn bề thắng,
Rìa búa, qua mâu chẳng dám tranh,
Đinh ba chú mày tuy có sắc,
Chùy đồng ta bổ cũng cong quằn.
Trại Thái Tuế nói về gốc tích hột nhạc vàng:
Thái thanh tiên quân đạo nguyên thâm, bát quái lô trung cửu luyện kim.
Kết tựu linh nhi xưng chí bảo, lão quân lưu hạ đáo như kim.
太清仙君道源深，八卦爐中久煉金。
結就鈴兒稱至寶，老君留下到如今。
Cung Thái Thanh Lão Quân đạo giỏi,
Hột trong lò bát quái luyện lâu.
Đúc thành hột nhạc rất mầu,
Lão Quân giữ lại mai sau lưu truyền.
_____
Độc dược ở Quán Hoàng Hoa:
Sơn trung bách điểu phẩn, tảo tích thượng thiên cân.
Thị dụng đồng oa chử, tiên ngao hỏa hậu quân.
Thiên cân ngao nhất tiêu, nhất tiêu luyện tam phân.
Tam phân hoàn yếu sao, tái đoán tái trọng huân.
Chế thành thử độc dược, quý tự bảo hòa trân.
Như nhược thường tha vị, nhập khẩu kiến Diêm Quân.
山中百鳥糞，掃積上千斤。
是用銅鍋煮，煎熬火候勻。
千斤熬一杓，一杓煉三分。
三分還要炒，再煅再重熏。
製成此毒藥，貴似寶和珍。
如若嘗他味，入口見閻君。
Phân trăm chim trên núi
Cóp nhặt đủ nghìn cân
Bỏ đun trong nồi đồng
Lửa cháy đều đủ mức
Nghìn cân lấy một xúc
Một xúc luyện ba phân
Ba phân sao một lần
Lại luyện thêm lần nữa
Chế thành loại độc tố
Quý chẳng khác linh đơn
Ai nếm phải chết liền
Chầu Diêm Vương tức khắc
_____
Bồ Tát dốc tịnh bình hóa phép thành biển Nam Hải:
Mạn quá sơn đầu, trùng khai thạch bích. Mạn quá sơn đầu như hải thế, trùng khai thạch bích tự uông dương. Hắc vụ trướng thiên toàn thủy khí, thương ba ảnh nhật hoảng hàn quang. Biến nhai trùng ngọc lãng, mãn hải trường kim liên. Bồ Tát đại triển hàng ma pháp, tụ trung thủ xuất định thân thiền. Hóa tố Lạc Già tiên cảnh giới, chân như Nam Hải nhất bàn bàn. Tú bồ đĩnh xuất đàm hoa nộn, hương thảo thư khai bối diệp tiên. Tử trúc kỷ can anh vũ hiết, thanh tùng số thốc chá cô huyên. Vạn điệp ba đào liên tứ dã, chích văn phong hống thủy mạn thiên.
漫過山頭，沖開石壁。漫過山頭如海勢，沖開石壁似汪洋。黑霧漲天全水氣，滄波影日晃寒光。遍崖沖玉浪，滿海長金連。菩薩大展降魔法，袖中取出定身禪。化做落伽仙景界，真如南海一般般。秀蒲挺出曇花嫩，香草舒開貝葉鮮。紫竹幾竿鸚鵡歇，青松數簇鷓鴣喧。萬疊波濤蓮四野，只聞風吼水漫天。
Chảy qua đầu núi
Chảy xối sườn non
Chảy qua đầu núi thế như biển cả
Chảy xối sườn non sức tựa trùng khơi
Mù đen bốc khắp trời toàn là hơi nước
Sóng xanh soi vầng nhật, ánh sáng lạnh lùng
Sườn non ào ào sóng ngọc
Biển cả rực rỡ sen vàng
Bồ Tát hóa phép diệt yêu quái
Rút trong tay áo thiền định thân
Biến thành Lạc Già tiên cảnh giới
Hệt như Nam Hải chốn nhân gian
Đóa cù đàm vươn dài tươi tốt
Chùm lá bổi hương ngát mỡ màng
Trúc tía mơ màng đàn anh vũ
Tùng xanh ríu rít lũ phượng loan
Vạn khoảng ba đào sen tứ quý
Chỉ nghe gió dậy, nước mênh mang
Dòng nước do Thủy Bá đổ xuống trước động Kim Đâu:
Nhất chước chi đa, quả nhiên bất trắc. Cái duy thần công vận hóa, lợi vạn vật nhi lưu trướng bách xuyên. Chích thính đắc na sàn sàn thanh chấn cốc, hựu kiến na thao thao thế mạn thiên. Hùng uy hưởng nhược lôi bôn tẩu, mãnh dũng ba như tuyết quyển điên. Thiên trượng ba cao mạn lộ đạo, vạn tằng đào kích phiếm sơn nham. Lãnh lãnh như sấu ngọc, cổn cổn tự minh huyền. Xúc thạch thương thương phún toái ngọc, hồi thoan miểu miểu tuyền oa viên. Đê đê ao ao tùy lưu đãng, mãn giản bình câu thượng hạ liên.
一勺之多，果然不測。蓋唯神功運化，利萬物而流漲百川。只聽得那潺潺聲振谷，又見那滔滔勢漫天。雄威響若雷奔走，猛湧波如雪捲顛。千丈波高漫路道，萬層濤激泛山巖。冷冷如漱玉，滾滾似鳴絃。觸石滄滄噴碎玉，回湍渺渺漩窩圓。低低凹凹隨流蕩，滿澗平溝上下連。
Một gáo là bao
Mà sao ghê gớm,
Đúng là nhờ thần công giỏi biến hóa,
Lợi muôn vật và đầy ắp trăm sông,
Chỉ nghe thấy trước hang nước chảy cuốn như rồng,
Lại nhìn thấy thế nước mênh mông đầy trời thẳm,
Oai hùng như thiên lôi vang nghìn dặm,
Dũng mãnh tựa sông tuyết cuộn non dương,
Nghìn trượng sóng băng ngập kín mặt đường,
Muôn tầng nước nhận chìm sườn núi dựng.
Lành lạnh như thấu ngọc,
Dào dạt tựa đàn rung.
Vỗ đá xanh bọt ngọc bắn tứ tung,
Vòng quanh chảy xoáy sâu dòng thăm thẳm.
Chỗ trũng bờ khe nước dâng ngập trắng,
Lòng suối, sườn non ánh bạc một vùng.
Trận lửa do Hỏa Đức Tinh Quân làm ra trước động Kim Đâu:
Kinh vân: "nam phương giả hỏa chi tinh dã." Tuy tinh tinh chi hỏa, năng thiêu vạn khoảnh chi điền; nãi tam khí chi uy, năng biến bách đoan chi hỏa. Kim hữu hỏa thương, hỏa đao, hỏa cung, hỏa tiễn, các bộ thần chi, sở dụng bất nhất. Đãn kiến na bán không trung hỏa nha phi táo, mãn sơn đầu hỏa mã bôn đằng. Song song xích thử, đối đối hỏa long. Song song xích thử phún liệt diễm, vạn lý thông hồng; đối đối hỏa long thổ nùng yên, thiên phương cộng hắc. Hỏa xa nhi thôi xuất, hỏa hồ lô tát khai. Hỏa kỳ dao động nhất thiên hà, hỏa bổng giảo hành doanh địa liệu. Thuyết thậm ma nịnh thích tiên ngưu, thắng cường tự chu lang xích bích. Giá cá thị thiên hỏa phi phàm chân lợi hại, hồng hồng hỏa phong hồng.
經云：「南方者火之精也。」雖星星之火，能燒萬頃之田；乃三炁之威，能變百端之火。今有火槍、火刀、火弓、火箭，各部神祗，所用不一。但見那半空中火鴉飛噪，滿山頭火馬奔騰。雙雙赤鼠，對對火龍。雙雙赤鼠噴烈焰，萬里通紅；對對火龍吐濃煙，千方共黑。火車兒推出，火葫蘆撒開。火旗搖動一天霞，火棒攪行盈地燎。說甚麼甯戚鞭牛，勝強似周郎赤壁。這個是天火非凡真利害，烘烘火風紅。
Kinh nói: “Phương Nam là tinh lửa”
Tuy một đốm lửa nhỏ như sao,
Mà đốt trụi cánh đồng vạn khoảnh.
Đó chính là oai Tam khí mạnh,
Biến ra trăm thứ lửa khác nhau
Nào thương lửa, đao lửa, cung lửa, tên lửa nhiệm mầu,
Thần kỳ các bộ mỗi người một kiểu.
Kia lưng trời quạ lửa kêu reo réo,
Đầu non cao ngựa lửa chạy ầm ầm. Từng đôi chuột đỏ…
Từng cặp rồng vàng…
Từng đôi chuột đỏ phun lửa nóng, vạn dặm đỏ ngòm,
Từng cặp rồng vàng nhả khói đen, nghìn phương tối mịt,
Xe lửa đẩy tới trước.
Hồ lô lửa mở ra.
Cờ lửa phần phật ráng đỏ sa,
Gậy lửa vèo vèo đất nóng rực.
Ninh Thích cưỡi trâu nói làm chi cho mệt,
Còn hơn nhiều trận Xích Bích của Chu Lang.
Thật là lửa trời lợi hại, đâu phải lửa phàm,
Cuồn cuộn bùng bùng gió bay đỏ rực.
Trận lửa do Hồng Hài Nhi gây ra:
Viêm viêm liệt liệt doanh không liệu, hách hách uy uy biến địa hồng. Khước tự hỏa luân phi thượng hạ, do như thán tiết vũ tây đông. Giá hỏa bất thị toại nhân toản mộc, hựu bất thị lão tử pháo đan, phi thiên hỏa, phi dã hỏa, nãi thị yêu ma tu luyện thành chân tam muội hỏa. Ngũ lượng xa nhi hợp ngũ hành, ngũ hành sinh hóa hỏa tiên thành. Can mộc năng sinh tâm hỏa vượng, tâm hỏa trí lệnh tỳ thổ bình. Tỳ thổ sinh kim kim hóa thủy, thủy năng sinh mộc triệt thông linh. Sinh sinh hóa hóa giai nhân hỏa, hỏa biến trường không vạn vật vinh. Yêu tà cửu ngộ hô tam muội, vĩnh trấn tây phương đệ nhất danh.
炎炎烈烈盈空燎，赫赫威威遍地紅。卻似火輪飛上下，猶如炭屑舞西東。這火不是燧人鑽木，又不是老子炮丹，非天火，非野火，乃是妖魔修煉成真三昧火。五輛車兒合五行，五行生化火煎成。肝木能生心火旺，心火致令脾土平。脾土生金金化水，水能生木徹通靈。生生化化皆因火，火遍長空萬物榮。妖邪久悟呼三昧，永鎮西方第一名。
Ngụt ngụt ngùn ngùn lửa bốc lên
Bừng bừng cuồn cuộn khắp trăm miền
Khác nào xe lửa lăn vùn vụt
Lả tả tro tàn múa dưới trên
Chẳng phải Toại Nhân gùi lấy lửa
Không như Lão Tử luyện linh đơn
Lửa trời, lửa đất đều không phải
Ấy lửa tam muội của ma vương
Năm cỗ xe kia hợp ngũ hành
Ngũ hành sinh hóa lửa kia thành
Can mộc phát sinh tâm hỏa vượng
Tâm hỏa khiến cho tỳ thổ sinh
Tỳ thổ sinh kim, kim sinh thủy
Thủy sinh ra mộc thật tài tình
Sinh sinh hóa hóa đều do hỏa
Cháy khắp không gian vạn vật vinh
Yêu ma biết phép hô tam muội
Trấn giữ bốn phương đệ nhất danh
Trận lửa cháy dữ dội do yêu quái Kim Giác dùng quạt ba tiêu quạt ra:
Na hỏa bất thị thiên thượng hỏa, bất thị lô trung hỏa, dã bất thị sơn đầu hỏa, dã bất thị táo để hỏa, nãi thị ngũ hành trung tự nhiên thủ xuất đích nhất điểm linh quang hỏa. Giá phiến dã bất thị phàm gian thường hữu chi vật, dã bất thị nhân công tạo tựu chi vật, nãi thị tự khai tịch hỗn độn dĩ lai sản thành đích chân bảo chi vật. Dụng thử phiến, thiên thử hỏa, hoàng hoàng diệp diệp, tựu như điện xế hồng tiêu; chước chước huy huy, khước tự hà phi thao khỉ. Canh vô nhất lũ thanh yên, tận thị mãn sơn xích diễm. Chích thiêu đắc lĩnh thượng tùng phiên thành hỏa thụ, nhai tiền bách biến tác đăng lung. Na oa trung tẩu thú tham tính mệnh, tây chàng đông bôn; giá lâm nội phi cầm tích vũ mao, cao phi viễn cử. Giá tràng thần hỏa phiêu không liệu, chích thiêu đắc thạch lạn khê càn biến địa hồng.
那火不是天上火，不是爐中火，也不是山頭火，也不是灶底火，乃是五行中自然取出的一點靈光火。這扇也不是凡間常有之物，也不是人工造就之物，乃是自開闢混沌以來產成的真寶之物。用此扇，搧此火，煌煌燁燁，就如電掣紅綃；灼灼輝輝，卻似霞飛絳綺。更無一縷青煙，盡是滿山赤焰。只燒得嶺上松翻成火樹，崖前柏變作燈籠。那窩中走獸貪性命，西撞東奔；這林內飛禽惜羽毛，高飛遠舉。這場神火飄空燎，只燒得石爛溪乾遍地紅。
Lửa này không phải lửa trời,
Lửa núi không phải, lò thời cũng không.
Cũng không phải lửa bếp hồng.
Là linh quang lửa lấy trong ngũ hành.
Quạt này chẳng phải quạt phàm,
Cũng chẳng phải quạt người trần làm ra.
Mà là vật quý cực kỳ,
Từ thuở hỗn độn mới chia tạo thành.
Dùng quạt quý, quạt lửa sinh,
Chói chang rực rỡ chớp nhằng trời cao.
Đỏ hồng rừng rực làm sao.
Khác nào ráng đỏ dệt bao tơ mành.
Không hề một vết khói xanh,
Chỉ thấy khắp núi đỏ bừng lửa lan.
Thông thành thông lửa cháy đen.
Cây trắc cháy hóa cây đèn chói chang.
Sợ chết thú chạy hàng đàn,
Tiếc đôi cánh đẹp chim ngàn bay cao.
Một vùng lửa cháy rào rào,
Suối khô đá bỏng, thấp cao đỏ lòe.
Lửa thiêu Quán Âm Viện:
Hắc yên mạc mạc, hồng diễm đằng đằng. Hắc yên mạc mạc, trường không bất kiến nhất thiên tinh; hồng diễm đằng đằng, đại địa hữu quang thiên lý xích. Khởi sơ thì, chước chước kim xà; thứ hậu lai, uy uy huyết mã. nam phương tam khí sính anh hùng, hồi lộc đại thần thi pháp lực. Táo càn sài thiêu liệt hỏa tính, thuyết thậm ma toại nhân toản mộc; nhiệt du môn tiền phiêu thải diễm, tái quá liễu lão tổ khai lô. Chính thị na vô tình hỏa phát, chẩm cấm giá hữu ý hành hung. Bất khứ nhị tai, phản hành trợ ngược. Phong tùy hỏa thế, diễm phi hữu thiên trượng dư cao; hỏa sính phong uy, hôi bính thượng cửu tiêu vân ngoại. Binh binh bàng bàng, hảo tiện tự tàn niên bạo trúc; bát bát lạt lạt, khước tựu như quân trung pháo thanh. Thiêu đắc na đương tràng phật tượng mạc năng đào, đông viện già lam vô xử đóa. Thắng như xích bích dạ ao binh, tái quá a phòng cung nội hỏa.
黑煙漠漠，紅燄騰騰。黑煙漠漠，長空不見一天星；紅燄騰騰，大地有光千里赤。起初時，灼灼金蛇；次後來，威威血馬。南方三炁逞英雄，回祿大神施法力。燥乾柴燒烈火性，說甚麼燧人鑽木；熱油門前飄彩燄，賽過了老祖開爐。正是那無情火發，怎禁這有意行兇。不去弭災，反行助虐。風隨火勢，燄飛有千丈餘高；火逞風威，灰迸上九霄雲外。乒乒乓乓，好便似殘年爆竹；潑潑喇喇，卻就如軍中炮聲。燒得那當場佛像莫能逃，東院伽藍無處躲。勝如赤壁夜鏖兵，賽過阿房宮內火。
Khói đen cuồn cuộn,
Lửa đỏ rực trời
Khói đen cuồn cuộn trời cao che kín mọi vì sao,
Lửa đỏ rực trời, đất rộng sáng trưng ngàn dặm thẳm
Lúc đầu: Lửa lem lém như khúc rắn vàng,
Sau đó: Bốc rừng rực tựa con ngựa máu.
Nam phương tam khí cậy anh hùng
Hồi Lộc đại thần khoe pháp lực
Củi khô lửa bốc ngùn ngụt,
Khác nào ông Toại dùi cây .
Dầu sôi trước cửa khói bay,
Khác nào Lão Quân luyện thuốc.
Phải chăng vô tình lửa bốc?
Chính là hữu ý hành hung.
Nếu chẳng trừ lũ bất nhân,
Hóa ra góp phần giúp ác.
Gió reo lửa bạt, khói bay nghìn trượng mịt mùng,
Lửa bốc khói đùn, tro tung chín tầng trời thẳm.
Đoàng đoàng độp độp, khác nào pháo lúc năm tàn,
Đốp đốp đùng đùng, rền tựa thần công trận địa.
/////Đốt cho:
Tượng Phật trên tòa không lối chạy,
Sư tăng trong viện chẳng đường ra.
Xích Bích năm nào còn chẳng sánh
A Phòng cung ấy cũng thua xa.
Trận gió do Bạch Hùng Tôn Giả gây ra:
Phật tiền dũng sĩ, bất bỉ tốn nhị phong thần;
Tiên khiếu nộ hào, viễn tái xuy hư thiếu nữ.
Giá nhất trận,
Ngư long giai thất huyệt,
Giang hải nghịch ba đào.
Huyền viên phủng quả nan lai hiến,
Hoàng hạc hồi vân hoa cựu sào.
Đan phượng thanh âm minh bất mỹ,
Cẩm kê ác vận khiếu thanh tào.
Thanh tùng chi chiết,
Ưu bát hoa phiêu.
Thúy trúc can can đảo,
Kim liên đóa đóa dao.
Chung thanh viễn tống tam thiên lý,
Kinh vận khinh phi vạn hác cao.
Nhai hạ kỳ hoa tàn mỹ sắc,
Lộ bàng dao thảo yển tiên miêu.
Thải loan nan vũ sí,
Bạch lộc đóa sơn nhai.
Đãng đãng dị hương mạn vũ trụ,
Thanh thanh phong khí triệt vân tiêu.
佛前勇士，不比巽二風神；
仙竅怒號，遠賽吹噓少女。
這一陣，
魚龍皆失穴，
江海逆波濤。
玄猿捧果難來獻，
黃鶴回雲找舊巢。
丹鳳清音鳴不美，
錦雞喔運叫聲嘈。
青松枝折，
優缽花飄。
翠竹竿竿倒，
金蓮朵朵搖。
鐘聲遠送三千里，
經韻輕飛萬壑高。
崖下奇花殘美色，
路傍瑤草偃鮮苗。
彩鸞難舞翅，
白鹿躲山崖。
蕩蕩異香漫宇宙，
清清風氣徹雲霄。
Dũng sĩ đất Phật, thần gió nào bằng.
Thiên thần nổi giận, ai nấy sợ xanh!
Cá rồng đều vỡ tổ,
Sông biển sóng trào dâng.
Vượn đen hái quả khó hiếm,
Hạc vàng quay vội về rừng,
Phượng tía hót nghe thảm thiết.
Gà rừng eo óc buồn tênh.
Cành tùng xanh tươi gãy gục,
Hoa ưu bát đảm cánh tung.
Khóm trúc thân dài nghiêng ngả,
Đài sen gió thổi rập rình.
Chuông gõ vang mãi tận trời xanh.
Bên bờ hoa lạ tàn đi cả,
Cạnh lối cỏ kỳ héo rũ thân.
Phượng tía không xòe cánh,
Hươu trắng vội ẩn mình.
Thoang thoảng hương bay đầy vũ trụ,
Lâng lâng gió mát rộn trời xanh.
Trận gió do Phong Bà Bà và Tôn Nhị Lang giúp Ngộ Không cầu mưa ở nước Xa Trì:
Chiết liễu thương hoa, tồi lâm đảo thụ. Cửu trùng điện tổn bích băng tường, ngũ phượng lâu dao lương hám trụ. Thiên biên hồng nhật vô quang, địa hạ hoàng sa hữu sí. Diễn vũ sảnh tiền vũ tương kinh, hội văn các nội văn quan cụ. Tam cung phấn đại loạn thanh ti, lục viện tần phi bồng bảo kế. Hầu bá kim quan lạc tú anh, tể tương ô sa phiêu triển sí. Đương giá hữu ngôn bất cảm đàm, hoàng môn chấp bản vô do đệ. Kim ngư ngọc đái bất y ban, tượng giản la sam vô phẩm tự. Thải các thúy bình tận tổn thương, lục song chu hộ giai lang bái. Kim loan điện ngõa tẩu chuyên phi, cẩm vân đường môn oai cách toái. Giá trận cuồng phong quả thị hung, quát đắc na quân vương phụ tử nan tương hội; lục nhai tam thị một nhân tung, vạn hộ thiên môn giai khẩn bế.
折柳傷花，摧林倒樹。九重殿損壁崩牆，五鳳樓搖梁撼柱。天邊紅日無光，地下黃砂有翅。演武廳前武將驚，會文閣內文官懼。三宮粉黛亂青絲，六院嬪妃蓬寶髻。侯伯金冠落繡纓，宰相烏紗飄展翅。當駕有言不敢談，黃門執本無由遞。金魚玉帶不依班，象簡羅衫無品敘。彩閣翠屏盡損傷，綠窗朱戶皆狼狽。金鑾殿瓦走磚飛，錦雲堂門歪槅碎。這陣狂風果是兇，刮得那君王父子難相會；六街三市沒人蹤，萬戶千門皆緊閉。
Liễu gãy hoa rơi
Rừng nghiêng cây đổ
Điện Cửu Trùng tường ngả vách rời
Lầu Ngũ Phượng cột rung xà chuyển
Mặt trời hông mây đen che kín
Đám cát vàng mặt đất chuyển rung
Nơi hí trường, võ tướng nao lòng
Gác hội văn, văn quan bạt vía
Ba cung phấn son bôi loạn xị
Sáu viện phi tần tóc rối bung
Các quan mũ áo dải đứt tung
Tể tướng lọng tàn bay phần phật
Cận thần muốn nói đành im bặt
Sứ giả cầm thư chẳng dám đưa
Đai ngọc kim ngự dứt xạc xờ
Tấm thẻ ngà voi rơi lấm bết
Gác tía lầu son đổ la liệt
Cửa lục then lồng gãy chỏng chơ
Điện Kim Loan ngói vỡ tường trơ
Tòa Cẩm Vân cửa rơi then gãy
Trận cuồng phong khủng khiếp chưa bao giờ trông thấy
Đến nỗi cha con quốc vương không thể gặp nhau
Phố phường chợ búa thấy bóng ai đâu
Nhà cửa nơi nơi then cài im ỉm
Gió âm do các thần tạo ra cuốn những lồng chứa trẻ con ở nước Tỳ Kheo đi:
Âm phong quát ám nhất thiên tinh, thảm vụ già hôn thiên lý nguyệt. Khởi sơ thì hoàn đãng đãng du du, thứ hậu lai tựu oanh oanh liệt liệt. Du du đãng đãng, các tầm môn hộ cứu hài đồng; liệt liệt oanh oanh, đô khán nga lung viên cốt huyết. Lãnh khí xâm nhân chẩm xuất đầu, hàn uy thấu thể y như thiết. Phụ mẫu đồ trương hoàng, huynh tẩu giai bi thiết. Mãn địa quyển âm phong, lung nhi bị thần nhiếp. Thử dạ tung cô tây, thiên minh tận hoan duyệt.
Hữu thi vi chứng, thi viết:
Thích môn từ mẫn cổ lai đa, chính thiện thành công thuyết ma ha.
Vạn thánh thiên chân giai tích đức, tam quy ngũ giới yếu tòng hòa.
Tỳ Kheo nhất quốc phi quân loạn, Tiểu Tử thiên danh thị mệnh ngoa.
Hành Giả nhân sư đồng cứu hộ, giá tràng âm chất thắng ba la.
陰風刮暗一天星，慘霧遮昏千里月。起初時還蕩蕩悠悠，次後來就轟轟烈烈。悠悠蕩蕩，各尋門戶救孩童；烈烈轟轟，都看鵝籠援骨血。冷氣侵人怎出頭，寒威透體衣如鐵。父母徒張皇，兄嫂皆悲切。滿地捲陰風，籠兒被神攝。此夜縱孤恓，天明盡歡悅。
有詩為證，詩曰：
釋門慈憫古來多，正善成功說摩訶。
萬聖千真皆積德，三皈五戒要從和。
比丘一國非君亂，小子千名是命訛。
行者因師同救護，這場陰騭勝波羅。
Gió âm mù mịt trăng sao,
Mây sầu che kín trời cao tối sầm.
Lúc đầu gió gợn trông chừng,
Lát sau gió nổi ầm ầm đến ghê!
Gió gợn: thần đến dò la,
Gió nổi: thần đến trông xa ngó gần,
Mịt mùng ai dám ra trông,
Gió âm lạnh lẽo hãi hùng xiết bao!
Cha mẹ đau đớn khóc gào,
Anh em máu mủ lòng nào chẳng thương,
Gió âm cuồn cuộn phố phường,
Lồng treo thần gỡ mang luôn về rừng.
Suốt đêm ai nấy đau lòng,
Sáng ra ai nấy vui mừng hả hê.
/////Có bài thơ làm chứng rằng:
Xưa nay cửa Phật vốn từ bi,
Thiện chính nên công giúp mọi nhà.
Muôn thánh nghìn thần đều tích đức.
Tam quy ngũ giới thảy giao hòa.
Tỳ Kheo nước ấy vua vô đạo,
Tiểu tử em thơ dạ xót xa.
Hành Giả phen này thề cứu giúp,
Gió âm một trận thắng ba la.
Trận gió do Ngộ Không gây ra để lấy binh khí từ nước Ngạo Lai:
Pháo vân khởi xử đãng càn khôn, hắc vụ âm mai đại địa hôn.
Giang hải ba phiên ngư giải phạ, sơn lâm thụ chiết hổ lang bôn.
Chư bàn mãi mại vô thương lữ, các dạng sinh nhai bất kiến nhân.
Điện thượng quân vương quy nội viện, giai tiền văn vũ chuyển nha môn.
Thiên thu bảo tọa đô xuy đảo, ngũ phượng cao lâu hoảng động phẫu.
炮雲起處蕩乾坤，黑霧陰霾大地昏。
江海波翻魚蟹怕，山林樹折虎狼奔。
諸般買賣無商旅，各樣生涯不見人。
殿上君王歸內院，階前文武轉衙門。
千秋寶座都吹倒，五鳳高樓幌動刯。
Sấm nổ rền vang động đất trời
Sương mù u ám khắp nơi nơi.
Biển Đông sóng vọt cá kình sợ
Rừng núi cây nghiêng hổ rụng rời
Buôn bán thuyền bè nay vắng ngắt,
Đông vui phố xá tịnh không người
Quốc vương vội vàng lui nội tẩm
Văn võ lanh chân cũng biến thôi,
Lầu cao ngũ phượng long chân móng
Điện ngọc nghìn năm cũng đổ rồi.
Trận gió do Trư Bát Giới gây ra:
Khởi sơ thì vi vi đãng đãng, hướng hậu lai miểu miểu mang mang.
Vi vi đãng đãng càn khôn đại, miểu miểu mang mang vô trở ngại.
Điêu hoa chiết liễu thắng tai ma, đảo thụ tồi lâm như bạt thái.
Phiên giang giảo hải quỷ thần sầu, liệt thạch băng sơn thiên địa quái.
Hàm hoa mi lộc thất lai tung, trích quả viên hầu mê tại ngoại.
Thất tằng thiết tháp xâm phật đầu, bát diện tràng phiên thương bảo cái.
Kim lương ngọc trụ khởi căn dao, phòng thượng ngõa phi như yến khối.
Cử trạo sao công hứa nguyện tâm, khai thuyền mang bả trư dương tái.
Đương phường thổ địa khí từ đường, tứ hải long vương triêu thượng bái.
Hải biên chàng tổn dạ xoa thuyền, trường thành quát đảo bán biên tắc.
起初時微微蕩蕩，向後來渺渺茫茫。
微微蕩蕩乾坤大，渺渺茫茫無阻礙。
凋花折柳勝揌麻，倒樹摧林如拔菜。
翻江攪海鬼神愁，裂石崩山天地怪。
啣花糜鹿失來蹤，摘果猿猴迷在外。
七層鐵塔侵佛頭，八面幢幡傷寶蓋。
金梁玉柱起根搖，房上瓦飛如燕塊。
舉棹梢公許願心，開船忙把豬羊賽。
當坊土地棄祠堂，四海龍王朝上拜。
海邊撞損夜叉船，長城刮倒半邊塞。
Lúc đầu nhè nhẹ gió đưa,
Về sau nổi lốc mịt mờ mênh mang.
Lung lay chấn động càn khôn,
Bụi tung mù mịt không gian vô cùng.
Hoa rơi liễu đổ một vùng,
Rừng cây nghiêng ngả lật từng gốc cây.
Sóng biển lật, đá cát bay,
Quỷ thần sầu thảm, lung lay đất trời
Hươu nai quên cả lối rồi,
Vượn đang hái quả, ôi thôi mất hồn.
Bảy tầng tháp sắt Phật run,
Tràng phan tấm mặt, rách bươm lọng vàng.
Cột vàng trụ ngọc ngả nghiêng,
Ngói bay loạn xị, như chim lìa đàn.
Lái đò vội vã xuống thuyền,
Chèo đi lánh nạn cùng đàn lợn dê.
Thổ thần bỏ cả miếu thờ,
Long vương bốn biển lạy thưa Ngọc hoàng,
Thuyền bè ngoài biển vỡ tan,
Biên cương thổi đổ một bên Trường Thành.
Trận gió do tướng tiên phong của quái Hoàng Phong gây ra:
Nguy nguy đãng đãng táp phiêu phiêu, miểu miểu mang mang xuất bích tiêu.
Quá lĩnh chích văn thiên thụ hống, nhập lâm đãn kiến vạn can dao.
Ngạn biên bãi liễu liên căn động, viên nội xuy hoa đái diệp phiêu.
Thu võng ngư chu giai khẩn lãm, lạc bồng khách đĩnh tận phao miêu.
Đồ bán chinh phu mê thất lộ, sơn trung tiều tử đam nan thiêu.
Tiên quả lâm gian hầu tử tán, kỳ hoa tùng nội lộc nhi đào.
Nhai tiền cối bách khỏa khỏa đảo, giản hạ tùng hoàng diệp diệp điêu.
Bá thổ dương trần sa bính bính, phiên giang giảo hải lãng đào đào.
巍巍蕩蕩颯飄飄，渺渺茫茫出碧霄。
過嶺只聞千樹吼，入林但見萬竿搖。
岸邊擺柳連根動，園內吹花帶葉飄。
收網漁舟皆緊纜，落篷客艇盡拋錨。
途半征夫迷失路，山中樵子擔難挑。
仙果林間猴子散，奇花叢內鹿兒逃。
崖前檜柏顆顆倒，澗下松篁葉葉凋。
播土揚塵沙迸迸，翻江攪海浪濤濤。
Ào ào cuồn cuộn bay tung
Mù mù mịt mịt chín tầng trời xanh.
Qua đèo cây rít ầm ầm.
Rừng sâu cây cối đổ nằm đông tây.
Bên bờ gốc liễu lung lay,
Hoa trong vườn rụng lá bay xạc xào.
Thuyền chài thu lưới buộc vào,
Thuyền khách buồm hạ, buông neo vững vàng
Người đi chẳng thấy mặt đường,
Tiều phu gánh củi hãi hùng dừng chân. Vượn trong rừng quả chạy tan,
Hươu trong bụi cỏ hoang mang trốn rồi.
Vách non quả lộp bộp rơi,
Dưới khe tùng trắc lá sôi ào ào.
Cát bay đá lở đất nhào,
Sông nghiêng biển lật sóng trào vút lên.
Trận gió do yêu quái chuột lông vàng gây ra:
Lãnh lãnh sưu sưu thiên địa biến, vô ảnh vô hình hoàng sa toàn.
xuyên lâm chiết lĩnh đảo tùng mai, bá thổ dương trần băng lĩnh điếm.
hoàng hà lãng bát triệt để hồn, tương giang thủy dũng phiên ba chuyển.
bích thiên chấn động đấu ngưu cung, tranh ta quát đảo sâm la điện.
ngũ bách la hán nháo huyên thiên, bát đại kim cương tề nhượng loạn.
văn thù tẩu liễu thanh mao sư, phổ hiền bạch tượng nan tầm kiến.
chân vũ quy xà thất liễu quần, tử đồng loa tử phiêu kỳ xiếm.
hành thương hảm khiếu cáo thương thiên, sao công bái hứa chư bàn nguyện.
yên ba tính mệnh lãng trung lưu, danh lợi tàn sinh tùy thủy bạn.
tiên sơn động phủ hắc du du, hải đảo bồng lai hôn ám ám.
lão quân nan cố luyện đan lô, thọ tinh thu liễu long tu phiến.
vương mẫu chính khứ phó bàn đào, nhất phong xuy loạn quần yêu xuyến.
nhị lang mê thất quán châu thành, na trá nan thủ hạp trung kiếm.
thiên vương bất kiến thủ tâm tháp, lỗ ban điếu liễu kim đầu toản.
lôi âm bảo khuyết đảo tam tằng, triệu châu thạch kiều băng lưỡng đoạn.
nhất luân hồng nhật đãng vô quang, mãn thiên tinh đấu giai hôn loạn.
nam sơn điểu vãng bắc sơn phi, đông hồ thủy hướng tây hồ mạn.
thư hùng sách đối bất tương hô, tử mẫu phân ly nan khiếu hoán.
long vương biến hải hoa dạ xoa, lôi công đáo xử tầm thiểm điện.
thập đại diêm vương mịch phán quan, địa phủ ngưu đầu truy mã diện.
giá phong xuy đảo phổ đà sơn, quyển khởi quan âm kinh nhất quyển.
bạch liên hoa tá hải biên phi, xuy đảo bồ tát thập nhị viện.
bàn cổ chí kim tằng kiến phong, bất tự giá phong lai bất thiện.
hốt lạt lạt, càn khôn hiểm bất tạc băng khai, vạn lý giang sơn đô thị chiến.
冷冷颼颼天地變，無影無形黃沙旋。
穿林折嶺倒松梅，播土揚塵崩嶺坫。
黃河浪潑徹底渾，湘江水湧翻波轉。
碧天振動斗牛宮，爭些刮倒森羅殿。
五百羅漢鬧喧天，八大金剛齊嚷亂。
文殊走了青毛獅，普賢白象難尋見。
真武龜蛇失了群，梓橦騾子飄其韂。
行商喊叫告蒼天，梢公拜許諸般願。
煙波性命浪中流，名利殘生隨水辦。
仙山洞府黑攸攸，海島蓬萊昏暗暗。
老君難顧煉丹爐，壽星收了龍鬚扇。
王母正去赴蟠桃，一風吹亂裙腰釧。
二郎迷失灌州城，哪吒難取匣中劍。
天王不見手心塔，魯班吊了金頭鑽。
雷音寶闕倒三層，趙州石橋崩兩斷。
一輪紅日蕩無光，滿天星斗皆昏亂。
南山鳥往北山飛，東湖水向西湖漫。
雌雄拆對不相呼，子母分離難叫喚。
龍王遍海找夜叉，雷公到處尋閃電。
十代閻王覓判官，地府牛頭追馬面。
這風吹倒普陀山，捲起觀音經一卷。
白蓮花卸海邊飛，吹倒菩薩十二院。
盤古至今曾見風，不似這風來不善。
唿喇喇，乾坤險不炸崩開，萬里江山都是顫。
Ào ào trời đất đổi thay,
Mịt mù cơn lốc tung bay một vùng.
Xuyên rừng vặn gốc mai, tùng,
Gặp núi chắn lại bụi tung khắp trời.
Hoàng Hà sóng cuộn nơi nơi,
Tương Giang nước réo như sôi ào ào.
Trời xanh cung Đẩu lao đao,
Điện Sâm La suýt đổ nhào sụp luôn.
Năm trăm La Hán hét vang,
Kim Cương tám vị hoảng hồn kêu la.
Sư tử xanh bỏ Văn Thù,
Phổ Hiền voi trắng bỏ đi khó tìm.
Rắn rùa Trấn Võ chạy tan,
Tử Đồng lừa họ yên cương bay vèo.
Thương nhân sợ hãi kêu trời,
Chủ thuyền sì sụp lựa lời kêu van.
Giữa dòng tính mạng khó toàn,
Lợi danh kiếm chác lang thang sông hồ.
Núi tiên động phủ tối mò
Bồng Lai hải đảo như lò tối om.
Lão Quân không thể luyện đơn,
Thọ Tinh cũng chịu, quạt rồng cất luôn.
Vương Mẫu đi dự hội tiên,
Một cơn gió thổi áo xiêm trễ tràng.
Nhị Lang lạc lối Quán Giang,
Na Tra khó giữ kiếm vàng một khi.
Thiên vương chẳng thấy tháp gì,
Lỗ Ban tuột mất kim kia nạm vàng
Điện Lôi Âm đổ ba tầng,
Triệu Châu cầu đá hai phần lật tung.
Vầng hồng xám xịt mông lung,
Khắp trời tinh tú mịt mùng lung lay.
Núi nam chim vội vàng bay,
Nước hồ đông chảy hồ tây từ từ.
Đực cái chẳng dám hẹn hò,
Mẹ con thất lạc bao giờ thấy nhau.
Dạ Xoa, Long Vương tìm đâu?
Lôi công khắp chốn thấy đâu chớp nhoàng
Mười Diêm Vương tìm phán quan,
Đầu trâu mặt ngựa vội vàng tìm nhau.
Núi Phổ Đà đổ còn đâu
Kinh Quan Âm cũng theo nhau bay vù.
Hoa sen trắng cũng bay đi,
Mười hai chùa núi Phổ Đà đổ luôn,
Kể từ Bàn Cổ chí kim,
Chưa từng thấy gió độc hơn gió này.
Ù ù trời đất như xay,
Muôn dặm sông núi hồn bay rụng rời.
Trận cuồng phong do Ngộ Không gây ra làm chết đám thợ săn ở núi Hoa Quả:
Dương trần bá thổ, đảo thụ tồi lâm. hải lãng như sơn tủng, hồn ba vạn điệp xâm. càn khôn hôn đãng đãng, nhật nguyệt ám trầm trầm. nhất trận dao tùng như hổ khiếu, hốt nhiên nhập trúc tự long ngâm. vạn khiếu nộ hào thiên y khí, phi sa tẩu thạch loạn thương nhân.
揚塵播土，倒樹摧林。海浪如山聳，渾波萬疊侵。乾坤昏蕩蕩，日月暗沉沉。一陣搖松如虎嘯，忽然入竹似龍吟。萬竅怒號天噫氣，飛砂走石亂傷人。
Bụi bay tung khắp đất,
Cây đổ chỏng khắp rừng.
Sóng biển cao như núi,
Nước cuộn dâng muôn tầng.
Đất trời đen kìn kịt,
Nhật nguyệt tối sầm sầm.
Hổ gầm – gió lướt tùng nghiêng ngả, Rồng thét – mưa bay trúc bật tung. Muôn hốc rít gào trời nổi giận,
Cát bay đá lở chết phường săn.
Trận gió lốc do Hồng Hài Nhi gây ra:
Đào đào nộ quyển thủy vân tinh, hắc khí đằng đằng bế nhật minh.
Lĩnh thụ liên căn thông bạt tận, dã mai đái cán tất giai bình.
Hoàng sa mê mục nhân nan tẩu, quái thạch thương tàn lộ chẩm bình.
Cổn cổn đoàn đoàn bình địa ám, biến sơn cầm thú phát hao thanh.
淘淘怒捲水雲腥，黑氣騰騰閉日明。
嶺樹連根通拔盡，野梅帶幹悉皆平。
黃沙迷目人難走，怪石傷殘路怎平。
滾滾團團平地暗，遍山禽獸發哮聲。
Gió nổi ào ào thổi bạt mây,
Khí đen cuồn cuộn tựa đêm dày.
Cây non bật gốc nằm nghiêng ngả.
Cổ thụ phăng cành rắc đó đây.
Cát bốc mịt mù nhìn chẳng được.
Đá bay loạn xạ bước sao đây?
Đất bằng rung chuyển và tăm tối.
Chim thú kêu la rống gọi bầy.
Trận cuồng phong do yêu quái Đà Long ở sông Hắc Thủy gây ra:
Đương không nhất phiến pháo vân khởi, trung lưu thiên tằng hắc lãng cao.
Lưỡng ngạn phi sa mê nhật sắc, tứ biên thụ đảo chấn thiên hào.
Phiên giang giảo hải long thần phạ, bá thổ dương trần hoa mộc điêu.
Hô hô hưởng nhược xuân lôi hống, trận trận hung như ngạ hổ hao.
Giải miết ngư hà triêu thượng bái, phi cầm tẩu thú thất oa sào.
Ngũ hồ thuyền hộ giai tao nan, tứ hải nhân gia mệnh bất lao.
Khê nội ngư ông nan bả câu, hà gian sao tử chẩm xanh cao?
Yết ngõa phiên chuyên phòng ốc đảo, kinh thiên động địa thái sơn dao.
當空一片炮雲起，中溜千層黑浪高。
兩岸飛沙迷日色，四邊樹倒振天號。
翻江攪海龍神怕，播土揚塵花木凋。
呼呼響若春雷吼，陣陣兇如餓虎哮。
蟹鱉魚蝦朝上拜，飛禽走獸失窩巢。
五湖船戶皆遭難，四海人家命不牢。
溪內漁翁難把鉤，河間梢子怎撐篙？
揭瓦翻磚房屋倒，驚天動地泰山搖。
Không trung tiếng sấm nổ vang lừng Cuồn cuộn sóng đen ngút giữa dòng
Cát bốc đôi bờ trời tối mịt
Cây nhào bốn phía đất mông lung
Sóng nghiêng bể dốc thần long sợ
Đất cuốn bụi bay cỏ nát tung
Trận trận thét gào con hổ đói
Cơn cơn giòn giã sấm qua dòng
Ba ba cua cá cầu thoát nạn
Cầm thú chim muông trốn động cùng
Dân chúng năm hồ e khó sống
Thuyền bè bốn bể chẳng yên chung
Ngư ông không thể câu trong suối
Bác chài khôn bủa lưới ngoài sông
Gạch vỡ ngói bay nhà đổ cả
Kinh thiên động địa Thái Sơn rung
Trận gió do yêu tinh Thỏ ngọc gây ra:
Xuân phong đãng đãng,
Thu khí tiêu tiêu.
Xuân phong đãng đãng quá viên lâm, thiên hoa bãi động;
Thu khí tiêu tiêu lai cấm uyển, vạn diệp phiêu dao.
Quát chiết mẫu đan khi hạm hạ,
Xuy oai thược dược ngọa lan biên.
Chiểu ngạn phù dung loạn hám,
Đài cơ cúc nhị phô đôi.
Hải đường vô lực đảo trần ai,
Mân côi hữu hương miên dã cảnh.
Xuân phong xuy chiết kỵ hà đình,
Đông tuyết áp oai mai nộn nhị.
Thạch lưu hoa biện, loạn lạc tại nội viện đông tây;
Ngạn liễu chi điều, tà thùy tại hoàng cung nam bắc.
Hảo hoa phong vũ nhất tiêu cuồng,
Vô số tàn hồng phô địa cẩm.
春風蕩蕩，秋氣瀟瀟。春風蕩蕩過園林，千花擺動；秋氣瀟瀟來禁苑，萬葉飄搖。刮折牡丹攲檻下，吹歪芍藥臥欄邊。沼岸芙蓉亂撼，臺基菊蕊鋪堆。海棠無力倒塵埃，玫瑰有香眠野境。春風吹折芰荷楟，冬雪壓歪梅嫩蕊。石榴花瓣，亂落在內院東西；岸柳枝條，斜垂在皇宮南北。好花風雨一宵狂，無數殘紅鋪地錦。
Gió xuân dào dạt,
Hơi thu hắt hiu.
Gió xuân dào dạt thổi non ngàn, trăm hoa lay động;
Hơi thu hắt hiu vào vườn ngự, muôn lá đung đưa.
Bẻ gẫy mẫu đơn trước thềm hoa,
Thổi bay thược dược bên lầu ngọc.
Ven hồ phù dung gãy gục,
Bên đài nhụy cúc tả tơi.
Hải đường rũ rượi cánh hoa rơi,
Mai khôi ngát hương nom buồn rượi.
Gió xuân thổi gẫy sen ngoài nội.
Tuyết đông đè oặt nụ mai non.
Thạch lựu đỏ lòe rụng đầy sân,
Ngự liễu ngả nghiêng bên cung điện.
Một đêm mưa gió trăm hoa rụng,
Vô số cánh hồng trải gấm phơi.
Trận gió do yêu tinh chuột lông trắng gây ra:
Hắc vụ già thiên ám, sầu vân chiếu địa hôn. Tứ phương như bát mặc, nhất phái điện trang hồn. Tiên quát thì dương trần bá thổ, thứ hậu lai đảo thụ tồi lâm. Dương trần bá thổ tinh quang hiện, đảo thụ tồi lâm nguyệt sắc hôn. Chích quát đắc: Thường Nga khẩn bão toa la thụ, ngọc thỏ đoàn đoàn hoa dược bồn; Cửu Diệu tinh quan giai bế hộ, tứ hải Long Vương tận yểm môn; miếu lý thành hoàng mịch tiểu quỷ, không trung tiên tử chẩm đằng vân; địa phủ diêm la tầm mã diện, phán quan loạn bào cản đầu cân. Quát động Côn Lôn đỉnh thượng thạch, quyển đắc giang hồ ba lãng hỗn.
黑霧遮天暗，愁雲照地昏。四方如潑墨，一派靛妝渾。先刮時揚塵播土，次後來倒樹摧林。揚塵播土星光現，倒樹摧林月色昏。只刮得：嫦娥緊抱梭羅樹，玉兔團團找藥盆；九曜星官皆閉戶，四海龍王盡掩門；廟裡城隍覓小鬼，空中仙子怎騰雲；地府閻羅尋馬面，判官亂跑趕頭巾。刮動崑崙頂上石，捲得江湖波浪混。
Hắc khí trùm trời rộng,
Mây sầu kín đất dầy.
Bốn phía như mực giây,
Một giải non xám ngắt.
Thoạt đầu bụi cát bốc mờ mịt,
Lát sau cây ngàn đổ ngổn ngang.
Cây ngàn đổ thảm đạm vầng trăng,
Bụi cát bốc âm u tinh tú,
Ôm chặt gốc cây Hằng Nga sợ,
Giữ ghì chậu thuốc ngọc thỏ lo.
Cửu diệu tinh quan đóng chặt cửa chẳng ra.
Tứ hải Long Vương cổng cài then chốt
Trong miếu thành hoàng tìm quỷ rối rít
Tầng không tiên tử sợ chẳng cưỡi mây.
Quỷ mặt ngựa trốn Diêm Vương nào hay,
Phán quan tìm lâu la chạy quanh quẩn
Đỉnh Côn Luân đá bay cuồn cuộn,
Mặt sông hồ sóng nước vọt cao.
Trận gió do con yêu quái núi Thất Tuyệt gây ra:
Đảo thụ tồi lâm lang hổ ưu, bá giang giảo hải quỷ thần sầu.
Hiên phiên hoa nhạc tam phong thạch, đề khởi càn khôn tứ bộ châu.
Thôn xá nhân gia giai bế hộ, mãn trang nhi nữ tận tàng đầu.
Hắc vân mạc mạc già tinh hán, đăng hỏa vô quang biến địa u.
倒樹摧林狼虎憂，播江攪海鬼神愁。
掀翻華岳三峰石，提起乾坤四部洲。
村舍人家皆閉戶，滿莊兒女盡藏頭。
黑雲漠漠遮星漢，燈火無光遍地幽。
Rừng cây đổ rạp hùm la,
Dốc sông lật biển thần ma kinh hoàng.
Ba lần Hoa Nhạc đổ ngang,
Bốn chân trời đất cát vàng bụi tung.
Nhà nhà đóng cửa ngồi trong,
Xóm thôn trai gái tìm vùng lánh thân.
Trời cao gió cuộn mây vần,
Lửa đèn tắt ngấm, thôn dân tối mò!
Trận cuồng phong do lũ âm ma muốn cướp kinh văn gây ra:
Nhất trận phong, càn khôn bá đãng;
Nhất thanh lôi, chấn động sơn xuyên.
Nhất cá thiểm, toản vân phi hỏa;
Nhất thiên vụ, đại địa già mạn.
Phong khí hô hào, lôi thanh kích liệt.
Thiểm xế hồng tiêu, vụ mê tinh nguyệt.
Phong cổ đích sa trần phác diện,
Lôi kinh đích hổ báo tàng hình.
Thiểm hoảng đích phi cầm khiếu táo,
Vụ mạn đích thụ mộc vô tung.
Na phong giảo đắc cá Thông Thiên Hà ba lãng phiên đằng,
Na lôi chấn đắc cá Thông Thiên Hà ngư long tang đảm.
Na thiểm chiếu đắc cá Thông Thiên Hà triệt để quang minh,
Na vụ cái đắc cá Thông Thiên Hà ngạn nhai hôn thảm.
Hảo phong, đồi sơn liệt thạch tùng hoàng đảo.
Hảo lôi, kinh chập thương nhân uy thế hào.
Hảo thiểm, lưu thiên chiếu dã kim xà tẩu.
Hảo vụ, hỗn hỗn mạn không tế cửu tiêu.
一陣風，乾坤播蕩；
一聲雷，振動山川。
一個熌，鑽雲飛火；
一天霧，大地遮漫。
風氣呼號，雷聲激烈。
熌掣紅銷，霧迷星月。
風鼓的沙塵撲面，
雷驚的虎豹藏形。
熌晃的飛禽叫噪，
霧漫的樹木無蹤。
那風攪得個通天河波浪翻騰，
那雷振得個通天河魚龍喪膽。
那熌照得個通天河徹底光明，
那霧蓋得個通天河岸崖昏慘。
好風，頹山烈石松篁倒。
好雷，驚蟄傷人威勢豪。
好熌，流天照野金蛇走。
好霧，混混漫空蔽九霄。
Một trận gió lung lay đất trời,
Một tiếng sấm núi sông chấn động. Chớp lằng nhằng mây đen cuồn cuộn,
Trời tối sầm đất rộng mông lung.
Tiếng sấm dậy ì ầm,
Tiếng gió gào rin rít.
Chớp rạch trời nhằng nhịt,
Mù che kín sao trời.
Gió cuốn bụi bay thốc mặt người,
Sấm nổi hổ báo run lẩn trốn.
Chim rừng nháo nhác bay tán loạn,
Mù giăng nhìn chẳng thấy cây rừng.
Sóng sông Thông Thiên cuồn cuộn trào dâng,
Cá sông Thông Thiên hoảng hồn sợ hãi.
Ánh chớp soi đáy sông mông mênh đỏ rực,
Mây che bờ Thông Thiên tăm tối mịt mùng.
Gió gớm ghê! Đá lở nghiêng rừng,
Sấm khủng khiếp! Côn trùng nằm nép.
Chớp loang loáng – rắn vàng nhằng nhịt,
Mù dăng dăng vũ trụ tối đen.
Trận gió âm do thần Dạ Du gây ra:
Tích tích tiêu tiêu, phiêu phiêu đãng đãng. Tích tích tiêu tiêu phi lạc diệp, phiêu phiêu đãng đãng quyển phù vân. Mãn thiên tinh đấu giai hôn muội, biến địa trần sa tận sái phân. Nhất trận gia mãnh, nhất trận gia thuần. Thuần thì tùng trúc xao thanh vận, mãnh xử giang hồ ba lãng hồn; quát đắc na sơn điểu nan tê thanh ngạnh ngạnh, hải ngư bất định khiêu phún phún; đông tây quán các môn song thoát, tiền hậu lang phòng thần quỷ sân; phật điện hoa bình xuy đọa địa, lưu ly dao lạc tuệ đăng hôn; hương lô khi đảo hương hôi bính, chúc giá oai tà chúc diễm yên. Tràng phan bảo cái đô dao sách, chung cổ lâu đài hám động căn.
淅淅瀟瀟，飄飄蕩蕩。淅淅瀟瀟飛落葉，飄飄蕩蕩捲浮雲。滿天星斗皆昏昧，遍地塵沙盡灑紛。一陣家猛，一陣家純。純時松竹敲清韻，猛處江湖波浪渾；刮得那山鳥難棲聲哽哽，海魚不定跳噴噴；東西館閣門窗脫，前後廊房神鬼瞋；佛殿花瓶吹墮地，琉璃搖落慧燈昏；香爐攲倒香灰迸，燭架歪斜燭焰煙。幢幡寶蓋都搖拆，鐘鼓樓臺撼動根。
Ào ào lá rụng tả tơi,
Thét gào thổi bạt mây trời phăng phăng.
Trời cao tinh tú tối sầm,
Đất bằng cát đá ầm ầm tung bay.
Trúc, tùng nghiêng ngả đông tây,
Sông hồ cuồn cuộn sóng đầy sóng vơi.
Chim ngàn lìa tổ kêu trời.
Cá biển sợ hãi nhẩy ngoi ầm ầm.
Cửa sổ lầu gác bật tung,
Quỷ thần sau trước giật mình thất kinh.
Lọ hoa điện phật đổ kềnh.
Đèn lưu li vỡ xa gần tối om.
Bát nhang cũng đổ vỡ tan.
Cây nến chơ chỏng lửa tàn khói buông,
Tràng phan lọng báu rách bươm,
Lầu chuông gác trống rung lên ầm ầm.
Trận bụi cát vàng do các vị La Hán tạo ra khi rắc Kim Đơn Sa xuống trước cửa động Kim Đâu:
Tự vụ như yên sơ tán mạn, phân phân ải ải hạ thiên nhai. Bạch mang mang, đáo xử mê nhân nhãn; hôn mạc mạc, phi thì hoa lộ soa. Đả sài đích tiều tử thất liễu bạn, thải dược đích tiên đồng bất kiến gia. Tế tế khinh phiêu như mạch diện, thô thô phiên phục tự chi ma. Thế giới mông lung sơn đỉnh ám, trường không mê một thái dương già. Bất bỉ hiêu trần tùy tuấn mã, nan ngôn khinh nhuyễn sấn hương xa. Thử sa bản thị vô tình vật, cái địa già thiên bả quái nã. Chích vi yêu ma xâm chính đạo, A La phụng pháp sính hào hoa. Thủ trung tựu hữu minh châu hiện, đẳng thì quát đắc nhãn sinh hoa.
似霧如煙初散漫，紛紛靄靄下天涯。白茫茫，到處迷人眼；昏漠漠，飛時找路差。打柴的樵子失了伴，採藥的仙童不見家。細細輕飄如麥麵，粗粗翻復似芝麻。世界朦朧山頂暗，長空迷沒太陽遮。不比囂塵隨駿馬，難言輕軟襯香車。此砂本是無情物，蓋地遮天把怪拿。只為妖魔侵正道，阿羅奉法逞豪華。手中就有明珠現，等時刮得眼生花。
Như mây như khói mờ trời đất
Lả tả trắng phau khắp mọi miền
Mờ mịt người nhìn hoa mắt sáng
Mê mẩn ai bước lạc đường quen
Tiều phu đốn củi khôn tìm bạn
Tiên đồng hái thuốc khó về yên
Nhè nhẹ nhỏ tinh như phấn rắc
Thô thô lả tả tựa nêm chèn
Thế giới mông lung mờ đỉnh núi
Đất trời u ám tối vầng dương
Trông giống bụi trần tung vó ngựa
Khác nào lụa mỏng lót xe hương
Vô tình là hạt Kim sa ấy
Đất trời che kín bắt Ma Vương
Chỉ tại yêu ma xâm chính đạo
A La vâng lệnh trổi oai cường
Trong tay một nắm minh châu ấy
Ném tới ai ai mắt khó tường.
Trận mây mù do Thôi Vân Đồng Tử và Bố Vụ Lang Quân giúp Ngộ Không cầu mưa ở nước Xa Trì:
Thôi Vân Đồng Tử, Bố Vụ Lang Quân. Thôi Vân Đồng Tử hiển thần uy, cốt đô đô xúc thạch thùy thiên; Bố Vụ Lang Quân thi pháp lực, nùng mạc mạc phi yên cái địa. Mang mang tam thị ám, nhiễm nhiễm lục nhai hôn. Nhân phong ly hải thượng, tùy vũ xuất côn lôn. Khoảnh khắc mạn thiên địa, tu du tế thế trần. Uyển nhiên như hỗn độn, bất kiến phượng lâu môn.
推雲童子，佈霧郎君。推雲童子顯神威，骨都都觸石垂天；佈霧郎君施法力，濃漠漠飛煙蓋地。茫茫三市暗，冉冉六街昏。因風離海上，隨雨出崑崙。頃刻漫天地，須臾蔽世塵。宛然如混沌，不見鳳樓門。
Thôi Vân đồng tử
Bố Vụ lang quân
Thôi Vân đồng tử trổ thần thông, mây kéo ùn ùn trời phủ kín
Bố Vụ lang quân khoe pháp lực, khói bay nồng nặc đất che trùm
Mênh mang chợ búa tối om om
Mù mịt phố phường đen kịt kịt
Gió bốc từ biển biếc
Mưa rơi tận Côn Lôn
Khoảnh khắc gió mưa tuôn
Phút giây tràn đất rộn
Khác nào thuở hỗn độn
Cửa lầu Phượng thấy đâu
Trận sương mù do con yêu tinh núi Nam Sơn gây ra:
Mạc mạc liên thiên ám, mông mông táp địa hôn.
Nhật sắc toàn vô ảnh, điểu thanh vô xử văn.
Uyển nhiên như hỗn độn, bàng phật tự phi trần.
Bất kiến sơn đầu thụ, na phùng thải dược nhân.
漠漠連天暗，濛濛匝地昏。
日色全無影，鳥聲無處聞。
宛然如混沌，彷彿似飛塵。
不見山頭樹，那逢採藥人。
Cuồn cuộn đen trời rộng
Mênh mang tối đất dày
Mặt trời chẳng dám soi
Chim chóc thấy im ắng
Mịt mờ thuở hỗn độn
Phảng phất bụi tung bay
Chẳng thấy núi thấy cây
Chẳng thấy người hái thuốc.
Trận mù vàng hào quang do yêu tinh rết Bách Nhãn Ma Quân phóng ra:
Sâm sâm hoàng vụ, diễm diễm kim quang. Sâm sâm hoàng vụ, lưỡng biên hiếp hạ tự phún vân; diễm diễm kim quang, thiên chích nhãn trung như phóng hỏa. Tả hữu khước như kim dũng, đông tây do tự đồng chung. Thử nãi yêu tiên thi pháp lực, đạo sĩ hiển thần thông: Hoảng nhãn mê thiên già nhật nguyệt, tráo nhân bạo táo khí mông lung; bả cá Tề Thiên Tôn Đại Thánh, khốn tại kim quang hoàng vụ trung.
森森黃霧，艷艷金光。森森黃霧，兩邊脅下似噴雲；艷艷金光，千隻眼中如放火。左右卻如金桶，東西猶似銅鐘。此乃妖仙施法力，道士顯神通：幌眼迷天遮日月，罩人爆燥氣朦朧；把個齊天孫大聖，困在金光黃霧中。
Mù vàng cuồn cuộn,
Chói lọi hào quang.
Mù vàng cuồn cuộn, hai bên kẽ nách tựa mây đùn;
Chói lọi hào quang, nghìn con mắt rực như phóng lửa.
Bên phải trái hệt thùng vàng rực rỡ
Phía đông tây chuông đồng đỏ sáng choang
Đó là yêu tiên trổ phép thần thông
Đó là đạo sĩ khoe pháp lực
Lóe mắt sầm trời che nhật nguyệt
Trùm người khí nóng đốt mông lung
Vây hãm trọn Tề Thiên Đại Thánh vào trong
Một đám mù vàng hào quang rực rỡ.
Luồng khói độc do bảo bối hột nhạc vàng của yêu tinh sấu (Trại Thái Tuế) gây ra:
Hỏa quang bính vạn điểm kim đăng, hỏa diễm phi thiên điều hồng hồng. Na yên bất thị táo đồng yên, bất thị thảo mộc yên, yên khước hữu ngũ sắc: thanh hồng bạch hắc hoàng. Huân trứ Nam Thiên môn ngoại trụ, liệu trứ Linh Tiêu điện thượng lương. Thiêu đắc na oa trung tẩu thú liên bì lạn, lâm nội phi cầm vũ tận quang. Đãn khán giá yên như thử ác, chẩm nhập thâm sơn phục quái vương?
火光迸萬點金燈，火焰飛千條紅虹。那煙不是灶筩煙，不是草木煙，煙卻有五色：青紅白黑黃。燻著南天門外柱，燎著靈霄殿上梁。燒得那窩中走獸連皮爛，林內飛禽羽盡光。但看這煙如此惡，怎入深山伏怪王？
Ánh lửa rực nghìn cây đèn đỏ,
Ngọn lửa bay vạn ngọn cầu vồng
Khói đây chẳng khỏi khói lò hồng
Càng không phải khói rơm khói củi
Thứ khói này ẩn màu ma quái,
Đủ màu xanh đỏ, trắng vàng đen.
Hun cột ngoài chống cửa Nam Thiên,
Đốt cháy chụi cả Linh Tiêu điện.
Thú dữ trong rừng xém hết lông
Nhìn đám khói ngùn ngụt bốc xông,
Ai dám vào hang sâu bắt quái!
Luồng cát mù mịt do bảo bối hột nhạc vàng của yêu tinh sấu (Trại Thái Tuế) gây ra:
Phân phân ai ai biến thiên nhai, đặng đặng hồn hồn đại địa già.
Tế trần đáo xử mê nhân mục, thô hôi mãn cốc cổn chi ma.
Thải dược tiên đồng mê thất bạn, đả sài tiều tử một tầm gia.
Thủ trung tựu hữu minh châu hiện, thì gian quát đắc nhãn sinh hoa.
紛紛絯絯遍天涯，鄧鄧渾渾大地遮。
細塵到處迷人目，粗灰滿谷滾芝麻。
採藥仙僮迷失伴，打柴樵子沒尋家。
手中就有明珠現，時間刮得眼生花。
Cuồn cuộn tít tận chân trời,
Mịt mù cát bốc khắp nơi xa gần.
Bụi bay phủ kín quanh thân,
Tro bay loạn xị thêm phần tối bưng.
Tiên đồng hái thuốc long đong,
Tiều phu kiếm củi tay không trở về.
Tay dù cầm ngọc sáng lòa,
Bụi bay thế ấy mắt kia cũng hàng.
Trận mưa giải hạn hán cho quận Phượng Tiên:
Mạc mạc nùng vân, mông mông hắc vụ. Lôi xa oanh oanh, thiểm điện chước chước. Cổn cổn cuồng phong, tông tông sậu vũ. Sở vị nhất niệm hồi thiên, vạn dân mãn vọng. Toàn khuy đại thánh thi nguyên vận, vạn lý giang sơn xử xử âm. Hảo vũ khuynh hà đảo hải, tế dã mê không. Diêm tiền thùy bộc bố, song ngoại hưởng linh lung. Vạn hộ thiên môn nhân niệm phật, lục nhai tam thị thủy lưu hồng. Đông tây hà đạo điều điều mãn, nam bắc khê loan xử xử thông. Cảo miêu đắc nhuận, khô mộc hồi sinh. Điền trù ma mạch thịnh, thôn bảo đậu lương thăng. Khách lữ hỉ thông phiến mại, nông phu ái nhĩ vân canh. Tòng kim thử tắc đa điều sướng, tự nhiên giá sắc đắc phong đăng. Phong điều vũ thuận dân an lạc, hải yến hà thanh hưởng thái bình.
漠漠濃雲，濛濛黑霧。雷車轟轟，閃電灼灼。滾滾狂風，淙淙驟雨。所謂一念回天，萬民滿望。全虧大聖施元運，萬里江山處處陰。好雨傾河倒海，蔽野迷空。簷前垂瀑布，窗外響玲瓏。萬戶千門人念佛，六街三市水流洪。東西河道條條滿，南北溪灣處處通。槁苗得潤，枯木回生。田疇麻麥盛，村堡荳糧升。客旅喜通販賣，農夫愛爾耘耕。從今黍稷多條暢，自然稼穡得豐登。風調雨順民安樂，海晏河清享太平。
Mây xám kéo ùn ùn
Mù đen chăng dày đặc
Xe sấm chạy ầm ầm
Chớp rạch lòe nhằng nhịt
Cuồng phong thổi ào ào
Mưa nặng bay dào dạt.
Thế mới gọi là:
Nghĩ thiện trời ứng theo
Muôn dân mong tha thiết
Ấy do Đại Thánh trổ thần thông
Muôn dặm núi sông tối mù mịt
Mưa rơi lật biển và dốc sông
Tuôn khắp đất trời nom mông lung..
Mưa rơi:
Trước thềm như thác đổ
Ngoài song gõ lanh canh
Muôn hộ nghìn nhà thảy niệm Phật
Phố phường chợ búa nước dâng dâng
Sông đông, suối tây đầy ăm ắp
Khe bắc, ngòi nam trắng mênh mang
Lúa mạ có nước xanh tốt
Cây cối được nước hồi sinh
Ruộng đồng ngũ cốc phơi phới
Xóm thôn hoa màu xanh xanh
Thương khách vui reo buôn bán
Nông phu cày cấy no đủ
Mùa màng trời giúp phong đàng
Mưa hòa gió thuận dân an lạc
Biển lặng sông trong hưởng thái bình.
Trận mưa do Long Vương giúp Ngộ Không cầu mưa ở nước Xa Trì:
Long thi hiệu lệnh, vũ mạn càn khôn. Thế như ngân hán khuynh thiên tiệm, tật tự vân lưu quá hải môn. Lâu đầu thanh tích tích, song ngoại hưởng tiêu tiêu. Thiên thượng ngân hà tả, nhai tiền bạch lãng thao. Tông tông như úng kiểm, cổn cổn tự bồn kiêu. Cô trang tương mạn ốc, dã ngạn dục bình kiều. Chân cá tang điền biến thương hải, siếp thì lục ngạn cổn ba đào. Thần long tạ thử lai tương trợ, đài khởi Trường Giang vọng hạ kiêu.
龍施號令，雨漫乾坤。勢如銀漢傾天塹，疾似雲流過海門。樓頭聲滴滴，窗外響瀟瀟。天上銀河瀉，街前白浪滔。淙淙如瓮撿，滾滾似盆澆。孤莊將漫屋，野岸欲平橋。真個桑田變滄海，霎時陸岸滾波濤。神龍藉此來相助，擡起長江望下澆。
Rồng thi hành hiệu lệnh
Tung mưa khắp đất trời
Thế như Ngân Hán đổ nghiêng rồi
Nhanh tựa mây trôi qua biển rộng
Trên nóc điện mưa rơi như phóng
Rào rào chảy giàn giụa qua sân
Trời cao lai láng sông ngân
Phố rộng mênh mông sóng trắng
Tong tong rơi vào chum nặng
Sầm sập chảy xuống vò to
Xóm vắng chìm nghỉm nóc nhà
Đồng không ngập tràn cầu bắc
Thật là “nương dâu thành bể biếc”
Phút giây đất phẳng nổi ba đào
Thần long đến giúp trổ tài cao
Dốc cả Trường Giang tuôn mặt đất
Cơn mưa do anh em Long Vương cùng các loài thủy tộc gây ra mong dập tắt lửa của Hồng Hài Nhi:
Tiêu tiêu sái sái, mật mật trầm trầm. Tiêu tiêu sái sái, như thiên biên trụy lạc tinh thần; mật mật trầm trầm, tự hải khẩu đảo huyền lãng cổn. Khởi sơ thì như quyền đại tiểu, thứ hậu lai úng bát bồn khuynh. Mãn địa kiêu lưu áp đỉnh lục, cao sơn tẩy xuất phật đầu thanh. Câu hác thủy phi thiên trượng ngọc, giản tuyền ba trướng vạn điều ngân. Tam xoa lộ khẩu khán khán mãn, cửu khúc khê trung tiệm tiệm bình. Giá cá thị Đường Tăng hữu nan thần long trợ, ban đảo thiên hà vãng hạ khuynh.
瀟瀟灑灑，密密沉沉。瀟瀟灑灑，如天邊墜落星辰；密密沉沉，似海口倒懸浪滾。起初時如拳大小，次後來甕潑盆傾。滿地澆流鴨頂綠，高山洗出佛頭青。溝壑水飛千丈玉，澗泉波漲萬條銀。三叉路口看看滿，九曲溪中漸漸平。這個是唐僧有難神龍助，扳倒天河往下傾。
Dào dào dạt dạt
Mịt mịt mờ mờ
Dào dào dạt dạt như sao lạc trên trời
Mịt mịt mờ mờ tựa sóng tung biển cả
Thoạt đầu mưa rơi bằng nắm đấm
Càng về sau, hạt mưa thêm đậm
Đỉnh non trôi đầu Phật xanh lè
Mặt đất cuốn cổ ngàn vô kể
Ngòi lạch, nước dâng cao nghìn trượng
Suối khe, sóng cuộn bạc muôn tầng
Ngã ba đường ăm ắp nước dâng
Suối chín khúc mênh mong trắng xóa
/////Đó chính là:
Đường Tăng gặp nạn thần long đỡ
Đem cả thiên hà đổ thế gian
Trận sấm chớp do Đặng Thiên Quân, Lôi Công và Điện Mẫu giúp Ngộ Không cầu mưa ở nước Xa Trì:
Lôi Công phấn nộ, Điện Mẫu sinh sân. Lôi Công phấn nộ, đảo kỵ hỏa thú hạ thiên quan; Điện Mẫu sinh sân, loạn xế kim xà ly đấu phủ. Hốt lạt lạt thi phích lịch, chấn toái liễu thiết xoa sơn; tích lịch lịch thiểm hồng tiêu, phi xuất liễu đông dương hải. Hô hô ẩn ẩn cổn xa thanh, diệp diệp hoàng hoàng phiêu đạo mễ. Vạn manh vạn vật tinh thần cải, đa thiếu côn trùng chập dĩ khai. Quân thần lâu thượng tâm kinh hãi, thương giả văn thanh đảm khiếp mang.
雷公奮怒，電母生嗔。雷公奮怒，倒騎火獸下天關；電母生嗔，亂掣金蛇離斗府。唿喇喇施霹靂，振碎了鐵叉山；淅瀝瀝閃紅綃，飛出了東洋海。呼呼隱隱滾車聲，燁燁煌煌飄稻米。萬萌萬物精神改，多少昆蟲蟄已開。君臣樓上心驚駭，商賈聞聲膽怯忙。
Lôi Công nổi giận
Điện Mẫu tức điên
Lôi Công nổi giận, cưỡi thú lửa thẳng xuống thiên quan
Điện Mẫu tức điên, rút rắn vàng tới ngay đầu phủ
Ầm ầm sấm nổ, sét đánh tan trái núi Thiết Xoa
Loang loáng chớp lòa, tia bay tận Đông Dương đại hải
Lộc cộc như xe chạy
Ầm ù tựa cối xay
Vạn vật nẩy mầm thấy cảnh đổi thay
Côn trùng mê ngủ cũng liền thức dậy
Vua tôi thót lòng kinh hãi
Buôn bán nghe hơi sợ run
Sấm chớp trên bầu trời quận Phượng Tiên:
Điện xế tử kim xà, lôi oanh quần chập hống. Huỳnh hoàng phi hỏa quang, phích lịch băng sơn động. Liệt khuyết mãn thiên minh, chấn kinh liên địa tung. Hồng tiêu nhất thiểm phát manh nha, vạn lý giang sơn đô hám động.
電掣紫金蛇，雷轟群蟄鬨。熒煌飛火光，霹靂崩山洞。列缺滿天明，震驚連地縱。紅銷一閃發萌芽，萬里江山都撼動。
Chớp rạch rắn vàng trườn
Sấm vang sâu rền rĩ
Ầm ĩ núi động đổ
Loang loáng ánh lửa bay
Ngoằn ngoèo sóng trời mây
Ùng oàng rung đất rộng
Muôn dặm núi sông đều cảm động
Lò hồng chớp lóe nảy mầm xanh.
Trận mưa tuyết do yêu quái sông Thông Thiên gây ra:
Đồng vân mật bố, thảm vụ trọng tẩm. Đồng vân mật bố, sóc phong lẫm lẫm hào không; thảm vụ trọng tẩm, đại tuyết phân phân cái địa. Chân cá thị: lục xuất hoa, phiến phiến phi quỳnh; thiên lâm thụ, chu chu đái ngọc. Tu du tích phấn, khoảnh khắc thành diêm. Bạch anh ca thất tố, hạo hạc vũ mao đồng. Bình thiêm ngô sở thiên giang thủy, áp đảo đông nam kỷ thụ mai. Khước tiện tự chiến thối ngọc long tam bách vạn, quả nhiên như bại lân tàn giáp mãn thiên phi. Na lý đắc đông quách lý, viên an ngọa, tôn khang ánh độc; canh bất kiến tử du chu, vương cung tệ, tô vũ xan chiên. Đãn chích thị kỷ gia thôn xá như ngân thế, vạn lý giang sơn tự ngọc đoàn. Hảo tuyết, liễu nhứ mạn kiều, lê hoa cái xá. Liễu nhứ mạn kiều, kiều biên ngư tẩu quải thoa y; lê hoa cái xá, xá hạ dã ông ổi cốt đốt. Khách tử nan cô tửu, thương đầu khổ mịch mai. Sái sái tiêu tiêu tài điệp kiều, phiêu phiêu đãng đãng tiễn nga y. Đoàn đoàn cổn cổn tùy phong thế, điệp điệp tằng tằng đạo lộ mê. Trận trận hàn uy xuyên tiểu mạc, sưu sưu lãnh khí thấu u vi. Phong niên tường thụy tòng thiên hàng, kham hạ nhân gian hảo sự nghi.
彤雲密佈，慘霧重浸。彤雲密佈，朔風凜凜號空；慘霧重浸，大雪紛紛蓋地。真個是：六出花，片片飛瓊；千林樹，株株帶玉。須臾積粉，頃刻成鹽。白鸚歌失素，皓鶴羽毛同。平添吳楚千江水，壓倒東南幾樹梅。卻便似戰退玉龍三百萬，果然如敗鱗殘甲滿天飛。那裡得東郭履，袁安臥，孫康映讀；更不見子猷舟，王恭幣，蘇武餐氈。但只是幾家村舍如銀砌，萬里江山似玉團。好雪，柳絮漫橋，梨花蓋舍。柳絮漫橋，橋邊漁叟掛蓑衣；梨花蓋舍，舍下野翁煨骨柮。客子難沽酒，蒼頭苦覓梅。灑灑瀟瀟裁蝶翹，飄飄蕩蕩剪鵝衣。團團滾滾隨風勢，疊疊層層道路迷。陣陣寒威穿小幙，颼颼冷氣透幽幃。豐年祥瑞從天降，堪賀人間好事宜。
Mây đen giăng kín,
Mù xám trùm dày.
Mây đen giăng kín, gió bấc rít tầng không;
Mù xám trùm dày, hoa tuyết tả tơi rơi kín đất.
Thực là:
Sáu tầng hoa, cánh cánh châu bay.
Nghìn cây núi, cành cành ngọc dát.
Phút giây tích góp,
Khoảnh khắc thành gò.
Vẹt trắng hót giọng rè,
Hạc vàng lông ủ rũ.
Thế tựa nghìn dòng sông Ngô Sở
Đông nam đè bẹp xuống cành mai,
Khác nào ba trăm vạn rồng ngọc thua chạy dài,
Vẩy róc vây tàn bay tung trời đất.
Tìm đâu thấy Đông Quách đứng, Viên An nằm, Tôn Khang ngồi đọc sách;
Càng không thấy thuyền Tử Du, tiền Vương Cung, Tô Vũ nuốt lông chiên.
Chỉ thấy xóm thôn trắng như bạc,
Núi sông muôn dặm ngọc long lanh.
Tuyết đẹp liễu phơi bông.
Mái nhà hoa lê trắng.
Bên cầu ông chài khoác tơi đứng.
Lão nông dưới mái sưởi cành khô,
Khách lạ mua rượu khó dò,
Người hầu tìm mơ không đặng.
Phần phật tả tơi cánh bướm trắng,
Ào ào rối nát áo lông ngan.
Cuồn cuộn theo gió rít bay tràn,
Lớp lớp tuyết rơi mở đường sá.
Từng trận gió hàn thêm buồn bã,
Từng cơn khí lạnh lật màn the.
Mùa tốt điềm lành trời giáng kia.
Đâu phải việc hay mừng dân chúng.
Sông Thông Thiên đóng băng:
Tuyết tích như sơn tủng, vân thu phá hiểu tình. Hàn ngưng sở tắc thiên phong sấu, băng kết giang hồ nhất phiến bình. Sóc phong lẫm lẫm, hoạt đống lăng lăng. Trì ngư ôi mật tảo, dã điểu luyến khô tra. Tắc ngoại chinh phu câu trụy chỉ, giang đầu sao tử loạn xao nha. Liệt xà phúc, đoạn điểu túc, quả nhiên băng sơn thiên bách xích. Vạn hác lãnh phù ngân, nhất xuyên hàn tẩm ngọc. Đông phương tự tín xuất cương tàm, bắc địa quả nhiên hữu thử quật. Vương tường ngọa, quang vũ độ, nhất dạ khê kiều liên để cố. Khúc chiểu kết lăng tằng, thâm uyên trọng điệp hộ. Thông thiên khoát thủy canh vô ba, hiểu khiết băng mạn như lục lộ.
雪積如山聳，雲收破曉晴。寒凝楚塞千峰瘦，冰結江湖一片平。朔風凜凜，滑凍棱棱。池魚偎密藻，野鳥戀枯槎。塞外征夫俱墜指，江頭梢子亂敲牙。裂蛇腹，斷鳥足，果然冰山千百尺。萬壑冷浮銀，一川寒浸玉。東方自信出僵蠶，北地果然有鼠窟。王祥臥，光武渡，一夜溪橋連底固。曲沼結凌層，深淵重疊沍。通天闊水更無波，皎潔冰漫如陸路。
Tuyết ngập cao như núi,
Mây tan trời xanh trong.
Rét ngưng hiên tái nghìn non quạnh,
Băng đóng sông hồ mặt trắng bong.
Gió bấc thổi căn cắt,
Khí lạnh bốc hơi xông.
Cá ao núp bờ cỏ,
Chim én chụi tổ nồng.
Ngoài đường chinh phu run cầm cập,
Bác chài đầu bến buốt thấu lòng.
Bụng rắn nứt,
Chân chim rời,
Quả thật núi non băng dầy nghìn thước.
Muôn khe như bạc nổi,
Trăm suối tựa cườm trong.
Đích thị tằm lạnh cứng phương đông,
Quả nhiên đất bắc có hang chuột. Vương Tường nằm, Quang Vũ vượt,
Một đêm nước cứng dưới chân cầu.
Tầng tầng băng đóng đáy ao sâu,
Lớp lớp băng dầy nơi vực thẳm.
Thông Thiên mênh mông êm sóng lắm,
Đóng băng trắng xóa tựa đường đi.
_____
Ba huynh đệ trổ tài võ nghệ ở quận Ngọc Hoa:
Chân thiền cảnh tượng bất phàm đồng, đại đạo duyên do mãn thái không.
Kim mộc thi uy doanh pháp giới, đao khuê triển chuyển hợp viên thông.
Thần binh tinh nhuệ tùy thì hiển, đan khí hoa sinh đáo xử sùng.
Thiên Trúc tuy cao hoàn giới tính, Ngọc Hoa Vương Tử tổng quy trung.
真禪景象不凡同，大道緣由滿太空。
金木施威盈法界，刀圭展轉合圓通。
神兵精銳隨時顯，丹器花生到處崇。
天竺雖高還戒性，玉華王子總歸中。
Thần tăng khác hẳn người phàm
Căn nguyên đại đạo ngập tràn tầng không.
Ngộ Không sau đó Ngộ Năng,
Rồi Sa Hòa Thượng bừng bừng diễu oai.
Thần binh tinh nhuệ nhất đời,
Múa lên loang loáng khắp trời hoa bay.
Thiên Trúc giữ giới từ nay.
Ngọc Hoa Vương tử theo ngay yên lòng.
Ba anh em Ngộ Không vào rừng tìm Đường Tăng:
Vân ái ái, vụ mạn mạn; thạch tằng tằng, lộ bàn bàn. Hồ tung thỏ tích giao gia tẩu, hổ báo sài lang vãng phục toản. Lâm nội canh vô yêu quái ảnh, bất tri Tam Tạng tại hà đoan.
雲藹藹，霧漫漫；石層層，路盤盤。狐蹤兔跡交加走，虎豹豺狼往復鑽。林內更無妖怪影，不知三藏在何端。
Mây xam xám, mù xanh xanh,
Đá bày lởm chởm, loanh quanh lối mòn.
Dấu chân cáo thỏ in hằn,
Sài lang hổ báo cũng gần đâu đây,
Yêu tinh, nào thấy tăm hơi.
Đường Tăng giam giữ biết nơi nao tìm?
_____
Yêu tinh chuột lông trắng khóc vì phải chia ly Đường Tăng:
Túc thế tiền duyên hệ xích thằng, ngư thủy tương hòa lưỡng ý nùng.
Bất liêu uyên ương kim sách tán, hà kỳ loan phượng hựu tây đông.
Lam Kiều thủy trướng nan thành sự, Phật miếu yên trầm gia hội không.
Trứ ý nhất tràng kim hựu biệt, hà niên dữ nhĩ tái tương phùng!
夙世前緣繫赤繩，魚水相和兩意濃。
不料鴛鴦今拆散，何期鸞鳳又西東。
藍橋水漲難成事，佛廟煙沉嘉會空。
著意一場今又別，何年與你再相逢！
Duyên xưa chỉ đỏ đã se,
Mối tình cá nước đôi ta mặn nồng.
Ai ngờ gãy cánh uyên ương,
Để đôi loan phượng đôi đường tây đông.
Cầu Lam nước ngập, thôi xong!
Hội vui miếu Phật lạnh lùng khói hương.
Vừa sum họp đã lìa tan,
Bao giờ thiếp mới lại cùng chàng sánh đôi?
_____
Vị hòa thượng bắt yêu quái ở xóm Đà La:
Na cá tăng già, phi lĩnh ca sa. Tiên đàm, 《 khổng tước 》, hậu niệm 《 pháp hoa 》. Hương phần lô nội, thủ bả linh nã. Chính nhiên niệm xử, kinh động yêu tà. Phong sinh vân khởi, kính chí trang gia. Tăng hòa quái đấu, kỳ thực kham khoa: nhất đệ nhất quyền đảo, nhất đệ nhất bả trảo. Hòa thượng hoàn tương ứng, tương ứng một đầu phát. Tu du yêu quái thắng, kính trực phản yên hà. Nguyên lai sái càn ba. Ngã đẳng cận tiền khán, quang đầu đả đích tự cá lạn tây qua.
那個僧伽，披領袈裟。先談、《孔雀》，後念《法華》。香焚爐內，手把鈴拿。正然念處，驚動妖邪。風生雲起，逕至莊家。僧和怪鬥，其實堪誇：一遞一拳搗，一遞一把抓。和尚還相應，相應沒頭髮。須臾妖怪勝，徑直返煙霞。原來晒乾疤。我等近前看，光頭打的似個爛西瓜。
Vị tăng già ấy
Khoác áo cà sa
Đọc kinh Khổng Tước
Sau kinh Pháp Hoa
Tay lần tràng hạt
Hương khói nhẹ đưa
Đang khi tụng niệm
Kinh động yêu tà
Gió mây cuồn cuộn
Đến thẳng trang gia
Sư đấu yêu quái
Thật chẳng nói ngoa;
Quả đấm vừa tới,
Tay gã hất ra
Sư vẫn đánh trả,
Nhưng chẳng ăn thua
Sau yêu quái thắng.
Về thẳng yên hà.
Tôi tới gần ngó,
Sư nát như dưa!
Vị đạo sĩ bắt yêu quái ở xóm Đà La:
Na đạo sĩ:
Đầu đái kim quan, thân xuyên pháp y. Lệnh bài xao hưởng, phù thủy thi vi. Khu thần sử tướng, câu đáo yêu si. Cuồng phong cổn cổn, hắc vụ mê mê. Tức dữ đạo sĩ, lưỡng cá tương trì. Đấu đáo thiên vãn, quái phản vân nghê. Càn khôn thanh lãng lãng, ngã đẳng chúng nhân tề. Xuất lai tầm đạo sĩ, yểm tử tại sơn khê. Lao đắc thượng lai đại gia khán, khước như nhất cá lạc thang kê!
那道士：
頭戴金冠，身穿法衣。令牌敲響，符水施為。驅神使將，拘到妖魑。狂風滾滾，黑霧迷迷。即與道士，兩個相持。鬥到天晚，怪返雲霓。乾坤清朗朗，我等眾人齊。出來尋道士，渰死在山溪。撈得上來大家看，卻如一個落湯雞！
Vị đạo sĩ ấy:
Mũ vàng đầu đội,
Mình khoác cà sa.
Lệnh bài gõ vang,
Ấn quyết sắc bùa.
Sai thần cử tướng,
Đi bắt yêu ma.
Cuồng phong cuồn cuộn
Mây đen bộn bừa.
Ma cùng đạo sĩ,
Hai bên quyết lừa.
Đánh đến chiều tối,
Ma cuốn mây đưa.
Đất trời trong vắt,
Chúng tôi ngẩn ngơ.
Đi tìm đạo sĩ,
Thấy chết khe xưa,
Vớt lên xem xét,
Thi thể như dưa!
_____
Hành Giả khích lệ tinh thần, quyết chí đấu Ngưu Ma Vương:
Đổ thâu doanh, lộng thủ đoạn, đẳng ngã thi vi địa sát biến.
Tự đáo tây phương vô đối đầu, ngưu vương bản thị tâm viên biến.
Kim phiên chính hảo hội nguyên lưu, đoạn yếu tương trì tá bảo phiến.
Sấn thanh lương, tức hỏa diễm, đả phá ngoan không tham phật diện.
Hành mãn siêu thăng cực nhạc thiên, đại gia đồng phó Long Hoa yến.
賭輸贏，弄手段，等我施為地煞變。
自到西方無對頭，牛王本是心猿變。
今番正好會源流，斷要相持借寶扇。
趁清涼，息火焰，打破頑空參佛面。
行滿超昇極樂天，大家同赴龍華宴。
Thua được quyết trổ tài ba
Theo môn địa sát đợi ta trổ tài
Tây phương đấu thủ nào ai
Ngưu vương cũng chỉ tâm này biến lên
Nguồn gốc gặp gỡ một phen
Tranh giành chỉ cốt mượn xin quạt về
Quạt gió dập tắt lửa kia
Yết kiến Phật tổ mới là nên công
Tây thiên cực lạc Thiền Tông
Long hoa yến hội ung dung dự ngồi
Bát Giới phấn chấn muốn đánh Ngưu Ma Vương:
Thị thị thị, khứ khứ khứ, quản thậm ngưu vương hội bất hội.
Mộc sinh tại hợi phối vi trư, khiên chuyển ngưu nhi quy thổ loại.
Thân hạ sinh kim bản thị hầu, vô hình vô khắc đa hòa khí.
Dụng ba tiêu, vi thủy ý, diễm hỏa tiêu trừ thành ký tế.
Trú dạ hưu ly khổ tận công, công hoàn cản phó Vu Lan hội.
是是是，去去去，管甚牛王會不會。
木生在亥配為豬，牽轉牛兒歸土類。
申下生金本是猴，無刑無剋多和氣。
用芭蕉，為水意，焰火消除成既濟。
晝夜休離苦盡功，功完趕赴盂蘭會。
Phải, phải, phải! Đi, đi, đi
Ngưu Vương quyết liệt, quản gì gian nan
Mộc sinh hợi thành lợn hiền
Dắt trâu quay mũi về miền thổ ngay
Thân sinh kim tức khỉ đây
Vô hình vô sắc nhiều thay khí hòa
Quạt Ba tiêu, thủy đó mà
Tiêu trừ lửa dữ ắt là công nên
Đêm ngày chí quyết lòng bền
Thành công dự “hội Vu Lan” vui vầy
_____
Lũ tiểu yêu tập trận ngoài cửa động Giải Trãi:
Sâm sâm la liệt, mật mật ai bài. Sâm sâm la liệt chấp cán qua, ánh nhật quang minh; mật mật ai bài triển tinh kỳ, nghênh phong phiêu thiểm. Hổ tướng hùng sư năng biến hóa, báo đầu bưu soái lộng tinh thần. Thương lang đa mãnh liệt, thát tượng canh kiêu hùng. Giảo thỏ quai chương luân kiếm kích, trường xà đại mãng khoá đao cung. Tinh tinh năng giải nhân ngôn ngữ, dẫn trận an doanh thức tấn phong.
森森羅列，密密挨排。森森羅列執干戈，映日光明；密密挨排展旌旗，迎風飄閃。虎將熊師能變化，豹頭彪帥弄精神。蒼狼多猛烈，獺象更驍雄。狡兔乖獐掄劍戟，長蛇大蟒挎刀弓。猩猩能解人言語，引陣安營識汛風。
Túm tụm chật ních,
Xúm xít vòng quanh.
Túm tụm chật ních, đứa giáo đứa gươm, nắng soi lấp lánh.
Xúm xít vòng quanh, tên cờ tên quạt, phần phật gió bay.
Quân hùm tướng hổ biến hóa ghê thay;
Tướng tỳ quân hươu tinh thần phấn chấn.
Sài lang thật dữ tợn,
Voi báo rất kiêu hùng,
Giảo thỏ cáo già múa kiếm lung tung;
Rắn độc rết dài giương cung loạn xạ.
Đười ươi biết cả tiếng người đó,
Lập doanh bày trận lắng nghe tin.
_____
Bát Giới náo Long Cung:
Mộc Mẫu tao phùng thủy quái cầm, Tâm Viên bất xá khổ tương tầm.
Ám thi xảo kế thâu khai tỏa, đại hiển thần uy nộ hận thâm.
Phụ mã mang huề công chúa đóa, Long Vương chiến lật tuyệt thanh âm.
Thủy cung thao khuyết môn song tổn, long tử long tôn tận một hồn.
木母遭逢水怪擒，心猿不捨苦相尋。
暗施巧計偷開鎖，大顯神威怒恨深。
駙馬忙攜公主躲，龍王戰慄絕聲音。
水宮絳闕門窗損，龍子龍孫盡沒魂。
Mộc mẫu bị quái bắt đi
Tâm viên nghĩ cách cứu nguy chẳng đừng
Khoe tài ngầm cởi dây thừng
Trổ thần thông giỏi hờn dâng ngút trời
Phò mã dắt vợ trốn rồi
Long vương run rẩy im hơi kinh hồn
Hãi hùng rồng cháu, rồng con
Thủy cung gác tía lầu son tan tành.
_____
Thiên binh bủa vây Hoa Quả Sơn:
Hoàng phong cổn cổn già thiên ám, tử vụ đằng đằng tráo địa hôn. Chích vi yêu hầu khi thượng đế, trí lệnh chúng thánh hàng phàm trần. Tứ đại thiên vương, ngũ phương yết đế: tứ đại thiên vương quyền tổng chế, ngũ phương yết đế điều đa binh. Lý thác tháp trung quân chưởng hào, ác na trá tiền bộ tiên phong. La hầu tinh vi đầu kiểm điểm, kế đô tinh tùy hậu tranh vanh. Thái âm tinh tinh thần đẩu tẩu, thái dương tinh chiếu diệu phân minh. Ngũ hành tinh thiên năng hào kiệt, cửu diệu tinh tối hỉ tương tranh. Nguyên thần tinh tử ngọ mão dậu, nhất cá cá đô thị đại lực thiên đinh. Ngũ ôn ngũ nhạc đông tây bãi, lục đinh lục giáp tả hữu hành. Tứ độc long thần phân thượng hạ, nhị thập bát túc mật tằng tằng. Giác kháng để phòng vi tổng lĩnh, khuê lâu vị mão quán phiên đằng. Đấu ngưu nữ hư nguy thất bích, tâm vĩ cơ tinh cá cá năng. Tỉnh quỷ liễu tinh trương dực chẩn, luân thương vũ kiếm hiển uy linh. Đình vân hàng vụ lâm phàm thế, hoa quả sơn tiền trát hạ doanh.
Thi viết:
Thiên sản hầu vương biến hóa đa, thâu đan thâu tửu nhạc sơn oa.
Chích nhân giảo loạn bàn đào hội, thập vạn thiên binh bố võng la.
黃風滾滾遮天暗，紫霧騰騰罩地昏。只為妖猴欺上帝，致令眾聖降凡塵。四大天王，五方揭諦：四大天王權總制，五方揭諦調多兵。李托塔中軍掌號，惡哪吒前部先鋒。羅猴星為頭檢點，計都星隨後崢嶸。太陰星精神抖擻，太陽星照耀分明。五行星偏能豪傑，九曜星最喜相爭。元辰星子午卯酉，一個個都是大力天丁。五瘟五岳東西擺，六丁六甲左右行。四瀆龍神分上下，二十八宿密層層。角亢氐房為總領，奎婁胃昴慣翻騰。斗牛女虛危室壁，心尾箕星個個能。井鬼柳星張翼軫，掄槍舞劍顯威靈。停雲降霧臨凡世，花果山前扎下營。
詩曰：
天產猴王變化多，偷丹偷酒樂山窩。
只因攪亂蟠桃會，十萬天兵佈網羅。
Trời tối mịt mù gió vàng rít
Đất che u ám mây tía bay
Chỉ tại khỉ yêu lừa Thượng đế
Cho nên thiên tướng phải ra tay
Bốn đại thiên vương
Năm phương yết đế
Bốn đại thiên vương quyền thống lĩnh
Năm phương yết đế nắm điều binh
Lý Thác Tháp trung quân giữ hiệu
Ác Na Tra tiền bộ tiên phong
La Hầu tinh dẫn đầu kiểm diện
Kế đô tinh đoạn hậu thúc quân
Thái âm tinh, tinh thần phấn chấn.
Thái dương tinh soi sáng phân minh.
Ngũ hành tinh anh hùng hào kiệt
Cửu diệu tinh đánh giặc liều mình
Nguyên thần tinh: Tý, Ngọ, Mão, Dậu
Tất thảy đều lực sĩ thiên binh
Phía đông tây: Ngũ ôn, Ngũ nhạc
Bên phải trái: Lục giáp, Lục đinh
Tứ độc long thần chia trên dưới mNhị thập bát tú đứng như thành
Giốc, Cang, Đê, Phòng làm tổng lĩnh
Khuê, Mâu, Vị, Mão gác xung quanh.
Đẩu, Ngưu, Nữ, Hư, Nguy, Thất, Bích
Tâm, Vĩ, Cơ toàn tướng lừng danh.
Tỉnh, Quỷ, Liễu, Tinh, Trương, Dực, Chuẩn vung thương múa kiếm, trổ oai thần
Cưỡi mây thẳng xuống nơi trần giới
Hoa quả chân non lập trại doanh.
/////Có thơ rằng:
Trời sinh khỉ quái biến muôn hình
Trộm rượu, linh đơn xuống động mình.
Hội lớn Bàn Đào mưu phá rối
Binh trời mười vạn bủa vây quanh.
_____
Tề Thiên Đại Thánh nghênh chiến thiên binh:
Thân xuyên kim giáp lượng đường đường, đầu đái kim quan quang ánh ánh.
Thủ cử kim cô bổng nhất căn, túc đạp vân hài giai tương xưng.
Nhất song quái nhãn tự minh tinh, lưỡng nhĩ quá kiên tra hựu ngạnh.
Đĩnh đĩnh thân tài biến hóa đa, thanh âm hưởng lượng như chung khánh.
Tiêm chủy tư nha bật mã ôn, tâm cao yếu tố Tề Thiên Thánh.
身穿金甲亮堂堂，頭戴金冠光映映。
手舉金箍棒一根，足踏雲鞋皆相稱。
一雙怪眼似明星，兩耳過肩查又硬。
挺挺身才變化多，聲音響喨如鐘磬。
尖嘴咨牙弼馬溫，心高要做齊天聖。
Mình mặc áo giáp vàng tươi
Đầu mang mụ trụ sáng ngời kim quang
Tay cầm gậy sắt bịt vàng
Hài vân chân xỏ trông càng uy phong
Hai mắt sáng tựa sao băng
Hai tai rủ xuống bạn cùng hai vai
Thần thông tài nghệ tuyệt vời
Tiếng như chuông khánh đất trời vang xa
Rõ ràng Bật mã nhà ta
Mà lòng kiêu ngạo muốn là “Tề Thiên”
_____
Tề Thiên Đại Thánh đại náo thiên cung:
Viên đà đà, quang chước chước, tuyên cổ thường tồn nhân chẩm học? Nhập hỏa bất năng phần, nhập thủy hà tằng nịch? Quang minh nhất khỏa ma ni châu, kiếm kích đao thương thương bất trứ. Dã năng thiện, dã năng ác, nhãn tiền thiện ác bằng tha tác. Thiện thì thành phật dữ thành tiên, ác xử phi mao tịnh đái giác. Vô cùng biến hóa nháo thiên cung, lôi tương thần binh bất khả tróc.
圓陀陀，光灼灼，亙古常存人怎學？入火不能焚，入水何曾溺？光明一顆摩尼珠，劍戟刀槍傷不著。也能善，也能惡，眼前善惡憑他作。善時成佛與成仙，惡處披毛並帶角。無窮變化鬧天宮，雷將神兵不可捉。
Gậy sắt múa tít sáng ngời,
Xưa nay nổi tiếng ai người học qua?
Lửa thiêu chẳng bén tới da,
Nước kia cũng chịu, dìm ta nổi nào.
Ngọc ma ni sáng một màu,
Thân người giáo, mác, gươm, đao cũng quằn.
Thiện ác cũng chính ở mình,
Nhãn tiền báo ứng rành rành cho xem!
Thiện thời thành Phật, thành tiên,
Ác! – lông thú với sừng liền mọc ngay.
Thiên cung đại náo phen này,
Thiên binh thần tướng bó tay chịu lùi.
Tề Thiên Đại Thánh đại chiến thiên binh:
Hàn phong táp táp, quái vụ âm âm. Na bích sương tinh kỳ phi thải, giá bích sương qua kích sinh huy. Cổn cổn khôi minh, tằng tằng giáp lượng. Cổn cổn khôi minh ánh thái dương, như chàng thiên đích ngân khánh; tằng tằng giáp lượng thế nham nhai, tự áp địa đích băng sơn. Đại can đao, phi vân xế điện; chử bạch thương, độ vụ xuyên vân. Phương thiên kích, hổ nhãn tiên, ma lâm bãi liệt; thanh đồng kiếm, tứ minh sạn, mật thụ bài trận. Loan cung ngạnh nỗ điêu linh tiễn, đoản côn xà mâu hiệp liễu hồn. Đại Thánh nhất điều như ý bổng, phiên lai phúc khứ chiến thiên thần. Sát đắc na không trung vô điểu quá, sơn nội hổ lang bôn; dương sa tẩu thạch càn khôn hắc, bá thổ phi trần vũ trụ hôn. Chích thính binh binh phác phác kinh thiên địa, sát sát uy uy chấn quỷ thần.
寒風颯颯，怪霧陰陰。那壁廂旌旗飛彩，這壁廂戈戟生輝。滾滾盔明，層層甲亮。滾滾盔明映太陽，如撞天的銀磬；層層甲亮砌岩崖，似壓地的冰山。大桿刀，飛雲掣電；楮白槍，度霧穿雲。方天戟，虎眼鞭，麻林擺列；青銅劍，四明鏟，密樹排陣。彎弓硬弩雕翎箭，短棍蛇矛挾了魂。大聖一條如意棒，翻來覆去戰天神。殺得那空中無鳥過，山內虎狼奔；揚砂走石乾坤黑，播土飛塵宇宙昏。只聽兵兵撲撲驚天地，煞煞威威振鬼神。
Gió lạnh hắt hiu,
Sương mù man mác.
Bên kia tinh kỳ phấp phới,
Phía này gươm giáo sáng choang.
Mũ kim khôi lớp lớp,
Áo giáp sắt hàng hàng.
Kim khôi lớp lớp, lấp lánh như khánh bạc trên không
Giáp sắt hàng hàng, san sát tựa núi băng ép đất.
Đao to bản chớp giật mây bay
Thương cán gỗ mưa tuôn gió bốc.
Kích thiên phương, roi mắt hổ, la liệt như rừng;
Kiếm đồng xanh, liềm tứ minh, trận bày chất ngất.
Đại thánh vung gậy đánh thiên thần,
Tiến lui uyển chuyển nhanh như cắt.
Chim trời sợ hãi chẳng dám bay,
Hổ báo rụng rời chạy biến mất.
Trời đất mịt mờ cát đá bay,
Vũ trụ tối tăm tung bụi đất.
Xoang xoảng ầm ầm, động đất trời,
Sát sát uy uy, quỷ thần ngất!
Ngộ Không đánh Thỏ Ngọc:
Kim cô thiết bổng hữu danh thanh,
Đối chủy đoản côn vô nhân thức.
Nhất cá nhân thủ chân kinh đáo thử phương, nhất cá vi ái kỳ hoa lai trụ tích.
Na quái cửu tri Đường Thánh Tăng, yếu cầu phối hợp nguyên tinh dịch.
Cựu niên nhiếp khứ chân công chúa, biến tác nhân thân khâm ái tích.
Kim phùng Đại Thánh nhận yêu phân, cứu viên hoạt mệnh phân hư thực.
Đoản côn hành hung trứ đỉnh đâu, thiết bổng thi uy nghênh diện kích.
Huyên huyên nhượng nhượng lưỡng tương trì,
Vân vụ mãn thiên già bạch nhật.
金箍鐵棒有名聲，碓嘴短棍無人識。一個因取真經到此方，一個為愛奇花來住跡。那怪久知唐聖僧，要求配合元精液。舊年攝去真公主，變作人身欽愛惜。今逢大聖認妖氛，救援活命分虛實。短棍行兇著頂丟，鐵棒施威迎面擊。喧喧嚷嚷兩相持，雲霧滿天遮白日。
Gậy sắt lừng lẫy nổi danh,
Chày giã ngắn ngủn đã đành ai hay.
Một người lấy kinh tới đây,
Một kẻ hoa lạ mê say ở lỳ.
Yêu ma vốn biết nhà sư,
Mong thành chồng vợ phá hư nguyên thần.
Quốc vương bị cướp mất con,
Biến thành công chúa kính vâng dịu dàng.
Đại Thánh phân biệt rõ ràng,
Thần thông trổ phép, yêu gian hết đường.
Chày kia chỉ mặt một đường đánh ngay.
Ồn ào ầm ĩ đó đây,
Mây mù che kín dày dày tầng cao.
Thỏ Ngọc đấu Ngộ Không:
Kim cô bổng, đảo dược xử,
Lưỡng bàn tiên khí chân kham bỉ.
Na cá vi kết hôn nhân hàng thế gian,
Giá cá nhân bảo Đường Tăng đáo giá lý.
Nguyên lai thị quốc vương một chính kinh,
Ái hoa dẫn đắc yêu tà hỉ.
Trí sử như kim hận khổ tranh,
Lưỡng gia đô bả ngoan tâm khởi.
Nhất trùng nhất chàng đổ thâu doanh,
Thiền ngữ thiền ngôn tề đấu chủy.
Dược xử anh hùng thế hãn hi,
Thiết bổng thần uy hoàn canh mỹ.
Kim quang trạm trạm hoảng thiên môn,
Thải vụ huy huy liên địa lý.
Lai vãng chiến kinh thập số hồi,
Yêu tà lực nhược nan đường để.
金箍棒，搗藥杵，兩般仙器真堪比。那個為結婚姻降世間，這個因保唐僧到這裡。原來是國王沒正經，愛花引得妖邪喜。致使如今恨苦爭，兩家都把頑心起。一衝一撞賭輸贏，劖語劖言齊鬥嘴。藥杵英雄世罕稀，鐵棒神威還更美。金光湛湛幌天門，彩霧輝輝連地里。來往戰經十數回，妖邪力弱難搪抵。
Chày giã thuốc, gậy sắt vàng,
Hai ban binh khí nhân gian ai bằng?
Một kẻ cầu duyên xuống trần,
Một người bảo vệ thánh tăng triều Đường.
Chỉ do vua chẳng chính kinh,
Yêu hoa nên mắc vào vành yêu ma.
Cho nên dẫn tới hai nhà,
Đánh nhau chí chết, được thua tranh phần.
Tiến lui đánh đỡ tranh giành,
Quát hò ầm ĩ giữa tầng trời xanh.
Chày giã thuốc quả oai linh,
Nạm vàng gậy sắt thiên đình vượt xa.
Hào quang phát sáng chói lòa,
Đất dày rực rỡ mây mù tung bay.
Chục hiệp quyết chiến ra tay,
Yêu ma yếu sức, trận này chịu thua.
Ba sư đại chiến tam quái tê giác:
Tăng tam chúng, côn trượng ba, tam cá yêu ma đảm khí gia. Việt phủ cương đao đằng hột áp, chích văn phong hưởng tịnh trần sa. Sơ giao kỷ hợp phún sầu vụ, thứ hậu phi đằng tán thải hà. Đinh ba giải số tùy thân cổn, thiết bổng anh hào canh khả khoa. Hàng yêu bảo trượng nhân gian thiếu, yêu quái ngoan tâm bất nhượng tha. Việt phủ khẩu minh tiêm tỗn lợi, đằng điều tiết mông nhất thân hoa. Đại đao hoảng lượng như môn phiến, hòa thượng thần thông thiên tái tha. Giá bích sương nhân sư tính mệnh phát ngoan đả, na bích sương bất phóng Đường Tăng phách kiểm qua. Phủ đóa bổng nghênh tranh thắng phụ, ba luân đao khảm lưỡng giao trà. Thiên thát đằng điều hàng quái trượng, phiên phiên phúc phúc sính hào hoa.
僧三眾，棍杖鈀，三個妖魔膽氣加。鉞斧鋼刀藤紇䌋，只聞風響並塵沙。初交幾合噴愁霧，次後飛騰散彩霞。釘鈀解數隨身滾，鐵棒英豪更可誇。降妖寶杖人間少，妖怪頑心不讓他。鉞斧口明尖鐏利，藤條節懞一身花。大刀晃亮如門扇，和尚神通偏賽他。這壁廂因師性命發狠打，那壁廂不放唐僧劈臉撾。斧剁棒迎爭勝負，鈀掄刀砍兩交搽。扢撻藤條降怪杖，翻翻覆覆逞豪華。
Ba hòa thượng, ba loại binh khí,
Ba yêu ma đó tung hoành kém ai.
Búa đao với ngọn mây dài,
Đánh nhau loạn xạ bên tai vù vù.
Lúc đầu trời thảm âm u,
Thoắt sau sáng đẹp tít mù trời xanh.
Đinh ba che kín bên mình,
Gậy sắt loang loáng thần kinh quỷ sầu.
Bảo trượng rất đỗi cơ mầu,
Song yêu quái cũng cứng đầu gớm ghê.
Búa kia lưỡi sắc sáng lòe,
Sợi mây múa tít như se quanh người.
Đại đao phơi phới mưa rơi,
Bên là hòa thượng, bên loài yêu ma.
Bên này quyết cứu thầy ra,
Bên kia quyết giữ để mà rán ăn.
Gậy lao búa bổ ầm ầm,
Đinh ba vùn vụt, đao đâm ào ào.
Gậy mây, bảo trượng bổ nhào,
Tiến lui đánh đỡ ai nào kém a!
Ba con yêu tinh tê giác đấu Ngộ Không:
Việt phủ cương đao thiên thát đằng,
Hầu Vương nhất bổng cảm lai nghênh.
Tịch Hàn Tịch Thử Tịch Trần quái,
Nhận đắc Tề Thiên Đại Thánh danh.
Bổng khởi trí lệnh thần quỷ phạ,
Phủ lai đao khảm loạn phi đằng.
Hảo nhất cá hỗn nguyên hữu pháp chân không tượng, để trụ tam yêu giả phật hình.
Na tam cá thâu du nhuận tị kim niên phạm, vụ tróc khâm soa giá hạ tăng.
Giá cá nhân sư bất cụ sơn trình viễn, na cá vi chủy thường niên thiết hiến đăng.
Binh bàng chích thính đao phủ hưởng,
Phách phác duy văn bổng hữu thanh.
Trùng trùng chàng chàng tam toàn nhất,
Giá giá già già các hiển năng.
Nhất triêu đấu chí thiên tương vãn,
Bất tri na cá khuy thâu na cá doanh.
鉞斧鋼刀扢撻藤，猴王一棒敢來迎。辟寒辟暑辟塵怪，認得齊天大聖名。棒起致令神鬼怕，斧來刀砍亂飛騰。好一個混元有法真空像，抵住三妖假佛形。那三個偷油潤鼻今年犯，務捉欽差駕下僧。這個因師不懼山程遠，那個為嘴常年設獻燈。乒乓只聽刀斧響，劈朴惟聞棒有聲。衝衝撞撞三攢一，架架遮遮各顯能。一朝鬥至天將晚，不知那個虧輸那個贏。
Búa nặng cương đao lẫn sợi mây,
Hầu Vương một gậy quyết ra tay.
Tỵ Hàn, Tỵ Thử, Tỵ Trần quái,
Biết rõ Tề Thiên Đại Thánh này.
Gậy nện quỷ thần đều sợ hãi,
Búa vung đao chém sợi mây quay.
Hỗn nguyên có phép chân không tượng,
Đánh với ba yêu giả Phật này.
Yêu quái trộm dầu nay xuống phạm,
Bắt ngay hòa thượng tính sao đây.
Một kẻ: Quen thói hàng năm dầu xuống trộm,
Một người: Chẳng quản đường xa quyết cứu thầy.
Binh khí va nhau kêu loảng xoảng,
Tiếng gậy vèo vèo nhận rõ ngay.
Hùng hùng hổ hổ ba vây một,
Thần thông võ nghệ quyết ra tay.
Đánh nhau một thoáng trời sầm tối,
Chưa rõ ai thua ai được đây.
Bảy yêu quái sư tử đánh nhau với ba anh em Ngộ Không:
Côn chùy thương phủ tam lăng giản,
Tật lê cốt đóa tứ minh sạn.
Thất sư thất khí thậm phong mang,
Vi chiến tam tăng tề nột hảm.
Đại Thánh kim cô thiết bổng hung,
Sa Tăng bảo trượng nhân gian hãn.
Bát Giới điên phong sính thế hùng,
Đinh ba hoảng lượng quang hoa thảm.
Tiền già hậu đáng các thi công,
Tả giá hữu nghênh đô dũng cảm.
Thành đầu vương tử trợ uy phong,
Lôi cổ si la tề tráng đảm.
Đầu lai thưởng khứ lộng thần thông,
Sát đắc hôn mông thiên địa phản.
棍鎚槍斧三楞簡，蒺藜骨朵四明鏟。
七獅七器甚鋒芒，圍戰三僧齊吶喊。
大聖金箍鐵棒兇，沙僧寶杖人間罕。
八戒顛風騁勢雄，釘鈀晃亮光華慘。
前遮後擋各施功，左架右迎都勇敢。
城頭王子助威風，擂鼓篩鑼齊壯膽。
投來搶去弄神通，殺得昏蒙天地反。
Côn, chùy, thương, phủ, giản kia,
Xẻng tứ minh với tật lê côn này.
Bảy loại binh khí trong tay,
Bảy yêu sư tử vây dầy ba tăng.
Đại Thánh múa tít gậy vàng,
Sa Tăng bảo trượng dọc ngang vù vù.
Bát Giới trổ hết thần uy,
Đinh ba loang loáng mịt mù tầng không.
Đâm trước mặt đón sau lưng.
Che phải đỡ trái ầm ầm choang choang.
Trên thành vương tử trợ phong,
Phất cờ đánh trống nức lòng ba quân.
Năm yêu quái sư tử đánh nhau với Ngộ Không và Sa Tăng:
Hô hô quát địa cuồng phong ác,
Ám ám già thiên hắc vụ nùng.
Tẩu thạch phi sa thần quỷ phạ,
Thôi lâm đảo thụ hổ lang kinh.
Cương thương ngoan ngoan việt phủ minh,
Tật lê giản sạn thái độc tình.
Hận bất đắc hốt luân thôn Hành Giả,
Hoạt hoạt bát bát cầm trụ tiểu Sa Tăng.
Giá Đại Thánh nhất điều Như Ý bổng,
Quyển thư thu phóng thậm tinh linh.
Sa Tăng na bính hàng yêu trượng,
Linh Tiêu điện ngoại hữu danh thanh.
Kim phiên cán vận thần thông quảng,
Tây Vực thi công tảo đãng tinh.
呼呼刮地狂風惡，暗暗遮天黑霧濃。走石飛沙神鬼怕，推林倒樹虎狼驚。鋼槍狠狠鉞斧明，蒺藜簡鏟太毒情。恨不得囫圇吞行者，活活潑潑擒住小沙僧。這大聖一條如意棒，卷舒收放甚精靈。沙僧那柄降妖杖，靈霄殿外有名聲。今番幹運神通廣，西域施功掃蕩精。
Cuồng phong quét đất ào ào,
Mù tuôn u ám trời cao đất dày.
Ầm ầm đá chạy cát bay,
Rừng cây nghiêng ngả cáo cầy sợ run.
Thương dài, phủ việt sáng choang,
Giản, xẻng sắc bén nể nang đâu nào,
Đánh vào Hành Giả ào ào,
Vây chặt Ngộ Tĩnh trước sau trùng trùng.
Đại Thánh múa tít gậy vàng,
Khi tiến khi thoái nhịp nhàng oai phong,
Bác Tượng đánh đỡ cũng hăng,
Sa Tăng xưa đã lừng danh trên trời.
Phen này quyết trổ hết tài,
Đường sang Tây vực trừ tai diệt tà.
Yêu quái sư tử lông vàng đánh nhau với ba anh em Ngộ Không:
Hô hô bổng nhược phong, cổn cổn ba như vũ. Hàng yêu trượng cử mãn thiên hà, tứ minh sạn thân vân sinh khỉ. Hảo tự tam tiên luyện đại đan, hỏa quang thải hoảng kinh thần quỷ. Hành Giả thi uy thậm hữu năng, yêu tinh đạo bảo đa vô lễ. Thiên Bồng Bát Giới hiển thần thông, Đại Tướng Sa Tăng anh canh mỹ. Đệ huynh hợp ý vận cơ mưu, Hổ Khẩu động trung hưng đấu khởi. Na quái hào cường lộng xảo quai, tứ cá anh hùng kham tư bỉ. Đương thì sát chí nhật đầu tây, yêu tà lực nhuyễn nan tương để.
呼呼棒若風，滾滾鈀如雨。降妖杖舉滿天霞，四明鏟伸雲生綺。好似三仙煉大丹，火光彩晃驚神鬼。行者施威甚有能，妖精盜寶多無禮。天蓬八戒顯神通，大將沙僧英更美。弟兄合意運機謀，虎口洞中興鬥起。那怪豪強弄巧乖，四個英雄堪廝比。當時殺至日頭西，妖邪力軟難相抵。
Vèo vèo gậy như gió thổi,
Cuồn cuộn khi tựa mưa bay,
Bảo trượng vung ráng đẹp đằng này,
Xẻng kia bổ mù bay dào dạt,
Khác nào ba tiên luyện đơn chế thuốc,
Lửa bay sáng rực quỷ thần kinh,
Hành Giả ra oai khủng khiếp vô cùng,
Yêu tinh ăn trộm thật phường vô lễ!
Thiên Bồng Bát Giới trổ hết tài nghệ
Đại Tướng Sa Tăng hùng dũng hiên ngang,
Ba anh em hợp ý đồng lòng,
Động Hổ Khẩu tung hoành ngang dọc.
Yêu quái gớm ghê đâu chịu khuất,
Bốn kẻ anh hùng đấu rõ hăng,
Đánh nhau cho tới lúc tối sầm,
Yêu quái mỏi rời khó mà đối địch.
Ngộ Không và Bát Giới đánh nhau với Nam Sơn yêu quái:
Đông Thổ đại bang thượng quốc tăng, Tây Phương Cực Lạc thủ chân kinh. Nam Sơn Đại Báo phún phong vụ, lộ trở thâm sơn độc hiển năng. Thi xảo kế, lộng quai linh, vô tri ngộ tróc Đại Đường Tăng. Tương phùng Hành Giả thần thông quảng, canh tao Bát Giới hữu thanh danh. Quần yêu hỗn chiến sơn bình xử, trần thổ phân phi thiên bất thanh. Na trận thượng tiểu yêu hô hao, thương đao loạn cử; giá bích sương thần tăng sất hát, ba bổng tề hưng. Đại Thánh anh hùng vô địch thủ, Ngộ Năng tinh tráng hỉ kháng lai. Nam Ngu lão quái, bộ hạ tiên phong, đô vi Đường Tăng nhất khối nhục, trí lệnh xá tử hựu vong sinh. Giá lưỡng cá nhân sư tính mệnh thành cừu khích, na lưỡng cá vi yếu Đường Tăng thắc ác tình. Vãng lai đấu kinh đa bán hội, trùng trùng chàng chàng một thâu doanh.
東土大邦上國僧，西方極樂取真經。南山大豹噴風霧，路阻深山獨顯能。施巧計，弄乖伶，無知誤捉大唐僧。相逢行者神通廣，更遭八戒有聲名。群妖混戰山平處，塵土紛飛天不清。那陣上小妖呼哮，槍刀亂舉；這壁廂神僧叱喝，鈀棒齊興。大聖英雄無敵手，悟能精壯喜夯來。南禺老怪，部下先鋒，都為唐僧一塊肉，致令捨死又忘生。這兩個因師性命成仇隙，那兩個為要唐僧忒惡情。往來鬥經多半會，沖衝撞撞沒輸贏。
Thượng quốc thánh tăng ở cõi Đông Sang miền Cực Lạc cầu kinh tông
Nam Sơn yêu báo phun mù gió
Chắn lối hang sâu giở thói hung
Giở trò bày đặt mẹo tinh vi
Bắt lấy Đường Tăng thật ngốc là
Đụng phải Ngộ Không nhiều võ nghệ
Lại thêm Bát Giới cũng tài ba
Bãi bằng hỗn chiến với quần yêu
Mù mịt bụi bay kín đất trời
Giáp trận tiểu yêu đao múa loạn
Thần tăng hò hét đánh tơi bời.
Đại Thánh anh hùng ai dám địch
Ngộ Năng hăng hái sức tài trai.
Tiên phong, lão quái Nam Sơn ấy
Muốn chén Đường Tăng mấy cũng liều
Bên này quyết chiến báo thù sư phụ
Bên nọ quyết chí thịt thánh tăng
Qua lại đánh nhau liền một chập
Hơn thua thắng bại khó tranh phân.
Bát Giới đấu Nam Sơn yêu quái:
Cửu xỉ đinh ba, nhất điều thiết xử. Ba đâu giải số cổn cuồng phong, xử vận cơ mưu phi sậu vũ. Nhất cá thị vô danh ác quái trở sơn trình, nhất cá thị hữu tội Thiên Bồng phù tính chủ. tính chính hà sầu quái dữ ma, sơn cao bất đắc kim sinh thổ. Na cá xử giá do như mãng xuất đàm, giá cá ba lai khước tự long ly phổ. Hảm thanh trá trá chấn sơn xuyên, yêu hát hùng uy kinh địa phủ. Lưỡng cá anh hùng các sính năng, xá thân khước bả thần thông đổ.
九齒釘鈀，一條鐵杵。鈀丟解數滾狂風，杵運機謀飛驟雨。一個是無名惡怪阻山程，一個是有罪天蓬扶性主。性正何愁怪與魔，山高不得金生土。那個杵架猶如蟒出潭，這個鈀來卻似龍離浦。喊聲咤吒振山川，吆喝雄威驚地府。兩個英雄各逞能，捨身卻把神通賭。
Đinh ba chín mũi,
Chày sắt một cây.
Đinh ba ra miếng ào ào gió lay.
Chày sắt đi bài mưa bay dào dạt.
Một bèn ác quái vô danh ngăn trở lối,
Một bên Thiên Bồng có tội phò thánh tăng.
Chân chính nào sợ ma quỷ lăng nhăng.
Núi cao chẳng thể kim sinh thổ.
Chùy đỡ khác nào mãng xà trườn khỏi tổ.
Chùy vung y hệt rồng biển rời hang.
Tiếng reo hò chấn động núi non,
Tiếng gào thét rung rinh địa phủ,
Hai kẻ anh hùng phô sức khỏe,
Xả thân ra sức trổ thần thông.
Ngộ Không đánh nhau với yêu tinh chuột lông trắng:
Song vũ kiếm phi đương diện giá, kim cô bổng khởi chiếu đầu lai. Nhất cá thị thiên sinh hầu thuộc tâm viên thể, nhất cá thị địa sản tinh linh xá nữ hài. Tha lưỡng cá, hận trùng hoài, hỉ xử sinh cừu đại hội cai. Na cá yếu thủ nguyên dương thành phối ngẫu, giá cá yếu chiến thuần âm kết thánh thai. Bổng cử nhất thiên hàn vụ mạn, kiếm nghênh mãn địa hắc trần si. Nhân trưởng lão, bái Như Lai, hận khổ tương tranh hiển đại tài. Thủy hỏa bất đầu mẫu đạo tổn, âm dương nan hợp các phân khai. Lưỡng gia đấu bãi đa thì tiết, địa động sơn dao thụ mộc tồi.
雙舞劍飛當面架，金箍棒起照頭來。一個是天生猴屬心猿體，一個是地產精靈姹女骸。他兩個，恨沖懷，喜處生仇大會垓。那個要取元陽成配偶，這個要戰純陰結聖胎。棒舉一天寒霧漫，劍迎滿地黑塵篩。因長老，拜如來，恨苦相爭顯大才。水火不投母道損，陰陽難合各分開。兩家鬥罷多時節，地動山搖樹木摧。
Thanh bảo kiếm bay ngang mặt đỡ,
Gậy nạm vàng nhè sọ bổ luôn.
Một bên là khỉ trời sinh,
Một bên yêu quái đẹp xinh cõi trần.
Cả hai kẻ nghiến răng căm giận,
Đại hội vui chốc bỗng cừu thù.
Một bên muốn lấy chồng sư,
Một bên quyết đánh phù trì thánh tăng
Gậy tới tấp mù bưng trời rộng,
Kiếm ào ào mây thảm đất dày.
Đường Tăng muốn gặp Như Lai,
Hai bên mới phải đua tài một phen
Thủy khắc hỏa đạo liền tổn hại,
Âm dương rời mới phải chia ly.
Đánh nhau dữ dội một khi,
Đất thì rung chuyển, cây thì ngả nghiêng.
Yêu tinh chuột lông trắng đánh nhau với Tôn Ngộ Không:
Âm phong tòng địa khởi, tàn nguyệt đãng vi quang. Khuých tĩnh Phạm Vương vũ, lan san tiểu quỷ lang, hậu viên lý nhất phiến chiến tranh tràng. Tôn đại sĩ, thiên thượng thánh; mao xá nữ, nữ trung vương: đổ tái thần thông vị khẳng hàng. Nhất cá nhi nữu chuyển phương tâm sân hắc ngốc, nhất cá nhi viên tĩnh tuệ nhãn hận tân trang. Lưỡng thủ kiếm phi, na nhận đắc nữ bồ tát; nhất căn côn đả, ngoan tự cá hoạt kim cương. Hưởng xử kim cô như điện xế, siếp thì thiết bạch diệu tinh mang. Ngọc lâu trảo phỉ thúy, kim điện toái uyên ương. Viên đề ba nguyệt tiểu, nhạn khiếu sở thiên trường. Thập bát tôn La Hán ám ám hát thải, tam thập nhị chư thiên cá cá hoảng trương.
陰風從地起，殘月蕩微光。闃靜梵王宇，闌珊小鬼廊，後園裡一片戰爭場。孫大士，天上聖；毛姹女，女中王：賭賽神通未肯降。一個兒扭轉芳心嗔黑禿，一個兒圓睜慧眼恨新妝。兩手劍飛，那認得女菩薩；一根棍打，狠似個活金剛。響處金箍如電掣，霎時鐵白耀星芒。玉樓抓翡翠，金殿碎鴛鴦。猿啼巴月小，雁叫楚天長。十八尊羅漢暗暗喝采，三十二諸天個個慌張。
Gió thổi từ mặt đất,
Trăng thảm đạm âm u.
Chùa Phạn Vương tịch mịch,
Hiên tiểu quỷ tối mò.
Vườn sau một trận đấu quyết liệt,
Giữa thánh và yêu đã diễn ra.
Một bên thánh trời Tôn đại sĩ,
Một đằng gái trẻ chúa yêu ma,
Đấu pháp thần thông thật ghê gớm.
Ai nấy gắng gổ nào chịu thua.
Một kẻ vận lòng thơm phun khí tối,
Một người giương mắt tuệ nhận ra ma.
Hai tay kiếm lượn, ai nhận ra được nữ bồ tát,
Một, gậy sắt vung, khác nào Kim Cương sống xuống tòa.
Loang loáng gậy vàng như chớp giật,
Ào ào kiếm trông hệt sao sa.
Lầu ngọc tung rèm thúy,
Điện vàng vỡ ngọc ngà.
Vượn kêu trăng Ba lặn,
Nhạn hót trời Sở xa…
Mười tám ông La Hán ngấm ngầm cổ vũ,
Ba mươi hai vị chư thiên sợ sệt ngác ngơ.
Hành Giả đánh nhau với yêu tinh hươu trắng:
Như Ý bổng, bàn long quải, hư không nhất phiến vân ái ái. Nguyên lai quốc trượng thị yêu tinh, cố tương quái nữ xưng kiều sắc. Quốc chủ tham hoan bệnh nhiễm thân, yêu tà yếu bả nhi đồng tể. Tương phùng Đại Thánh hiển thần thông, tróc quái cứu nhân tương nan giải. Thiết bổng đương đầu trứ thực hung, quải côn nghênh lai kham hát thải. Sát đắc na mãn thiên vụ khí ám thành trì, thành lý nhân gia đô thất sắc. Văn vũ đa quan hồn phách phi, tần phi tú nữ dung nhan cải. Hách đắc na bỉ khâu hôn chủ loạn thân tàng, chiến chiến căng căng một bố bãi. Bổng khởi do như hổ xuất sơn, quải luân khước tự long ly hải. Kim phiên đại náo Tỳ Kheo quốc, trí lệnh tà chính phân minh bạch.
如意棒，蟠龍拐，虛空一片雲靉靉。原來國丈是妖精，故將怪女稱嬌色。國主貪歡病染身，妖邪要把兒童宰。相逢大聖顯神通，捉怪救人將難解。鐵棒當頭著實兇，拐棍迎來堪喝采。殺得那滿天霧氣暗城池，城裡人家都失色。文武多官魂魄飛，嬪妃繡女容顏改。諕得那比丘昏主亂身藏，戰戰兢兢沒佈擺。棒起猶如虎出山，拐掄卻似龍離海。今番大鬧比丘國，致令邪正分明白。
Gậy Như Ý, trượng đầu rồng.
Đánh nhau ở giữa tầng không trên thành,
Quốc trượng vốn là yêu tinh,
Nên đem nữ quái đẹp xinh tiến vào.
Quốc vương tham sắc ốm đau.
Lồng nuôi con trẻ quái yêu bày trò.
Gặp ngay Đại Thánh tài ba,
Bắt yêu cứu trẻ thoát ra phen này.
Gậy sắt múa tít giỏi thay.
Trượng đầu rồng cũng ra tay kém gì.
Đánh nhau mù mịt thành trì,
Kinh thành dân chúng gần xa rụng rời.
Quan văn quan võ im hơi,
Phi tần cung nữ vẻ tươi phạc phờ.
Hôn quân sợ hãi ngẩn ngơ,
Run run rẩy rẩy trốn bừa một nơi.
Gậy múa như hổ vồ mồi,
Trượng vung như thể rồng rời biển xa.
Phen này đại náo Tỳ Kheo,
Để cho chính nghĩa tà yêu rạch ròi.
Yêu tinh hươu trắng đánh nhau với Ngộ Không:
Bổng cử bính kim quang, quải luân hung khí phát. Na quái đạo: "nhĩ vô tri cảm tiến ngã môn lai." Hành Giả đạo: "ngã hữu ý hàng yêu quái." Na quái đạo: "ngã luyến quốc chủ nhĩ vô cán, chẩm đích khi tâm lai triển mạt?" Hành Giả đạo: "tăng tu chính giáo bản từ bi, bất nhẫn nhi đồng hoạt kiến sát." Ngữ khứ ngôn lai các hận cừu, bổng nghênh quải giá đương tâm trát. Xúc tổn kỳ hoa vi cố sinh, thích phá thúy đài nhân bả hoạt. Chích sát đắc na động trung hà thải khâm quang minh, nhai thượng phương phi câu yểm áp. Binh bàng kinh đắc điểu nan phi, yêu hát hách đắc mỹ nhân tán. Chích tồn lão quái dữ Hầu vương, hô hô quyển địa cuồng phong quát. Khán khán sát xuất động môn lai, hựu chàng Ngộ Năng ngai tính phát.
棒舉迸金光，拐掄兇氣發。那怪道：「你無知敢進我門來。」行者道：「我有意降妖怪。」那怪道：「我戀國主你無干，怎的欺心來展抹？」行者道：「僧修政教本慈悲，不忍兒童活見殺。」語去言來各恨仇，棒迎拐架當心扎。促損琪花為顧生，踢破翠苔因把滑。只殺得那洞中霞采欽光明，崖上芳菲俱掩壓。乒乓驚得鳥難飛，吆喝嚇得美人散。只存老怪與猴王，呼呼捲地狂風刮。看看殺出洞門來，又撞悟能獃性發。
Gậy vung sáng chói hào quang.
Trượng vung sát khi quáng quàng tuôn ra.
Quái rằng: “Dám tới cửa ta?”
Sư rằng: “Ôm chí quyết trừ yêu tinh”.
Quái rằng: “Chẳng chút liên can, Cớ sao dám tới gây nên hằn thù?”
Sư rằng: “Đạo Phật từ bi, Lòng nào nỡ để trẻ thơ mắc nàn?”
Lời qua tiếng lại oang oang,
Gậy vung trượng đỡ chẳng nang nể gì.
Bên thì né miếng hoa kỳ,
Bên thì đá cú song phi ghê hồn.
Mù bay cửa động tối om,
Cỏ trên đỉnh núi cũng chờn im re.
Trời cao chim chẳng dám qua,
Mỹ nhân sợ hãi rên la hừ hừ.
Chỉ còn Hành Giả, yêu ma,
Cuồng phong cuồn cuộn gần xa mịt mùng.
Lát sau đánh tới ngoài hang,
Ngộ Năng lập tức xông lên chặn liền.
Ba anh em Ngộ Không đấu ba yêu quái Sư Đà:
Lục bàn thể tương lục bàn binh, lục dạng hình hài lục dạng tình. Lục ác lục căn duyên lục dục, lục môn lục đạo đổ thâu doanh. Tam thập lục cung xuân tự tại, lục lục hình sắc hận hữu danh. Giá nhất cá kim cô bổng, thiên bàn giải số; na nhất cá phương thiên kích, bách dạng tranh vanh. Bát Giới đinh ba hung canh mãnh, nhị quái trường thương tuấn hựu năng. Tiểu Sa Tăng bảo trượng phi phàm, hữu tâm đả tử; lão ma đầu cương đao khoái lợi, cử thủ vô tình. Giá tam cá thị hộ vệ chân tăng vô địch tương, na tam cá thị loạn pháp khi quân bát dã tinh. Khởi sơ do khả, hướng hậu di hung. Lục mai đô sử thăng không pháp, vân đoan lý diện các phiên đằng. Nhất thì gian thổ vụ phún vân thiên địa ám, hao hao hống hống chích văn thanh.
六般體相六般兵，六樣形骸六樣情。六惡六根緣六慾，六門六道賭輸贏。三十六宮春自在，六六形色恨有名。這一個金箍棒，千般解數；那一個方天戟，百樣崢嶸。八戒釘鈀兇更猛，二怪長槍俊又能。小沙僧寶杖非凡，有心打死；老魔頭鋼刀快利，舉手無情。這三個是護衛真僧無敵將，那三個是亂法欺君潑野精。起初猶可，向後彌兇。六枚都使昇空法，雲端裡面各翻騰。一時間吐霧噴雲天地暗，哮哮吼吼只聞聲。
Sáu ban thể tướng sáu ban binh,
Sáu loại hình hài sáu loại tinh.
Lục ác lục căn nương lục dục
Lục sinh lục đạo quyết đua tranh.
Ba mươi sáu cung xuân tự tại,
Sáu sáu hình sắc hận tiếng tăm.
Kẻ này gậy sắt khoe nghìn miếng,
Người kia kích nhọn trổ trăm vành.
Bát Giới đinh ba càng dũng mãnh,
Yêu hai giáo cứng tỏ tài năng.
Bảo trượng Sa Tăng đời hiếm có,
Cương đao yêu cả chẳng thương tình.
Ba người quyết đánh phò Tam Tạng,
Ba kẻ lừa vua nổi tính hung.
Trận đánh lúc đầu chưa đến nỗi,
Càng sau quyết liệt thật kinh hồn.
Sáu kẻ đánh lan lên trời thẳm.
Mây mù dầy đặc phủ giăng giăng.
Trời đất mịt mù thêm ảm đạm.
Chỉ nghe inh ỏi, bóng người không.
Ngộ Không và Bát Giới đánh nhau với yêu tinh voi trắng:
Hoàng nha lão biến nhân hình, nghĩa kết sư vương vi đệ huynh. Nhân vi đại ma lai thuyết hợp, đồng tâm kế toán cật đường tăng. Tề thiên đại thánh thần thông quảng, phụ chính trừ tà yếu diệt tinh. Bát giới vô năng tao độc thủ, ngộ không chửng cứu xuất môn hành. Yêu vương cản thượng thi anh mãnh, thương bổng giao gia các hiển năng. Na nhất cá thương lai hảo tự xuyên lâm mãng, giá nhất cá bổng khởi do như xuất hải long. Long xuất hải môn vân ải ải, mãng xuyên lâm thụ vụ đằng đằng. Toán lai đô vi đường hòa thượng, hận khổ tương trì thái một tình.
黃牙老變人形，義結獅王為弟兄。因為大魔來說合，同心計算吃唐僧。齊天大聖神通廣，輔正除邪要滅精。八戒無能遭毒手，悟空拯救出門行。妖王趕上施英猛，槍棒交加各顯能。那一個槍來好似穿林蟒，這一個棒起猶如出海龍。龍出海門雲靄靄，蟒穿林樹霧騰騰。算來都為唐和尚，恨苦相持太沒情。
Voi ngà vàng biến hình người,
Anh em kết nghĩa với loài sư vương.
Bởi nghe ma cả ngọt ngon,
Đường Tăng sư phụ mưu toan bắt về.
Tề Thiên Đại Thánh tài ba,
Yêu tinh quyết diệt chẳng tha phen này.
Bát Giới hèn, bị bắt ngay,
Ngộ Không tới cứu cửa này phá tung.
Ma vương đuổi, tỏ anh hùng,
Gậy vung giáo múa ầm ầm chạm nhau.
Giáo đâm – rắn vượt rừng sâu,
Gậy vung – rồng lượn trời cao vẫy vùng.
Rồng múa lượn mây trập trùng,
Rắn xuyên rừng thẳm mù tung tối sầm.
Xem ra chỉ tại Đường Tăng,
Hai bên căm giận bừng bừng đánh nhau.
Quái sư tử lông xanh núi Sư Đà đấu Tôn Ngộ Không:
Thiên hà định để thần trân bổng, bổng danh Như Ý thế gian cao. Khoa xưng thủ đoạn ma đầu não, đại hãn đao kình pháp lực hào. Môn ngoại tranh trì hoàn khả cận, không trung đổ đấu chẩm tương nhiêu. Nhất cá tùy tâm canh diện mục, nhất cá lập địa trường thân yêu. Sát đắc mãn thiên vân khí trọng, biến dã vụ phiêu diêu. Na nhất cá kỷ phiên lập ý cật Tam Tạng, giá nhất cá quảng thi pháp lực bảo Đường Triều. Đô nhân Phật Tổ truyền kinh điển, tà chính phân minh hận khổ giao.
天河定底神珍棒，棒名如意世間高。誇稱手段魔頭惱，大捍刀擎法力豪。門外爭持還可近，空中賭鬥怎相饒。一個隨心更面目，一個立地長身腰。殺得滿天雲氣重，遍野霧飄颻。那一個幾番立意吃三藏，這一個廣施法力保唐朝。都因佛祖傳經典，邪正分明恨苦交。
Gậy thần định đáy thiên hà,
Gọi tên “Như Ý” gần xa tiếng lừng.
Ma vương thủ đoạn khoe khoang,
Thanh đao đại hán cương cường gớm ghê.
Đánh gần rồi lại đánh xa,
Bay lên trời thẳm chẳng tha phen này.
Một người đổi mặt thay mày,
Một người đứng sững đất dày vươn thêm.
May bay mù chuyển ầm ầm,
Khắp nơi thảm đạm, khắp rừng âm u.
Một bên bèn quyết thịt nhà sư,
Một bên bảo họ quyết trừ yêu tinh.
Chỉ vì Phật tổ truyền kinh,
Một phen là chính nhọc thân tranh giành.
Bách Nhãn Ma Quân đấu Tôn Ngộ Không:
Yêu tinh luân bảo kiếm, Đại Thánh cử kim cô. Đô vi Đường Triều Tam Tạng, tiên giáo thất nữ ô hô. Như kim đại triển kinh luân thủ, thi uy lộng pháp sính kim ngô. Đại Thánh thần quang tráng, yêu tiên đảm khí thô. Hồn thân giải số như hoa cẩm, song thủ đằng na tự lộc lô. Binh bàng kiếm bổng hưởng. Thảm đạm dã vân phù. Thiền ngôn ngữ, sử cơ mưu, nhất lai nhất vãng như họa đồ. Sát đắc phong hưởng sa phi lang hổ phạ, thiên hôn địa ám đấu tinh vô.
妖精掄寶劍，大聖舉金箍。都為唐朝三藏，先教七女嗚呼。如今大展經綸手，施威弄法逞金吾。大聖神光壯，妖仙膽氣粗。渾身解數如花錦，雙手騰那似轆轤。乒乓劍棒響。慘淡野雲浮。劖言語，使機謀，一來一往如畫圖。殺得風響沙飛狼虎怕，天昏地暗斗星無。
Yêu tinh múa bảo kiếm
Đại Thánh vung gậy vàng
Cũng là tại Đường Tăng
Trước gặp bảy cô gái
Giờ đây trổ tài giỏi
Thi thố phép thần thông
Đại Thánh thần khí hùng
Yêu tiên sức lực mạnh
Vào thế như hoa rụng
Quay tít tựa bánh xe
Ầm ầm gậy gươm va
Trời mây tối mù mịt
Hò hét vang trời đất
Tính kế dụng cơ mưu
Qua lại lẹ như thoi
Gió bay tung cát bụi
Hùm sói đều sợ hãi
Đất trời đen mịt mùng
Bảy loài tinh côn trùng hóa phép đuổi anh em Ngộ Không:
Mãn thiên phi mạt chá, biến địa vũ tinh đình.
Mật mã truy đầu ngạch, lô phong trát nhãn tình.
Ban mao tiền hậu giảo, ngưu mãnh thượng hạ đinh.
Phác diện mạn mạn hắc, tiêu tiêu thần quỷ kinh.
滿天飛抹蜡，遍地舞蜻蜓。
蜜螞追頭額，蠦蜂扎眼睛。
班毛前後咬，牛蜢上下叮。
撲面漫漫黑，翛翛神鬼驚。
Đầy trời sâu cắn lúa
Khắp đất chuồn chuồn bay
Ong muỗi nhè đầu đốt
Vò vẽ mắt châm ngay
Ong đốm cắn lưng bụng
Ve trâu đốt chân tay
Vù vù lao tối mặt
Quỷ thần cũng bỏ thây!
Trại Thái Tuế giao đấu với Tôn Ngộ Không:
Kim cô Như Ý bổng, phong nhận Tuyên Hoa phủ. Nhất cá giảo nha phát ngoan hung, nhất cá thiết xỉ thi uy vũ. Giá cá thị Tề Thiên Đại Thánh hàng lâm phàm, na cá thị tác quái yêu vương lai hạ thổ. Lưỡng cá phún vân ai vụ chiếu thiên cung, chân thị tẩu thạch dương sa già đấu phủ. Vãng vãng lai lai giải số đa, phiên phiên phục phục kim quang thổ. Tề tương bản sự thi, các bả thần thông đổ. Giá cá yếu thủ nương nương chuyển đế đô, na cá hỉ đồng hoàng hậu cư sơn ổ. Giá tràng đô thị một lai do, xá tử vong sinh nhân quốc chủ.
金箍如意棒，風刃宣花斧。一個咬牙發狠兇，一個切齒施威武。這個是齊天大聖降臨凡，那個是作怪妖王來下土。兩個噴雲噯霧照天宮，真是走石揚沙遮斗府。往往來來解數多，翻翻復復金光吐。齊將本事施，各把神通賭。這個要取娘娘轉帝都，那個喜同皇后居山塢。這場都是沒來由，捨死忘生因國主。
Gậy Như Ý lóa ánh vàng,
Búa Tuyên Hoa cũng sáng choang rợn người.
Một bên nghiến lợi ra oai,
Một bên cau mặt giận sôi bừng bừng.
Một bên Đại Thánh Giáng phàm.
Một bên yêu quái ma vương xuống trần.
Hai bên phun khí tối sầm,
Cát bay đá chạy mịt mùng gần xa.
Tiến lui qua lại, lại qua,
Hào quang loang loáng tỏa ra rực trời.
Thần thông võ nghệ tuyệt vời,
Hai bên thi thố ai người chịu thua.
Bên đòi hoàng hậu đưa về,
Bên kia quyết giữ ở kề bên thân.
Trận này đánh mãi bất phân,
Vì quốc vương mới liều thân đó mà.
Trại Thái Tuế quát mắng Hành Giả:
Tướng mạo nhược hầu tử, chủy kiểm tự hồ tôn.
Thất phân chân thị quỷ, đại đảm cảm khi nhân.
相貌若猴子，嘴臉似猢猻。
七分真是鬼，大膽敢欺人。
Tướng mạo như khỉ độc
Mặt mũi tựa vượn già
Bảy phần là ma quỷ
Dám lớn mật lừa ta!
Đại Thánh giao đấu với bộ hạ tiên phong của Trại Thái Tuế:
Côn thị Long Cung trấn hải trân, thương nãi nhân gian chuyển luyện thiết. Phàm binh chẩm cảm bỉ tiên binh, sát trứ ta nhi thần khí tiết. Đại Thánh nguyên lai Thái Ất tiên, yêu tinh bản thị tà ma nghiệt. Quỷ túy yên năng cận chính nhân, nhất chính chi thì tà tựu diệt. Na cá lộng phong bá thổ hách hoàng vương, giá cá đạp vụ đằng vân già nhật nguyệt. Đâu khai giá tử đổ thâu doanh, vô năng thùy cảm khoa hào kiệt! Hoàn thị Tề Thiên Đại Thánh năng, binh bàng nhất côn thương tiên chiết.
棍是龍宮鎮海珍，槍乃人間轉煉鐵。凡兵怎敢比仙兵，擦著些兒神氣泄。大聖原來太乙仙，妖精本是邪魔孽。鬼祟焉能近正人，一正之時邪就滅。那個弄風播土諕皇王，這個踏霧騰雲遮日月。丟開架子賭輸贏，無能誰敢誇豪傑！還是齊天大聖能，乒乓一棍槍先折。
Gậy là báu vật long cung,
Giáo là sắt luyện giữa vùng nhân gian.
Đồ phàm sao sánh đồ tiên,
Chạm va một tẹo thân liền mất ngay.
Đại Thánh tiên Thái Ất đây,
Yêu tính chính thực là loài yêu ma.
Chính ngay nhất định thắng tà.
Yêu tà gặp chính ắt là thua ngay.
Bên kia nổi gió cát bay,
Bên này mây cưỡi che đầy trăng sao.
Trổ hết phép tranh thấp cao.
Bất tài ai dám lòng nào khoe khoang.
Tề Thiên Đại Thánh giỏi giang,
Giáo trần sắt luyện, gậy phang gãy liền.
Ngộ Không đấu Ngưu Ma Vương:
Kim cô bổng, hỗn thiết côn, biến kiểm bất dĩ bằng hữu luận. Na cá thuyết: "chính quái nhĩ giá hồ tôn hại tử tình." Giá cá thuyết: "nhĩ lệnh lang dĩ đắc đạo hưu sân hận." Na cá thuyết: "nhĩ vô tri chẩm cảm thượng ngã môn?" Giá cá thuyết: "ngã hữu nhân đặc địa lai tương vấn." Nhất cá yếu cầu phiến tử bảo Đường Tăng, nhất cá bất tá ba tiêu thắc bỉ lận. Ngữ khứ ngôn lai thất cựu tình, cử gia vô nghĩa giai sinh phẫn. Ngưu vương côn khởi tái giao long, Đại Thánh bổng nghênh thần quỷ độn. Sơ thì tranh đấu tại sơn tiền, hậu lai tề giá tường vân tiến. Bán không chi nội hiển thần thông, ngũ thải quang trung thi diệu vận. Lưỡng điều côn hưởng chấn thiên quan, bất kiến thâu doanh giai bàng thốn.
金箍棒，混鐵棍，變臉不以朋友論。那個說：「正怪你這猢猻害子情。」這個說：「你令郎已得道休嗔恨。」那個說：「你無知怎敢上我門？」這個說：「我有因特地來相問。」一個要求扇子保唐僧，一個不借芭蕉忒鄙吝。語去言來失舊情，舉家無義皆生忿。牛王棍起賽蛟龍，大聖棒迎神鬼遁。初時爭鬥在山前，後來齊駕祥雲進。半空之內顯神通，五彩光中施妙運。兩條棍響振天關，不見輸贏皆傍寸。
Gậy sắt bịt vàng,
Cây côn hỗn thế.
Trở mặt chẳng coi bè bạn nữa.
Kẻ này nói: Mối thù hại con ta phải trả!
Người kia nói: Lệnh lang đã đắc đạo trách gì?
Kẻ này nói: Đồ ngu si sao dám đánh cửa ta?
Người kia nói: Tôi chỉ nhân tìm đường thăm hỏi.
Một người mượn quạt cứu trưởng lão,
Một kẻ không cho, giữ khư khư.
Lời qua tiếng lại mất cả tình xưa,
Cả nhà bất nghĩa thành ra thù oán.
Ngưu Vương côn vung như rồng giỡn, Đại Thánh gậy múa quỷ trốn luôn.
Lúc đầu đánh ở sườn non,
Lát sau kéo lên tầng trời thẳm.
Hai bên trổ thần thông ghê gớm,
Trong mây thi thố phép kỳ tài.
Gậy côn đành loạn trước cửa trời,
Khó đoán ai thua, ai được cuộc.
Ngưu Ma Vương đấu Ngộ Không:
Tề Thiên Tôn Đại Thánh, Hỗn Thế Bát Ngưu Vương, chích vi ba tiêu phiến, tương phùng các sính cường. Thô tâm Đại Thánh tương nhân phiến, đại đảm Ngưu Vương bả phiến cuống. Giá nhất cá, kim cô bổng khởi vô tình nghĩa; na nhất cá, song nhận thanh phong hữu trí lượng. Đại Thánh thi uy phún thải vụ, Ngưu Vương phóng bát thổ hào quang. Tề đấu dũng, lưỡng bất lương, giảo nha tỏa xỉ khí ngang ngang. Bá thổ dương trần thiên địa ám, phi sa tẩu thạch quỷ thần tàng. Giá cá thuyết: "nhĩ cảm vô tri phản phiến ngã?" Na cá thuyết: "ngã thê hứa nhĩ cộng tương tương." Ngôn thôn ngữ bát, tính liệt tình cương. Na cá thuyết: "Nhĩ hống nhân thê nữ chân cai tử, cáo đáo quan ti hữu tội ương." Linh lỵ đích Tề Thiên Thánh, hung ngoan đích Đại Lực Vương, nhất tâm chích yếu sát, canh bất đãi thương lượng. Bổng đả kiếm nghênh tề nỗ lực, hữu ta tùng mạn kiến Diêm Vương.
齊天孫大聖，混世潑牛王，只為芭蕉扇，相逢各騁強。粗心大聖將人騙，大膽牛王把扇誆。這一個，金箍棒起無情義；那一個，雙刃青鋒有智量。大聖施威噴彩霧，牛王放潑吐毫光。齊鬥勇，兩不良，咬牙剉齒氣昂昂。播土揚塵天地暗，飛砂走石鬼神藏。這個說：「你敢無知返騙我？」那個說：「我妻許你共相將。」言村語潑，性烈情剛。那個說：「你哄人妻女真該死，告到官司有罪殃。」伶俐的齊天聖，兇頑的大力王，一心只要殺，更不待商量。棒打劍迎齊努力，有些鬆慢見閻王。
Tề Thiên Tôn Đại Thánh,
Hỗn thế Ngưu Ma Vương.
Vì quạt Ba tiêu trường,
Gặp nhau là đánh lộn.
Đại Thánh sơ hở bị lừa miếng,
Thấy thế Ngưu Vương cướp quạt liền.
Người này gậy sắt chẳng nề quyết vung lên,
Kẻ kia song kiếm múa tít thật tài giỏi.
Đại Thánh ra oai phun khí tới,
Ngưu Vương trổ phép nhả hào quang.
Sá kể gì tình nghĩa anh em
Lòng căm giận đánh nhau quyết liệt.
Đất lở bụi bay trời mù mịt,
Đá lăn cát bốc quỷ rên la.
Người này nói: “Mày ngu si dám lừa dối ta!”
Kẻ kia nói: “Vợ ta đâu để ngươi chung chạ!”
Lời lại tiếng qua loạn xạ,
Tính hung muốn diệt nhau ngay.
Kẻ kia nói: “Ngươi lừa vợ ta đáng chết thay!
Ta kiện quan trên xử chém!”
Hành Giả cực nhanh nhẹn,
Đại lực càng hung hăng.
Một lòng muốn băm vằm,
Chẳng thương lượng phí sức.
Gậy bổ, kiếm đâm thật nguy cấp,
Lơi là một chút về âm ty.
Ngưu Ma Vương đánh nhau với anh em Hành Giả, Bát Giới và âm binh thổ địa:
Thành tinh thỉ, tác quái ngưu, kiêm thượng thâu thiên đắc đạo hầu. Thiền tính tự lai năng chiến luyện, tất đương dụng thổ hợp nguyên do. Đinh ba cửu xỉ tiêm hoàn lợi, bảo kiếm song phong khoái canh nhu. Thiết bổng quyển thư vi chủ trượng, thổ thần trợ lực kết đan đầu. Tam gia hình khắc tương tranh cạnh, các triển hùng tài yếu vận trù. Tróc ngưu canh địa kim tiền trường, hoán thỉ quy lô mộc khí thu. Tâm bất tại yên hà tác đạo, thần thường thủ xá yếu thuyên hầu. Hồ loạn nhượng, khổ tương cầu, tam bàn binh nhận hưởng sưu sưu. Ba trúc kiếm thương vô hảo ý, kim cô bổng khởi hữu nhân do. Chích sát đắc tinh bất quang hề nguyệt bất hiểu, nhất thiên hàn vụ hắc du du.
成精豕，作怪牛，兼上偷天得道猴。禪性自來能戰煉，必當用土合元由。釘鈀九齒尖還利，寶劍雙鋒快更柔。鐵棒捲舒為主仗，土神助力結丹頭。三家刑剋相爭競，各展雄才要運籌。捉牛耕地金錢長，喚豕歸爐木氣收。心不在焉何作道，神常守舍要拴猴。胡亂嚷，苦相求，三般兵刃響搜搜。鈀築劍傷無好意，金箍棒起有因由。只殺得星不光兮月不皎，一天寒霧黑悠悠。
Trâu tác quái, lợn thành yêu,
Khỉ già đắc đạo góp vào là ba.
Thiên tinh vốn luyện từ xưa,
Phải cần thổ hợp nguyên do mới thành
Đinh ba chín mũi nhọn kinh!
Bảo kiếm hai lưỡi sắc xanh sáng ngời.
Gậy sắt lợi hại nhất đời,
Thổ thần giúp sức bắt loài yêu ma.
Ba nhà hung khắc tranh đua
Một phen thi thố tài ba cao cường
Bắt trâu cày cấy ruộng nương
Mộc khí thu lại lợn tương vào lò
Tâm bất tại đạo khôn dò
Khỉ kia muốn trói thần lo giữ gìn
Đánh nhau động địa kinh thiên
Xoang xoảng binh khí ba bên chạm vào
Đinh ba song kiếm ào ào
Gậy sắt bổ xuống ào ào cầm dương
Đánh nhau suốt cả đêm trường
Một trời khí lạnh sao trăng mịt mờ
Anh em Hành Giả, Bát Giới và âm binh thổ địa đánh nhau với Ngưu Ma Vương:
Đinh ba thiết bổng sính thần uy, đồng soái âm binh chiến lão hi. Hi sinh độc triển hung cường tính, biến mãn đồng thiên pháp lực khôi. Sử ba trúc, trứ côn lôi, thiết bổng anh hùng hựu xuất kỳ. Tam bàn binh khí đinh đương hưởng, cách giá già lan thùy nhượng thùy? Tha đạo tha vi thủ, ngã đạo ngã đoạt khôi. Thổ binh vi chứng nan phân giải, mộc thổ tương tiên thượng hạ tùy. Giá lưỡng cá thuyết: "nhĩ như hà bất tá ba tiêu phiến?" Na nhất cá đạo: "nhĩ yên cảm khi tâm phiến ngã thê? cản thiếp hại nhi cừu vị báo, xao môn đả hộ hựu kinh nghi." Giá cá thuyết: "nhĩ tử tế đê phòng như ý bổng, sát trứ ta nhi tựu phá bì." Na cá thuyết: "hảo sinh đóa tị ba đầu xỉ, nhất thương cửu khổng huyết lâm li." Ngưu ma bất phạ thi uy mãnh, thiết côn cao kình hữu kiến cơ. Phiên vân phúc vũ tùy lai vãng, thổ vụ phún phong nhậm phát huy. Hận khổ giá tràng đô biện mệnh, các hoài ác niệm hỉ tương trì. Đâu giá tử, nhượng cao đê, tiền nghênh hậu đáng tổng vô khuy. Huynh đệ nhị nhân tề nỗ lực, đan thân nhất côn độc thi vi. Mão thì chiến đáo Thìn thì hậu, chiến bãi ngưu ma thúc thủ hồi.
釘鈀鐵棒逞神威，同帥陰兵戰老犧。犧牲獨展兇強性，遍滿同天法力恢。使鈀築，著棍擂，鐵棒英雄又出奇。三般兵器叮噹響，隔架遮攔誰讓誰？他道他為首，我道我奪魁。土兵為證難分解，木土相煎上下隨。這兩個說：「你如何不借芭蕉扇？」那一個道：「你焉敢欺心騙我妻？趕妾害兒仇未報，敲門打戶又驚疑。」這個說：「你仔細隄防如意棒，擦著些兒就破皮。」那個說：「好生躲避鈀頭齒，一傷九孔血淋漓。」牛魔不怕施威猛，鐵棍高擎有見機。翻雲覆雨隨來往，吐霧噴風任發揮。恨苦這場都拚命，各懷惡念喜相持。丟架子，讓高低，前迎後擋總無虧。兄弟二人齊努力，單身一棍獨施為。卯時戰到辰時後，戰罷牛魔束手回。
Đinh ba, gậy sắt ra oai
Thêm âm binh nữa, đánh nhoài Ngưu Vương
Ngưu Vương hùng dũng phi thường
Một mình pháp lực giỏi giang trổ tài
Đinh ba choảng, côn sắt thoi
Gậy sắt múa tít tiến lùi lẹ mau
Loảng xoảng binh khí va nhau
Giao tranh quyết liệt ai nào nhường ai
Người này nói: “Ta có tài”!
Kẻ kia nói: “Khỏe nhất đời là ta”
Thổ binh phân giải khó là,
Thổ mộc tương khắc theo đà dưới trên
Người này nói: “Sao quạt chẳng cho mượn liền?
Kẻ kia nói: “Sao dám lừa gạt vợ hiền của ta?”
"Hại con trẻ, dọa đàn bà”
"Lại còn phá cửa phá nhà hành hung”
Người này nói: “Mau mau cẩn thận ngừa phòng
Gậy ta chạm phải rách bùng da ngay”
Kẻ kia nói: “Muốn sống tránh đinh ba này
Một phát chín lỗ phun đầy máu tươi”
Ngưu Vương đâu có nản rời
Côn sắt múa tít lao người đánh sang
Mưa tuôn, mây phủ kinh hoàng
Mù che gió rít lại càng sợ hơn
Căm nhau sống mái liều thân
Oán hờn chất chứa chỉ cần hại nhau
Tranh tài đánh đỡ trước sau
Tả xung hữu đột nhường nhau đâu nào
Hai anh em gộp sức vào
Ngưu Vương đơn độc lộn nhào múa may
Đánh từ giờ Mão sang ngày
Ngưu Vương thua chạy vào ngay giờ Thìn
Ngộ Không giao đấu Ngưu Vương:
Đạo cao nhất xích ma thiên trượng, kỳ xảo tâm viên dụng lực hàng.
Nhược đắc hỏa sơn vô liệt diễm, tất tu bảo phiến hữu thanh lương.
Hoàng bà thỉ chí phù nguyên lão, mộc mẫu lưu tình tảo đãng yêu.
Hòa mục ngũ hành quy chính quả, luyện ma địch cấu thượng tây phương.
道高一尺魔千丈，奇巧心猿用力降。
若得火山無烈焰，必須寶扇有清涼。
黃婆矢志扶元老，木母留情掃蕩妖。
和睦五行歸正果，煉魔滌垢上西方。
Đạo cao một thước ma nghìn trượng
Tôn vượn giỏi giang cố sức hàng
Muốn núi lửa kia không đỏ nữa
Phải cầm quạt báu phẩy hơi tan
Hoàng bà chí lớn phủ nguyên lão
Mộc mẫu gan bền quét quái gian
Hòa hợp ngũ hành theo chính phủ
Diệt ma trai giới đến Tây phương
Anh em Hành Giả, Bát Giới và các thần đại chiến Ngưu Ma Vương:
Vân mê thế giới, vụ tráo càn khôn. Táp táp âm phong sa thạch cổn, nguy nguy nộ khí hải ba hồn. Trọng ma kiếm nhị khẩu, phục quải giáp toàn thân. Kết oan thâm tự hải, hoài hận việt sinh sân. Nhĩ khán Tề Thiên Đại Thánh nhân công tích, bất giảng đương niên lão cố nhân. Bát Giới thi uy cầu phiến tử, chúng thần hộ pháp tróc ngưu quân. Ngưu Vương song thủ vô đình tức, tả già hữu đáng lộng tinh thần. Chích sát đắc na quá điểu nan phi giai liễm sí, du ngư bất dược tận tiềm lân. Quỷ khấp thần hào thiên địa ám, long sầu hổ phạ nhật quang hôn.
雲迷世界，霧罩乾坤。颯颯陰風砂石滾，巍巍怒氣海波渾。重磨劍二口，復掛甲全身。結冤深似海，懷恨越生嗔。你看齊天大聖因功績，不講當年老故人。八戒施威求扇子，眾神護法捉牛君。牛王雙手無停息，左遮右擋弄精神。只殺得那過鳥難飛皆斂翅，遊魚不躍盡潛鱗。鬼泣神嚎天地暗，龍愁虎怕日光昏。
Mây trùm vũ trụ
Mù kín đất trời
Âm phong ào ạt, cát đá tơi bời
Khí giận bừng bừng, biển khơi cuồn cuộn
Kiếm hai lưỡi sắc nhọn
Áo giáp kín toàn thân
Oán kết sâu bao lần
Hận thù cao đến thế
Đại Thánh muốn lập công tựa biển
Chẳng sá bạn thân từ thuở nào
Bát Giới mưu lấy quạt Ba Tiêu
Các thần hộ pháp bắt Ngưu quái
Ngưu Vương song kiếm múa quay lại
Đỡ phải, che trái thật hung hăng
Đến nỗi chim không sao bay đặng
Cá không bơi được cụp đuôi vây
Quỷ thần gào nhặng xị đó đây
Rồng sầu, hổ sợ, trời đất tối
Cửu Đầu Trùng đấu Tôn Ngộ Không:
Yêu ma đạo bảo tháp vô quang, Hành Giả cầm yêu báo quốc vương. Tiểu quái đào sinh hồi thủy nội, lão long phá đảm các thương lượng. Cửu đầu phụ mã thi uy vũ, phi quải tiền lai triển tố cường. Nộ phát Tề Thiên Tôn Đại Thánh, kim cô bổng khởi thập phân cương. Na quái vật, cửu cá đầu lô thập bát nhãn, tiền tiền hậu hậu phóng hào quang; giá Hành Giả, nhất song thiết tí thiên cân lực, ái ái phân phân tịnh thụy tường. Sạn tự nhất dương sơ hiện nguyệt, bổng như vạn lý biến phi sương. Tha thuyết: "nhĩ vô cán hưu bả bất bình báo." Ngã đạo: "nhĩ hữu ý thâu bảo chân bất lương. Na bát tặc, thiếu khinh cuồng, hoàn tha bảo bối đắc an khang." Bổng nghênh sạn giá tranh cao hạ, bất kiến thâu doanh luyện chiến tràng.
妖魔盜寶塔無光，行者擒妖報國王。小怪逃生回水內，老龍破膽各商量。九頭駙馬施威武，披掛前來展素強。怒發齊天孫大聖，金箍棒起十分剛。那怪物，九個頭顱十八眼，前前後後放毫光；這行者，一雙鐵臂千斤力，藹藹紛紛並瑞祥。鏟似一陽初現月，棒如萬里遍飛霜。他說：「你無干休把不平報。」我道：「你有意偷寶真不良。那潑賊，少輕狂，還他寶貝得安康。」棒迎鏟架爭高下，不見輸贏練戰場。
Yêu ma trộm bảo bối
Bảo tháp tối vô chừng
Hành Giả bắt yêu báo quốc vương
Tha cho tiểu yêu về đáy nước
Long Vương sợ hãi vội bàn bạc
Cửu Đầu phò mã trổ uy phong
Mặc giáp ngoi lên giở thói hành hung
Tề Thiên Đại Thánh nổi cơn giận dữ
Gậy sắt vung lên thật đáng sợ
Yêu quái mười tám mắt, chín đầu
Hào quang sáng rực phóng trước sau
Hành Giả đôi tay nghìn cân nặng
Xẻng tựa vầng trăng hồi đầu tháng
Gậy như sương sớm sáng dặm dài
Người này nói:
“Nhà ngươi bất lương cắp bảo bối
Chớ có coi thường, đồ vô lại
Trả ngay bảo bối sẽ bình an!”
Gậy quay, xẻng đỡ giành phần hơn
Chưa rõ ai thua và ai thắng!
Hoàng Mi lão quái đấu Tôn Ngộ Không:
Lưỡng điều bổng, bất nhất dạng, thuyết tương khởi lai hữu hình trạng: nhất điều đoản nhuyễn phật gia binh, nhất điều kiên ngạnh tàng hải tàng. Đô hữu tùy tâm biến hóa công, kim phiên tương ngộ tranh cường tráng. Đoản nhuyễn lang nha tạp cẩm trang, kiên ngạnh kim cô giao long tượng. Nhược thô nhược tế thực khả khoa, yếu đoản yếu trường thậm đình đương. Hầu dữ ma, tề đả trượng, giá tràng chân cá vô hư cuống. Tuần hầu bỉnh giáo tác tâm viên, bát quái khi thiên lộng giả tượng. Sân sân hận hận các vô tình, ác ác hung hung đô hữu dạng. Na nhất cá đương đầu thủ khởi bất phóng tùng, giá nhất cá giá đâu phách diện nan thôi nhượng. Phún vân chiếu nhật hôn, thổ vụ già phong chướng. Bổng lai bổng khứ lưỡng tương nghênh, vong sinh vong tử nhân Tam Tạng.
兩條棒，不一樣，說將起來有形狀：一條短軟佛家兵，一條堅硬藏海藏。都有隨心變化功，今番相遇爭強壯。短軟狼牙雜錦妝，堅硬金箍蛟龍像。若粗若細實可誇，要短要長甚停當。猴與魔，齊打仗，這場真個無虛誑。馴猴秉教作心猿，潑怪欺天弄假像。嗔嗔恨恨各無情，惡惡兇兇都有樣。那一個當頭手起不放鬆，這一個架丟劈面難推讓。噴雲照日昏，吐霧遮峰嶂。棒來棒去兩相迎，忘生忘死因三藏。
Hai cây gậy chẳng giống nhau,
Là do hình dáng sắc màu mà lên
Một bên gậy Phật ngắn bền,
Một bên sắt cứng giữa miền biển xa.
Cả hai biến hóa tài hoa,
Phen ngày gặp gỡ quyết ra tranh tài
Lang nha như gấm đẹp tươi
Gậy sắt cứng chắc như loài giao long
Nhỏ to thay đổi tùy lòng
Ngắn dài, bấm quyết hai đằng ra oai
Khỉ ma quyết chí đua tài,
Trận này khủng khiếp ai người nói ngoa
Khỉ kia theo đạo giỏi mà
Ma vương xảo trá dối lừa trời cao
Hầm hầm chẳng chút tình nào
Hùng hùng hổ hổ xông vào đánh ngay
Kẻ kia chẳng chút nhẹ tay
Người này cũng chẳng mảy may chịu nhường.
Nhả mây tối đất đen đường
Phun mù lam chướng bốn phương đất bằng
Hai gậy đánh đỡ càng hăng
Quên chết cũng bởi Đường Tăng thôi mà!
Hoàng Mi lão quái giao đấu với Ngũ Đại Long Thần, Quy Xà Nhị Tướng và Tôn Ngộ Không:
Hung ma thi vũ, Hành Giả cầu binh. Hung ma thi vũ, thiện cư trân lâu thi phật tượng; Hành Giả cầu binh, viễn tham bảo cảnh tá long thần. Quy xà sinh thủy hỏa, yêu quái động đao binh. Ngũ long phụng chỉ lai tây lộ, Hành Giả nhân sư tại hậu thu. Kiếm kích quang minh dao thải điện, thương đao hoảng lượng thiểm nghê hồng. Giá cá lang nha bổng, cường năng đoản nhuyễn; na cá kim cô bổng, tùy ý như tâm. Chích thính đắc thiên phác hưởng thanh như bạo trúc, đinh đương âm vận tự xao kim. Thủy hỏa tề lai chinh quái vật, đao binh cộng thốc nhiễu tinh linh. Hảm sát kinh lang hổ, huyên hoa chấn quỷ thần. Hồn chiến chính đương vô thắng xử, yêu ma hựu thủ bảo hòa trân.
兇魔施武，行者求兵。兇魔施武，擅據珍樓施佛像；行者求兵，遠參寶境借龍神。龜蛇生水火，妖怪動刀兵。五龍奉旨來西路，行者因師在後收。劍戟光明搖彩電，槍刀晃亮閃霓虹。這個狼牙棒，強能短軟；那個金箍棒，隨意如心。只聽得扢撲響聲如爆竹，叮噹音韻似敲金。水火齊來征怪物，刀兵共簇繞精靈。喊殺驚狼虎，諠譁振鬼神。渾戰正當無勝處，妖魔又取寶和珍。
Ma ác khoe võ
Hành Giả cầu binh
Ma ác khoe võ, giữa chốn lầu vàng bày tượng Phật
Hành Giả cầu binh, ra nơi tiên cảnh mượn thần linh
Quy, Xà hai tướng phun nước lửa
Yêu quái quyết chí động đao binh
Năm rồng vàng lệnh sang Tây thổ
Hành Giả theo sau mấy tướng tinh
Kiếm kích sáng lòe như chớp giật
Thương đao rực rỡ ánh long lanh
Lang nha bổng ngắn mềm ghê gớm
Cây gậy sắt tùy ý tung hoành
Binh khí chạm va kêu loảng xoảng
Tiếng vang lanh lảnh tựa chuông kinh
Nước lửa tung vào trừ quái vật
Đao binh chụm lại diệt yêu tinh
Tiếng hô ầm ĩ hùm beo sợ
Giọng quát vang lừng quỷ sứ kinh
Hỗn chiến một hồi không thắng bại
Yêu ma lại giở túi bên mình.
Hoàng Mi lão quái đánh nhau với Tiểu Trương thái tử và Tôn Ngộ Không:
Tiểu thái tử, chử bạch thương, tứ bính côn ô kiếm canh cường. Ngộ Không hựu sử kim cô bổng, tề tâm vi nhiễu sát yêu vương. Yêu vương kỳ thực thần thông đại, bất cụ phân hào tả hữu đường. Lang nha bổng thị phật trung bảo, kiếm khảm thương luân mạc khả thương. Chích thính cuồng phong thanh hống hống, hựu quan ác khí hỗn mang mang. Na cá hữu ý tư phàm lộng bản sự, giá cá chuyên tâm bái phật thủ kinh chương. Kỷ phiên trì sính, số thứ trương cuồng. Phún vân vụ, bế tam quang, phấn nộ hoài sân các bất lương. Đa thì tam thừa vô thượng pháp, trí lệnh bách nghệ khổ tương tương.
小太子，楮白槍，四柄錕鋘劍更強。悟空又使金箍棒，齊心圍繞殺妖王。妖王其實神通大，不懼分毫左右搪。狼牙棒是佛中寶，劍砍槍掄莫可傷。只聽狂風聲吼吼，又觀惡氣混茫茫。那個有意思凡弄本事，這個專心拜佛取經章。幾番馳騁，數次張狂。噴雲霧，閉三光，奮怒懷嗔各不良。多時三乘無上法，致令百藝苦相將。
Tiểu thái tử, chử bạch thương
Bốn côn ngô kiếm kiên cường uy linh
Ngộ Không múa gậy sắt tinh
Một lòng vây chặt không kinh ma tà
Yêu vương pháp lực tài ba
Điềm nhiên chẳng sợ xông pha tung hoành
Lang nha bổng tiếng lừng danh
Giáo đâm gươm chém thân mình lướt qua…
Chỉ nghe gió rít từ xa
Lại thêm ác khí tung ra não nề
Một bên hóa phép tài ghê
Một bên lập chí quyết thề lấy kinh
Mấy phen đấu sức chẳng thành
Mấy lần tỉ thí quyết tranh trổ tài
Nhả mây tối mịt đất trời
Ầm ầm túc khí một loài bất lương
Hồi lâu thắng bại chẳng lường
Hai bên trổ hết mọi đường võ công.
Hoàng Mi lão quái đánh nhau với các thần và Bát Giới, Sa Tăng:
Ma đầu bát ác khi chân tính, chân tính ôn nhu chẩm nại ma. Bách kế thi vi nan thoát khổ, thiên phương diệu dụng bất năng hòa. Chư thiên lai ủng hộ, chúng thánh trợ cán qua. Lưu tình khuy mộc mẫu, định chí cảm hoàng bà. Hồn chiến kinh thiên tịnh chấn địa, cường tranh thiết võng dữ trương la. Na bích sương dao kỳ nột hảm, giá bích sương lôi cổ si la. Thương đao mật mật hàn quang đãng, kiếm kích phân phân sát khí đa. Yêu tốt hung hoàn dũng, thần binh chẩm nại hà. Sầu vân già nhật nguyệt, thảm vụ tráo sơn hà. Khổ băng khổ duệ lai tương chiến, giai nhân Tam Tạng bái Di Đà.
魔頭潑惡欺真性，真性溫柔怎奈魔。百計施為難脫苦，千方妙用不能和。諸天來擁護，眾聖助干戈。留情虧木母，定志感黃婆。渾戰驚天並振地，強爭設網與張羅。那壁廂搖旗吶喊，這壁廂擂鼓篩鑼。槍刀密密寒光蕩，劍戟紛紛殺氣多。妖卒兇還勇，神兵怎奈何。愁雲遮日月，慘霧罩山河。苦掤苦拽來相戰，皆因三藏拜彌陀。
Ma vương độc ác lừa chân tính
Chân tính ôn nhu địch khó là
Trăm kế trổ ra không thoát khổ
Nghìn phương điệu dụng chẳng sao hòa
Chư thiên đến ủng hộ
Các thánh giúp can qua
Bát Giới không nang nể
Sa Tăng cũng chẳng tha
Hỗn chiến kinh trời cùng động đất
Bao nhiêu thủ đoạn trổ vung ra
Bên kia phất cờ và hò hét
Bên này đánh trống gõ thanh la
Thương đao xoang xoảng vầng ô lạnh
Kiếm kích ầm ầm sát khí da
Tiểu yêu thật dữ tợn
Thần binh đến ghê là!
Mây sầu che nhật nguyệt
Mù thảm kím sơn hà
Hai bên chịu khổ ra công đánh
Chỉ tại Đường Tăng bái Phật mà!
Đại Thánh đấu Độc Giác Tỷ:
Kim cô bổng cử, trường can thương nghênh. Kim cô bổng cử, lượng thước thước tự điện xế kim xà; trường can thương nghênh, minh hoảng hoảng như long ly hắc hải. Na môn tiền tiểu yêu lôi cổ, bài khai trận thế trợ uy phong; giá bích sương đại thánh thi công, sử xuất tung hoành sính bản sự. Tha na lý nhất can thương, tinh thần đẩu tẩu; ngã giá lý nhất điều bổng, vũ nghệ cao cường. Chính thị anh hùng tương ngộ anh hùng hán, quả nhiên đối thủ tài phùng đối thủ nhân. Na ma vương khẩu phún tử khí bàn yên vụ, giá đại thánh nhãn phóng quang hoa kết tú vân. Chích vi Đại Đường tăng hữu nan, lưỡng gia vô nghĩa khổ tranh luận.
金箍棒舉，長桿槍迎。金箍棒舉，亮爍爍似電掣金蛇；長桿槍迎，明晃晃如龍離黑海。那門前小妖擂鼓，排開陣勢助威風；這壁廂大聖施功，使出縱橫逞本事。他那裡一桿槍，精神抖擻；我這裡一條棒，武藝高強。正是英雄相遇英雄漢，果然對手才逢對手人。那魔王口噴紫氣盤煙霧，這大聖眼放光華結繡雲。只為大唐僧有難，兩家無義苦爭論。
Gậy sắt vung lên,
Thương dài múa tít,
Gậy sắt vung lên, ánh loang láng như rắn vàng uốn lượn
Thương dài múa tít, chớp lòe lòe tựa rồng vượt biển xa
Bọn tiểu yêu trước động hò la,
Bầy trận thế giúp sức thủ lĩnh,
Bên này Đại Thánh tấn công mạnh,
Ngang dọc tung hoành trổ võ oai
Bên kia yêu quái múa thương dài,
Quyết được thua tinh thần phấn chấn.
Kẻ hảo hán gặp người hảo hán
Đúng là hai địch thủ kỳ phùng
Ma vương phun hơi đỏ tứ tung
Đại Thánh mắt lóa vầng mây sáng
Cũng chỉ tại Đường Tăng gặp nạn
Nên hai bên vô nghĩa đánh nhau!
Độc Giác Tỷ đấu Tôn Ngộ Không:
Đại Thánh thi uy mãnh, yêu ma bất thuận nhu. Lưỡng gia tề đấu dũng, na cá khẳng cán hưu. Giá nhất cá thiết bổng như long vĩ, na nhất cá trường thương tự mãng đầu. Giá nhất cá bổng lai giải số như phong hưởng, na nhất cá thương giá hùng uy tự thủy lưu. Chích kiến na thải vụ mông mông sơn lĩnh ám, tường vân ái đãi thụ lâm sầu. Mãn không phi điểu giai đình sí, tứ dã lang trùng tận súc đầu. Na trận thượng tiểu yêu nột hảm, giá bích sương hành giả đẩu tẩu. Nhất điều thiết bổng vô nhân địch, đả biến tây phương vạn lý du. Na can trường thương chân đối thủ, vĩnh trấn kim xưng thượng trù. Tương ngộ giá tràng vô hảo tán, bất kiến cao đê thệ bất hưu.
大聖施威猛，妖魔不順柔。兩家齊鬥勇，那個肯干休。這一個鐵棒如龍尾，那一個長槍似蟒頭。這一個棒來解數如風響，那一個槍架雄威似水流。只見那彩霧朦朦山嶺暗，祥雲靉靆樹林愁。滿空飛鳥皆停翅，四野狼蟲盡縮頭。那陣上小妖吶喊，這壁廂行者抖擻。一條鐵棒無人敵，打遍西方萬里遊。那桿長槍真對手，永鎮金稱上籌。相遇這場無好散，不見高低誓不休。
Đại Thánh ra oai mạnh
Ma Vương chẳng nhún nhường.
Hai bên cùng hăng hái.
Ai nấy chí phương cường.
Người này gậy sắt như rồng múa
Kẻ kia thương dài tựa rắn trườn.
Người này gậy đánh như gió nổi.
Kẻ kia thương đỡ tựa mưa tuôn.
Mây mù dầy đặt rừng cây thẳm.
Ráng dựng đầu non sắc núi buồn.
Khắp trời chim bay đều ngừng cánh.
Dã thú sơn lâm ẩn đáy hang.
Bên kia bọn tiểu yêu hò hét.
Bên này Hành Giả đánh thêm cường.
Một cây gậy sắt không người địch.
Đánh khắp phương tây vạn dặm trường.
Một chiếc thương dài nên đối thủ.
Trấn giữ Kim Đâu tiếng dội vang.
Trận này gặp gỡ không lùi bước.
Không phân thắng bại, quyết không hàng.
Độc Giác Tỷ đấu Thác Tháp Thiên Vương:
Thiên Vương đao khảm, yêu quái thương nghênh. Đao khảm sương quang phún liệt hỏa, thương nghênh nhuệ khí bính sầu vân. Nhất cá thị kim sơn sinh thành đích ác quái, nhất cá thị linh tiêu điện soa hạ đích thiên thần. Na nhất cá nhân khi thiền tính thi uy vũ, giá nhất cá vi cứu sư tai triển đại luân. Thiên Vương sử pháp phi sa thạch, ma quái tranh cường bá thổ trần. Bá thổ năng giáo thiên địa ám, phi sa thiện trứ hải giang hồn. Lưỡng gia nỗ lực tranh công tích, giai vi Đường Tăng bái Thế Tôn.
天王刀砍，妖怪槍迎。刀砍霜光噴烈火，槍迎銳氣迸愁雲。一個是金山生成的惡怪，一個是靈霄殿差下的天神。那一個因欺禪性施威武，這一個為救師災展大倫。天王使法飛沙石，魔怪爭強播土塵。播土能教天地暗，飛沙善著海江渾。兩家努力爭功績，皆為唐僧拜世尊。
Thiên vương đao chém,
Yêu quái thương đâm.
Đao chém sáng lòe phun lửa nóng, Thương đâm khí bốc át mây sầu.
Một kẻ yêu quái núi Kim Đâu.
Một người thiên thần Linh Tiêu xuống,
Kẻ dối Phật khoe tài cao thượng.
Người cứu thầy trổ hết tài cao.
Thiên vương hóa phép cát đá ào ào,
Yêu quái ra oai bụi đất mù mịt.
Bụi tung trời đất đen kịt kịt,
Cát bay sông bể réo ầm ầm,
Hai bên đánh đỡ thật bạo hung
Chỉ tại Đường Tăng đi bái Phật.
Hành Giả đấu quyền với Độc Giác Tỷ:
Duệ khai đại tứ bình, thích khởi song phi cước. Thao hiếp phách hung đôn, oan tâm trích đảm trứ. Tiên nhân chỉ lộ, lão tử kỵ hạc. Ngạ hổ phác thực tối thương nhân, giao long hí thủy năng hung ác. Ma vương sử cá mãng phiên thân, đại thánh khước thi lộc giải giác. Kiều cân thối địa long, nữu oản nã thiên thác. Thanh sư trương khẩu lai, lý ngư điệt tích dược. Cái đỉnh tát hoa, nhiễu yêu quán tác. Nghênh phong thiếp phiến nhi, cấp vũ thôi hoa lạc. Yêu tinh tiện sử quan âm chưởng, Hành Giả tựu đối la hán cước. Trường chưởng khai khoát tự nhiên tùng, chẩm bỉ đoản quyền đa khẩn tước. Lưỡng cá tương trì số thập hồi, nhất bàn bản sự vô cường nhược.
拽開大四平，踢起雙飛腳。韜脅劈胸墩，剜心摘膽著。仙人指路，老子騎鶴。餓虎撲食最傷人，蛟龍戲水能兇惡。魔王使個蟒翻身，大聖卻施鹿解角。翹跟淬地龍，扭腕拿天橐。青獅張口來，鯉魚跌脊躍。蓋頂撒花，遶腰貫索。迎風貼扇兒，急雨催花落。妖精便使觀音掌，行者就對羅漢腳。長掌開闊自然鬆，怎比短拳多緊削。兩個相持數十回，一般本事無強弱。
Đánh miếng đại tứ bình,
Đá ngón song phi cước.
Móc sườn thụi vào ngực,
Rách mật đấm trúng gan.
Thế người tiên chỉ đường,
Miếng Lão Tử cưỡi hạc.
Hổ đói vồ xơi xác,
Thuồng luồng giỡn nước xanh.
Ma Vương đánh miếng trăn uốn mình, Đại Thánh đi bài ngựa đá cất
Kiễng chân dìm rồng đất,
Úp bát thành túi trời.
Sư tử há mồm xơi,
Cá chép tung vây bạc.
Quanh sườn non dây buộc,
Đỉnh đầu hoa nở xòe.
Cơn gió căng quạt che,
Mưa rơi hoa rụng xuống,
Ma Vương sử miếng Quan Âm chưởng,
Đại Thánh đi bài La Hán quyền,
Trường quyền dù thoáng, dù tự nhiên,
So với đoản quyền không kín đáo.
Hai ben đánh nhau thật táo bạo,
Tài nghệ ngang nhau chẳng được thua.
Như Ý Chân Tiên đấu Ngộ Không:
Thánh tăng ngộ thực thành thai thủy, Hành Giả lai tầm Như Ý tiên. Na hiểu chân tiên nguyên thị quái, ỷ cường hộ trụ lạc thai tuyền. Cập chí tương phùng giảng cừu khích, tranh trì quyết bất toại như nhiên. Ngôn lai ngữ khứ thành sạn sậu, ý ác tình hung yếu báo oan. Giá nhất cá nhân sư thương mệnh lai cầu thủy, na nhất cá vi điệt vong thân bất dữ tuyền. Như Ý câu cường như hạt độc, kim cô bổng ngoan tự long điên. Đương hung loạn thứ thi uy mãnh, trứ cước tà câu triển diệu huyền. Âm thủ côn đâu thương xử trọng, quá kiên câu khởi cận đầu tiên. Tỏa yêu nhất côn ưng trì tước, áp đỉnh tam câu lang bộ thiền. Vãng vãng lai lai tranh thắng bại, phản phản phục phục lưỡng hồi hoàn. Câu luyên bổng đả vô tiền hậu, bất kiến thâu doanh tại na biên.
聖僧誤食成胎水，行者來尋如意仙。那曉真仙原是怪，倚強護住落胎泉。及至相逢講仇隙，爭持決不遂如然。言來語去成僝僽，意惡情兇要報冤。這一個因師傷命來求水，那一個為侄亡身不與泉。如意鉤強如蝎毒，金箍棒狠似龍巔。當胸亂刺施威猛，著腳斜鉤展妙玄。陰手棍丟傷處重，過肩鉤起近頭鞭。鎖腰一棍鷹持雀，壓頂三鉤蜋捕蟬。往往來來爭勝敗，返返復復兩回還。鉤攣棒打無前後，不見輸贏在那邊。
Thánh tăng uống lầm, bụng mang thai
Hành Giả tìm đến tiên Như Ý.
Đâu biết chân tiên là ma quái
Cậy mạnh giữ riệt quyết không cho.
Đến khi gặp gỡ kẻ oán thù,
Căm nhau quyết chẳng nhường nhịn nữa.
Điều qua tiếng lại thành đôi co
Tính ác nổi lên thù muốn rửa
Người này xin nước chữa cho thầy.
Kẻ kia vì cháu chẳng chịu nhả,
Móc câu như ý như rắn vờn,
Gậy sắt nạm vàng tựa rồng bổ.
Nhắm ngực đâm bừa tỏ oai phong,
Mác xiên vào đùi khoe tài cả.
Cánh tay gậy nện đau điếng người,
Bả vai câu móc buốt tê lạ.
Khóa sườn một gậy ưng vồ sẻ.
Đè đầu ba móc cáo tha gà,
Qua lại, lại qua tranh phần thắng.
Tiến tiến lui lui chẳng chịu hòa.
Câu móc, gậy đâm vung tới tấp,
Hai bên quyết chiến chẳng buông tha.
Ngộ Không đấu Như Ý Chân Tiên:
Kim cô bổng, như ý câu, nhị nhân phấn nộ các hoài cừu. Phi sa tẩu thạch càn khôn ám, bá thổ dương trần nhật nguyệt sầu. Đại thánh cứu sư lai thủ thủy, yêu tiên vi điệt bất dung cầu. Lưỡng gia tề nỗ lực, nhất xử đổ an hưu. Giảo nha tranh thắng phụ, thiết xỉ định cương nhu. Thiêm cơ kiến, việt đẩu tẩu, phún vân ai vụ quỷ thần sầu. Phác phác binh binh câu bổng hưởng, hảm thanh hao hống chấn sơn khâu. Cuồng phong cổn cổn thôi lâm mộc, sát khí phân phân quá đấu ngưu. Đại Thánh dũ tranh dũ hỉ duyệt, chân tiên việt đả việt trù mâu. Hữu tâm hữu ý tương tranh chiến, bất định tồn vong bất bãi hưu.
金箍棒，如意鉤，二人奮怒各懷仇。飛砂走石乾坤暗，播土揚塵日月愁。大聖救師來取水，妖仙為侄不容求。兩家齊努力，一處賭安休。咬牙爭勝負，切齒定剛柔。添機見，越抖擻，噴雲噯霧鬼神愁。樸樸兵兵鉤棒響，喊聲哮吼振山丘。狂風滾滾催林木，殺氣紛紛過斗牛。大聖愈爭愈喜悅，真仙越打越綢繆。有心有意相爭戰，不定存亡不罷休。
Gậy, móc đánh đỡ tương tàn,
Hò la vang động non ngàn ngút mây.
Cuồng phong cuồn cuộn xô cây,
Bừng bừng sát khí phủ dày trăng sao.
Yêu tiên pháp thuật tài cao,
Đại Thánh mưu trí khác nào yêu tiên.
Hai bên đánh trận triền miên,
Đấu trí đấu lực chẳng bên nào nhường.
Yêu tinh bọ cạp đánh nhau với anh em Ngộ Không và Bát Giới:
Nữ quái uy phong trường, hầu vương khí khái hưng. Thiên bồng nguyên soái tranh công tích, loạn cử đinh ba yếu hiển năng. Na nhất cá thủ đa xoa khẩn yên quang nhiễu, giá lưỡng cá tính cấp binh cường vụ khí đằng. Nữ quái chích nhân cầu phối ngẫu, nam tăng chẩm khẳng tiết nguyên tinh. Âm dương bất đối tương trì đấu, các sính hùng tài hận khổ tranh. Âm tĩnh dưỡng vinh tư động động, dương thu tức vệ ái thanh thanh. Trí lệnh lưỡng xử vô hòa mục, xoa ba thiết bổng đổ thâu doanh. Giá cá bổng hữu lực, ba canh năng, nữ quái cương xoa đinh đối đinh. Độc Địch Sơn tiền tam bất nhượng, Tỳ Bà Động ngoại lưỡng vô tình. Na nhất cá hỉ đắc đường tăng hài phượng lữ, giá lưỡng cá tất tùy trường lão thủ chân kinh. Kinh thiên động địa lai tương chiến, chích sát đắc nhật nguyệt vô quang tinh đấu canh.
女怪威風長，猴王氣概興。天蓬元帥爭功績，亂舉釘鈀要顯能。那一個手多叉緊煙光繞，這兩個性急兵強霧氣騰。女怪只因求配偶，男僧怎肯泄元精。陰陽不對相持鬥，各逞雄才恨苦爭。陰靜養榮思動動，陽收息衛愛清清。致令兩處無和睦，叉鈀鐵棒賭輸贏。這個棒有力，鈀更能，女怪鋼叉丁對丁。毒敵山前三不讓，琵琶洞外兩無情。那一個喜得唐僧諧鳳侶，這兩個必隨長老取真經。驚天動地來相戰，只殺得日月無光星斗更。
Uy phong nữ quái gớm ghê,
Hầu Vương khí khái kém gì yêu ma.
Thiên Bồng nguyên soái xông ra,
Muốn phô tài nghệ đinh ba múa bừa.
Nữ quái soa múa mây đưa,
Hai người gậy với đinh ba lượn rồng.
Nữ quái chỉ muốn có chồng,
Đường Tăng nào chịu sống cùng lứa đôi.
Âm dương duyên số chẳng bồi,
Quay ra đánh lộn một thôi ầm ầm.
Âm tĩnh dưỡng vinh động tâm,
Dương thu tức vệ ưa lòng thanh thanh.
Hai bên lúc chẳng hòa lành,
Soa, đinh, gậy sắt tranh giành được thua.
Giỏi thay gậy sắt, đinh ba,
Cương soa nữ quái tài hoa kém nào?
Núi Độc Địch đánh ào ào
Động Tỳ Bà ấy ai nào nhường ai!
Nữ quái muốn kết duyên hài
Hai đồ đệ quyết giữ người lấy kinh
Đánh nhau trời đất chuyển mình,
Càn khôn mù mịt các tinh u sầu.
Hành Giả thật đấu Hành Giả giả:
Lưỡng điều bổng, nhị hầu tinh, giá tràng tương địch thực phi khinh. Đô yếu hộ trì Đường ngự đệ, các thi công tích lập anh danh. Chân hầu thực thụ sa môn giáo, giả quái hư xưng phật tử tình. Cái vi thần thông đa biến hóa, vô chân vô giả lưỡng tương bình. Nhất cá thị hỗn nguyên nhất khí tề thiên thánh, nhất cá thị cửu luyện thiên linh súc địa tinh. Giá cá thị như ý kim cô bổng, na cá thị tùy tâm thiết can binh. Cách giá già lan vô thắng bại, xanh trì để địch một thâu doanh. Tiên tiền giao thủ tại động ngoại, thiếu khoảnh tranh trì khởi bán không.
兩條棒，二猴精，這場相敵實非輕。都要護持唐御弟，各施功績立英名。真猴實受沙門教，假怪虛稱佛子情。蓋為神通多變化，無真無假兩相平。一個是混元一氣齊天聖，一個是久煉千靈縮地精。這個是如意金箍棒，那個是隨心鐵桿兵。隔架遮攔無勝敗，撐持抵敵沒輸贏。先前交手在洞外，少頃爭持起半空。
Hai gậy sắt, hai Hầu vương
Một phen đối địch hai đường cùng hăng.
Cùng là hộ vệ thánh tăng,
Cùng lập công trạng, tiếng tăm luu truyền.
Hành Giả thật theo đạo Thiền,
Hành Giả giả chẳng chính chuyên giúp thầy.
Hai người biến hoa kỳ tài,
Thần thông võ nghệ hai người đều quen.
Một người tiên thánh hỗn nguyên,
Một người yêu quái ở miền nhân gian.
Người này gậy sắt nạm vàng,
Kẻ kia cũng gậy ngang hàng với nhau.
Hai bên quyết liệt hồi lâu,
Ai thua ai thắng biết đâu phân rành.
Trước còn cửa động giao tranh,
Lát sau ngang dọc tung hoành tầng không.
La Sát đấu Ngộ Không:
Quần thoa bản thị tu thành quái, vi tử hoài cừu hận bát hầu. Hành Giả tuy nhiên sinh ngoan nộ, nhân sư lộ trở nhượng nga lưu. Tiên ngôn bái tá ba tiêu phiến, bất triển kiêu hùng nại tính nhu. La Sát vô tri luân kiếm khảm, Hầu Vương hữu ý thuyết thân do. Nữ lưu chẩm dữ nam nhi đấu, đáo để nam cương áp nữ lưu. Giá cá kim cô thiết bổng đa hung mãnh, na cá sương nhận thanh phong thậm khẩn trù. Phách diện đả, chiếu đầu đâu, hận khổ tương trì bất bãi hưu. Tả đáng hữu già thi vũ nghệ, tiền nghênh hậu giá sính kỳ mưu. Khước tài đấu đáo trầm hàm xử, bất giác tây phương trụy nhật đầu. La Sát mang tương chân phiến tử, nhất thiên huy động quỷ thần sầu.
裙釵本是修成怪，為子懷仇恨潑猴。行者雖然生狠怒，因師路阻讓娥流。先言拜借芭蕉扇，不展驍雄耐性柔。羅剎無知掄劍砍，猴王有意說親由。女流怎與男兒鬥，到底男剛壓女流。這個金箍鐵棒多兇猛，那個霜刃青鋒甚緊稠。劈面打，照頭丟，恨苦相持不罷休。左擋右遮施武藝，前迎後架騁奇謀。卻才鬥到沉酣處，不覺西方墜日頭。羅剎忙將真扇子，一搧揮動鬼神愁。
Quần thoa tu luyện thành yêu,
Vì con báo oán đánh liều Hầu Vương.
Hành Giả lòng giận không lường,
Vì thầy nghẽn lối phải nhường nữ yêu.
Lễ phép tìm mượn Ba Tiêu,
Hiền hòa khoan nhặt nói điều phải chăng.
La Sát vung kiếm chém phăng,
Hầu Vương đón đỡ, nói rằng thân xưa.
Nữ hung, nam chẳng chịu thua,
Cuối cùng nam phải đánh bừa nữ yêu.
Gậy sắt dữ dội đến điều!
Thanh phong bảo kiếm cũng nhiều đường hay.
Nện đầu mặt, chém chân tay,
Hai bên cố đánh chẳng ai chịu nhường.
Đỡ phải đón trái tỏ tường,
Đâm sau đánh trước khoe đường võ hay.
Đánh nhau mê mải hăng say,
Mặt trời đã khuất núi tây lúc nào.
La Sát rút quạt Ba Tiêu,
Phất lên một cái, quỷ yêu kinh hoàng.
Hoàng Bào yêu quái đánh nhau với Tiểu Bạch Long:
Na nhất cá thị oản tử sơn sinh thành đích quái vật, giá nhất cá thị tây dương hải phạt hạ đích chân long. Nhất cá phóng hào quang, như phún bạch điện; nhất cá sinh nhuệ khí, như bính hồng vân. Nhất cá hảo tự bạch nha lão tượng tẩu nhân gian, nhất cá tựu như kim trảo ly miêu phi hạ giới. Nhất cá thị kình thiên ngọc trụ, nhất cá thị giá hải kim lương. Ngân long phi vũ, hoàng quỷ phiên đằng. Tả hữu bảo đao vô đãi mạn, vãng lai bất hiết mãn đường hồng.
那一個是碗子山生成的怪物，這一個是西洋海罰下的真龍。一個放毫光，如噴白電；一個生銳氣，如迸紅雲。一個好似白牙老象走人間，一個就如金爪狸貓飛下界。一個是擎天玉柱，一個是架海金梁。銀龍飛舞，黃鬼翻騰。左右寶刀無怠慢，往來不歇滿堂紅。
Một bên ma Uyển Tử Sơn,
Một bên Tây Hải Long vương đó mà.
Một bên điện chớp sáng lòa,
Một bên nhuệ khí chan hòa tầng không.
Một bên voi lão trắng răng,
Một bên vuốt sắc mèo rừng phi nhanh.
Một bên trụ chống trời xanh,
Một bên cầu bắc qua mình bể khơi.
Rồng bạc bay lượn chơi vơi,
Ma vàng nhảy nhót tung người trời cao.
Bảo đao loang loáng như sao,
Cây thắp nến cũng ào ào chẳng tha.
Hành Giả đánh nhau với Hoàng Bào yêu quái:
Đại thánh thần thông đại, yêu ma bản sự cao. Giá cá hoành lý sinh thiết bổng, na cá tà cử trám cương đao. Du du đao khởi minh hà lượng, khinh khinh bổng giá thải vân phiêu. Vãng lai hộ đỉnh phiên đa thứ, phản phúc hồn thân chuyển số tao. Nhất cá tùy phong canh diện mục, nhất cá lập địa bả thân dao. Na cá đại tĩnh hỏa nhãn thân viên tí, giá cá minh hoảng kim tình chiết hổ yêu. Nhĩ lai ngã khứ giao phong chiến, đao nghênh bổng giá bất tương nhiêu. Hầu vương thiết côn y tam lược, quái vật cương đao án lục thao. Nhất cá quán hành thủ đoạn vi ma chủ, nhất cá quảng thi pháp lực bảo đường tăng. Mãnh liệt đích hầu vương thiêm mãnh liệt, anh hào đích quái vật trường anh hào. Tử sinh bất cố không trung đả, đô vi đường tăng bái phật diêu.
大聖神通大，妖魔本事高。這個橫理生鐵棒，那個斜舉蘸鋼刀。悠悠刀起明霞亮，輕輕棒架彩雲飄。往來護頂翻多次，反覆渾身轉數遭。一個隨風更面目，一個立地把身搖。那個大睜火眼伸猿臂，這個明幌金睛折虎腰。你來我去交鋒戰，刀迎棒架不相饒。猴王鐵棍依三略，怪物鋼刀按六韜。一個慣行手段為魔主，一個廣施法力保唐僧。猛烈的猴王添猛烈，英豪的怪物長英豪。死生不顧空中打，都為唐僧拜佛遙。
Đại Thánh pháp thuật thần thông,
Yêu ma võ nghệ lẫy lừng thế gian.
Một người gậy sắt cầm ngang,
Một người vung chéo nhịp nhàng cương đao.
Loang loáng đao chém thấp cao.
Veo veo gậy múa ào ào mây bay.
Tiến lui che chắn giỏi thay,
Lại qua đánh đỡ vần xoay tít mù.
Một người theo gió đánh qua,
Một người đứng vững đung đưa thân mình.
Một người tay vượn mắt tinh,
Một người lưng hổ mắt rình ghê thay
Tiến lui giao chiến như bay,
Đao đâm gậy bổ trận này không tha.
Hầu vương cùng với yêu ma,
Lục thao tam lược tỏ ra cao cường.
Một người yêu quái phi thường.
Một người quyết cứu Đại Đường thánh tăng.
Hầu vương càng đánh càng hăng.
Yêu ma càng đánh càng bừng oai linh.
Sá gì cái chết bên mình,
Cũng vì Tam Tạng cầu kinh đó mà.
Ngân Giác đấu Sa Tăng:
Thất tinh kiếm, hàng yêu bổng, vạn ánh kim quang như thiểm lượng. Giá cá viên nhãn hung như hắc sát thần, na cá thiết kiểm chân thị quyển liêm tướng. Na quái sơn tiền đại hiển năng, nhất tâm yếu tróc Đường Tam Tạng. Giá cá nỗ lực bảo chân tăng, nhất tâm ninh tử bất khẳng phóng. Tha lưỡng cá phún vân ai vụ chiếu thiên cung, bá thổ dương trần già đấu tượng. Sát đắc na nhất luân hồng nhật đạm vô quang, đại địa càn khôn hôn đãng đãng. Lai vãng tương trì bát cửu hồi, bất kỳ chiến bại Sa Hòa Thượng.
七星劍，降妖棒，萬映金光如閃亮。這個圜眼兇如黑殺神，那個鐵臉真是捲簾將。那怪山前大顯能，一心要捉唐三藏。這個努力保真僧，一心寧死不肯放。他兩個噴雲噯霧照天宮，播土揚塵遮斗象。殺得那一輪紅日淡無光，大地乾坤昏蕩蕩。來往相持八九回，不期戰敗沙和尚。
Gậy hàng yêu, kiếm thất tinh,
Muôn tia lấp lánh trời xanh sáng lòa.
Một người mặt mũi hung đồ,
Một người mặt sắt vốn là Quyển Liêm.
Yêu quái trổ hết tài năng,
Quyết bắt bằng được Đường Tăng phen này.
Một người quyết bảo vệ thầy,
Thân dù có chết lòng này không tha,
Mây phun mù thổi gần xa.
Cát bay đá lở mịt mờ sao trăng.
Mặt trời lạnh lẽo như băng,
Khắp trong trời đất mịt mùng như bưng.
Đánh nhau tám chín hiệp ròng,
Không ngờ hòa thượng Sa Tăng thua rồi.
Ngân Giác đấu Ngộ Không:
Kỳ phùng đối thủ, tương ngộ lương tài. Kỳ phùng đối thủ nan tàng hưng, tương ngộ lương tài khả dụng công. Na lưỡng viên thần tương tương giao, hảo tiện tự nam sơn hổ đấu, bắc hải long tranh. Long tranh xử, lân giáp sinh huy; hổ đấu thì, trảo nha loạn lạc. Trảo nha loạn lạc tát ngân câu, lân giáp sinh huy chi thiết diệp. Giá nhất cá phiên phiên phục phục, hữu thiên bàn giải số; na nhất cá lai lai vãng vãng, vô bán điểm phóng nhàn. Kim cô bổng, ly đỉnh môn chích cách tam phân; thất tinh kiếm, hướng tâm oa duy tranh nhất niễn. Na cá uy phong bức đắc đấu ngưu hàn, giá cá nộ khí thắng như lôi điện hiểm.
棋逢對手，將遇良才。棋逢對手難藏興，將遇良才可用功。那兩員神將相交，好便似南山虎鬥，北海龍爭。龍爭處，鱗甲生輝；虎鬥時，爪牙亂落。爪牙亂落撒銀鉤，鱗甲生輝支鐵葉。這一個翻翻復復，有千般解數；那一個來來往往，無半點放閑。金箍棒，離頂門只隔三分；七星劍，向心窩惟爭一蹍。那個威風逼得斗牛寒，這個怒氣勝如雷電險。
Kỳ phùng địch thủ
Hội ngộ anh tài,
Kỳ phùng địch thủ quyết ra tay,
Hội ngộ anh tài càng gắng sức.
Hai viên thần tướng lòng rừng rực.
Giao tranh như hổ đấu núi nam.
Đánh nhau tựa rồng tranh biển bắc.
Rồng tranh biển bắc, vẩy da dựng ngược sáng lòe.
Hổ đấu núi nam, vuốt nanh rụng rơi loạn xạ.
Vuốt nanh rụng rơi loạn xạ như móc câu bằng bạc,
Vẩy da dựng ngược sáng lòe tựa những lá đồng thau,
Một bên trổ nghìn ban võ nghệ tiến thoái lẹ mau.
Một bên tiến trước lùi sau, không một phân lơi lỏng,
Gậy sắt bịt vàng sạt đỉnh đầu loang loáng.
Mũi kiếm thất tinh cách lồng ngực tẹo teo.
Một bên oai võ rung đẩu ngưu,
Một bên lửa hờn lòe sấm sét.
Kim Giác đấu Ngộ Không:
Kim cô bổng dữ thất tinh kiếm, đối chàng hà quang như thiểm điện. Du du lãnh khí bức nhân hàn, đãng đãng hôn vân già lĩnh yển. Na cá giai nhân thủ túc tình, ta nhi bất phóng thiện; giá cá chích vi thủ kinh tăng, hào ly bất dung hoãn. Lưỡng gia các hận nhất bàn cừu, nhị xử mỗi hoài sinh nộ oán. Chích sát đắc thiên hôn địa ám quỷ thần kinh, nhật đạm yên nùng long hổ chiến. Giá cá giảo nha tỏa ngọc đinh, na cá nộ mục phi kim diễm. Nhất lai nhất vãng sính anh hùng, bất trụ phiên đằng bổng dữ kiếm.
金箍棒與七星劍，對撞霞光如閃電。悠悠冷氣逼人寒，蕩蕩昏雲遮嶺堰。那個皆因手足情，些兒不放善；這個只為取經僧，毫釐不容緩。兩家各恨一般仇，二處每懷生怒怨。只殺得天昏地暗鬼神驚，日淡煙濃龍虎戰。這個咬牙剉玉釘，那個怒目飛金焰。一來一往逞英雄，不住翻騰棒與劍。
Gậy sắt cùng kiếm thất tinh,
Vờn nhau loang loáng trời xanh chớp lòe.
Rầm rầm khí bốc lạnh ghê.
Mịt mù ảm đạm che mờ núi non.
Một bên tình nghĩa anh em,
Một bên nặng nghĩa nặng ơn thầy trò.
Hai bên đều giận không tha,
Đều căm, đều oán, đều là thù sâu.
Đánh nhau trời thảm đất sầu,
Thần kêu quỷ khóc trăng sao tối sầm.
Một bên nghiến lợi hung hăng.
Một bên căm giận mắt bừng hào quang.
Tiến lui dáng điệu hiên ngang,
Gậy vung kiếm đỡ nhịp nhàng lại qua.
Ngộ Không đấu Kim Giác:
Não phôi bát yêu vương, nộ phát trùng quan chí. Hận bất quá qua lai hốt luân thôn, nan giải tâm đầu khí. Ác khẩu mạ hồ tôn: "nhĩ lão đại tương nhân hí, thương ngã nhược cán sinh, hoàn lai thâu bảo bối. Giá tràng quyết bất dung, định kiến tồn vong kế." Đại Thánh hát yêu ma: "nhĩ hảo bất tri thú, đồ đệ yếu dữ lão tôn tranh, luy noãn yên năng kích thạch toái?" Bảo kiếm lai, thiết bổng khứ, lưỡng gia canh bất lưu nhân nghĩa. Nhất phiên nhị phục đổ thâu doanh, tam chuyển tứ hồi thi vũ nghệ. Cái vi thủ kinh tăng, linh sơn tham phật vị. Trí lệnh kim hỏa bất tương đầu, ngũ hành bát loạn thương hòa khí; dương uy diệu vũ hiển thần thông, tẩu thạch phi sa lộng bản sự. Giao phong tiệm tiệm nhật tương bô, ma đầu lực khiếp tiên hồi tị.
惱壞潑妖王，怒發沖冠志。恨不過撾來囫圇吞，難解心頭氣。惡口罵猢猻：「你老大將人戲，傷我若干生，還來偷寶貝。這場決不容，定見存亡計。」大聖喝妖魔：「你好不知趣，徒弟要與老孫爭，累卵焉能擊石碎？」寶劍來，鐵棒去，兩家更不留仁義。一翻二復賭輸贏，三轉四回施武藝。蓋為取經僧，靈山參佛位。致令金火不相投，五行撥亂傷和氣；揚威耀武顯神通，走石飛沙弄本事。交鋒漸漸日將晡，魔頭力怯先迴避。
Yêu ma thật hung hãn,
Khí giận ngút trời cao.
Nuốt Hành Giả khó sao.
Nên bụng đầy khí uất.
Bèn chửi ngay khỉ độc:
"Cứ đùa mãi người ta,
Giết mẹ, em, người nhà,
Còn ăn cắp bảo bối.
Phen này quyết trị tội.
Sống chất một phen này”.
Đại Thánh cũng chửi ngay:
"Đồ ngu si dốt nát.
Học trò tranh thầy giáo,
Trứng dám chọi đá sao?”
Rồi bảo kiếm vung cao,
Rồi gậy sắt quay tít.
Đánh nhau thật khủng khiếp,
Sá kể gì nghĩa, nhân.
Qua lại đánh rất hăng,
Tiến lui khoe võ nghệ.
Chỉ vì lấy kinh kệ,
Lễ Phật ở Linh Sơn.
Nên kim hỏa tương tranh,
Nên ngũ hành khắc sát,
Thi oai và trổ phép,
Đá lở và cát bay,
Đánh nhau đến tối ngày,
Yêu ma thua chạy trốn.
Hành Giả đánh nhau với vua giả của nước Ô Kê:
Hầu vương mãnh, ma vương cường, đao nghênh bổng giá cảm tương đương.
Nhất thiên vân vụ mê tam giới, chích vi đương triêu lập đế vương.
猴王猛，魔王強，刀迎棒架敢相當。
一天雲霧迷三界，只為當朝立帝王。
Hầu vương mạnh tựa hổ,
Ma vương khỏe như vâm.
Đao vung và gậy đỡ.
Đối địch cùng cân bằng.
Đất trời mây đen kịt.
Tam giới bỗng tối sầm.
Chỉ vì giúp triều chính,
Lập lại đế vương minh.
Hồng Hài Nhi đấu Tôn Ngộ Không:
Hành giả danh thanh đại, ma vương thủ đoạn cường. Nhất cá hoành cử kim cô bổng, nhất cá trực đĩnh hỏa tiêm thương. Thổ vụ già tam giới, phún vân chiếu tứ phương. Nhất thiên sát khí hung thanh hống, nhật nguyệt tinh thần bất kiến quang. Ngữ ngôn vô tốn nhượng, tình ý lưỡng quai trương. Na nhất cá khi tâm thất lễ nghi, giá nhất cá biến kiểm một cương thường. Bổng giá uy phong trường, thương lai dã tính cuồng. Nhất cá thị hỗn nguyên chân đại thánh, nhất cá thị chính quả thiện tài lang. Nhị nhân nỗ lực tranh cường thắng, chích vi đường tăng bái pháp vương.
行者名聲大，魔王手段強。一個橫舉金箍棒，一個直挺火尖槍。吐霧遮三界，噴雲照四方。一天殺氣兇聲吼，日月星辰不見光。語言無遜讓，情意兩乖張。那一個欺心失禮儀，這一個變臉沒綱常。棒架威風長，槍來野性狂。一個是混元真大聖，一個是正果善財郎。二人努力爭強勝，只為唐僧拜法王。
Hành Giả tiếng vang lừng
Ma vương nhiều thủ đoạn
Người cầm ngang gậy sắt
Kẻ kia chĩa giáo dài
Mây nhả đầy ba cõi
Mù phun bốn phương trời
Sát khí cuộn dữ dội
Nhật nguyệt tối mịt mù
Nói năng chẳng chịu thua
Hung hăng không nang nể
Kẻ kia lừa, trái lễ
Người này bỏ cương thường
Gậy đỡ trổ oai dương
Giáo đâm đầy thú tính
Người này Hỗn Nguyên chân đại thánh
Kẻ kia chính quả Thiện Tài Lang
Cả hai ra sức giành phần hơn
Chỉ tại Đường Tăng đi lễ Phật…
Tôn Ngộ Không đấu Hồng Hài Nhi:
Nộ phát bát yêu ma, não cấp hầu vương tướng. Giá nhất cá chuyên cứu thủ kinh tăng, na nhất cá yếu cật Đường Tam Tạng. Tâm biến một thân tình, tình sơ vô nghĩa nhượng. Giá cá hận bất đắc tróc trụ hoạt bác bì, na cá hận bất đắc nã lai sinh trám tương. Chân cá thắc anh hùng, quả nhiên đa mãnh tráng. Bổng lai thương giá đổ thâu doanh, thương khứ bổng nghênh tranh hạ thượng. Cử thủ tương luân nhị thập hồi, lưỡng gia bản sự nhất bàn dạng.
怒發潑妖魔，惱急猴王將。這一個專救取經僧，那一個要吃唐三藏。心變沒親情，情疏無義讓。這個恨不得捉住活剝皮，那個恨不得拿來生蘸醬。真個忒英雄，果然多猛壯。棒來槍架賭輸贏，槍去棒迎爭下上。舉手相掄二十回，兩家本事一般樣。
Yêu quái lòng giận dữ
Hầu vương dạ hờn căm
Người này chăm chăm cứu sư phụ lấy kinh
Kẻ kia lăm lăm xơi tái Đường Tam Tạng Thay lòng chẳng nhường nhịn
Nhạt tình nào chịu tha
Người này giận chưa lột được da
Kẻ kia căm chưa đem ướp muối
Cùng là bậc anh hùng tài giỏi
Quả nhiên nhiều sức mạnh gớm ghê
Gậy vung, giáo múa đánh mải mê
Giáo đâm gậy gạt tranh cao thấp
Giơ tay đánh đỡ hai mươi hiệp
Đôi bên quả thật ngang tài nhau
Sa Tăng đấu Đà Long:
Hàng yêu trượng dữ trúc tiết tiên, nhị nhân nộ phát các tranh tiên. Nhất cá thị hắc thủy hà trung thiên tái quái, nhất cá thị linh tiêu điện ngoại cựu thì tiên. Na cá nhân tham tam tàng nhục trung cật, giá cá vi bảo đường tăng mệnh khả liên. Đô lai thủy để tương tranh đấu, các yếu công thành lưỡng bất nhiên. Sát đắc hà ngư đối đối dao đầu đóa, giải miết song song súc thủ tiềm. Chích thính thủy phủ quần yêu tề lôi cổ, môn tiền chúng quái loạn tranh huyên. Hảo cá sa môn chân ngộ tịnh, đan thân độc lực triển uy quyền. Dược lãng phiên ba vô thắng bại, tiên nghênh trượng giá lưỡng khiên liên. Toán lai chích vi đường hòa thượng, dục thủ chân kinh bái phật thiên.
降妖杖與竹節鞭，二人怒發各爭先。一個是黑水河中千載怪，一個是靈霄殿外舊時仙。那個因貪三藏肉中吃，這個為保唐僧命可憐。都來水底相爭鬥，各要功成兩不然。殺得蝦魚對對搖頭躲，蟹鱉雙雙縮首潛。只聽水府群妖齊擂鼓，門前眾怪亂爭喧。好個沙門真悟淨，單身獨力展威權。躍浪翻波無勝敗，鞭迎杖架兩牽連。算來只為唐和尚，欲取真經拜佛天。
Gậy hàng yêu, roi đóng trúc, hai người nổi giận đánh nhau liền.
Một kẻ là thần tiên trước ở Linh Tiêu điện,
Một bên là yêu quái mới về sông nước đen.
Một kẻ hám ăn thịt Đường Tăng nên liều mạng,
Một người vì xót thương sư phụ phải giữ gìn.
Cùng xuống lòng sông đua trí dũng,
Thành công đều muốn cả đôi bên.
Làm cho:
Cá tôm đều phải quắp đuôi chạy,
Thuồng luồng không dám ngóc đầu lên.
Chỉ thấy:
Trong phủ yêu tà khua trống thúc,
Cửa ngoài quái quỷ nhộn kêu rên.
Thực đáng mặt sa môn Ngộ Tĩnh,
Một mình độc lựa trổ oai quyền.
Rẽ sóng xông pha chưa thắng bại,
Roi đưa gậy đỡ cứ liên miên.
Tính ra chỉ vì Đường Tam Tạng,
Muốn lấy chân kinh, bái Phật tiền.
Ma Ngang đấu Đà Long:
Tinh kỳ chiếu diệu, qua kích dao quang. Giá bích sương doanh bàn giải tán, na bích sương môn hộ khai trương. Ma Ngang thái tử đề kim giản, Đà quái luân tiên cấp giá thường. Nhất thanh pháo hưởng hà binh liệt, tam bổng la minh hải sĩ cuồng. Hà dữ hà tranh, giải dữ giải đấu. kình ngao thôn xích lý, tiên bách khởi hoàng thường. Sa tri cật chinh ngư tẩu, mẫu lệ cầm sanh cáp bạng hoảng. Thiếu dương thứ ngạnh như thiết côn, ti châm lợi tự phong mang. Tầm cơ truy bạch thiện, lư quái tróc ô xương. Nhất hà thủy quái tranh cao hạ, lưỡng xử long binh định nhược cường. Hỗn chiến đa thì ba lãng cổn, Ma Ngang thái tử tái kim cương. Hát thanh kim giản đương đầu trọng, nã trụ yêu Đà tác quái vương.
旌旗照耀，戈戟搖光。這壁廂營盤解散，那壁廂門戶開張。摩昂太子提金簡，鼉怪掄鞭急架償。一聲炮響河兵烈，三棒鑼鳴海士狂。鰕與鰕爭，蟹與蟹鬥。鯨鰲吞赤鯉，鯾鮊起黃鱨。鯊鯔吃鯖魚走，牡蠣擒蟶蛤蚌慌。少揚刺硬如鐵棍，司針利似鋒芒。鱏鯕追白鱔，鱸鱠捉烏鯧。一河水怪爭高下，兩處龍兵定弱強。混戰多時波浪滾，摩昂太子賽金剛。喝聲金簡當頭重，拿住妖鼉作怪王。
Tinh kỳ rực rỡ
Gươm giáo sáng choang
Bên này cả doanh xốc tới
Bên kia cửa phủ mở toang
Thái tử Ma Ngang múa giản vàng
Yêu quái Đà Long vung roi đỡ
Một hồi trống tiến quân giục giã
Ba tiếng chiêng ngàn tướng sẵn sàng
Tôm đấu tôm hung hăng
Cua cắp cua quyết liệt
Kình ngao nuốt cá chép
Mập voi đuổi cá trôi
Cá ngạnh đớp cá mòi
Trai sò ăn ốc hến
Cá rô dương vây đến
Cá trê tuốt ngạnh vươn
Rắn biển đuổi chạch lươn
Cá lô săn cá bống
Một sông thủy quái tranh thua thắng
Hai xứ quân rồng đấu thấp cao
Hỗn chiến giờ lâu sóng lật nhào
Ma Ngang thái tử tài hơn hẳn
Nhắm đầu yêu, hét vang bổ giản
Bắt sống Đà Long hết tác oai
Yêu quái Linh Cảm đấu Bát Giới và Sa Tăng:
Đồng chùy bảo trượng dữ đinh ba, ngộ năng ngộ tịnh chiến yêu tà. Nhất cá thị thiên bồng lâm thế giới, nhất cá thị thượng tương hàng thiên nhai. Tha lưỡng cá giáp công thủy quái thi uy vũ, giá nhất cá độc để thần tăng thế khả khoa. Hữu phân hữu duyên thành đại đạo, tương sinh tương khắc bỉnh hằng sa. Thổ khắc thủy, thủy càn kiến để; thủy sinh mộc, mộc vượng khai hoa. Thiền pháp tham tu quy nhất thể, hoàn đan pháo luyện phục tam gia. Thổ thị mẫu, phát kim nha, kim sinh thần thủy sản anh oa; thủy vi bản, nhuận mộc hoa, mộc hữu huy hoàng liệt hỏa hà. Toàn thốc ngũ hành giai biệt dị, cố nhiên biến kiểm các tranh soa. Khán tha na đồng chùy cửu biện quang minh hảo, bảo trượng thiên ti thải tú giai. Ba án âm dương phân cửu diệu, bất minh giải số loạn như ma. Quyên khu khí mệnh nhân tăng nan, xá tử vong sinh vi thích già. Trí sử đồng chùy mang bất trụy, tả già bảo trượng hữu già ba.
銅鎚寶杖與釘鈀，悟能悟淨戰妖邪。一個是天蓬臨世界，一個是上將降天涯。他兩個夾攻水怪施威武，這一個獨抵神僧勢可誇。有分有緣成大道，相生相剋秉恆沙。土剋水，水乾見底；水生木，木旺開花。禪法參修歸一體，還丹炮煉伏三家。土是母，發金芽，金生神水產嬰娃；水為本，潤木華，木有輝煌烈火霞。攢簇五行皆別異，故然變臉各爭差。看他那銅鎚九瓣光明好，寶杖千絲彩繡佳。鈀按陰陽分九曜，不明解數亂如麻。捐軀棄命因僧難，捨死忘生為釋迦。致使銅鎚忙不墜，左遮寶杖右遮鈀。
Chùy đồng bảo trượng với đinh ba,
Ngộ Năng, Ngộ Tĩnh đánh yêu tà.
Một kẻ Thiên Bồng sa thế giới,
Một người thượng giới xuống trời xa.
Hai kẻ giáp công đâm thủy quái,
Một mình yêu quái vẫn chẳng la.
Có phận có duyên nên đạo lớn,
Tương sinh tương khắc cát Hằng Hà.
Thổ khắc thủy, thủy khô tới đáy,
Thủy sinh mộc, mộc vượng đâm hoa.
Thiền pháp tu hành quy một thể,
Linh đơn nấu luyện phục ba nhà.
Thổ là mẹ sinh mầm kim đó
Kim sinh thần thủy sản anh oa
Thủy là gốc tưới nhuần cây cỏ
Mộc sinh lửa nóng rực trời xa
Ngũ hành tụ lại đều khác biệt
Bởi nên trở mặt quyết hơn thua
Chùy đồng chín ngạnh ngời lấp lánh
Bảo trượng nghìn tơ đẹp nõn nà
Đinh ba hội âm dương cửu diệu
Đánh đỡ kỳ cùng chẳng chịu tha
Cứu nạn Đường Tăng nên vất vả,
Sống chết liều mình tại Thích Ca
Chùy đồng loang loáng không ngơi nghỉ
Đỡ bên bảo trượng, lại đinh ba…
Cự Linh Thần đấu Ngộ Không:
Bổng danh Như Ý, phủ hiệu Tuyên Hoa. Tha lưỡng cá sạ tương phùng, bất tri thâm thiển, phủ hòa bổng, tả hữu giao gia. Nhất cá ám tàng thần diệu, nhất cá đại khẩu xưng khoa. Sử động pháp, phún vân ái vụ; triển khai thủ, bá thổ dương sa. Thiên tương thần thông tựu hữu đạo, hầu vương biến hóa thực vô nhai. Bổng cử khước như long hí thủy, phủ lai do tự phượng xuyên hoa. Cự Linh danh vọng truyện thiên hạ, nguyên lai bản sự bất như tha: Đại Thánh khinh khinh luân thiết bổng, trứ đầu nhất hạ mãn thân ma.
棒名如意，斧號宣花。他兩個乍相逢，不知深淺，斧和棒，左右交加。一個暗藏神妙，一個大口稱誇。使動法，噴雲曖霧；展開手，播土揚沙。天將神通就有道，猴王變化實無涯。棒舉卻如龍戲水，斧來猶似鳳穿花。巨靈名望傳天下，原來本事不如他：大聖輕輕掄鐵棒，著頭一下滿身麻。
Người nọ gậy như ý
Kẻ kia búa tuyên hoa
Anh hùng gặp gỡ, tài cao thấp
Gậy búa giao nhau, ánh chói lòa
Người nọ thần thông cũng biến hóa
Kẻ kia bẻm mép lẫn ba hoa
Trổ phép phun mây và thổi gió
Ra tay bão táp với mưa sa
Hầu vương biến hóa vô bờ bến
Thiên tướng thần thông cũng chẳng tha
Gậy múa tít mù rồng giỡn nước
Búa vung tới tấp phượng xuyên hoa
Cự Linh danh tiếng lừng thiên hạ
Mà nay tài nghệ phải thua xa
Đại thánh nhẹ nhàng vung gậy sắt
Cự Linh tê dại, vội lui về
Na Tra đấu Ngộ Không:
Lục tí na trá thái tử, thiên sinh mỹ thạch hầu vương, tương phùng chân đối thủ, chính ngộ bản nguyên lưu. Na nhất cá mông soa lai hạ giới, giá nhất cá khi tâm nháo đấu ngưu. Trảm yêu bảo kiếm phong mang khoái, khảm yêu đao ngoan quỷ thần sầu; phược yêu tác tử như phi mãng, hàng yêu đại xử tự lang đầu; hỏa luân xế điện hồng hồng diễm, vãng vãng lai lai cổn tú cầu. Đại Thánh tam điều như ý bổng, tiền già hậu đáng vận cơ mưu. Khổ tranh số hợp vô cao hạ, thái tử tâm trung bất khẳng hưu. Bả na lục kiện binh khí đa giáo biến, bách thiên vạn ức chiếu đầu đâu. Hầu Vương bất cụ a a tiếu, thiết bổng phiên đằng tự vận trù. Dĩ nhất hóa thiên thiên hóa vạn, mãn không loạn vũ tái phi cầu. Hách đắc các động yêu vương đô bế hộ, biến sơn quỷ quái tận tàng đầu. Thần binh nộ khí vân thảm thảm, kim cô thiết bổng hưởng sưu sưu. Na bích sương, thiên đinh nột hảm nhân nhân phạ; giá bích sương, hầu quái dao kỳ cá cá ưu. Phát ngoan lưỡng gia tề đấu dũng, bất tri na cá cương cường na cá nhu.
六臂哪吒太子，天生美石猴王，相逢真對手，正遇本源流。那一個蒙差來下界，這一個欺心鬧斗牛。斬妖寶劍鋒芒快，砍妖刀狠鬼神愁；縛妖索子如飛蟒，降妖大杵似狼頭；火輪掣電烘烘艷，往往來來滾繡毬。大聖三條如意棒，前遮後擋運機謀。苦爭數合無高下，太子心中不肯休。把那六件兵器多教變，百千萬億照頭丟。猴王不懼呵呵笑，鐵棒翻騰自運籌。以一化千千化萬，滿空亂舞賽飛虯。諕得各洞妖王都閉戶，遍山鬼怪盡藏頭。神兵怒氣雲慘慘，金箍鐵棒響颼颼。那壁廂，天丁吶喊人人怕；這壁廂，猴怪搖旗個個憂。發狠兩家齊鬥勇，不知那個剛強那個柔。
Sáu tay, Thái tử tuyệt vời
Mỹ hầu vương cũng là loài trời sinh
Hai bên địch thủ kỳ phùng
Bản nguyên gặp gỡ chính tông trận này
Một người vâng lệnh trời sai
Một người – thượng giới phen này phá tung
Gươm chém yêu sắc lạ lùng
Đao bổ yêu cũng quỷ kinh thần sầu
Dây trói yêu – rắn quấn vào
Chày giã yêu mạnh khác nào hổ lang
Bánh xe lửa lóe chói chang
Quả cầu thêu vút nhịp nhàng, vây quanh
Đại thánh gậy sắt múa nhanh
Đón sau đỡ trước, vừa rình lập mưu
Hồi lâu chưa rõ thấp cao
Thái tử quyết thắng, bụng nào chịu thôi
Sáu ban võ nghệ tuyệt vời
Thiên biến vạn hóa nhằm người Hầu vương
Hầu vương chẳng sợ, cười vang
Gậy sắt múa tít, đánh sang không ngừng
Biến ra muôn thế tấn công
Như hổ quét gió, như rồng giỡn mây
Ma vương yêu quái đông tây
Kinh hoàng đóng cửa suốt ngày chẳng ra
Đất trời gió nổi mưa sa
Gươm thần gậy sắt chạm va ào ào
Một bên thiên tướng tài cao
Một bên khỉ quái phép nào có thua!
Đánh nhau quyết liệt có thừa
Ai thắng, ai bại hàng giờ chửa phân
Tề Thiên Đại Thánh đấu Mộc Tra:
Côn tuy đối côn thiết các dị, binh tung giao binh nhân bất đồng. Nhất cá thị thái ất tán tiên hô đại thánh, nhất cá thị quan âm đồ đệ chính nguyên long. Hồn thiết côn nãi thiên chùy đả, lục đinh lục giáp vận thần công; như ý bổng thị thiên hà định, trấn hải thần trân pháp lực hồng. Lưỡng cá tương phùng chân đối thủ, vãng lai giải số thực vô cùng. Giá cá đích âm thủ côn vạn thiên hung, nhiễu yêu quán tác tật như phong; na cá đích giáp thương bổng bất phóng không, tả già hữu đáng chẩm tương dung. Na trận thượng tinh kỳ thiểm thiểm, giá trận thượng đà cổ đông đông. Vạn viên thiên tương đoàn đoàn nhiễu, nhất động yêu hầu thốc thốc tùng. Quái vụ sầu vân mạn địa phủ, lang yên sát khí xạ thiên cung. Tạc triêu hỗn chiến hoàn do khả, kim nhật tranh trì canh hựu hung. Kham tiện Hầu Vương chân bản sự, Mộc Tra phục bại hựu đào sinh.
棍雖對棍鐵各異，兵縱交兵人不同。一個是太乙散仙呼大聖，一個是觀音徒弟正元龍。渾鐵棍乃千鎚打，六丁六甲運神功；如意棒是天河定，鎮海神珍法力洪。兩個相逢真對手，往來解數實無窮。這個的陰手棍萬千兇，繞腰貫索疾如風；那個的夾槍棒不放空，左遮右擋怎相容。那陣上旌旗閃閃，這陣上鼉鼓鼕鼕。萬員天將團團繞，一洞妖猴簇簇叢。怪霧愁雲漫地府，狼煙煞氣射天宮。昨朝混戰還猶可，今日爭持更又兇。堪羨猴王真本事，木吒復敗又逃生。
Cùng là gậy đấu gậy,
Nhưng chất sắt khác nhau,
Và người có giống đâu,
Dù là lính chọi lính.
Một người tức Đại thánh,
Là Thái ất tán tiên.
Một, đồ đệ Quan Âm,
Pháp danh là Huệ Ngạn,
Côn sắt nghìn cân nặng,
Dồn dập đánh rất hăng.
Lục đinh, Lục giáp thần,
Trổ thần thông giúp đỡ.
Và cây gậy Như ý,
Lấy từ đáy thiên hà,
Trấn một vùng biển xa,
Có vô biên pháp lực.
Hai đối thủ đấu sức,
Biến hóa thật vô cùng.
Bên côn múa quay cuồng,
Sát sườn, nhanh như gió.
Bên cây gậy Như ý,
Đỡ trước và đón sau.
Quyết chiến chẳng tha đâu,
Không một giây lơi lỏng.
Bên cờ bay hùng dũng,
Bên trống đánh thùng thùng
Thiên tướng vây mấy tầng
Khỉ quái ra từng lũ.
Mây sầu che địa phủ,
Sát khí bốc thiên cung.
Hôm qua đánh đã hăng,
Hôm nay càng khủng khiếp.
Tài Hầu vương thật tuyệt,
Mộc Soa thua chạy dài.
Nhị Lang Thần đấu Tôn Đại Thánh:
Chiêu Huệ Nhị Lang Thần, Tề Thiên Tôn Đại Thánh. Giá cá tâm cao khi địch mỹ hầu vương, na cá diện sinh áp phục chân lương đống. Lưỡng cá sạ tương phùng, các nhân giai đổ hưng. Tòng lai vị thức thiển hòa thâm, kim nhật phương tri khinh dữ trọng. Thiết bổng tái phi long, thần phong như vũ phượng. Tả đáng hữu công, tiền nghênh hậu ánh. Giá trận thượng mai sơn lục đệ trợ uy phong, na trận thượng mã lưu tứ tương truyện quân lệnh. Dao kỳ lôi cổ các tề tâm, nột hảm si la đô trợ hưng. Lưỡng cá cương đao hữu kiến cơ, nhất lai nhất vãng vô ti phùng. Kim cô bổng thị hải trung trân, biến hóa phi đằng năng thủ thắng. Nhược hoàn thân mạn mệnh cai hưu, đãn yếu soa trì vi thặng đặng.
昭惠二郎神，齊天孫大聖。這個心高欺敵美猴王，那個面生壓伏真梁棟。兩個乍相逢，各人皆賭興。從來未識淺和深，今日方知輕與重。鐵棒賽飛龍，神鋒如舞鳳。左擋右攻，前迎後映。這陣上梅山六弟助威風，那陣上馬流四將傳軍令。搖旗擂鼓各齊心，吶喊篩鑼都助興。兩個鋼刀有見機，一來一往無絲縫。金箍棒是海中珍，變化飛騰能取勝。若還身慢命該休，但要差池為蹭蹬。
Chiêu Huệ Nhị Lang thần,
Tề Thiên Tôn đại thánh,
Một người kiêu ngạo lắm,
Lừa đánh Mỹ hầu vương.
Một người chẳng phải thường,
Tài ngang bậc lương đống.
Hai bên vừa giáp trận,
Đều đã đánh rất hăng.
Trước chẳng biết nông sâu,
Nay mới hay nặng nhẹ.
Gậy sắt như rồng múa,
Giáo thần tựa phượng bay.
Đỡ đông và gạt tây,
Đón sau và đánh trước.
Phía bên này giúp sức,
Có anh em Mai Sơn.
Phía bên kia lệnh truyền,
Là bốn tướng Lưu, Mã.
Cờ bay và trống gõ,
Ai nấy dốc một lòng.
Tiếng thét, tiếng chiêng rung,
Ai nấy đều nức dạ.
Đao hai lưỡi biến hóa,
Đánh đỡ thật tuyệt vời.
Gậy sắt quý nhất đời,
Múa vờn tranh phần thắng.
Sơ hở là mất mạng,
Lầm lỡ ắt rơi đầu.
Tôn Đại Thánh đấu Vương Linh Quan:
Xích đảm trung lương danh dự đại, khi thiên cuống thượng thanh danh phôi. Nhất đê nhất hảo hạnh tương trì, hào kiệt anh hùng đồng đổ tái. Thiết bổng hung, kim tiên khoái, chính trực vô tư chẩm nhẫn nại? Giá cá thị thái ất lôi thanh ứng hóa tôn, na cá thị tề thiên đại thánh viên hầu quái. Kim tiên thiết bổng lưỡng gia năng, đô thị thần cung tiên khí giới. Kim nhật tại linh tiêu bảo điện lộng uy phong, các triển hùng tài chân khả ái. Nhất cá khi tâm yếu đoạt đấu ngưu cung, nhất cá kiệt lực khuông phù huyền thánh giới. Khổ tranh bất nhượng hiển thần thông, tiên bổng vãng lai vô thắng bại.
赤膽忠良名譽大，欺天誑上聲名壞。一低一好幸相持，豪傑英雄同賭賽。鐵棒兇，金鞭快，正直無私怎忍耐？這個是太乙雷聲應化尊，那個是齊天大聖猿猴怪。金鞭鐵棒兩家能，都是神宮仙器械。今日在靈霄寶殿弄威風，各展雄才真可愛。一個欺心要奪斗牛宮，一個竭力匡扶玄聖界。苦爭不讓顯神通，鞭棒往來無勝敗。
Trung lương dũng cảm tiếng thơm đồn,
Lửa đất đốt trời tiếng sạch trơn.
Xấu tốt thấp cao nay gặp gỡ,
Anh hùng hào kiệt quyết giành hơn.
Roi vàng, gây sắt vung loang loáng,
Chính trực vô tư chí chẳng sờn.
Người này thái ấp ngôi tôn kính,
Kẻ nọ Tề Thiên khỉ cõi phàm.
Gậy sắt, roi vàng sao tuyệt diệu,
Đều là binh khí chốn cung tiên,
Ngoài điện Linh Tiêu phô võ nghệ,
Khoe tài ai nấy đáng lời khen.
Kẻ nọ dõi lừa toan quấy phá,
Người này ra sức giữ bình an,
Đánh nhau quyết liệt không nhường nhịn,
Ai thắng ai thua khó đoán phân.
Mộc Tra đấu Sa Tăng:
Mộc Xoa hồn thiết bổng, hộ pháp hiển thần thông; quái vật hàng yêu trượng, nỗ lực sính anh hùng. Song điều ngân mãng hà biên vũ, nhất đối thần tăng ngạn thượng trùng. Na nhất cá uy trấn lưu sa thi bản sự, giá nhất cá lực bảo quan âm kiến đại công. Na nhất cá phiên ba dược lãng, giá nhất cá thổ vụ phún phong. Phiên ba dược lãng càn khôn ám, thổ vụ phún phong nhật nguyệt hôn. Na cá hàng yêu trượng, hảo tiện tự xuất sơn đích bạch hổ; giá cá hồn thiết bổng, khước tựu như ngọa đạo đích hoàng long. Na cá sử tương lai, tầm xà bát thảo; giá cá đâu khai khứ, phác diêu phân tùng. Chích sát đắc hôn mạc mạc, tinh thần xán lạn; vụ đằng đằng, thiên địa mông lung. Na cá cửu trụ nhược thủy duy tha ngoan, giá cá sơ xuất linh sơn đệ nhất công.
木叉渾鐵棒，護法顯神通；怪物降妖杖，努力逞英雄。雙條銀蟒河邊舞，一對神僧岸上沖。那一個威鎮流沙施本事，這一個力保觀音建大功。那一個翻波躍浪，這一個吐霧噴風。翻波躍浪乾坤暗，吐霧噴風日月昏。那個降妖杖，好便似出山的白虎；這個渾鐵棒，卻就如臥道的黃龍。那個使將來，尋蛇撥草；這個丟開去，撲鷂分松。只殺得昏漠漠，星辰燦爛；霧騰騰，天地朦朧。那個久住弱水惟他狠，這個初出靈山第一功。
Mộc Soa múa gậy sắt,
Biến hóa trổ thần thông.
Yêu quái vung bảo trượng,
Hung hăng tỏ anh hùng.
Hai con rắn bạc bờ sông múa,
Một cặp thần tăng vách đá vờn.
Một kẻ oai trấn Lưu Sa phô bản lĩnh.
Một người ra sức bảo vệ Quan Âm lập chiến công
Kẻ này cưỡi sóng vượt gió, đất trời mù mịt,
Người kia thổi mù phun mây, nhật nguyệt tối sầm.
Cây gậy hàng yêu dữ dội như hổ trắng rời non
Cây gậy hỗn thiết khủng khiếp tựa rồng vàng cuốn gió
Người này đến tìm rắn vạch cỏ,
Kẻ kia ra đuổi cắt phá tùng.
/////Đánh nhau đến nỗi:
Trăng sao cũng tối sầm,
Đất trời càng thảm đạm.
Một kẻ ở lâu miền nước yếu lòng đầy uất hận,
Một người vừa ra khỏi Linh Sơn lập chiến công đầu.
Mộc Tra đấu Bát Giới:
Yêu ma hung mãnh, huệ ngạn uy năng. Thiết bổng phân tâm đảo, đinh ba phách diện nghênh. Bá thổ dương trần thiên địa ám, phi sa tẩu thạch quỷ thần kinh. Cửu xỉ ba, quang diệu diệu, song hoàn hưởng lượng; nhất điều bổng, hắc du du, lưỡng thủ phi đằng. Giá cá thị thiên vương thái tử, na cá thị nguyên soái tinh linh. Nhất cá tại phổ đà vi hộ pháp, nhất cá tại sơn động tác yêu tinh. Giá tràng tương ngộ tranh cao hạ, bất tri na cá khuy thâu na cá doanh.
妖魔兇猛，惠岸威能。鐵棒分心搗，釘鈀劈面迎。播土揚塵天地暗，飛砂走石鬼神驚。九齒鈀，光耀耀，雙環響喨；一條棒，黑悠悠，兩手飛騰。這個是天王太子，那個是元帥精靈。一個在普陀為護法，一個在山洞作妖精。這場相遇爭高下，不知那個虧輸那個贏。
Yêu ma dũng mãnh,
Huệ Ngạn tài năng.
Gậy sắt nhằm đầu bổ.
Đinh ba nhè mặt đâm.
Gió cuộn bụi tung trời đất tối,
Cát bay đá lở quỷ thần kinh.
Đinh ba chín mũi kêu xoang xoảng,
Gậy sắt đen sì múa rập rình.
Một người là thiên vương thái tử,
Một kẻ là nguyên soái thần linh.
Một người ở Phổ Già làm hộ pháp,
Một kẻ xuống động núi làm yêu tinh. Đánh nhau quyết liệt tranh cao thấp,
Thắng bại hai bên khó đoán rành.
Lưu Bá Khâm đánh cọp:
Nộ khí phân phân, cuồng phong cổn cổn. Nộ khí phân phân, thái bảo trùng quan đa lữ lực; cuồng phong cổn cổn, ban bưu sính thế phún hồng trần. Na nhất cá trương nha vũ trảo, giá nhất cá chuyển bộ hồi thân. Tam cổ xoa kình thiên hoảng nhật, thiên hoa vĩ nhiễu vụ vân phi. Giá nhất cá đương hung loạn thứ, na nhất cá phách diện lai thôn. Thiểm quá đích tái sinh nhân đạo, chàng trứ đích định kiến diêm quân. Chích thính đắc na ban bưu hao hống, thái bảo thanh ngoan. Ban bưu hao hống, chấn liệt sơn xuyên kinh điểu thú; thái bảo thanh ngoan, hát khai thiên phủ hiện tinh thần. Na nhất cá kim tình nộ xuất, giá nhất cá tráng đảm sinh sân. Khả ái trấn sơn lưu thái bảo, kham khoa cư địa thú chi quân. Nhân hổ tham sinh tranh thắng phụ, ta nhi hữu mạn tang tam hồn.
怒氣紛紛，狂風滾滾。怒氣紛紛，太保沖冠多膂力；狂風滾滾，斑彪逞勢噴紅塵。那一個張牙舞爪，這一個轉步回身。三股叉擎天幌日，千花尾擾霧雲飛。這一個當胸亂刺，那一個劈面來吞。閃過的再生人道，撞著的定見閻君。只聽得那斑彪哮吼，太保聲狠。斑彪哮吼，振裂山川驚鳥獸；太保聲狠，喝開天府現星辰。那一個金睛怒出，這一個壯膽生嗔。可愛鎮山劉太保，堪誇據地獸之君。人虎貪生爭勝負，些兒有慢喪三魂。
Khí giận bừng bừng,
Cuồng phong cuồn cuộn,
Khí giận bừng bừng,
Thái Bảo ra oai khoe sức lực;
Cuồng phong cuồn cuộn, hùm vằn trổ sức thổi mù tung,
Bên này, nhe nanh múa vuốt,
Bên kia, chuyển bước quay lưng,
Xoa ba mũi tung hoành ngang dọc
Tựa nghìn hoa lấp lánh không trung
/////Chỉ nghe:
Bên này, nhằm ngực đâm tới,
Bên kia, vỗ mặt cắn vung.
Đánh cho không đường về dương thế,
Đánh cho hồn phải xuống âm cung.
Hổ vằn gầm rú, Thái Bảo thét vang.
Hổ vằn gầm rú, chấn động núi rừng kinh muông thú;
Thái Bảo thét vang, xé toang trời rộng hiện sao trăng,
Bên này, mắt vàng nhìn giận dữ,
Bên kia, mặt lớn cắn hung hăng.
Trấn Sơn Thái Bảo đáng yêu thật,
Làm vua muông thú giữa rừng xanh;
Tham sống: người, hùm tranh thắng bại
Lỡ thời một chút, chết như không.
Tôn Hành Giả đánh Tiểu Bạch Long:
Long thư lợi trảo, hầu cử kim cô. Na cá tu thùy bạch ngọc tuyến, giá cá nhãn hoảng xích kim đăng. Na cá tu hạ minh châu phún thải vụ, giá cá thủ trung thiết bổng vũ cuồng phong. Na cá thị mê gia nương đích nghiệp tử, giá cá thị khi thiên tương đích yêu tinh. Tha lưỡng cá đô nhân hữu nan tao ma chiết, kim yếu thành công các hiển năng.
龍舒利爪，猴舉金箍。那個鬚垂白玉線，這個眼幌赤金燈。那個鬚下明珠噴彩霧，這個手中鐵棒舞狂風。那個是迷爺娘的業子，這個是欺天將的妖精。他兩個都因有難遭磨折，今要成功各顯能。
Rồng tung vuốt sắc,
Khỉ múa gậy vàng.
Kẻ kia, râu xòa dây ngọc trắng,
Người này, mắt trợn con ngươi vàng.
Kẻ kia, quanh râu ngọc châu phun khí đẹp.
Người này, tay cầm gậy sắt múa băng băng.
Kẻ kia con hỗn lừa cha mẹ,
Người này, yêu quái dối thiên thần.
Cả hai có tội đày trần thế,
Nay muốn công thành phải gắng công.
Hành Giả đấu Hùng Bi:
Như ý bổng, hắc anh thương, nhị nhân động khẩu sính cương cường. phân tâm phách kiểm thứ, trứ tí chiếu đầu thương. giá cá hoành đâu âm côn thủ, na cá trực niệp cấp tam thương. bạch hổ ba sơn lai tham trảo, hoàng long ngọa đạo chuyển thân mang. phún thải vụ, thổ hào quang, lưỡng cá yêu tiên bất khả lượng. nhất cá thị tu chính tề thiên thánh, nhất cá thị thành tinh hắc đại vương. giá tràng sơn lý tương tranh xử, chích vi ca sa các bất lương.
如意棒，黑纓槍，二人洞口逞剛強。分心劈臉刺，著臂照頭傷。這個橫丟陰棍手，那個直撚急三槍。白虎爬山來探爪，黃龍臥道轉身忙。噴彩霧， 吐毫光，兩個 妖仙不可量。一個是修正齊天聖，一個是成精黑大王。這場山裡相爭處，只為袈裟各不良。
Gậy như ý, thương ngù đen,
Hai bên cửa động một phen tung hoành.
Người nhằm tim, mặt đâm nhanh,
Kẻ nhằm tay, sọ, chực rình đánh sang.
Người thì cầm gậy phạt ngang,
Kẻ thì thương nhọn vội vàng đâm luôn.
Khác nào hổ trắng múa vờn,
Rồng vàng uốn khúc nhịp nhàng tấm thân.
Phun mù nhả khói tối tăm,
Đố ai đoán nổi ai giành phần hơn.
Một bên Đại Thánh Tề Thiên,
Một bên là Hắc đại vương già đời.
Đánh nhau quyết liệt không thôi,
Chỉ vì áo Phật, thành loài bất lương.
Hùng Bi đấu Hành Giả:
Na hầu vương đảm đại sung hòa thượng, giá hắc hán tâm linh ẩn phật y. ngữ khứ ngôn lai cơ hội xảo, tùy cơ ứng biến bất soa trì. ca sa dục kiến vô do kiến, bảo bối huyền vi chân diệu vi. tiểu quái tuần sơn ngôn họa sự, lão yêu phát nộ hiển thần uy. phiên thân đả xuất hắc phong động, thương bổng tranh trì biện thị phi. bổng giá trường thương thanh hưởng lượng, thương nghênh thiết bổng phóng quang huy. ngộ không biến hóa nhân gian thiếu, yêu quái thần thông thế thượng hi. giá cá yếu bả phật y lai khánh thọ, na cá bất đắc ca sa khẳng thiện quy? giá phiên khổ chiến nan phân thủ, tựu thị hoạt phật lâm phàm dã giải bất đắc vi.
那猴王膽大充和尚，這黑漢心靈隱佛衣。語去言來機會巧，隨機應變不差池。袈裟欲見無由見，寶貝玄微真妙微。小怪巡山言禍事，老妖發怒顯 神威。翻身打出黑風洞，槍棒爭持辨是非。棒架長槍聲響喨，槍迎鐵棒放光 輝。悟空變化人間少，妖怪神通世上稀。這個要把佛衣來慶壽，那個不得袈裟肯善歸？這番苦戰難分手，就是活佛臨凡也解不 得圍。
Bên này: Hầu vương to gan làm hòa thượng,
Bên kia: Gấu đen quỷ quyệt giấu cà sa.
Lời qua tiếng lại mồm khôn khéo,
Tùy cơ ứng biến chẳng sai ngoa.
Muốn thấy cà sa mà chẳng được,
Bảo bối huyền vi rất mực mà!
Tuần núi tiểu yêu về báo họa,
Yêu quái hầm hầm giở võ ra.
Đánh thốc thẳng ra ngoài cửa động,
Thương, gậy giao nhau quyết được thua.
Gậy đỡ thường dài kêu loảng xoảng,
Thương va gậy sắt tóc hoa cà.
Biến hóa Ngộ Không đời hiếm có,
Thần thông yêu quái mấy ai so.
Bên này: Quyết giữ cà sa mừng lễ thọ,
Bên kia: Chẳng được cà sa chẳng chịu về.
Đánh nhau quyết liệt không chùn bước,
Dù Phật can ngăn chẳng chịu hòa.
Ngộ Không đấu Ngộ Năng:
Hành Giả kim tình tự thiểm điện, yêu ma hoàn nhãn tự ngân hoa. Giá nhất cá khẩu phún thải vụ, na nhất cá khí thổ hồng hà. Khí thổ hồng hà hôn xử lượng, khẩu phún thải vụ dạ quang hoa. Kim cô bổng, cửu xỉ ba, lưỡng cá anh hùng thực khả khoa: nhất cá thị đại thánh lâm phàm thế, nhất cá thị nguyên soái hàng thiên nhai. Na cá nhân thất uy nghi thành quái vật, giá cá hạnh đào khổ nan bái tăng gia. Ba khứ hảo tự long thân trảo, bổng nghênh hồn nhược phượng xuyên hoa. Na cá đạo: "nhĩ phá nhân thân sự như sát phụ!" Giá cá đạo: " nhĩ cường gian ấu nữ chính cai nã!" Nhàn ngôn ngữ, loạn huyên hoa, vãng vãng lai lai bổng giá ba. Khán khán chiến đáo thiên tương hiểu, na yêu tinh lưỡng bạc giác toan ma.
行者金睛似閃電，妖魔環眼似銀花。這一個口噴彩霧，那一個氣吐紅霞。氣吐紅霞昏處亮，口噴彩霧夜光華。金箍棒，九齒鈀，兩個英雄實可誇：一個是大 聖臨凡世，一個是元帥 降天涯。那個因失威儀成怪物，這個幸逃苦難拜僧家。鈀去好似龍伸爪，棒迎渾若鳳穿花。那個道：「你破人親事如殺父！」這個道：「你強姦幼女正該拿！」閑言語，亂喧嘩，往往來來棒架鈀。看看戰到天將曉，那妖精兩膊覺酸麻。
Hành Giả mắt trợn sáng choang,
Yêu quái mắt quắc tựa làn hoa ngân.
Một bên mù sắc thổi tung,
Một bên ráng đỏ phừng phừng phun ra.
Khí tuôn đêm tối sáng lòa,
Miệng phun ráng đẹp nở hoa mây mù.
Một gậy sắt, một đinh ba,
Cả hai tài giỏi thật là khó phân.
Một người: Đại thánh xuống trần,
Một người: Nguyên soái trầm luân chân trời.
Một bên uy vũ hết thời,
Một bên may mắn gặp người thánh tăng.
Đinh ba ngang dọc như rồng,
Gậy sắt đón đỡ phượng hoàng vờn hoa.
Người nói: mi phá duyên ta,
Khác nào giết bố, tội to nhất đời!
Người nói: cưỡng gian gái người,
Tội ấy phải trị tròn đời không tha!
Cãi nhau ầm ĩ gần xa,
Đinh ba gậy sắt chạm va liên hồi.
Đánh nhau cho tới sáng trời,
Hai tay yêu quái rụng rời buốt tê.
Hành Giả đánh Hổ tiên phong:
Na quái thị cá chân nga noãn, ngộ không thị cá nga noãn thạch.
Xích đồng đao giá mỹ hầu vương, hồn như lũy noãn lai kích thạch.
Điểu thước chẩm dữ phượng hoàng tranh, bột cáp cảm hòa ưng diêu địch.
Na quái phún phong hôi mãn sơn, ngộ không thổ vụ vân mê nhật.
Lai vãng bất cấm tam ngũ hồi, tiên phong yêu nhuyễn toàn vô lực.
Chuyển thân bại liễu yếu đào sinh, khước bị Ngộ Không để tử bức.
那怪是個真鵝卵，悟空是個鵝卵石。
赤銅刀架美猴王，渾如壘卵來擊石。
鳥鵲怎與鳳凰爭，鵓鴿敢和鷹鷂敵。
那怪噴風灰滿山，悟空吐霧雲迷日。
來往不禁三五回，先鋒腰軟全無力。
轉身敗了要逃生，卻被悟空抵死逼。
Quái vật là quả trứng gà
Ngộ Không trứng đá thật là rắn thay!
Dao kia đấu với gậy này,
Trứng chọi với đá có ngày vỡ tan.
Gà đồng tranh với phượng loan,
Sẻ non đấu quạ có toàn được đâu?
Yêu quái phun gió ào ào,
Ngộ Không thổi khói bay cao ngút trời.
Giao tranh mới được dăm hồi,
Tiên phong mất vía rụng rời chân tay.
Quay đầu bỏ chạy như bay,
Ngộ Không ráo riết đuổi ngay tức thì.
Tôn Ngộ Không đấu Hoàng Phong Quái:
Yêu vương phát nộ, đại thánh thi uy. yêu vương phát nộ, yếu nã hành giả để tiên phong; đại thánh thi uy, dục tróc tinh linh cứu trường lão. xoa lai bổng giá, bổng khứ xoa nghênh. nhất cá thị trấn sơn đô tổng soái, nhất cá thị hộ pháp mỹ hầu vương. sơ thì hoàn tại trần ai chiến, hậu lai các khởi tại trung ương. điểm cương xoa, tiêm minh nhuệ lợi; như ý bổng, thân hắc cô hoàng. trạc trứ đích hồn quy minh phủ, đả trứ đích định kiến diêm vương. toàn bằng trứ thủ tật nhãn khoái, tất tu yếu lực tráng thân cường. lưỡng gia xá tử vong sinh chiến, bất tri na cá bình an na cá thương.
妖王發怒，大聖施威。妖王發怒，要拿行者抵先鋒；大聖施威，欲捉精靈救長老。叉來棒架，棒去叉迎。一個是鎮山都總帥，一個是護法美猴王。初時還在塵埃戰，後來各起在中央。點鋼叉，尖明銳利；如意棒，身黑箍黃。戳著的魂歸冥府，打著的定見閻王。全憑著手疾眼快，必須要力壯身強。兩家捨死忘生戰，不知那個平安那個傷。
Yêu vương nổi giận, Đại Thánh ra oai.
Yêu vương nổi giận, định bắt Đại Thánh đền mạng tiên phong;
Đại Thánh ra oai, quyết giết yêu ma cứu Đường Tam Tạng.
Dĩa gang ba mũi,
Gậy sắt bịt vàng.
Bên đánh bên đỡ Tiến lui nhịp nhàng.
Một bên: Trấn sơn đô tổng soái
Một bên: Hộ Pháp Mỹ hầu vương.
Lúc đầu hai bên còn dè dặt
Về sau vận hết sức đánh sang
Dĩa gang nhọn hoắt
Gậy sắt sáng choang.
Chạm phải là hồn về âm phủ
Trúng người sẽ đi gặp Diêm Vương.
Mắt tinh tay lẹ,
Sức khỏe thần cường.
Liều chết hai bên cùng quyết đấu,
Chưa biết ai còn, ai bị thương.
Ngộ Năng đấu Ngộ Tĩnh:
Cửu xỉ ba, hàng yêu trượng, nhị nhân tương địch hà ngạn thượng. giá cá thị tổng đốc đại thiên bồng, na cá thị trích hạ quyển liêm tương. tích niên tằng hội tại linh tiêu, kim nhật tranh trì đổ mãnh tráng. giá nhất cá ba khứ tham trảo long, na nhất cá trượng giá ma nha tượng. thân khai đại tứ bình, toản nhập nghênh phong thương. giá cá một đầu một kiểm trảo, na cá vô loạn vô không phóng. nhất cá thị cửu chiêm lưu sa giới cật nhân tinh, nhất cá thị bỉnh giáo già trì tu hành tương.
九齒鈀，降妖杖，二人相敵河岸上。這個是總督大天蓬，那個是謫下捲簾將。昔年曾會在靈霄，今日爭持賭猛壯。這一個鈀去探爪龍，那一個杖架磨牙象。伸開大四平，鑽入迎風戧。這個沒頭沒臉抓，那個無亂無空放。一個是久占流沙界吃人精，一個是秉教迦持修行將。
Đinh ba chín mũi,
Bảo trượng hàng yêu.
Hai kẻ quần nhau giữa chỗ cao.
Một bên: Đại Thiên Bồng tổng đốc,
Một bên: Quyển Liêm tướng anh hào.
Năm nọ Linh Tiêu cùng dự hội,
Hôm nay đấu chọi khiếp làm sao!
Người này: Đinh ba rồng múa vuốt,
Kẻ kia: Bảo trượng voi tung vòi.
Đánh lan ra bốn phía,
Tiến thoái gió ào ào.
Người này ra sức quắp,
Kẻ kia có buông nào.
Một kẻ chiếm sông Lưu Sa, thành tinh ăn thịt người từ lâu lắm
Một người nghe lời Phật dạy, tu đạo Già Lam giữ giới hạnh cao.
Sa Tăng đấu Bát Giới:
Quyển liêm tương, thiên bồng soái, các hiển thần thông chân khả ái. na cá hàng yêu bảo trượng trứ đầu luân, giá cá cửu xỉ đinh ba tùy thủ khoái. dược lãng chấn sơn xuyên, thôi ba hôn thế giới. hung như thái tuế chàng tràng phiên, ác tự tang môn hiên bảo cái. giá nhất cá xích tâm lẫm lẫm bảo đường tăng, na nhất cá phạm tội thao thao vi thủy quái. ba trảo nhất hạ cửu điều ngân, trượng đả chi thì hồn phách bại. nỗ lực hỉ tương trì, dụng tâm yếu đổ tái. toán lai chích vi thủ kinh nhân, nộ khí trùng thiên bất nhẫn nại. giảo đắc na ngạnh bách lý quyết thối tiên lân, quy miết ngoan đà thương nộn cái; hồng hà tử giải mệnh giai vong, thủy phủ chư thần triêu thượng bái. chích thính đắc ba phiên lãng cổn tự lôi oanh, nhật nguyệt vô quang thiên địa quái.
捲簾將，天蓬帥，各顯神通真可愛。那個降妖寶杖著頭輪，這個九齒釘鈀隨手快。躍浪振山川，推波昏世界。兇如太歲撞幢幡，惡似喪門掀寶蓋。這一個赤心凜凜保唐僧，那一個犯罪滔滔為水怪。鈀抓一下九條痕，杖打之時魂魄敗。努力喜相持，用心要賭賽。算來只為取經人，怒氣沖天不忍耐。攪得那鯁鮊鯉鱖退鮮鱗，龜鱉黿鼉傷嫩蓋；紅蝦紫蟹命皆亡，水府諸神朝上拜。只聽得波翻浪滾似雷轟，日月無光天地怪。
Tướng Quyển Liêm, soái Thiên Bồng
Khoe võ nghệ, hiểu thần thông.
Bên này: Bảo trượng hàng yêu nhằm đầu bổ,
Bên kia: Đinh ba chín mũi mặc sức vung.
Núi sông chấn động.
Sóng cả cuộn tung.
Hung như Thái Tuế rách tràng phan,
Ác tựa Tang Môn tung lọng báu
Một bên: Một lòng một dạ bảo vệ Đường Tăng,
Một bên: Phạm tội tày đình biến làm thủy quái.
Một phát đinh ba chín vết thương, Trượng kia bổ xuống hồn phách bại. Đánh qua và đánh lại,
Lừa mưu như cuộc cờ
Xem ra chỉ tại người lấy kinh,
Nộ khí ngất trời không nhẫn nại.
Đến nỗi: Cá rô, cá chép lánh cho xa.
Thuồng luồng ba ba đều sợ hãi.
Tôm hồng cua tía chết lăn quay,
Chư thần thủy phủ lên trời lạy,
Chỉ thấy ầm ầm nước tung cùng sóng lật,
Đất trời u ám tựa đêm đen…
Trư Bát Giới đấu Sa Ngộ Tĩnh:
Bảo trượng luân, đinh ba trúc, ngôn ngữ bất thông phi quyến thuộc. chích nhân mộc mẫu khắc đao khuê, trí lệnh lưỡng hạ tương chiến xúc. một thâu doanh, vô phản phúc, phiên ba đào lãng bất hòa mục. giá cá nộ khí chẩm hàm dung, na cá thương tâm nan nhẫn nhục. ba lai trượng giá sính anh hùng, thủy cổn lưu sa năng ác độc. khí ngang ngang, lao lục lục, đa nhân tam tàng triêu tây vực. đinh ba lão đại hung, bảo trượng thập phân thục. giá cá thu trụ yếu vãng ngạn thượng tha, na cá trảo lai tựu tương thủy lý ốc. thanh như phích lịch động ngư long, vân ám thiên hôn thần quỷ phục.
寶杖掄，釘鈀築，言語不通非眷屬。只因木母剋刀圭，致令兩下相戰觸。沒輸贏，無反覆，翻波淘浪不和睦。這個怒氣怎含容，那個傷心難忍辱。鈀來杖架逞英雄，水滾流沙能惡毒。氣昂昂，勞碌碌，多因三藏朝西域。釘鈀老大兇，寶杖十分熟。這個揪住要往岸上拖，那個抓來就將水裡沃。聲如霹靂動魚龍，雲暗天昏神鬼伏。
Bảo trượng múa, đinh ba vờn,
Nói năng chẳng hiểu, chẳng thân quen.
Chỉ tại mộc khắc kim chẳng hợp,
Dẫn đến hai bên đánh mấy phen.
Không thắng bại, chẳng ngả nghiêng,
Nước tung sóng vọt cuộn dâng lên.
Kẻ này khí giận ngút trời đâu có chịu,
Người kia danh dự bị nhục nào có buông.
Đinh ba, bảo trượng tài thi thố,
Lưu Sa nước độc sóng trào dâng.
Đầy vẻ hiên ngang cùng mệt mỏi,
Chỉ tại Đường Tăng muốn lấy kinh.
Đinh ba hiểm vô cùng,
Bảo trượng tài vô kể.
Người này túm chặt toan kéo lên bờ,
Kẻ nọ chẳng buông định lôi xuống nước.
Tiếng gầm như sét, cá, rồng run,
Trời đất tối om, quỷ thần sợ.
Sa Tăng và Bát Giới đấu Hoàng Bào Lão Quái:
Ngôn soa ngữ thác chiêu nhân não, ý độc tình thương nộ khí sinh. giá ma vương đại cương đao, trứ đầu tiện khảm; na bát giới cửu xỉ ba, đối diện lai nghênh. sa ngộ tịnh đâu khai bảo trượng, na ma vương để giá thần binh. nhất mãnh quái, nhị thần tăng, lai lai vãng vãng thậm tiêu đình. giá cá thuyết: " nhĩ phiến quốc lý cai tử tội." na cá thuyết: " nhĩ la nhàn sự báo bất bình." giá cá thuyết: " nhĩ cường hôn công chủ thương quốc thể." na cá thuyết: " bất cán nhĩ sự mạc nhàn tranh." toán lai chích vi sao thư cố, trí sử tăng ma lưỡng bất ninh.
言差語錯招人惱，意毒情傷怒氣生。這魔王大鋼刀，著頭便砍；那八戒九齒鈀，對面來迎。沙悟淨丟開寶杖，那魔王抵架神兵。一猛怪，二神僧，來來往往甚消停。這個說：「你騙國理該死罪。」那個說：「你羅閑事報不平。」這個說：「你強婚公主傷國體。」那個說：「不干你事莫閑爭。」算來只為捎書故，致使僧魔兩不寧。
Nói năng lầm lỡ cho người giận,
Bụng dạ độc ác hại thân mình.
Ma vương kia cầm lưỡi đao dài, nhằm đầu bổ xuống,
Bát Giới nọ vác đinh ba sắc, trước mặt tấn công.
Sa Ngộ Tĩnh vung cây bảo trượng,
Ma vương kia đỡ gạt thần binh.
Một yêu quái, hai thần tăng,
Tiến lui đón đỡ thật hung hăng!
Người này nói: Nhà ngươi lừa quân vương, thật đáng chết.
Kẻ kia nói: Nhà ngươi nam mô hớt, rất đáng coi khinh!
Người này nói: Nhà ngươi cưỡng chiếm công chúa, làm nhục quốc thể!
Kẻ kia nói: Liên quan gì đến chú, chớ có đành hanh!
Tóm lại chỉ vì thư một bức,
Hai bên ma, sãi chẳng yên lành.
Hoàng Bào Lão Quái đấu Sa Tăng và Bát Giới:
Trượng khởi đao nghênh, ba lai đao giá. nhất viên ma tương thi uy, lưỡng cá thần tăng hiển hóa. cửu xỉ ba chân cá anh hùng, hàng yêu trượng thành nhiên hung trá. một tiền hậu tả hữu tề lai, na hoàng bào công nhiên bất phạ. nhĩ khán tha trám cương đao hoảng lượng như ngân, kỳ thực đích na thần thông dã vi quảng đại. chích sát đắc mãn không trung vụ nhiễu vân mê, bán sơn lý nhai băng lĩnh trách. nhất cá vi thanh danh, chẩm khẳng cán hưu; nhất cá vi sư phụ, đoạn nhiên bất phạ.
杖起刀迎，鈀來刀架。一員魔將施威，兩個神僧顯化。九齒鈀真個英雄，降妖杖誠然兇咤。沒前後左右齊來，那黃袍公然不怕。你看他蘸鋼刀晃亮如銀，其實的那神通也為廣大。只殺得滿空中霧遶雲迷，半山裡崖崩嶺咋。一個為聲名，怎肯干休；一個為師父，斷然不怕。
Trượng vung đao đón đỡ,
Đinh ba bổ, đao đâm.
Một yêu ma thi thố,
Hai hòa thượng thần thông…
Đinh ba cực lợi hại,
Bảo trượng cực oai hùng.
Nhất tề xông vào đánh,
Hoàng Bào vẫn ung dung.
Cương đao lòe chớp giật,
Tỏ võ nghệ vô song.
Đánh nhau thật quyết liệt,
Mây mù phủ không trung.
Cả một vùng núi vắng,
Cát đá bay rầm rầm.
Kẻ vì thanh danh quyết dành phần thắng,
Người vì sư phụ chẳng lùi một phân.